I GZ 402/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Urszula Raczkiewicz po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia E. "K." S.A. w Ś. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 22 października 2010 r., sygn. akt VIII SA/Wa 440/10 w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie ze skargi E. "K." S.A. w Ś. G. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] marca 2010 r., nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego postanawia: oddalić zażalenie Zaskarżonym postanowieniem z dnia 22 października 2010 r., sygn. akt VIII SA/Wa 440/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. zawiesił postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie ze skargi E. "K." S.A. w Ś. G. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] marca 2010 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku akcyzowym. Sąd I instancji relacjonując stan sprawy podał, że w dniu 22 kwietnia 2010 r. skarżąca E. "K." S.A. w Ś. G. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] marca 2010 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia i dokonania zwrotu nadpłaty w podatku akcyzowym za miesiąc sierpień 2006 r. W uzasadnieniu skargi skarżąca spółka podniosła, że organy administracji obu instancji niezasadnie wbrew obowiązującym przepisom prawa wspólnotowego (art. 1 i art. 21 ust. 5 w związku z art. 18 a ust. 9 in fine Dyrektywy Rady Nr 2003/96/WE z dnia 27 października 2003 r. w sprawie restrukturyzacji wspólnotowych przepisów ramowych dotyczących opodatkowania produktów energetycznych i energii elektrycznej – Dz. U. L. 316 z 31 października 2003 r. w brzmieniu nadanym Dyrektywą Rady Nr 2004/74/WE z dnia 29 kwietnia 2004 r. zmieniającą Dyrektywę 2003/96/WE w zakresie możliwości stosowania przez określone państwa członkowskie czasowych zwolnień lub obniżek poziomu opodatkowania na produkty energetyczne i energię elektryczną – Dz. U. L. 157/87 z dnia 30 kwietnia 2004 r.) przyjęły, iż opodatkowaniu podatkiem akcyzowym podlega wydanie energii elektrycznej, nie zaś dostawa energii odbiorcy przez dystrybutora lub redystrybutora. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd I instancji stwierdził, że w analizowanej sprawie zastosowanie ma art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a. Stosownie do tego przepisu sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. WSA wskazał, że postanowieniem z dnia 15 października 2009 r. wydanym w sprawie I FSK 240/08 Naczelny Sąd Administracyjny wystąpił z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego o stwierdzenie "czy przepisy Działu III Rozdziału 9 "Nadpłata" ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r., Nr 8 , poz. 60 ze zm., zwana dalej Ordynacja podatkowa), w szczególności zaś art. 72 § 1 pkt 1 tej ustawy w zakresie jakim nie warunkują stwierdzenia nadpłaty podatku akcyzowego i jej zwrotu od tego kto poniósł ciężar ekonomiczny tego podatku są zgodne z art. 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej". W ocenie Sądu I instancji zważywszy na przedmiot zaskarżonej decyzji oraz zakres pytania prawnego w sprawie I FSK 240/08, rozstrzygnięcie niniejszej sprawy zależy od wyniku postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym w sprawie zarejestrowanej pod sygnaturą P 45/09 w rozumieniu przesłanki zawieszenia postępowania sądowego o której mowa w art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. W zażaleniu na powyższe postanowienie E. "K." S.A. w Ś. G. wniosła o jego uchylenie. Orzeczeniu zarzuciła naruszenie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. poprzez uznanie, że zaistniały przesłanki do zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego wszczętego na podstawie skargi spółki wniesionej w dniu 22 kwietnia 2010 r. Spółka podniosła, że Sąd I instancji jest władny do samodzielnego podjęcia rozstrzygnięcia, nie występuje bowiem konieczność wstrzymania się z wyrokowaniem w sprawie do czasu rozstrzygnięcia sprawy przez Trybunał Konstytucyjny w sprawie P 45/09. Ponadto w ocenie skarżącej WSA nie wykazał by występował bezpośredni związek niniejszego postępowania z orzeczeniem, które ma zapaść przed Trybunałem Konstytucyjnym w sprawie P 45/09, jak również nie wykazał celowości tego zawieszenia. Poza tym zdaniem skarżącej zawieszenie przez Sąd I instancji przedmiotowego postępowania jest nieuzasadnione względami sprawiedliwości i ekonomiki procesowej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. Związek pomiędzy sprawą rozpoznawaną w postępowaniu przed sądem administracyjnym, a kwestią będącą przedmiotem postępowania prejudycjalnego polega na tym, że rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego stanowi podstawę rozstrzygnięcia sprawy głównej. Dla sądu administracyjnego kwestią wstępną jest wyłącznie takie zagadnienie, którego rozstrzygnięcie jest niezbędne dla sformułowania wypowiedzi, czy zaskarżony akt jest zgodny z prawem (por. wyrok NSA z dnia 8 maja 2007 r., sygn. akt II OSK 694/06). Jako postępowanie prejudycjalne Sąd I instancji wskazał postępowanie przed Trybunałem Konstytucyjnym w wyniku pytania prawnego Naczelnego Sądu Administracyjnego przedstawionego postanowieniem z dnia 15 października 2009 r., sygn. akt I FSK 240/08. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie rozpoznającym niniejsze zażalenie, skoro decyzje organów podatkowych dotyczyły odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku akcyzowym, a podstawą tych decyzji był art. 72 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, to ocena konstytucyjności tego przepisu może mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy zmierzającej do wzruszenia przedmiotowych decyzji. Oznacza to, że zaistniała określona w art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. podstawa do zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego przez Sąd I instancji w przedmiotowej sprawie do czasu rozstrzygnięcia przez Trybunał Konstytucyjny pytania prawnego Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zauważyć należy, że przesłanka zawieszenia postępowania z art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. została ujęta bardzo szeroko. W doktrynie przyjmuje się, że praktycznie każde postępowanie przed organami państwa może być uznane za prejudycjalne dla toczącego się postępowania sądowoadministracyjnego (por. M. Romańska w: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. T. Wosia, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 401). Praktyka sądowa również opowiada się za szerokim interpretowaniem użytego w pkt 1 § 1 art. 125 p.p.s.a. pojęcia "rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania", wychodząc poza tradycyjne rozumienie prejudycjalności postępowania. Pogląd ten należy zaaprobować. (por. postanowienie NSA z dnia 19 lutego 2010 r., sygn. akt I GZ 37/10). Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego możliwość złożenia wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego na podstawie art. 240 § 1 pkt 8 Ordynacji podatkowej oraz postępowania sądowoadministracyjnego w oparciu o art. 272 p.p.s.a. nie może stanowić negatywnej przesłanki do zastosowania art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Wręcz przeciwnie, jak podkreślono w piśmiennictwie, celowość zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. powinna być analizowana z punktu widzenia wystąpienia w przyszłości przesłanek do wznowienia postępowania administracyjnego, jak i przesłanek do wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze, Kraków 2005, s. 302). Zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego w oczekiwaniu na rozstrzygnięcie Trybunału Konstytucyjnego nie powinno być traktowane jako naruszenie zasady ekonomii procesowej. Pierwszą bowiem zasadą, i to zasadą naczelną, jest zasada państwa prawa. W państwie prawa liczą się przede wszystkim: stabilność orzecznicza sądów administracyjnych, trwałość i niewzruszalność prawomocnych wyroków, spójność systemu prawnego i konstytucyjna eliminacja wadliwych aktów normatywnych (por. P. Brzozowski, Glosa do postanowienia NSA z dnia 28 marca 2006 r., sygn. akt I FZ 99/06, Lex/el 2007). Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w związku art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.