VI SA/Wa 1587/10

WyrokWSA w Warszawie2010-10-25

Skład orzekający: Danuta Szydłowska, Pamela Kuraś-Dębecka, Magdalena Maliszewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sprawie o wpis na listę adwokatów, w której wniosek został złożony przed wejściem w życie nowelizacji ustawy Prawo o adwokaturze, a postępowanie nie zostało zakończone, należy stosować przepisy obowiązujące przed nowelizacją, czy też przepisy po nowelizacji, kierując się zasadą wyboru regulacji korzystniejszej dla wnioskodawcy?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że w sytuacji zmiany stanu prawnego w trakcie postępowania administracyjnego, gdy ustawa nowelizująca nie zawiera przepisów przejściowych, organ powinien rozważyć zastosowanie przepisów korzystniejszych dla wnioskodawcy, obowiązujących w dacie złożenia wniosku lub w dacie orzekania. W niniejszej sprawie, wniosek o wpis na listę adwokatów został złożony przed wejściem w życie nowelizacji Prawa o adwokaturze, a wnioskodawca spełniał przesłanki do wpisu według przepisów obowiązujących przed nowelizacją, które okazały się dla niego korzystniejsze.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy wpisu A. D. na listę adwokatów przez Okręgową Radę Adwokacką i Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej. Minister Sprawiedliwości, po uchyleniu wcześniejszych uchwał, sam orzekł o wpisie A. D. na listę adwokatów, uznając, że spełnia on przesłanki do wpisu według przepisów obowiązujących przed nowelizacją Prawa o adwokaturze. Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej wniosło skargę do WSA, zarzucając błędną wykładnię i zastosowanie przepisów prawa materialnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej na decyzję Ministra Sprawiedliwości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Szydłowska Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka (spr.) Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Protokolant st. sekr. sąd. Paulina Paczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 października 2010 r. sprawy ze skargi Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie wpisu na listę adwokatów oddala skargę Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. Minister Sprawiedliwości, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. związku z art. 68 ust. 6a oraz z art. 65 i art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 7 lit. a ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy - Prawo o adwokaturze i niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2005 r., Nr 163, poz. 1361), po rozpatrzeniu odwołania A. D. z dnia [...] kwietnia 2010 r. od uchwały Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej w Warszawie z dnia [...] marca 2010 r., utrzymującej w mocy uchwałę Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] z dnia [...] grudnia 2009 r., Nr [...] o odmowie wpisu na listę adwokatów Izby Adwokackiej w [...]. - w pkt I uchylił: - uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej w Warszawie z dnia [...] marca 2010 r., Nr [...] utrzymującą w mocy uchwałę Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] z dnia [...] grudnia 2009 r., Nr [...] o odmowie wpisu pana A. D. na listę adwokatów Okręgowej Rady Adwokackiej w [...]; - uchwałę Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] z dnia [...] grudnia 2009 r., Nr [...] o odmowie wpisu pana A. D. na listę adwokatów Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] - w pkt II.: wpisał pana A. D. na listę adwokatów Okręgowej Rady Adwokackiej w [...]. Do powyższego rozstrzygnięcia doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym; A. D. (uczestnik postępowania) w dniu 24 marca 2009 r. złożył w Okręgowej Radzie Adwokackiej w [...] wniosek o wpis na listę adwokatów na podstawie art. 65 i art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa o adwokaturze. Rada ta, uchwałą z dnia [...] kwietnia 2009 r., Nr [...] odmówiła wpisu wnioskodawcy na listę adwokatów uznając, że uczestnik nie spełnia wymogów określonych w art. 66 ust. 1 pkt 4 Prawa o adwokaturze w brzmieniu ustalonym ustawą z dnia 20 lutego 2009 r. o zmianie ustawy - Prawo o adwokaturze, ustawy o radcach prawnych oraz ustawy - Prawo o notariacie (Dz. U. z 2009r., Nr 37, poz. 286). Od powyższej uchwały A. D. odwołał się do Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej w Warszawie, zarzucając zaskarżonej uchwale, że została wydana z naruszeniem prawa materialnego, t.j.: art. 6 ustawy z dnia 20 lutego 2009 r. o zmianie ustawy - Prawo o adwokaturze, ustawy o radcach prawnych oraz ustawy - Prawo o notariacie oraz z naruszeniem przepisów postępowania, tj.: art. 7, art. 77 § 1, art. 80, i art. 107 § 3 k.p.a.. Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej w Warszawie uchwałą z dnia [...] lipca 2009 r. utrzymało w mocy zaskarżoną uchwałę Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] o odmowie wpisu A. D. na listę adwokatów tej Rady. A. D. w dniu [...] sierpnia 2009 r. odwołał się do Ministra Sprawiedliwości od tej uchwały, wnosząc o uchylenie uchwał: Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej oraz Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] i dokonanie wpisu na listę adwokatów Okręgowej Izby Adwokackiej w [...]. Zarzucił zaskarżonej uchwale, że została wydana z naruszeniem przepisu prawa materialnego, t.j.: art. 6 ustawy z dnia 20 lutego 2009 r. o zmianie ustawy - Prawo o adwokaturze, ustawy o radcach prawnych oraz ustawy - Prawo o notariacie oraz przepisów postępowania, tj.: art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. Minister Sprawiedliwości decyzją z dnia [...] września 2009 r. uchylił uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia [...] lipca 2009 r. oraz uchwałę Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r., Nr [...] o odmowie wpisu na listę adwokatów Izby Adwokackiej w [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia Okręgowej Radzie Adwokackiej w [...]. W uzasadnieniu powyższej decyzji Minister Sprawiedliwości wskazał m.in., że zachodzi konieczność ponownego przeprowadzenia postępowania administracyjnego w celu wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych w zakresie spełniania przez uczestnika przesłanki rękojmi należytego wykonywania zawodu adwokata. Rada ta, po ponownym rozpoznaniu sprawy, uchwałą z dnia [...] grudnia 2009 r., Nr [...] odmówiła A. D. wpisu na listę adwokatów Izby [...] uznając, iż kandydat nie legitymuje się odpowiednim okresem wykonywania wymagających wiedzy prawniczej czynności związanych ze świadczeniem pomocy prawnej w rozumieniu art. 66 ust. 1 pkt 4 Prawa o adwokaturze w brzmieniu obowiązującym od dnia 25 marca 2009 r. Od powyższej uchwały uczestnik złożył kolejne odwołanie do Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej w Warszawie. Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej uchwałą z dnia [...] marca 2010 r., Nr [...], utrzymując w mocy zaskarżoną uchwałę, podzieliło w pełni argumentację organu I instancji. Prezydium wskazało, że wobec zmiany stanu prawnego dotyczącego sytuacji osób ubiegających się o wpis na listę adwokatów bez odbycia aplikacji adwokackiej i złożenia egzaminu adwokackiego, do oceny sytuacji prawnej uczestnika winny znaleźć zastosowanie przepisy w brzmieniu wynikającym z ustawy z dnia 20 lutego 2009 r. o zmianie ustawy - Prawo o adwokaturze, ustawy o radcach oraz ustawy - Prawo o notariacie, obowiązujące od dnia 25 marca 2009 r. W dniu [...] kwietnia 2010 r. uczestnik ponownie złożył do Ministra Sprawiedliwości odwołanie od uchwały Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej, wnosząc o jej uchylenie oraz uchylenie uchwały Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] i wpisanie go na listę adwokatów, ewentualnie przekazanie sprawy Okręgowej Radzie Adwokackiej w [...] do ponownego rozpatrzenia. Do odwołania skarżący załączył uchwałę Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] z dnia [...] października 2009 r., Nr [...], mocą której wpisano go na listę radców prawnych. W uzasadnieniu decyzji Minister wyjaśnił, iż Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej w zaskarżonej uchwale niezasadnie przyjęło, że pojęcie "odpowiedniej praktyki", o którym mowa w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 kwietnia 2006 r., sygn. akt K 6/06 (Dz.U. z 2006 r., Nr 75, poz. 529) w rozumieniu art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa o adwokaturze w brzmieniu sprzed nowelizacji z dnia 20 lutego 2009 r. należy utożsamiać z okresem trzyletnim, który odpowiada z kolei okresowi trzech lat wskazanemu w znowelizowanym art. 66 ust. 1 pkt 4 lit. b Prawa o adwokaturze. W ocenie Ministra interpretacja taka sprzeciwia się przepisowi art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa o adwokaturze, określonym wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 kwietnia 2006 r., sygn. akt K 6/06 a także ze względu na fakt, iż orzecznictwo sądowoadministracyjne ukształtowane na gruncie uprzednio obowiązujących przepisów dopuszczało możliwość wpisu osób, które legitymowały się odpowiednią praktyką zawodową po złożonym egzaminie sędziowskim, krótszą niż trzyletni okres wskazany w art. 66 ust. 1 pkt. 4 Prawa o adwokaturze. W tej sytuacji, pogląd uwzględniający możliwość tożsamego stosowania kryteriów oceny kandydata wynikających z art. 66 ust. 1 pkt 4 Prawa o adwokaturze po nowelizacji do sytuacji sprzed i po jej wejściu w życie nie bierze pod uwagę wszystkich okoliczności dotyczących sytuacji prawnej A. D. Organ zauważył, że w chwili złożenia wniosku o wpis na listę adwokatów, a więc w dniu 24 marca 2009 r., miały zastosowanie kryteria wynikające z ówcześnie obowiązującego art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa o adwokaturze. W dniu 25 marca 2009 r. weszła bowiem w życie ustawa z dnia 20 lutego 2009 r. o zmianie ustawy - Prawo o adwokaturze, ustawy o radcach prawnych oraz ustawy - prawo o notariacie nowelizująca m.in. treść art. 66 Prawa o adwokaturze, która nie zawiera w odniesieniu do omawianego zakresu spraw przepisów przejściowych, regulujących tok postępowań wszczętych przed dniem jej wejścia w życie. W tej sytuacji, zgodnie z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 kwietnia 2006 r., sygn. akt I OPS 1/06, każdy przypadek należy rozpoznawać indywidualnie, rozważając możliwość zastosowania dotychczas obowiązujących przepisów materialnoprawnych. Ocenie podlega to, czy korzystniejsze są dla zainteresowanego przepisy materialnoprawne obowiązujące w dacie złożenia wniosku, czy też obowiązujące w dacie orzekania przez organ administracji. Zdaniem Ministra Sprawiedliwości skoro wniosek został złożony przed dniem 25 marca 2009 r., zatem, zarówno Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej, jak i Okręgowa Rada Adwokacka w [...] obowiązane były, ze względu na brak przepisów przejściowych, rozważyć na tle okoliczności sprawy, które z uregulowań będzie miało zastosowanie, kierując się przy tym zasadą wyboru regulacji korzystniejszej dla wnioskodawcy. Pod rozwagę należało wziąć konkretne okoliczności faktyczne kształtujące w świetle obu regulacji sytuację prawną uczestnika. W tych warunkach organ nie podzielił poglądu zaprezentowanego w uzasadnieniu uchwały Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej, że w postępowaniu o wpis na listę adwokatów A. D. miały zastosowanie wyłącznie uregulowania, które weszły w życie z dniem 25 marca 2009 r. Zdaniem Ministra Sprawiedliwości organy samorządowe niezasadnie zatem odmówiły zastosowania do oceny sytuacji prawnej wnioskodawcy przepisów obowiązujących do dnia 25 marca 2009 r. W tej sytuacji organ powołując się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjny w Warszawie z dnia 8 maja 2009 r., sygn. akt IV SA/Wa 222/09 orzekł co do istoty sprawy. Powołując się na uzasadnienie wyroku Trybunał Konstytucyjnego z dnia 19 kwietnia 2006 r. a także orzecznictwo WSA Minister stwierdził, że przed dokonaniem wpisu na listę adwokatów należy zbadać, czy osoba ubiegająca się o wpis na listę adwokatów legitymuje się stosownym stażem pracy i doświadczeniem zawodowym. W rozpoznawanej sprawie uczestnik w dniu [...] stycznia 2002 r. ukończył wyższe studia magisterskie na kierunku prawo na Uniwersytecie [...]. Od dnia [...] września 2002 r. do dnia [...] maja 2004 r. był zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku specjalisty do spraw prawnych w Kancelarii "K. I. N." z siedzibą w S. Od maja 2004 r. jest zatrudniony w Wojewódzkim Urzędzie Pracy w [...] na stanowisku głównego specjalisty w zespole prawnym. Ponadto w okresie od dnia [...] października 2004 r. do dnia [...] września 2007 r. odbył pozaetatową aplikację sądową, zaś w dniach [...],[...] i [...] września 2007 r. złożył egzamin sędziowski. Od dnia [...] października 2007 r. do chwili obecnej świadczy na podstawie umowy zlecenia usługi prawne na rzecz Kancelarii Radcy Prawnego B. B. z siedzibą w S. Od października 2007 r. wymieniony współpracuje również w zakresie świadczenia pomocy prawnej z Kancelarią Adwokacką adw. J. K. z siedzibą w S., wykonując de facto czynności tożsame z zawodem adwokata. Do jego obowiązków należy udzielanie konsultacji prawnych, sporządzanie projektów umów, opinii prawnych i pism procesowych w sprawach związanych z bieżą obsługą prawną klientów Kancelarii w sprawach sądowych i pozasądowych. Czynności te mieszczą się w zakresie pomocy prawnej z art. 4 ust. 1 Prawa o adwokaturze. Nadto uczestnik podobne czynności wykonuje w ramach zatrudnienia na stanowisku głównego specjalisty w Zespole Prawnym Wojewódzkiego Urzędu Pracy w [...], co wynika z załączonego do akt zakresu obowiązków. Praktyczna umiejętność stosowania prawa na tym stanowisku została potwierdzona w opinii przez radcę prawnego M. S. Jednocześnie, w ocenie organu, złożenie egzaminu sędziowskiego stanowi wystarczające potwierdzenie znajomości prawa dla należytego wykonywania zawodu adwokata. Umiejętności jego praktycznego stosowania zostały natomiast odpowiednio sprawdzone w toku praktyki zawodowej nabytej po zdanym egzaminie sędziowskim. Doświadczenie zawodowe pana A. D. stanowi zatem odpowiednią praktykę w rozumieniu przedstawionym w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 kwietnia 2006 r., sygn. akt K 6/06. Zostało to dodatkowo potwierdzone przez pozytywne opinie wydane na podstawie wykonywanych przez zainteresowanego obowiązków z wymienionych miejsc pracy. Wobec tego organ uznał, że A. D. posiada odpowiednią praktykę dającą rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu adwokata w rozumieniu art. 66 pkt 1 w zw. z art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa o adwokaturze w brzmieniu ustalonym wyżej wskazanym wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego. Uczestnik na dzień wydania przez Okręgową Radę Adwokacką uchwały z dnia [...] grudnia 2009 r. posiadał ponad dwuletnią praktykę w świadczeniu pomocy prawnej. Zatem w ocenie Ministra Sprawiedliwości spełnia przesłanki do wpisu na listę adwokatów obowiązujące do dnia 25 marca 2009 r., tj. przed wejściem w życie nowelizacji ustawy - Prawo o adwokaturze. Jednocześnie spełnia przesłanki uzyskania wpisu na listę adwokatów obowiązujące od dnia 25 marca 2009 r. Uczestnik zdał egzamin sędziowski po [...] stycznia 1991 r. a w okresie pięciu lat od chwili obecnej legitymuje się praktyką zawodową w wymiarze 39 miesięcy, co odpowiada okresowi wymienionemu w cytowanym przepisie. Składa się na to; - okres pozaetatowej aplikacji sądowej odbytej w Sądzie Okręgowym w [...] w okresie od dnia [...] października 2004 r. do dnia [...] września 2007 r., podlegający zaliczeniu w wymiarze 9 miesięcy; - okres wykonywania wymagających wiedzy prawniczej czynności bezpośrednio związanych ze świadczeniem pomocy prawnej w Kancelarii Radcy Prawnego B. B. na podstawie umowy zlecenia od dnia [...] października 2007 r. do chwili obecnej, t.j. w wymiarze 30 miesięcy. Wbrew stanowisku organów samorządowych, iż zaliczeniu podlega jedynie ww. okres pracy w części odpowiadającej 2/5 etatu zdaniem Ministra, przepisu art. 66 ust. 4 Prawa o adwokaturze nie stosuje się w wypadku świadczenia usług prawniczych na podstawie umowy zlecenia. W tym stanie rzeczy na poczet okresu, o którym mowa w art. 66 ust. 1 pkt 4 Prawa o adwokaturze podlegał zaliczeniu pełny okres wykonywania czynności wymagających wiedzy prawniczej przez pana A. D. na podstawie umowy zlecenia od dnia [...] października 2007 r. do chwili obecnej. W związku z powyższym, zdaniem Ministra Sprawiedliwości A. D. spełnia także przesłanki uzyskania wpisu na listę adwokatów określone w obecnie obowiązującym art. 65 w zw. z art. 66 ust. 1 pkt 4 Prawa o adwokaturze. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej wniosło o uchylenie decyzji Ministra zarzucając naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, poprzez: - błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 26 maja 1982 r.- Prawo o adwokaturze w brzmieniu sprzed nowelizacji wprowadzonej ustawą z dnia 20 lutego 2009 roku o zmianie ustawy - Prawo o adwokaturze, ustawy o radcach prawnych oraz ustawy - Prawo o notariacie, poprzez przyjęcie, iż wskazany przepis znajduje zastosowanie do sprawy dotyczącej wpisu A. D. na listę adwokatów oraz uznanie, iż w świetle ww. przepisu A. D. spełnia przesłanki do wpisu na listę adwokatów; - błędną wykładnię art. 66 ust. 4 ustawy Prawo o adwokaturze, poprzez przyjęcie, iż wskazany przepis dotyczy jedynie wykonywania pracy na podstawie umowy o pracę. Zdaniem strony skarżącej do sprawy dotyczącej wpisu A. D. na listę adwokatów winny mieć zastosowanie przepisy wprowadzone ustawą z dnia 20 lutego 2009 roku o zmianie ustawy Prawo o adwokaturze, ustawy o radcach prawnych oraz ustawy prawo o notariacie. W chwili złożenia przez A. D. wniosku o wpis na listę adwokatów, a więc w dniu 24 marca 2009 r. obowiązywał przepis art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa o adwokaturze w brzmieniu sprzed nowelizacji wprowadzonej ww. ustawą z dnia 20 lutego 2009 r. Wskutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 kwietnia 2006 r. nastąpiła nowelizacja ustawy Prawo o adwokaturze, wprowadzając m.in. nowe brzmienie art. 66 ustawy. Ustawodawca w ustawie nowelizującej m.in. Prawo o adwokaturze wskazał dokładnie, w jakich sytuacjach winny być stosowane dotychczasowe przepisy. M.in. w art. 6 ww. ustawy stwierdza się, iż postępowania w sprawach wniesionych do Ministra Sprawiedliwości na podstawie art. 46 ust. 2 i art. 68 ust. 6a w związku z art. 79 ust. 3 ustawy, o której mowa w art. 1 przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy i niezakończone do dnia wejścia w życie tej ustawy prowadzone są na dotychczasowych zasadach. Skarżąca zwraca uwagę, że w ustawie nowelizującej ustawodawca nie wskazał, iż dla osób, które złożyły wniosek o wpis na listę adwokatów w chwili obowiązywania starych przepisów, stosuje się przepisy ustawy dotychczasowe. Co więcej, sprzecznym z wykładnią celowościową przepisów byłoby stosowanie starych przepisów ustawy, które wskutek ww. wyroku Trybunału Konstytucyjnego zostały uznane za niezgodne z Konstytucją. Uznanie, iż mimo wyroku TK przepisy te winny być stosowane prowadzi do naruszenia prawa i wprowadzenia do porządku prawnego przepisów sprzecznych z Konstytucją. Krytykując stanowisko Ministra w przedmiocie interpretacji wyroku Trybunału Konstytucyjnego skarżąca stwierdza, że do sprawy spornego wpisu winny mieć zastosowanie przepisy wprowadzone ustawą nowelizacyjną. W świetle tych przepisów nie ulega wątpliwości, iż A. D. nie spełnia przesłanek wskazanych w art. 66 ust. 1 pkt 4 obecnie obowiązującej ustawy Prawo o adwokaturze. Odpowiednia praktyka w zawodzie, jaką powinien legitymować się kandydat do zawodu adwokata, winna być wystarczająca zarówno pod względem czasu jej trwania jak i charakteru. Staż pracy w kancelarii radcy prawnego nie jest bowiem wystarczający, z uwagi na fakt, że A. D. fakt świadczenia usług na rzecz kancelarii radcowskiej łączy z zatrudnieniem w Wojewódzkim Urzędzie Pracy w [...]. Uzasadniając zarzut naruszenia prawa materialnego błędnej wykładni art. 66 ust. 4 ustawy Prawo o adwokaturze, poprzez przyjęcie, iż wskazany przepis dotyczy jedynie wykonywania pracy na podstawie umowy o pracę skarżąca wywodzi, że zwrot "wykonywanie pracy" zawarty w przepisie art. 66 ust. 4 Prawa o adwokaturze należy rozumieć nie tylko jako wykonywanie pracy na podstawie umowy o pracę, ale także na innej podstawie niż stosunek pracy, m.in. na podstawie umowy o dzieło czy umowy zlecenia. W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości wnosząc o jej oddalenie podtrzymał dotychczasową argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z treścią z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną (postanowienie, akt, lub inną czynność z zakresu administracji publicznej) z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego, obowiązującego w dacie wydania tego rozstrzygnięcia. Ponadto, zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), cytowanej dalej jako p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Rozpoznając niniejszą sprawę w świetle przywołanych powyżej kryteriów stwierdzić należy, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja odpowiada prawu. W niniejszej sprawie zaskarżona została decyzja organu odwoławczego wydana w trybie nadzorczym, uchylająca uchwały samorządu adwokackiego i orzekająca co do istoty sprawy. Dokonując oceny prawnej zaskarżonej decyzji Ministra Sprawiedliwości Sąd nie stwierdził, aby przedmiotowe rozstrzygnięcie naruszało przepisy prawne. Zgodzić należy się z Ministrem Sprawiedliwości, iż w sytuacji zmiany stanu prawnego zaistniałej w toku postępowania administracyjnego, organy samorządu adwokackiego winny rozważyć, które przepisy ustawy - Prawo o adwokaturze mają zastosowanie w niniejszej sprawie, gdyż ustawa z dnia 20 lutego 2009 r. o zmianie ustawy - Prawo o adwokaturze, ustawy o radcach prawnych oraz ustawy Prawo o notariacie (Dz. U. z 2009 r., Nr 37, poz. 286) - która weszła w życie w dniu 25 marca 2009 r., zmieniła dotychczasowe zasady wpisu na listę adwokatów nie zawierając jednocześnie przepisów przejściowych, regulujących tok postępowań wszczętych przed dniem jej wejścia w życie. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela pogląd, przyjęty także przez Ministra Sprawiedliwości, wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 kwietnia 2006 r., sygn. akt I OPS 1/06, zgodnie z którym w sytuacji, gdy nowa ustawa nie reguluje kwestii intertemporalnych, to organy stosujące prawo powinny poprzez zastosowanie reguł wykładni rozważyć, które przepisy należałoby zastosować do konkretnej sprawy. W przypadku bowiem, gdy w toku postępowania administracyjnego, zaistniała zmiana przepisów prawa materialnego między złożeniem wniosku, a rozpatrzeniem sprawy, organ administracji powinien w uzasadnieniu swojej decyzji omówić wskazaną kwestię. Jak wynika z akt sprawy skarżący złożył wniosek o wpis na listę adwokatów przed dniem 25 marca 2009 r., tj. dniem wejścia w życie ustawy z dnia 20 lutego 2009 r. o zmianie ustawy - Prawo o adwokaturze, ustawy o radcach prawnych oraz ustawy — Prawo o notariacie. W ocenie Sądu, Minister Sprawiedliwości, wbrew zarzutom skargi zasadnie uznał, że stosownie do uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 kwietnia 2006 r., sygn. akt I OPS 1/06, każdy przypadek należy rozpoznawać indywidualnie, rozważając możliwość zastosowania dotychczas obowiązujących przepisów materialnoprawnych. Ocenie podlega to, czy korzystniejsze są dla zainteresowanego przepisy materialnoprawne obowiązujące w dacie złożenia wniosku, czy też obowiązujące w dacie orzekania przez organ administracji. Niewątpliwie ocena taka powinna zostać przeprowadzona na gruncie całokształtu okoliczności sprawy. Zdaniem Ministra Sprawiedliwości skoro wniosek został złożony przed dniem 25 marca 2009 r., zatem, zarówno Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej, jak i Okręgowa Rada Adwokacka w [...] obowiązane były, ze względu na brak przepisów przejściowych, rozważyć na tle okoliczności sprawy, które z uregulowań będzie miało zastosowanie, kierując się przy tym zasadą wyboru regulacji korzystniejszej dla wnioskodawcy, czego de facto nie uczyniły, mimo wytycznych organu zawartych w decyzji z dnia [...] września 2009 r. Z drugiej strony należy też zauważyć, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 19 kwietnia 2006 r. (sygn. akt. K 6/06) dotyczącym wpisu na listę adwokatów na nowych zasadach wskazał, że zasadność przepływu z jednego zawodu prawniczego do innego zawodu prawniczego trzeba badać każdorazowo właśnie w świetle spełnienia przesłanki dawania rękojmi należytego wykonywania zawodu adwokata. Trybunał zaznaczył, że przepływ taki nie powinien następować automatycznie, bez oceny umiejętności niezbędnych dla należytego wykonywania nowego dla danej osoby zawodu prawniczego. Jednocześnie w swoich wyrokach Naczelny Sąd Administracyjny stanął na stanowisku, że po stwierdzeniu niekonstytucyjności zmienionego przepisu art. 25 ust. 1 pkt 2 u.r.pr. "nie było możliwości wpisania na listę radców prawnych egzaminowanego aplikanta sądowego tylko na podstawie zdanego w 1985 r. egzaminu sędziowskiego bez wykazania dodatkowych elementów w postaci doświadczenia zawodowego, odpowiedniej praktyki w zawodzie prawniczym" ( wyrok NSA z dnia 19 listopada 2008 r., sygn. akt II GSK 501/08). W orzeczeniu o sygn. akt II GSK 552/08 Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, iż "rekonstrukcja normy w drodze wykładni sądowej w zakresie dopuszczalności wpisu osób na listę radców prawnych po 31 grudnia 2006 r., w ramach konstytucyjnego porządku prawnego, nie polega na pominięciu art. 25 ust. 1 pkt 2 u.r.pr. (o czym w części I), a na jego uzupełnieniu o brakującą część normatywną w zakresie rozstrzygniętym przez Trybunał Konstytucyjny, w zbiegu z przepisami art. 4 ust. 1 i art. 24 ust. 1 pkt 5 ustawy. Niekonstytucyjność normy prawnej pomijającej w swej części praktyczne doświadczenie zawodowe kandydata po zdanym egzaminie, o którym mowa w art. 25 ust. 1 pkt 2, w stanie prawnym w chwili wydania zaskarżonej decyzji, nakazywała dostosować ocenę rękojmi należytego wykonywania zawodu przez kandydata w rozumieniu art. 24 ust. 1 pkt 5 u.r.pr. poprzez jej rozszerzenie o staż praktyczny w innym zawodzie prawniczym po zdanym egzaminie, o którym mowa w art. 25 ust. 1 pkt 2". Nie ma żadnych przeszkód aby powyższa zasada znalazła zastosowanie do ustawy – Prawo o adwokaturze. Powyższe rozważania wymagają odniesienia do sytuacji, w jakiej znalazł się uczestnik postępowania, który wniosek o wpis złożył w dniu 24 marca 2009 r. a zatem przed nowelizacją ustawy o zmianie ustawy - Prawo o adwokaturze, ustawy o radcach prawnych oraz ustawy Prawo o notariacie (Dz. U. z 2009 r., Nr 37, poz. 286) - która weszła w życie w dniu 25 marca 2009 r. i zmieniła dotychczasowe zasady wpisu na listę adwokatów nie zawierając jednocześnie przepisów przejściowych, regulujących tok postępowań wszczętych przed dniem jej wejścia w życie. Zdaniem Sądu zasadne jest stanowisko organu, który nie podzielił poglądu zaprezentowanego w uzasadnieniu uchwały Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej, że w postępowaniu o wpis na listę adwokatów A. D. miały zastosowanie wyłącznie uregulowania, które weszły w życie z dniem 25 marca 2009 r. W konsekwencji Sąd podzielił argumenty Ministra Sprawiedliwości, iż A. D. spełnia przesłanki do wpisu na listę adwokatów obowiązujące do dnia 25 marca 2009 r., tj. przed wejściem w życie nowelizacji ustawy - Prawo o adwokaturze. Z akt sprawy wynika, że uczestnik zdał egzamin sędziowski po [...] stycznia 1991 r. i legitymuje się praktyką zawodową, na którą składa się oprócz egzaminu sędziowskiego, okres pozaetatowej aplikacji sądowej odbytej w Sądzie Okręgowym w [...] w okresie od dnia [...] października 2004 r. do dnia [...] września 2007 r., okres wykonywania wymagających wiedzy prawniczej czynności bezpośrednio związanych ze świadczeniem pomocy prawnej w Kancelarii Radcy Prawnego B. B. na podstawie umowy zlecenia od dnia [...] października 2007 r. do chwili obecnej, t.j. w wymiarze 30 miesięcy. W konsekwencji uczestnik spełnia przesłanki rękojmi, pozwalające na wpisanie go na listę adwokatów. Trafnie Minister Sprawiedliwości uznał, że doświadczenie zawodowe A. D. stanowi zatem odpowiednią praktykę w rozumieniu przedstawionym w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 kwietnia 2006 r. W tym stanie rzeczy Sąd doszedł do przekonania, że w sprawie nie można było wykluczyć zastosowania przepisów sprzed nowelizacji ustawy - Prawo o adwokaturze, które w przypadku A. D. okazały się korzystniejsze od przepisów znowelizowanych. Natomiast bez wpływu na wynik sprawy pozostają zakwestionowane w skardze rozważania Ministra Sprawiedliwości co do spełnienia przez uczestnika postępowania także przesłanek do wpisu na listę adwokatów na podstawie obecnie obowiązującego art. 65 w zw. z art. 66 ust. 1 pkt 4 Prawa o adwokaturze. Z uwagi na powyższe, wobec bezzasadności skargi i nie stwierdzenia przez Sąd innych uchybień, które prowadziłyby do uchylenia zaskarżonej decyzji, a które Sąd ma obowiązek badać z urzędu - skargę należało oddalić. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło