VII SA/Wa 1193/10

WyrokWSA w Warszawie2010-10-27

Skład orzekający: Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Daria Gawlak-Nowakowska, Ewa Machlejd

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej ma obowiązek wydać zaświadczenie potwierdzające prawnie skuteczne zgłoszenie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego, jeśli zmiana ta została dokonana po faktycznym jej przeprowadzeniu, a nie przed jej planowanym wykonaniem?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie ma obowiązku wydania zaświadczenia potwierdzającego prawnie skuteczne zgłoszenie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego, jeśli zgłoszenie zostało dokonane po faktycznym wykonaniu zmiany. Zgodnie z art. 71 ust. 4 Prawa budowlanego, zgłoszenie musi nastąpić przed dokonaniem zmiany, a zgłoszenie dokonane po faktycznej zmianie nie wywołuje skutków prawnych. W takiej sytuacji postępowanie w sprawie zgody na zmianę sposobu użytkowania jest bezprzedmiotowe, a organ architektoniczno-budowlany traci możliwość wniesienia sprzeciwu.
Stan faktyczny
L.J. zwrócił się o wydanie zaświadczenia potwierdzającego prawnie skuteczne zgłoszenie zmiany sposobu użytkowania budynku garażowo-gospodarczego na warsztat samochodowy. Organ I instancji odmówił wydania zaświadczenia, wskazując na umorzenie postępowania administracyjnego w sprawie zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania, które zostało dokonane po faktycznym wykonaniu prac. Organ II instancji utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji, wyjaśniając, że zgłoszenie dokonane po faktycznej zmianie nie wywołuje skutków prawnych. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów proceduralnych i faktyczne wykonanie obowiązku przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, , Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska, Sędzia WSA Ewa Machlejd (spr.), Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 października 2010 r. sprawy ze skargi L. J. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia skargę oddala Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Prezydent [...] na podstawie art. 219 Kodeksu postępowania administracyjnego (zwanego dalej kpa.) odmówił L.J. wydania zaświadczenia potwierdzającego prawnie skuteczne zgłoszenie zmiany sposobu użytkowania budynku garażowo-gospodarczego na warsztat samochodowy na terenie działki nr ew. [...] w W. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ wskazał, że z analizy zgromadzonej dokumentacji archiwalnej wynika, iż postępowanie administracyjne w sprawie złożonego w dniu 30 października 2006 r. zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania obiektu-budynku gospodarczo-garażowego na warsztat samochodowy -na terenie działki ew. nr [...] w W. zostało umorzone decyzją Wojewody [...] z dnia [...]znak:[...], która jest ostateczna w administracyjnym toku instancji. W uzasadnieniu tej decyzji jak również w odpowiedzi na skargę, przesłanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego organ II instancji wyjaśnił, że "... wszczęcie postępowania przez organ I instancji w celu wydania decyzji Nr [...], było bezprzedmiotowe, bowiem decyzja taka może dotyczyć tylko planowanej, a nie dokonanej zmiany sposoby użytkowania, jak stanowi m.in. przepis art. 71 ust. 4 Prawa budowlanego (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm)". Na powyższe postanowienie zażalenie wniósł L.J. wskazując, że w stosunku do zgłoszenia dokonanego w dniu [...] Prezydent [...] wniósł sprzeciw decyzją nr [...] z dnia [...], która została uchylona decyzją Wojewoda [...] z dnia [...] znak : [...]. Wskazał, iż Wojewoda [...] uchylając decyzję i umarzając postępowanie organu pierwszej instancji, tym samym spowodował, że zgłoszenie zmiany sposobu użytkowania stało się skuteczne. Po rozpoznaniu zażalenia L.J. Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] nr [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 kpa. utrzymał w mocy ww. postanowienie. Organ odwoławczy wskazał, iż uchylenie rozstrzygnięcia organu I instancji i umorzenie postępowania nastąpiło na skutek nieprawidłowego zastosowania przez Prezydenta m.st. Warszawy art. 71 ust. 4 i 7 Prawa budowlanego. Organ wyjaśnił, że jeżeli po dokonaniu zgłoszenia pojawi się wątpliwość w kwestii zmiany sposobu użytkowania przed upływem terminu do wydania decyzji o sprzeciwie, organ architektoniczno-budowlany obowiązany jest niezwłocznie powiadomić o tym właściwy organ nadzoru budowlanego, który podejmie właściwe czynności sprawdzające. Równocześnie organ architektoniczno-budowlany traci możliwość rozstrzygnięcia sprawy w drodze decyzji administracyjnej wnoszącej sprzeciw, z uwagi na fakt, iż zgłoszenie dokonane po zmianie sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części nie wywołuje skutków prawnych. Wówczas uznać należy, że nie powstaje po stronie organu obowiązek rozpatrzenia takiego zgłoszenia. Organem kompetentnym, nie tyle do rozpatrzenia zgłoszenia, a do sprawdzenia sposobu użytkowania obiektu budowlanego staje się wtedy właściwy organ nadzoru budowlanego. Organ wskazał, iż umarzając postępowanie decyzją z dnia [...] Wojewoda [...] nie stwierdził, iż dokonano prawidłowego zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania, a jedynie iż nieprawidłowo wniesiono sprzeciw wobec dokonanego zgłoszenia, gdyż w zaistniałym stanie faktycznym organ architektoniczno-budowlany nie posiadał kompetencji do orzekania. Organ zaznaczył, że skarżący bezzasadnie powołuje się na ustalenia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, gdyż miały one miejsce w 2005 roku, a zatem przed postępowaniem w sprawie zmiany sposobu użytkowania. Wiążące mogło by dopiero być stanowisko organu nadzoru budowlanego wydane po kontroli przeprowadzonej po uznaniu przez organy architektoniczno-budowlane swojej niewłaściwości w związku z zaistnieniem stanu faktycznego wyczerpującego przesłanki z art. 71 ust. 7 Prawa budowlanego. W ocenie organu odwoławczego, dokumentacja sprawy zmiany sposobu użytkowania budynku garażowo-gospodarczego na warsztat samochodowy na dz. nr ew. [...] w W. nie daje podstaw do potwierdzenia faktu dokonania przez L.J. prawnie skutecznego zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył L.J. wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia organu I instancji. Skarżący wskazał, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] decyzją nr [...] z dnia [...] nałożył na niego obowiązek przywrócenia budynku garażowego do poprzedniego sposobu użytkowania, który to nakaz wykonał. Z tego też względu, po stwierdzeniu, że budynek jest użytkowany jako garaż organ decyzją z dnia [...] umorzył postępowanie prowadzone w sprawie samowolnej zmiany sposobu użytkowania. Wskazał, że z tego względu, uprawnione było zgłoszenie dokonane w dniu [...] zamiaru zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego wykorzystywanego jako garaż na warsztat samochodowy. Niezasadny był natomiast sprzeciw organu administracji architektoniczno - budowlanej. Dodał, że stwierdzenie w uzasadnieniu decyzji Wojewody [...] jakoby nie zastosował się do decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] pozostaje w sprzeczności z rzeczywistym stanem rzeczy i niewątpliwie wynika z nieznajomości i niewiedzy organu o decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów 7,77, 80 i 107 § 3 kpa. co miało istotny wpływ na treść zaskarżonego postanowienia. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje argumenty wyrażone w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje : Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego obowiązującymi w dacie jego wydania. Podkreślenia przy tym wymaga, iż zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), zw. dalej p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W ocenie Sądu, kontrolowane w niniejsze sprawie rozstrzygnięcie Wojewody [...] jak i Prezydenta [...] nie narusza prawa. Zaskarżonym postanowieniem organ utrzymał w mocy postanowienie Prezydenta [...] z dnia [...], którym odmówiono L.J. wydania zaświadczenia potwierdzającego prawnie skuteczne zgłoszenie zmiany sposobu użytkowania budynku garażowo-gospodarczego na warsztat samochodowy na terenie działki nr ew. [...] w W. Postępowanie administracyjne w przedstawionej sprawie toczyło się na podstawie art. 217-220 kpa. Zgodnie z art. 217 § 2 kpa zaświadczenie wydaje się, jeżeli osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. Stosownie do art. 218 kpa w przypadkach, o których mowa w art. 217 § 2 kpa organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonych przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Organ administracji publicznej, przed wydaniem zaświadczenia, może przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające. Odmowa wydania zaświadczenia bądź zaświadczenia o treści żądanej przez osobę ubiegającą się o nie następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie (art. 219 kpa). Z treści przywołanych przepisów wynika, że tryb wydawania zaświadczeń uregulowany w kpa. różni się w sposób istotny od pozostałych unormowań w nim zawartych. Wydawanie zaświadczeń oparte jest, co do zasady, na posiadanych przez organ danych. Konieczne postępowanie wyjaśniające odnosić się może do zbadania okoliczności wynikających z posiadanych przez organ ewidencji, rejestrów i innych danych, czy też wyjaśnienia, czy dane te odnoszą się do osoby wnioskodawcy, faktów, stanu prawnego, którego poświadczenia domaga się wnioskodawca, a także ustalenia, jakiego rodzaju ewidencja i rejestry mogą zawierać żądane dane i ustalenia ewentualnych ich dysponentów. W wyroku z dnia 21 lipca 2005 r. sygn. akt OSK 1777/04 Naczelny Sąd Administracyjny, powołując się na wcześniejsze orzecznictwo sądowoadministracyjne wskazał, że na postępowanie wyjaśniające poprzedzające wydanie bądź odmowę wydania zaświadczenia składają się czynności o charakterze materialno-technicznym. Nie można drogą zaświadczenia wywołać skutków kształtujących stosunki prawne, tj. przyznawać albo ograniczyć bądź pozbawić uprawnienia (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 marca 2010 r. sygn. akt I SA/Wa 2038/09). W rozpatrywanej sprawie organy uznały, że żądana treść zaświadczania, które chciał uzyskać skarżący, nie spełnia przesłanek z art. 218 kpa. Żądanie skarżącego zmierza bowiem do uzyskania zaświadczenia, że została przez niego w sposób prawnie skuteczny zgłoszona zmiana sposobu użytkowania budynku garażowo-gospodarczego na warsztat samochodowy na terenie działki nr ew. [...] w W. Stosownie do treści art. 71 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118 ze zm.) zgłoszenia należy dokonać przed dokonaniem zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części. Zmiana sposobu użytkowania może nastąpić, jeżeli w terminie 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia właściwy organ, nie wniesie sprzeciwu w drodze decyzji i nie później niż po upływie 2 lat od doręczenia zgłoszenia. W niniejszej sprawie ze znajdującego się w aktach sprawy postanowienia Prezydenta [...] z dnia [...] Nr [...] nakładającego na skarżącego obowiązek uzupełnienia złożonego w dniu [...] zgłoszenia wynika, że roboty adaptacyjne zostały już wykonane, a obiekt od wielu lat był użytkowany jako warsztat samochodowy. Ponadto, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją Nr [...] z dnia [...] nakazał D. i L. J. przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania budynku, tj. z przeznaczeniem go na cele gospodarcze i decyzja ta stała się prawomocna. W ocenie Sądu, organy orzekające w niniejszej sprawie trafnie stwierdziły, że brak jest podstaw do potwierdzenia faktu dokonania przez skarżącego prawnie skutecznego zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania budynku garażowo -gospodarczego na warsztat samochodowy, gdyż zgłoszenie dokonane po dokonanej już faktycznie zmianie nie wywołuje żadnych skutków prawnych. Z tego też względu, wszczęcie postępowania przez Prezydenta [...] w celu wydania decyzji nr [...], którą wniesiono sprzeciw do zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania ww. obiektu było bezprzedmiotowe, bowiem decyzja taka może dotyczyć tylko planowanej, a nie już dokonanej zmiany sposobu użytkowania, jak stanowi przepis art. 71 ust. 4 Prawa budowlanego. W sytuacji zaś gdy faktycznie zmieniono już sposób użytkowania obiektu budowlanego, postępowanie w sprawie zgody na zmianę sposobu użytkowania tego obiektu jest bezprzedmiotowe. Podobny pogląd został zaprezentowany w (wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lutego 2007 r., sygn. akt. II OSK 365/06, niepubl, wyroku z dnia 14 maja 2003 r., sygn. akt. S.A./Bk 72/03, niepubl). Stosownie do treści art. 71 ust. 7 Prawa budowlanego (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) zgłoszenie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części skierowane do organu administracji architektoniczno-budowlanej dokonane już po zmianie przeznaczenia nie wywołuje skutków prawnych. Prawidłowo zatem stwierdził organ odwoławczy, że w takiej sytuacji organ architektoniczno-budowlany traci możliwość rozstrzygnięcia sprawy w drodze decyzji administracyjnej wnoszącej sprzeciw, a organem kompetentnym do sprawdzenia sposobu użytkowania obiektu budowlanego staje się właściwy organ nadzoru budowlanego. Odnosząc się do zarzutu skarżącego dotyczącego uchylenia przez Wojewodę [...] decyzji Prezydenta [...] Nr [...] z dnia [...] wnoszącej sprzeciw do dokonanego zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania budynku garażowo-gospodarczego na warsztat samochodowy, wskazać należy, że umarzając postępowanie Wojewoda [...] nie stwierdził, iż dokonano prawidłowego zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania, a jedynie iż nieprawidłowo wniesiono sprzeciw wobec dokonanego zgłoszenia, gdyż w zaistniałym stanie faktycznym organ architektoniczno-budowlany nie posiadał kompetencji do orzekania. Nie pozostawia wątpliwości fakt, że organy nie mogły wydać zaświadczenia potwierdzającego, jak żądał we wniosku skarżący, że zgłoszona przez niego zmiana sposobu użytkowania budynku garażowo - gospodarczego na warsztat samochodowy została dokonana w sposób prawnie skuteczny. Zasadne ustalenia organów powodują zatem, że rozpoznana skarga nie podważyła ani legalności ani słuszności wydanych orzeczeń. W tym stanie rzeczy, skoro podniesione we wniesionej skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło