II GSK 1468/10
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2011-01-18
Skład orzekający: Janusz Drachal, Jan Bała, Krystyna Józefczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wpis w Krajowym Rejestrze Sądowym o prowadzeniu działalności transportowej, przy jednoczesnym braku faktycznego prowadzenia takiej działalności i złożeniu wniosku o wykreślenie tego wpisu, stanowi podstawę do odmowy przyznania dofinansowania projektu z budżetu Unii Europejskiej na podstawie rozporządzenia ograniczającego wysokość dofinansowania dla przedsiębiorców prowadzących działalność w sektorze transportu?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że samo posiadanie wpisu o działalności transportowej w KRS nie jest wystarczające do odmowy przyznania dofinansowania, jeśli przedsiębiorca faktycznie takiej działalności nie prowadzi i podjął kroki do wykreślenia tego wpisu. Istotne jest rzeczywiste prowadzenie działalności związanej z celem dofinansowania, a nie tylko formalne zapisy w rejestrze. Sąd I instancji nie zbadał tej kwestii wystarczająco dogłębnie.Stan faktyczny
Spółka O. złożyła wniosek o dofinansowanie projektu z budżetu UE. Instytucja zarządzająca odrzuciła wniosek, wskazując na negatywną ocenę formalną z powodu wpisu w KRS o prowadzeniu działalności transportowej, co ograniczało poziom dofinansowania. Spółka argumentowała, że faktycznie nie prowadzi działalności transportowej, a jedynie posiadała wpisy w KRS, które podjęła kroki do wykreślenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki. Spółka wniosła skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Bydgoszczy.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Drachal (spr.) Sędzia NSA Jan Bała Sędzia del. WSA Krystyna Józefczyk Protokolant Michał Mazur po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 2011 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej O. Spółki z o.o. w B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 26 października 2010 r. sygn. akt I SA/Bd 855/10 w sprawie ze skargi O. Spółki z o.o. w B. na informację Zarządu Województwa Kujawsko-Pomorskiego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie dofinansowania projektu z budżetu Unii Europejskiej 1) uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Bydgoszczy; 2) zasądza od Zarządu Województwa Kujawsko-Pomorskiego na rzecz O. Spółki z o.o. w B. kwotę 380 (trzysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Zaskarżonym skargą kasacyjną wyrokiem z dnia 26 października 2010 r., sygn. akt I SA/Bd 855/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę O. sp. z o. o. w B. na informację Zarządu Województwa Kujawsko-Pomorskiego z dnia [...], nr [...] udzieloną w przedmiocie dofinansowania projektu w ramach działania wsparcia inwestycji przedsiębiorstw Regionalnego Programu Operacyjnego. Sąd I instancji oparł swoje rozstrzygnięcie na następujących ustaleniach faktycznych.
Pismem z dnia [...] instytucja zarządzająca poinformowała stronę skarżącą, że wniosek o dofinansowanie projektu "Utworzenie najnowocześniejszego w Polsce ośrodka chirurgii refrakcyjnej przy klinice okulistycznej O. w Bydgoszczy poprzez zakup innowacyjnych urządzeń medycznych" złożony w ramach Osi Priorytetowej 5 Wzmocnienie konkurencyjności przedsiębiorstw, Działanie 5.2 Wsparcie inwestycji przedsiębiorstw, Poddziałanie 5.2.2 Wsparcie inwestycji przedsiębiorstw Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Kujawsko-Pomorskiego na lata 2007-2013 został odrzucony z uwagi na jego negatywną ocenę formalną z powodu niespełnienia kryterium formalnego A.5. Formalna dopuszczalność projektu: Zgodność dokumentacji projektowej z dokumentacją konkursową oraz Kryterium A.10. We wniosku określono wkład własny wnioskodawcy na wymaganym poziomie.
Instytucja zarządzająca wskazała, że zgodnie z załączonym odpisem z Krajowego Rejestru Sądowego (dalej: KRS) wnioskodawca prowadzi działalność w sektorze transportu i wskazany przez niego poziom dofinansowania projektu w wysokości 70% jest niezgodny z rozporządzeniem Ministra Rozwoju Regionalnego z 11 października 2007r. w sprawie udzielania regionalnej pomocy inwestycyjnej w ramach regionalnych programów operacyjnych (Dz. U. z 2007 r., Nr 193, poz. 1399 ze zm.). Zgodnie bowiem z § 8 ust. 2 tego rozporządzenia, w przypadku wnioskodawcy będącego mikroprzedsiębiorstwem, prowadzącego działalność w sektorze transportu, maksymalne dofinansowanie może wynosić 50%. Wskazano przy tym, że wnioskodawca nie zastosował się do uwagi zawartej w piśmie z 16 czerwca 2010 r., pozostawiając poziom dofinansowania dla projektu w wysokości 70%.
Pismem z dnia 2 sierpnia 2010 r. strona wystąpiła o ponowne rozpatrzenie sprawy wyjaśniając, że aktem notarialnym z 10 marca 2010 r. nastąpiła zmiana umowy spółki polegająca na wykreśleniu z przedmiotu działalności spółki m. in. jej działalności w zakresie usług transportowych.
Skarżąca podnosiła, że wniosek o wpisanie zmian w KRS został złożony 12 marca 2010 r., a postanowienie sądu zostało wydane w dniu 24 czerwca 2010 r. Nadto wskazała, że jedyny zapis związany z działalnością transportową, czyli wynajem i dzierżawa środków transportu wodnego został wykreślony z umowy spółki aktem notarialnym z 29 czerwca 2010 r., a wniosek o wpis zmian do KRS został złożony 1 lipca 2010 r.
Pismem z dnia 6 września 2010 r. instytucja zarządzająca rozparzyła negatywnie wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu wskazywano, że w odpisie z KRS z dnia 2 marca 2010 r., dołączonym do wniosku o dofinansowanie projektu, jako przedmiot działalności przedsiębiorcy wymieniono m. in. różnego rodzaju działalność transportową.
Wnioskodawca został wezwany przez instytucję zarządzającą bądź do obniżenia poziomu dofinansowania do 50% i konsekwentnie dokonania zmian w biznes planie i oświadczenia o zabezpieczeniu środków finansowych niezbędnych do zrealizowania projektu, bądź do dokonania aktualizacji KRS w sytuacji, gdy działalność transportowa nie jest wykonywana. W przypadku utrzymania poziomu dofinansowania na poziomie 70%, zobowiązano wnioskodawcę do dostarczenia w terminie 8 dni roboczych od daty otrzymania pisma z uwagami, co najmniej wniosku o wykreślenie działalności transportowej z KRS oraz zobowiązania do dostarczenia aktualnego wypisu z KRS na etap podpisania umowy o dofinansowanie.
Wyjaśniono, że instytucja zarządzająca, wzywając do ewentualnego przedstawienia przez wnioskodawcę co najmniej wniosku o wykreślenie działalności transportowej z KRS, miała na myśli przedmiot działalności sklasyfikowany pod następującymi kodami PKD: 60.21.A., 60.21.B., 60.22.Z., 60.24. Wnioskodawca natomiast, do złożonej w dniu 8 lipca 2010 r. dokumentacji projektowej załączył jedynie kopię wniosku o zmianę danych podmiotu w rejestrze przedsiębiorców wraz z załącznikiem z dnia 1 lipca 2010 r., przy czym zmiana ta miała polegać na wykreśleniu działalności w zakresie wynajmu i dzierżawy środków transportu wodnego (kod. PKD 77.34.Z.). Nie przedłożył natomiast ani wniosku o wykreśleniu pozostałych rodzajów działalności transportowej z KRS (mimo, iż jak wynika z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy taki wniosek złożył już do sądu rejestrowego w dniu 12 marca 2010 r.), ani postanowienia Sądu z 24 czerwca 2010 r.
W konkluzji instytucja zarządzająca stwierdziła, że z informacji wynikających z dokumentacji uzupełniającej na dzień jej złożenia wynikało, że wnioskodawca prowadzi działalność transportową, a tym samym zgodnie § 8 ust. 2 rozporządzenia maksymalny poziom dofinansowania w przypadku mikroprzedsiębiorców prowadzących działalność w zakresie transportu powinien wynosić 50%, a nie jak wskazał wnioskodawca 70%.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalając skargę za kluczową uznał kwestę ustalenia - czy wnioskodawca poprawnie udokumentował, że nie prowadzi działalności transportowej. W przeciwnym razie wniosek, w którym zapisano, że przedmiotem działalności spółki jest również działalność transportowa, ze względu na treść § 8 ust. 2 rozporządzenia w sprawie udzielania regionalnej pomocy inwestycyjnej w ramach regionalnych programów inwestycyjnych, cechowałby się brakiem zgodności z dokumentacją konkursową oraz błędnym określeniem wkładu własnego.
W ocenie Sądu I instancji, instytucja badając treść KRS załączonego do wniosku, poprawnie wezwała skarżącą do poprawienia błędów, jasno wskazując powód, cel oraz możliwości w tym względzie. Skarżąca przedkładając KRS z zapisaną w nim działalnością w zakresie transportu, w związku z pismem z 16 czerwca 2010 r., miała obowiązek takiego udokumentowania swej sytuacji, by instytucja wiedziała, że takiej działalności spółka nie prowadzi. Zdaniem Sądu, waga dokumentu w postaci wypisu KRS jest taka, że nawet jeśli w ocenie spółki nie prowadzi ona żadnej działalności transportowej, to chcąc skorzystać ze zwiększenia, o jakim mowa w § 8 ust. 2 rozporządzenia, trzeba wykreślić te zapisy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wskazał, że zgodnie z art. 40 pkt 1) ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym z (Dz. U. z 2007r., Nr 168, poz. 1186 ze zm.), w dziale 3 rejestru przedsiębiorców zamieszcza się przedmiot działalności według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD). Podmioty podlegające obowiązkowi wpisu do rejestru przedsiębiorców są obowiązane zgłaszać informacje wymienione w art. 38-40 i w art. 44 oraz ich zmiany, niezależnie od obowiązków wynikających z odrębnych przepisów, chyba że ustawa stanowi inaczej (art. 47). Zatem wpis w KRS odzwierciedla przedmiot działalności spółki, co z zasady rozumiane jest jako jej prowadzenie, bez względu na to czy aktualnie jest prowadzona faktycznie, była faktycznie prowadzona oraz jaki jest zamiar przedsiębiorcy w tym przedmiocie. Innymi słowy, jeśli z KRS wynika, że przedmiotem działalności są usługi transportowe, to wystarczy to do przyjęcia, że w stosunku do takiego przedsiębiorcy należy zastosować wyłączenie o jakim mowa w § 8 ust. 2 rozporządzenia.
W ocenie Sądu I instancji nie jest rzeczą instytucji zarządzającej ustalanie tego, czy rzeczywiście przedsiębiorca prowadzi dany rodzaj działalności. Działalność przedsiębiorcy ze swej istoty jest dynamiczna i nie ma przepisów prawa, które nakładałyby na wnioskodawcę obowiązek, by z chwilą złożenia wniosku o dofinansowanie pozostał w stanie niezmiennym. Nie jest niczym specjalnym, że przedsiębiorca zmienia wpisy w KRS. W ocenie Sądu I instancji, na instytucji zarządzającej ciąży obowiązek wszechstronnej i racjonalnej kontroli wniosku o dofinansowanie. Jednakże nie jest to równoznaczne z obowiązkiem nieograniczonego przewidywania. Instytucja zarządzająca nie ma obowiązku odgadywania ewentualnego rozwoju wypadków, który usprawiedliwiałby przyjęcie we wniosku o wykreślenie wpisów KRS treści innych niż te, które znalazły się w KRS załączonym do wniosku o dofinansowanie.
Zdaniem Sądu I instancji, procedura dopuszczała jednokrotne poprawienie błędów. Dlatego właśnie to był etap, by złożyć odpowiednio udokumentowane wyjaśnienia. Podkreślono, że skarżąca załączając do wniosku KRS z wpisanymi rodzajami działalności w zakresie transportu, dołączyła jedynie wniosek o wykreślenie innej działalności transportowej, niż przedstawiona wraz z wnioskiem. W takiej sytuacji - w ocenie WSA - instytucja miała prawo negatywnie ocenić wniosek.
Skargą kasacyjną z dnia 8 grudnia 2010 r., O. Sp. z o. o. w B. zaskarżyła w całości wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 26 października 2010 r.
W ramach zarzutów naruszeń prawa procesowego mających istotny wpływ na wynik sprawy podniesiono:
1. naruszenie art. 3 § 1 w zw. z art. 134 w zw. z art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) powoływanej dalej jako p.p.s.a. w związku z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), polegające na braku skontrolowania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy działań podjętych przez Instytucję Zarządzającą w niniejszej sprawie pod względem legalności, powodujące w konsekwencji nierozstrzygnięcie merytorycznych przesłanek sprawy oraz zarzutów podniesionych przez skarżącą, co skutkowało brakami w sporządzonym uzasadnieniu orzeczenia, uniemożliwiającymi nie tylko właściwe odniesienie się merytoryczne do podjętego rozstrzygnięcia, ale i prawidłową kontrolę kasacyjną;
2. naruszenie art. 106 § 5 p.p.s.a. w zw. z art. 244 i 245 Kodeksu postępowania cywilnego (dalej jako k.p.c.) poprzez uznanie, że Instytucja Zarządzająca wykazała właściwym dokumentem, iż wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy został rozpoznany przez właściwą osobę, podczas gdy nie przedstawiono żadnego dokumentu w tym zakresie, a pismo uznane za odpowiedź na skargę winno zostać pominięte na podstawie art. 44 § 2 w zw. z art. 46 § 3 p.p.s.a.
W ramach zarzutów naruszeń prawa materialnego polegających na błędnej wykładni lub niewłaściwym zastosowaniu zarzucono:
1. naruszenie § 8 ust. 1 pkt 1 w zw. z ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 11 października 2007 r. w sprawie udzielania regionalnej pomocy inwestycyjnej w ramach regionalnych programów operacyjnych (Dz. U. Nr 193, poz. 1399 ze zm.) poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że brak możliwości podwyższenia wartości pomocy dotyczy wszystkich mikro, małych i średnich przedsiębiorców, prowadzących działalność gospodarczą w sektorze transportu;
2. naruszenie art. 14 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (j.t. Dz. U. z 2007 r. Nr 168, poz. 1186 ze zm.) poprzez jego niezastosowanie i przyjęcie w konsekwencji, iż skarżąca Spółka nie może w ogóle powoływać się wobec Instytucji Zarządzającej na okoliczności nie wynikające z treści wpisów pomimo, że Instytucja była informowana o rzeczywistym stanie faktycznym dotyczącym działalności gospodarczej Spółki, a więc nie pozostawała w dobrej wierze w tym zakresie;
3. naruszenie zasady przejrzystości reguł stosowanych przy ocenie wniosku oraz zasady równego dostępu do pomocy wszystkich kategorii beneficjentów w ramach programu, o których mowa w art. 26 ust. 2 ustawy o zasadach polityki rozwoju regionalnego;
4. naruszenie § 14 ust. 2 Trybu składania wniosków o dofinansowanie w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Kujawsko-Pomorskiego na lata 2007-2013 dla Osi priorytetowej 5 Wzmocnienie konkurencyjności przedsiębiorstw Działanie 5.2 Wsparcie inwestycji przedsiębiorstw Poddziałanie 5.2.2 Wsparcie inwestycji przedsiębiorstw (dalej powoływany jako "Tryb") w zw. z art. 26 ust. 2 ustawy o zasadach polityki rozwoju regionalnego, poprzez rozstrzygnięcie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy przez niewłaściwy organ;
5. naruszenie § 11 ust. 5 i § 16 ust. 1 Trybu w zw. z art. 26 ust. 2 ustawy o zasadach polityki rozwoju regionalnego, poprzez przekroczenie terminów wskazanych w tych przepisach na podjęcie właściwych czynności.
Z uwagi na powyższe wniesiono o:
1. uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Bydgoszczy,
2. oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania w obu instancjach, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Uzasadniając zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. podniesiono niewskazanie przez Sąd I instancji, dlaczego zarzuty skarżącej uznano za chybione. Sąd nie odniósł się do twierdzeń dotyczących rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy przez niewłaściwy organ i przekroczenia terminów przewidzianych w tych przepisach na podjęcie właściwych czynności. Pominięto także naruszenie zasady przejrzystości reguł stosowanych przy ocenie wniosku oraz zasady równego dostępu do pomocy wszystkich kategorii beneficjentów w ramach programu.
Podniesiono, że Instytucja nie przedstawiła żadnego dokumentu, z którego mogłoby wynikać, że wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy został rozpatrzony przez Departament Polityki Regionalnej Urzędu Marszałkowskiego Województwa Kujawsko-Pomorskiego. Za taki nie można uznać niepotwierdzonej w żaden sposób kopii bliżej nieokreślonego pisma tym bardziej, że rzekome stanowisko Instytucji powinno zostać w całości pominięte na mocy art. 44 § 2 p.p.s.a. Kserokopia może być uznana za odpis, jednakże pod warunkiem poświadczenia jego zgodności z oryginałem. Niewątpliwie więc w ten sposób doszło - zdaniem skarżącej - do naruszenia również art. 106 § 5 p.p.s.a. w zw. z art. 244 i 245 k.p.c. Skoro więc z samej informacji wynika, że wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy został rozpatrzony przez Wicemarszałka Województwa M. K., to z uwagi na fakt, iż jest to osoba nieuprawniona do tej czynności, nie można uznać tej czynności za zgodną z powołanymi przepisami. Podobnie należy uznać w przypadku naruszenia przez Instytucję właściwych terminów do rozpoznania kolejnych odwołań, którym to uchybiono. Wbrew bowiem twierdzeniom WSA, ich naruszenie ma kapitalne znaczenie dla spółki, która po ich upływie zasadnie spodziewała się, iż jej pisma odniosą spodziewany skutek, a ostateczna informacja będzie dla niej korzystna. Brak właściwej informacji w terminach ustalonych wskazanymi przepisami prawa de facto pozbawił skarżącą możliwości zapewnienia sobie odpowiednich środków na przeprowadzenie procesu zakupu nowoczesnych urządzeń w odpowiednim czasie, co skutkuje nie tylko wzrostem ich cen, ale także stratami finansowymi związanymi z nadmiernym wydłużeniem w czasie całej procedury odwoławczej. Za błędne przy tym uznano całkowite pominięcie znaczenia wyszczególnienia terminów do dokonania przez Instytucję poszczególnych czynności, zwłaszcza w kontekście "przejrzystości reguł i zasady równego dostępu do pomocy" z art. 26 ust. 2 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju. W ocenie skarżącej, trudno mówić o przejrzystości reguł, kiedy Instytucja bez żadnego uzasadnienia, w sposób całkowicie dowolny, zmienia w trakcie procedury obowiązujące obie strony reguły i wykracza poza przypisane terminy do rozpoznania odwołania.
Zdaniem kasatora, uzasadnienie orzeczenia nie pozwala na jednoznaczne ustalenie przesłanek, jakimi kierował się Sąd I instancji, podejmując zaskarżone orzeczenie. Przez powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy naruszył jednocześnie art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, nie wykonując nałożonego na niego przez ten przepis obowiązku zbadania działań podjętych przez Instytucję Zarządzającą w niniejszej sprawie pod względem ich zgodności z prawem.
W ramach uzasadnienia zarzutów naruszenia prawa materialnego podniesiono, że nie może budzić wątpliwości, iż pojęcie "prowadzenia działalności gospodarczej" oznacza dokonywanie przez przedsiębiorcę czynności faktycznych i prawnych zmierzających w sposób zorganizowany i ciągły do osiągnięcia celu zarobkowego. Wniosek o wykreślenie przedsiębiorcy z odpowiedniego rejestru jest jedynie zewnętrznym przejawem woli zaprzestania działalności gospodarczej. Podkreślono przy tym, iż czym innym jest samo prowadzenie działalności gospodarczej w sektorze transportu, o czym mowa w powołanym rozporządzeniu, a czym innym określone wpisy w KRS, z których jeszcze nie wynika w żaden sposób jej prowadzenie. Samo bowiem formalne wpisanie określonych nr PKD do KRS nie może być uznane za prowadzenie działalności. W niniejszej sprawie nie może budzić wątpliwości, iż z dokumentów przedstawionych przez Spółkę jednoznacznie wynika, iż nie prowadziła ona i nie prowadzi działalności transportowej. Skarżąca prowadzi wyłącznie działalność gospodarczą w zakresie specjalistycznej praktyki lekarskiej i pozostałej pozaszkolnej formy edukacji i tylko w tym zakresie osiąga jakiekolwiek przychody. Skoro więc warunkiem zwiększenia intensywności pomocy dla mikroprzedsiębiorcy, jakim jest spółka, jest nieprowadzenie działalności gospodarczej w sektorze transportu, to w rozpoznawanym przypadku nie mogło budzić żadnych wątpliwości, iż spółka takiej działalności nie prowadziła i nie prowadzi, a złożony wniosek nie zawierał w tym zakresie żadnych braków.
Powołując się na przepisy ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2007 r. Nr 155, poz. 1095 ze zm.) wskazano, że właściwy organ nie może żądać, ani uzależniać swojej decyzji w sprawie podjęcia, wykonywania i zakończenia działalności gospodarczej przez zainteresowaną osobę od spełnienia przez nią dodatkowych warunków, w szczególności od przedłożenia dokumentów lub ujawnienia danych nieprzewidzianych przepisami prawa. Dodano, iż Instytucja Zarządzająca nie miała żadnych podstaw do wzywania w tym zakresie Spółki do uzupełniania rzekomych braków formalnych wniosku przez aktualizację KRS oraz załączenie wniosku o wykreślenie tej działalności i zobowiązanie do dostarczenia aktualnego KRS na etap podpisania umowy, gdyż ze złożonych oświadczeń i dokumentów wynikało, że działalności takiej nie prowadzi (nie było więc żadnego braku formalnego). W odpowiedzi jednakże na wezwanie do uzupełnienia braków formalnych wniosku (które wzięło się z błędnej wykładni art. 8 ust. 2 rozporządzenia i potraktowania na równi "prowadzenia działalności gospodarczej" z "wpisem odpowiednich numerów PKD do KRS") skarżąca Spółka ponownie oświadczyła, że nie prowadzi działalności gospodarczej w sektorze transportu, zobowiązując się do przedstawienia aktualnego wypisu KRS na etap podpisywania umowy.
W dalszej części wskazano, że w myśl przepisów ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. Nr 94, poz. 1037 ze zm.) dalej jako k.s.h. to właśnie umowa spółki decyduje każdorazowo o stawianych przez nią celach i zakresie prowadzonej działalności gospodarczej (art. 157 § 1 pkt 2 k.s.h.), przy czym informacje takie znaleźć muszą odzwierciedlenie w KRS wyłącznie w zakresie, w jakim wskazuje na to ustawa. Art. 168 w zw. z art. 166 § 1 pkt 2 k.s.h. nakłada na spółkę z o. o. obowiązek zgłaszania sądowi rejestrowemu wszelkich zmian w zakresie przedmiotu działalności spółki, w celu wpisania ich do rejestru. Stosownie jednak do treści art. 14 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 168, poz. 1186 ze zm.) podmiot obowiązany do złożenia wniosku o wpis do Rejestru nie może powoływać się wobec osób trzecich działających w dobrej wierze na dane, które nie zostały wpisane do Rejestru lub uległy wykreśleniu z Rejestru. W polskim prawie rejestrowym przyjęto więc, jako zasadę, deklaratoryjny charakter wpisu w rejestrze, co oznacza, że skutki materialnoprawne powstają nie z chwilą samego wpisu nowych okoliczności do rejestru, tylko z chwilą podjęcia czynności podlegającej następnie wpisowi do rejestru.
Zdaniem skarżącej, Instytucja Zarządzająca została poinformowana przez skarżącą już na etapie złożenia wniosku, iż nie prowadzi ona działalności gospodarczej w sektorze transportu, tak więc nie można było mówić o istnieniu jakichkolwiek braków formalnych wniosku, gdyż miała ona pełną świadomość różnic pomiędzy danymi zawartymi w rejestrze, a faktycznym nieprowadzeniem działalności gospodarczej w sektorze transportu. Gdyby jednakże uznać nawet za zasadne dokonane wezwanie, to wystarczające dla wyjaśnienia nieuzasadnionych wątpliwości Instytucji było oświadczenie złożone przez Spółkę w piśmie z dnia 5 lipca 2010 r., iż takiej działalności nie prowadzi, a dla usunięcia jakichkolwiek wątpliwości złożono stosowny wniosek o wykreślenie kodu PKD z KRS, zobowiązując się jednocześnie do przedstawienia aktualnego wypisu z rejestru na etap podpisywania umowy. Na Instytucji Zarządzającej ciąży obowiązek ustalenia, czy przedsiębiorca prowadzi taką działalność, jednakże dla powzięcia odpowiedniej i wystarczającej wiedzy w tym zakresie właściwe jest oświadczenie podmiotu, nie ma bowiem możliwości zakazania prowadzenia jakiejkolwiek działalności, nawet bez właściwego wpisu do KRS.
Zdaniem spółki, jedynie prawidłowe oznaczenie ewentualnych braków formalnych wniosku i wezwanie do ich uzupełnienia gwarantuje zapewnienie przejrzystości reguł stosowanych przy ocenie projektów w rozumieniu art. 26 ust. 2 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju. Normy te zostały naruszone przez Instytucję Zarządzającą, albowiem w piśmie z dnia 16 czerwca 2010 r. w uwadze nr 2 wskazano, iż "Zwiększenie intensywności pomocy do 70% wydatków kwalifikowanych możliwe jest pod warunkiem aktualizacji KRS w sytuacji, gdy działalność transportowa nie jest wykonywana. W takim przypadku na etapie oceny formalnej należy dostarczyć co najmniej wniosek o wykreślenie tej działalności oraz zobowiązanie się wnioskodawcy do dostarczenia aktualnego wypisu z KRS na etap podpisania umowy o dofinansowanie." To wezwanie skarżąca wypełniła, natomiast następcza - rozszerzająca wykładnia tego wezwania przez instytucję jest niedopuszczalna. Do pisma z dnia 5 lipca 2010 r. skarżąca załączyła wniosek o usunięcie z KRS kodu PKD związanego z transportem, do czego zobowiązano ją wezwaniem. Następcze stwierdzenie, iż Instytucja miała na myśli inny nr PKD nie może kreować negatywnych skutków dla wnioskodawcy. Wspomniane wezwanie skarżąca bowiem wypełniła.
Skarżąca podniosła również, że z § 11 ust. 4 Trybu składania wniosków wynika, że po dokonaniu pierwszej oceny formalnej Departament Wdrażania Regionalnego Programu Operacyjnego Urzędu Marszałkowskiego Województwa Kujawsko-Pomorskiego wzywa wnioskodawcę do uzupełnienia dokumentu w ciągu 8 dni roboczych od dnia otrzymania przez niego pisma z uwagami. Nieustosunkowanie się w terminie lub częściowa poprawa wskazanych uchybień spowoduje odrzucenie wniosku o dofinansowanie projektu na etapie oceny formalnej. Decydującym jest więc poprawa uchybień wskazanych w wezwaniu, a nie innych, które ewentualnie wniosek mógłby ponadto zawierać. Skoro Spółka dopełniła swych obowiązków, właściwie wypełniając przesłane jej wezwanie, to nie można karać jej za niedokładności Instytucji Zarządzającej - (por. wyrok NSA z dnia 17 sierpnia 2010 r., II GSK 856/10) - gdzie wskazano, że "wymogi stawiane wnioskującym o udzielenie wsparcia, jeżeli na podstawie oceny ich realizacji miałyby być wyciągane negatywne konsekwencje, muszą być formułowane w sposób jednoznaczny".
Powołując się na pismo Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wskazano, że w przypadku stosowania podwyższeń intensywności pomocy dla MSP, o których mowa w art. 13 ust. 4 rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/2008 z dnia 6 sierpnia 2008 r., uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne ze wspólnym rynkiem z zastosowaniem art. 87 i 88 Traktatu, zasadnicze znaczenie ma działalność przedsiębiorcy, która jest bezpośrednio związana z udzieleniem tej pomocy. W związku z tym istotne jest ustalenie, jaka działalność jest (lub ma być) wykonywana przez przedsiębiorcę z wykorzystaniem wsparcia. W przypadku, gdy przedsiębiorca prowadzi kilka rodzajów działalności gospodarczej, istotne jest ustalenie, której działalności gospodarczej będzie dotyczyć pomoc, o jaką się ubiega. Dodano, iż nie można uznać, iż celem ustawodawcy w art. 8 ust. 2 rozporządzenia było pozbawienie mikro, małych i średnich przedsiębiorców prowadzących działalność gospodarczą w sektorze transportu, możliwości zwiększenia intensywności pomocy w każdym wypadku. W ocenie skarżącej, prowadziłoby to do wypaczenia sensu pomocy regionalnej, doprowadzając do przykładowej sytuacji, w której taki właśnie przedsiębiorca, chcąc rozpocząć działalność na nowym polu, całkowicie niezwiązanym z transportem, pozostawałby już w tym momencie na dużo gorszej pozycji, niż pozostałe podmioty, bez żadnego uzasadnienia.
W konkluzji podniesiono, że skarżąca dopełniła wymagań formalnych, ponieważ wskazała we wniosku na nieprowadzenie działalności w zakresie transportu i wnioskowała o dofinansowanie na poziomie 70 %. Zdaniem spółki, dalsze badanie wniosku, nie było sprawdzaniem jego poprawności formalnej, a jego oceną merytoryczną.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna zawiera usprawiedliwione podstawy.
Projekt skarżącej spółki dotyczył utworzenia ośrodka chirurgii refrakcyjnej przy klinice okulistycznej "O." w Bydgoszczy, poprzez zakup innowacyjnych urządzeń medycznych. Został on złożony przez skarżącą spółkę w ramach Osi Priorytetowej 5 Wzmocnienie konkurencyjności przedsiębiorstw, Działanie 5.2 Wsparcie inwestycji przedsiębiorstw, Poddziałanie 5.2.2 Wsparcie inwestycji przedsiębiorstw Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Kujawsko-Pomorskiego na lata 2007-2013.
Zasadniczą kwestią wymagającą rozstrzygnięcia w rozpatrywanej sprawie jest poprawność stanowiska wyrażonego przez instytucję zarządzającą, a zaakceptowanego przez Sąd I instancji, zgodnie z którym, jeżeli z wpisu w Krajowym Rejestrze Sądowym na dzień złożenia wniosku wynika, że przedmiotem działalności skarżącej spółki są usługi transportowe, to okoliczność ta pozwala na przyjęcie, że w stosunku do takiego przedsiębiorcy nie może być zastosowane podwyższone dofinansowanie w wysokości 70 %, o którym mowa w § 8 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 11 października 2007 r. w sprawie udzielania regionalnej pomocy inwestycyjnej w ramach regionalnych programów operacyjnych (Dz. U. Nr 193, poz. 1399 ze zm. - powoływanego dalej jako rozporządzenie).
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skarżąca spółka wskazywała, kilka okoliczności prawnych mających - jaj zdaniem -istotne znaczenie w rozpatrywanej sprawie. Spółka podkreślała przede wszystkim, że należy odróżnić wykonywanie działalności gospodarczej w sektorze transportu drogowego od posiadania jedynie stosownych adnotacji na ten temat w Krajowym Rejestrze Sądowym. Argumentowała również, że prowadzi wyłącznie działalność w zakresie specjalistycznej praktyki lekarskiej oraz pozaszkolnej formy edukacji. Zwracała również uwagę, że w § 8 rozporządzenia położono nacisk na prowadzenie działalności w zakresie transportu, a nie istnienie samej – czysto formalnej – możliwości wykonywania takiej działalności, jaką dają wpisy określonych symboli PKD w Krajowym Rejestrze Sądowym. Spółka wskazywała również, że nie posiada nawet zezwoleń wymaganych na prowadzenie działalności w sektorze transportu drogowego.
Skarżąca spółka podnosiła także argument o deklaratoryjnym charakterze wpisów do Krajowego Rejestru Sądowego, wskazując jednocześnie, że materialno-prawne skutki powstają nie w chwili samego wpisu do Rejestru, lecz dopiero z chwilą faktycznego podjęcia działalności gospodarczej. Zwracano przy tym uwagę, że konstytutywny charakter ma w tym przypadku zmiana umowy spółki.
Powołując się na treść art. 26 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2009 r., Nr 84, poz. 712 ze zm. - dalej jako ustawa o zasadach prowadzenia polityki rozwoju), skarżąca spółka stwierdziła, że na dzień wezwania do usunięcia braków formalnych Krajowy Rejestr Sądowy nie zawierał już wpisów, które instytucja zarządzająca podnosiła w informacji o odrzuceniu wniosku o dofinansowanie. Zwracała również uwagę, że w przypadku stosowania podwyższeń pomocy dla przedsiębiorców zasadnicze znaczenie ma działalność gospodarcza bezpośrednio związana z udzielaniem tej pomocy. Wskazywała, iż dopełniła wymogów formalnych wniosku o dofinansowanie podając, że nie prowadzi działalności w sektorze transportu. Jej zdaniem, dalsze badanie wniosku nie było sprawdzaniem jego poprawności formalnej, a merytoryczną oceną wniosku spółki.
W konkluzji skargi do Sądu I instancji wskazano jeszcze na dwie kwestie prawne. Po pierwsze, że informacja o negatywnym rozstrzygnięciu wniosku o dofinansowanie została podpisana przez Wicemarszałka Województwa Kujawsko-Pomorskiego. Po drugie zaś, że zostały przekroczone terminy do dokonywania przez instytucję zarządzającą określonych czynności, czym naruszono zasady przewidziane w Trybie składania wniosków o dofinansowanie w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Kujawsko-Pomorskiego na lata 2007-2013 dla Osi priorytetowej 5 Wzmocnienie konkurencyjności przedsiębiorstw Działanie 5.2 Wsparcie inwestycji przedsiębiorstw Poddziałanie 5.2.2 Wsparcie inwestycji przedsiębiorstw, nazywanego dalej Trybem oraz przewidzianą na gruncie art. 26 ust. 2 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju regułę równości beneficjentów oraz przejrzystości postępowania w sprawie oceny poszczególnych projektów.
Odnosząc się w pierwszej kolejności, do kwestii wpisu w Krajowym Rejestrze Sądowym należy wskazać, że Sąd I instancji nie wziął pod uwagę całokształtu okoliczności podnoszonych w tym zakresie przez spółkę O. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, Sąd pominął ocenę tego zagadnienia prawnego z punktu widzenia przede wszystkim istoty samego dofinansowania w ramach poszczególnych programów operacyjnych dla przedsiębiorców. Należy zauważyć, że celem poszczególnych programów operacyjnych jest aktywizacja działalności gospodarczej na terenie określonych województw. Zgodnie z § 10 Trybu, bezpośrednie inwestycje w przedsiębiorstwa rozumiane jako projekty inwestycyjne zlokalizowane na terenie województwa kujawsko-pomorskiego mają na celu zwiększenie zdolności wytwórczych, produkcyjnych i usługowych poprzez rozbudowę istniejącego przedsiębiorstwa, prowadzące do wprowadzenia na rynek nowych lub ulepszonych produktów i usług, dywersyfikację (zróżnicowanie) produkcji lub świadczenia usług przedsiębiorstwa poprzez wprowadzenie nowych rozwiązań (produktów i usług), a także działania mające na celu dokonywanie zasadniczych zmian procesu produkcyjnego lub zmianę w sposobie świadczenia usług, przy jednoczesnym zwiększeniu zatrudnienia. Tak więc proces przyznawania prawa do pomocy finansowej w konkretnym przypadku nie może nie uwzględniać, czy badany wniosek o przyznanie wsparcia finansowego odpowiada celom danego programu. Intencją prawodawcy w tym zakresie jest bowiem wykreowanie takiej sytuacji, w której pomoc finansowa będzie przyznawana tym podmiotom, które ją wykorzystają zgodnie z przyjętymi założeniami. Ta okoliczność powinna być zatem brana pod uwagę na każdym etapie oceny wniosku o dofinansowanie konkretnego przedsięwzięcia gospodarczego.
Skarżąca spółka w toku postępowania wywołanego wnioskiem o dofinansowanie wskazywała, że jedyną działalnością gospodarczą jaka prowadzi jest działalność w zakresie specjalistycznej praktyki lekarskiej i pozaszkolnej formy edukacji. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego należy podzielić pogląd prezentowany przez skarżącą, zgodnie z którym zasadnicze znaczenie ma działalność przedsiębiorcy, która jest bezpośrednio związana z udzieleniem tej pomocy. Takie pojmowanie istoty rzeczy pokrywa się z celem udzielanego dofinansowania w ramach pomocy dla przedsiębiorców. Służy ono bowiem najpełniej realizacji wspomnianych celów programu operacyjnego. W związku z tym istotne z punktu widzenia instytucji zarządzającej jest ustalenie, jaka działalność będzie prowadzana w ramach ewentualnego dofinansowania i czy będzie ona wykonywana z wykorzystaniem wnioskowanego wsparcia. W przypadku, gdy przedsiębiorca prowadzi kilka rodzajów działalności gospodarczej, co w relacjach dzisiejszej gospodarki rynkowej i towarzyszącemu jej dynamizmowi jest zjawiskiem powszechnym, istotne jest rzeczywiste ustalenie przez organ, jakiej działalności gospodarczej będzie dotyczyła pomoc, o którą dany podmiot gospodarczy się ubiega. Ta okoliczność nie została jednak w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego dostatecznie wyjaśniona przez instytucję zarządzającą. Wprawdzie charakter programu operacyjnego może uzasadniać pewne zaostrzone wymagania, choćby w zakresie przygotowywania wniosków o dany rodzaj pomocy, podyktowane względami obrotu gospodarczego i celami danego programu, to jednak postępowanie instytucji zarządzającej nie powinno sprowadzać się do zupełnego automatyzmu w ocenie wniosku.
Stanowisko konsekwentnie prezentowane przez instytucję zarządzającą w toku postępowania wywołanego wnioskiem skarżącej spółki (a zaaprobowane przez Sąd I instancji) polega w istocie na nadaniu decydującego (przesądzającego) znaczenia wpisowi zakresu usług w Krajowym Rejestrze Sądowym. W rozpatrywanej sprawie wpis ten obejmował m. in. działalność transportową, co zdaniem organu pozbawiało samo przez się prawa do uzyskania oczekiwanej pomocy finansowej. Takie rozumienie konsekwencji prawnych wpisu do KRS stanowi daleko idące uproszczenie i jest wyrazem wspomnianego automatyzmu w funkcjonowaniu organów oceniających wniosek.
Z drugiej jednak strony nie można podzielić stanowiska skarżącej spółki, zgodnie z którym wpis do Krajowego Rejestru Sądowego jest pozbawiony jakiegokolwiek znaczenia prawnego. Fakt ten powinien być brany pod uwagę w ramach postępowania wyjaśniającego w sprawie, jednakże w kontekście również innych okoliczności (dowodów) występujących w sprawie. Nie można więc nadać mu wyłącznie decydującego charakteru, w szczególności w świetle konsekwentnych wyjaśnień spółki udzielanych instytucji zarządzającej w toku prowadzonego w tej sprawie postępowania w ramach oceny formalnej wniosku, wskazujących wyraźnie, iż nie prowadzi ona działalności transportowej, lecz działalność w zakresie specjalistycznej praktyki lekarskiej i pozostałej pozaszkolnej formy edukacji.
W praktyce gospodarczej zdarza się, iż przedsiębiorcy ujmują w Krajowym Rejestrze Sądowym szereg dziedzin lub sektorów deklarowanej działalności gospodarczej, której w przyszłości nie wykonują. Na gruncie rozpoznawanej sprawy należy zatem odróżnić faktyczne prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego od - jedynie formalnego - wymienienia tego typu działalności (wśród kilkudziesięciu innych sektorów lub dziedzin) w Krajowym Rejestrze Sądowym. Jak wspomniano, proste utożsamianie tych dwóch sytuacji jest zbyt daleko idącym uproszczeniem tej sytuacji prawnej. Przyjęcie w pełni takiego poglądu mogłoby doprowadzić do sytuacji, w której podmiot faktycznie prowadzący działalność w zakresie transportu drogowego mógłby, formalnie rzecz ujmując, korzystać z prawa do podwyższonego dofinansowania w ramach zgłaszanego projektu z tego tylko powodu, iż brak jest w tym zakresie stosownego wpisu w Krajowym Rejestrze Sądowym. Innymi słowy sprowadzanie omawianego zagadnienia do informacji zawartej w odpisie KRS pomija wiele ważnych kwestii, które mają – jak wskazano - istotne znaczenie dla wyniku postępowania w sprawie uzyskania dofinansowania.
W zaskarżonym wyroku Sąd I instancji przyjął natomiast jako wystarczające odniesienie się jedynie do kwestii uwidocznienia w odpisie z KRS wpisu o działalności w sektorze transportu (w dodatku na dzień złożenia wniosku). Nie odniesiono się natomiast do pozostałych okoliczności mających niewątpliwie wpływ na ustalenie - z jaką działalnością mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie i jaka działalność miałaby być faktycznie dofinansowana. Zarzuty skargi kasacyjnej w tym zakresie są zatem zasadne.
W dniu 2 sierpnia 2010 r. skarżąca spółka wystąpiła z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Istotą i celem tego etapu postępowania jest konstytucyjnie zagwarantowana możliwość ponownego rozpoznania danej sprawy. Rozpoznanie sprawy na tym etapie postępowania wymaga odniesienia się zarówno do stanu prawnego, jak i faktycznego danej sprawy w chwili ponownego jej rozstrzygania. W przeciwnym razie instytucja odwołania (ponownego rozpatrzenia sprawy) nie miałaby sensu.
Tymczasem skarżąca we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wyjaśniła, że aktem notarialnym z dnia 10 marca 2010 r., nastąpiła zmiana umowy spółki polegająca na wykreśleniu z zakresu prowadzonej przez nią działalności usług transportowych. Spółka wskazała - co wymaga podkreślenia - że wniosek o dokonanie stosownych zmian w Krajowym Rejestrze Sądowym został złożony w dniu 12 marca 2010 r., a postanowienie Sądu w tym zakresie zostało wydane w dniu 24 czerwca 2010 r. Dodatkowo podano, że jedyny zapis dotyczący wykonywania usług transportowych, tj. wynajem i dzierżawa środków transportu wodnego został wykreślony z umowy spółki aktem notarialnym z dnia 29 czerwca 2010 r., a wniosek o wpis tych zmian do KRS został złożony w dniu 1 lipca 2010 r.
W informacji z dnia [...] o negatywnym rozpatrzeniu wniosku o dofinansowanie, instytucja zarządzająca wskazała, że w odpisie z KRS-u z dnia 2 marca 2010 r. widnieje m. in. działalność transportowa, co w jej ocenie stanowiło wystarczającą podstawę do negatywnego załatwienia wniosku. Dla organu orzekającego w tej sprawie nie miały zatem znaczenia żadne inne okoliczności kształtujące stan faktyczny sprawy na dzień wydania rozstrzygnięcia – tj. informacji z dnia [...] ([...]).
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, taki sposób prowadzenia postępowania (w istocie odwoławczego) w ramach Trybu rozpatrywania wniosków o dofinansowanie narusza powszechnie przyjęte standardy ponownego rozpoznania sprawy. Trzeba bowiem mieć na względzie, że spółka działająca na wezwanie instytucji zarządzającej, składała kolejne oświadczenia, wskazując jednocześnie, że uzyskała wykreślenie usług transportowych z Krajowego Rejestru Sądowego oraz informowała o złożeniu wniosku o wykreślenie ostatniej kategorii z zakresu usług transportowych z Rejestru. Instytucja zarządzająca pominęła wszystkie te wyjaśnienia biorąc pod uwagę odpis z KRS - co wymaga podkreślenia - na dzień złożenia wniosku o dofinansowanie. Z praktycznego punktu widzenia oznacza to, że żądane przez organ wyjaśnienia dotyczące pozycji prawnej skarżącej spółki nie miały żadnego znaczenia w rozstrzyganej sprawie. W tej sytuacji nie może być mowy o zrealizowaniu przez stronę prawa do skutecznego składania wyjaśnień w toku postępowania odwoławczego, na czym zasadza się istota takiego postępowania.
Warto także wskazać na sposób realizacji w rozpoznawanej sprawie prawa strony do tzw. jednokrotnej poprawy błędów wskazanych w piśmie instytucji zarządzającej dokonywanej na etapie formalnej oceny wniosku. Otóż zgodnie z § 11 ust. 4 Trybu po dokonaniu pierwszej oceny formalnej, Departament Wdrażania Regionalnego Programu Operacyjnego Urzędu Marszałkowskiego Województwa Kujawsko Pomorskiego wzywa wnioskodawcę do uzupełnienia dokumentacji w ciągu 8 dni roboczych, od dnia otrzymania przez niego pisma z uwagami. Nieustosunkowanie się w tym terminie lub częściowa poprawa wskazanych uchybień spowoduje odrzucenie wniosku o dofinansowanie projektu na etapie oceny formalnej. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, już choćby z samego terminu (8 dni) wynika, że w tym trybie można nakładać na stronę jedynie obowiązki nanoszenia poprawek, korekt i uzupełnień w zakresie złożonego wniosku o dofinansowanie. Na tym etapie strona ma prawo złożyć instytucji zarządzającej wyjaśnienia lub uzupełnienia o formalnym charakterze. Nie ma jednakże podstaw, by w tym trybie zobowiązywać stronę do podejmowania działań o charakterze konstytutywnym, w tym do wszczynania postępowań (sądowych, administracyjnych) mających na celu ukształtowanie w istocie nowej pozycji prawnej danego podmiotu (wnioskodawcy). W tym zakresie zasadne są zarzuty skargi kasacyjnej, iż badanie charakteru działalności skarżącej spółki powinno następować nie na etapie formalnej oceny wniosku, lecz w fazie merytorycznego rozstrzygania sprawy.
Jak wskazano, w skardze do Sądu I instancji skarżąca spółka zarzuciła kwestionowanej informacji ([...]) naruszenie § 14 ust. 2 Trybu poprzez rozstrzygnięcie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy przez niewłaściwy organ. W tym zakresie podniosła, że zgodnie z powołanym przepisem wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy powinien być rozstrzygnięty przez Departament Polityki Regionalnej Urzędu Marszałkowskiego Województwa Kujawsko-Pomorskiego, podczas gdy decyzję o negatywnym rozstrzygnięciu tego wniosku podpisał wicemarszałek województwa, to zaś – w ocenie skarżącej - narusza wspomnianą regulację prawną. Skarżąca spółka postawiła także zarzut naruszenia § 11 ust. 5 i § 16 ust. 1 Trybu w związku z art. 26 ust. 2 ustawy o zasadach polityki rozwoju regionalnego, poprzez przekroczenie terminów wskazanych w tych przepisach na podjęcie właściwych czynności.
W uzasadnieniu kwestionowanego wyroku zarzuty te pozostały bez stosownej analizy. Sąd I instancji stwierdził jedynie, że skarżąca (str. 13 uzasadnienia kwestionowanego wyroku) nie uzasadniła swojego twierdzenia, a instytucja zarządzająca przedstawiła dokument, "z którego wynika, że podpis złożyła właściwa osoba (K.58 akt sądowych)". W drugiej zaś kwestii (wskazane w skardze skutki prawne przekroczenia terminów) Sąd wskazał arbitralnie, że "...samo przekroczenie terminów na załatwienie odwołań nie zmienia sytuacji skarżącej co do poprawności informacji". Ma to szczególne znaczenie z punktu widzenia choćby postanowień § 18 ust. 1 Trybu, w świetle których złożenie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie wstrzymuje biegu procedury wyboru dla pozostałych projektów. Wprawdzie dalsze postanowienia tego paragrafu stanowią o utworzeniu rezerwy finansowej, lecz rezerwa ta jest ograniczona zarówno co do czasu, jak i ilości środków pieniężnych przeznaczonych na dany cel. Tak więc nie można zgodzić się z uniwersalnym stwierdzeniem, że przekroczenie terminów na załatwienie odwołań nie ma wpływu na poprawność informacji stanowiącej rozstrzygnięcie na etapie postępowania odwoławczego. Ta kwestia powinna być badana (zarówno przez organ odwoławczy, jak też przez sąd administracyjny) na gruncie każdej rozstrzyganej sprawy. Dopiero wówczas można zająć stanowisko czy naruszenie omawianych terminów w postępowaniu odwoławczych mogło mieć wpływ na wynik danej konkretnej sprawy administracyjnej.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego naruszono tym samym zasady sądowej kontroli działalności administracji publicznej (art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) w zw. z art. 134 oraz z art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Za zasadny należy uznać również zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., zgodnie z którym uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku pomija bowiem wiele istotnych kwestii, sygnalizowanych przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Należy także podkreślić, iż wobec usprawiedliwionych zarzutów naruszenia prawa procesowego w rozpoznawanej sprawie, sąd kasacyjny nie może odnieść się do podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia prawa materialnego, gdyż te mogą być przedmiotem oceny tylko w stosunku do stanowiska Sądu I instancji w tych kwestiach na tle prawidłowo ustalonego stanu faktycznego.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 185 § 1 i art. 203 pkt 1 p.p.s.a., jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło