I SA/Wa 2038/09
WyrokWSA w Warszawie2010-03-25
Skład orzekający: Jolanta Dargas, Iwona Kosińska, Joanna Skiba
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej ma obowiązek wydać zaświadczenie potwierdzające, że nieruchomość podlega obowiązkowi nabycia na rzecz Skarbu Państwa na podstawie przepisów ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych, mimo że kwestia ta wymaga rozstrzygnięcia w drodze decyzji administracyjnej lub postępowania cywilnoprawnego?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie ma obowiązku wydania zaświadczenia potwierdzającego, że nieruchomość podlega obowiązkowi nabycia na rzecz Skarbu Państwa, jeśli kwestia ta wymaga rozstrzygnięcia w drodze decyzji administracyjnej lub postępowania cywilnoprawnego. Zaświadczenie może jedynie potwierdzać istniejące fakty lub stan prawny wynikający z posiadanych przez organ danych, a nie rozstrzygać o spornych kwestiach prawnych ani tworzyć nowych stanów prawnych.Stan faktyczny
R. R. zwróciła się do Wojewody o wydanie zaświadczenia, że jej nieruchomość podlega obowiązkowi nabycia na rzecz Skarbu Państwa w związku z budową drogi. Wojewoda odmówił, a Minister Infrastruktury utrzymał w mocy postanowienie. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając niewłaściwe zastosowanie przepisów i błędne uznanie, że obowiązek nabycia dotyczy tylko części nieruchomości. WSA oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Dargas Sędziowie WSA Iwona Kosińska (spr.) WSA Joanna Skiba Protokolant Ewa Szymańska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 marca 2010 r. sprawy ze skargi R. R. na postanowienie Ministra Infrastruktury z dnia [...] września 2009 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia oddala skargę.
Minister Infrastruktury postanowieniem z dnia [...] września 2009 r. nr [...], po rozpatrzeniu zażalenia R. R., utrzymał w mocy postanowienie Wojewody [...] z dnia [..] maja 2009 r. nr [...], orzekające o odmowie wydania zaświadczenia.
Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że R. R. zwróciła się do Wojewody [...] z wnioskiem o wydanie zaświadczenia o treści "Wojewoda [...] zaświadcza, że nieruchomość oznaczona numerem działki [...], położona w Z. obręb [...], wymieniona pod pozycją nr [...] załącznika o numerze [...] do decyzji nr [...] Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 1998 roku o ustaleniu lokalizacji [...], o treści nadanej decyzją Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] czerwca 1998 roku, znak: [...], podlega obowiązkowi nabycia na rzecz Skarbu Państwa." Postanowieniem z dnia [...] maja 2009 r. Wojewoda [....] odmówił wydania zaświadczenia o żądanej treści.
Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem R. R. złożyła zażalenie. Po jego rozpatrzeniu organ odwoławczy stwierdził, że nie może ono zostać uwzględnione. W uzasadnieniu zajętego stanowiska, powołując się na treść art. 217 i 218 Kodeksu postępowania administracyjnego organ odwoławczy wyjaśnił, że postępowanie w sprawach zaświadczeń nie jest postępowaniem administracyjnym, jakiego dotyczy art. 1 pkt 1 kpa, a jedynie ma charakter administracyjny z uwagi na organy je prowadzące i jest jedną z prawnych form działania administracji. Powołując się na orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego (postanowienie z 10 marca 1986 r. sygn. akt II SA 293/86, publ. GAP 1986, Nr 12, s. 46, wyrok z 4 października 1990 r. sygn. akt SA/Ka 496/90, publ. OSP 1993, Nr 3, poz. 50, postanowienie NSA z dnia 29 stycznia 1993 r. sygn. akt II SA 2468-2469/92, publ. ONSA 1994, Nr 2, poz. 58) organ II instancji stanął na stanowisku, że zaświadczeniu odmawia się charakteru decyzji. Minister wyjaśnił, że przepis art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych (Dz. U. Nr 80, poz. 721, ze zm.) stanowi, iż nieruchomości przeznaczone na pasy drogowe, stanowiące własność jednostek samorządu terytorialnego, stają się własnością Skarbu Państwa z dniem, w którym decyzja o ustaleniu lokalizacji drogi dotycząca tych nieruchomości stała się ostateczna. Nieruchomość oznaczona jako działka nr [...], położona w Z. obręb [...], leży w liniach rozgraniczających, co oznacza w ocenie organu odwoławczego, że rolą organu wojewódzkiego jest wydanie decyzji w przedmiocie ustalenia, czy i jaka część tej nieruchomości stała się własnością Skarbu Państwa. Zgodnie z ust. 4 przywołanego art. 14 wojewoda, w drodze decyzji, stwierdza nabycie przez Skarb Państwa własności nieruchomości, o której mowa w ust. 1, oraz ustala odszkodowanie. Skoro zatem w sprawie nabywania nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa orzeka się decyzją administracyjną, to brak jest, w opinii organu II instancji, podstaw do wydawania w tej sprawie zaświadczenia o żądanej treści. Równocześnie organ odwoławczy wyjaśnił, odwołując się do orzecznictwa sądowego, że niedopuszczalne jest modyfikowanie przez organ treści wnioskowanego zaświadczenia oraz że zaświadczenie jest pochodną istniejących faktów lub stanu prawnego i wraz ze zmianą tych faktów lub stanu prawnego zaświadczenie staje się nieaktualne i może być wydane nowe, odpowiadające aktualnemu stanowi prawnemu lub aktualnym faktom. W tej sytuacji Minister podzielił stanowisko organu wojewódzkiego, że wydanie zaświadczenia o żądanej treści przeczyłoby aktualnemu stanowi prawnemu i faktycznemu przedmiotowej nieruchomości. Strona zażądała wydania zaświadczenia dotyczącego całej działki, natomiast kwestia nabycia na drodze administracyjnej dotyczy jedynie części tej działki, tj. [...] części, która leży w liniach rozgraniczających. Natomiast co do pozostałej części nieruchomości w grę może wchodzić jedynie roszczenie o charakterze cywilnoprawnym. W tym jednak zakresie organ wojewódzki nie posiada danych, które pozwalają stwierdzić czy zachodzą przesłanki określone w art. 13 ust. 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r., zgodnie z którym w przypadku, o którym mowa w ust. 1, jeżeli nabywana jest część nieruchomości, a pozostała część nie nadaje się do prawidłowego wykorzystania na dotychczasowe cele, Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad jest obowiązany do nabycia, na wniosek właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości, w imieniu i na rzecz Skarbu Państwa tej części nieruchomości. Sprawa ta należy do właściwości innego organu, tj. Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad reprezentującego Skarb Państwa, przy czym jest to sprawa nie będąca sprawą administracyjną. W tym zakresie ustalenie, czy ta część nieruchomości ma być nabyta przez Skarb Państwa może zostać rozstrzygnięte tylko przez same strony w drodze umowy, a w razie sporu przed sądem cywilnym.
Mając powyższe na uwadze, organ II instancji utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Wojewody [...].
Na postanowienie Ministra Infrastruktury skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła R. R. Zarzuciła zaskarżonemu postanowieniu naruszenie:
- art. 217 § 1 kpa w związku z art. 14 ust. 1 i art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. Nr 80, poz. 721) poprzez jego niewłaściwe zastosowanie wynikające z uznania, że brak jest podstaw do wydania zaświadczenia, gdyż w sprawie nabywania nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa orzeka się decyzją administracyjną;
- art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych poprzez jego niewłaściwe zastosowanie wynikające z uznania, że obowiązek nabycia użytkowania wieczystego nieruchomości oznaczonej numerem działki [...], położonej w Z. obręb [...], dotyczy tylko części tej nieruchomości.
W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że w jej ocenie w niniejszej sprawie zachodzą podstawy do wydania zaświadczania. Przywołując treść art. 13 i art. 14 ust. 4 w związku z art. 44 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. Nr 80, poz. 721) oraz art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 27 października 1994 r. o autostradach płatnych i Krajowym Funduszu Drogowym (j. t. z 2004 r. Dz. U. Nr 256, poz. 2571, ze zm.) skarżąca stanęła na stanowisku, że z treści tych przepisów wynika, że skutek prawnorzeczowy (nabycie z mocy prawa przez Skarb Państwa własności nieruchomości stanowiącej własność jednostki samorządu terytorialnego) następuje z chwilą, gdy decyzja lokalizacyjna stała się ostateczna. Skarżąca podkreśliła, że działki i grunty, które podlegają nabyciu przez Skarb Państwa, określa mapa - załącznik nr [...] do decyzji o lokalizacji [...] wydanej przez Wojewodę [...] z dnia [...] stycznia 1998 r. Stwierdzenie podlegania obowiązkowi nabycia użytkowania wieczystego nieruchomości objętej celem budowy drogi na rzecz Skarbu Państwa, znajdując oparcie w przywołanym art. 13 ust. 1 ustawy z 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, nie wymagało uprzedniego wydawania przez żaden organ decyzji administracyjnej o nabyciu własności przez Skarb Państwa. Dla powstania tego obowiązku niezbędne było jedynie aby decyzja o ustaleniu lokalizacji [...] stała się ostateczna. Skarżąca stwierdziła, że art. 13 ust. 1 i 2 w związku z art. 44 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. stosuje się także do nabywania nieruchomości objętych pasem drogowym [...] na mocy decyzji lokalizacyjnych wydanych przed wejściem w życie tych przepisów. Zdaniem skarżącej porównanie treści ust. 1 i ust. 2 art. 13 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. wskazuje, że w ust. 1 tego przepisu ustanowiony został obowiązek, a w ust. 2 jedynie uprawnienie dla Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad do nabywania w imieniu i na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości lub ich części na cele budowy dróg. Skarżąca stwierdziła, że moment objęcia nieruchomości "celem budowy drogi" powinien być możliwy do obiektywnego określenia przez osoby trzecie, inaczej bowiem obrót nieruchomościami wiązałby się z poważnym ryzykiem i niepewnością co do tego, czy nieruchomość jest objęta celem budowy drogi, czy nie. Objęcie gruntu liniami rozgraniczającymi w decyzji o lokalizacji [...] oznacza, że grunt ten stał się pasem drogowym [...]. Powołując się na doktrynę i orzecznictwo sądowe (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 czerwca 2006 r., sygn. akt VI SA/Wa 292/06, LEX nr 214079) skarżąca uznała, że w niniejszej sprawie organ administracji miał obowiązek wydać zaświadczenie, gdyż stan prawny, którego potwierdzenia domagała się skarżąca, wiąże się z uprzednim wydaniem decyzji (konstytutywnej) o ustaleniu lokalizacji [...] oraz z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych. Skarżąca nie zgodziła się ze stwierdzeniem organu administracji, że kwestia nabycia na drodze administracyjnej dotyczy jedynie części działki. W jej ocenie obowiązek nabycia przez Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości (w tym użytkowania wieczystego) w niniejszej sprawie obejmuje całą przedmiotową nieruchomość, ponieważ znajduje się ona w pasie drogowym [...], choć nie w całości. Skarżąca wyjaśniła, że przedmiotowa działka gruntu jest zabudowana budynkiem [...], stanowiącym odrębny od gruntu przedmiot własności użytkowników wieczystych. Podział tej nieruchomości zgodny z linią rozgraniczającą nie spełnia wymagań określonych w § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie sposobu i trybu dokonywania podziałów nieruchomości (Dz. U. Nr 268, poz. 2663), bowiem budynek nie ma ściany oddzielenia przeciwpożarowego lub ściany usytuowanej na całej wysokości budynku. Oznacza to, że linia podziału nieruchomości przechodzi przez niepodzielny budynek położony na działce. Dlatego w ocenie skarżącej konieczne jest zakwalifikowanie prawa użytkowania wieczystego dotyczącego całej tej nieruchomości jako podlegającego obowiązkowi nabycia na rzecz Skarbu Państwa. Niedopuszczalna byłaby sytuacja, zdaniem skarżącej, że część nieruchomości, a więc także budynku, podlegałaby obowiązkowi nabycia na cel budowy [...], a pozostała część nie. W ocenie skarżącej fakt, że samo nabycie następuje w drodze umowy, a więc ma charakter cywilnoprawny, nie zmienia faktu, że obowiązek nabycia wynika z regulacji administracyjnych, a więc może stanowić przedmiot zaświadczenia. W konsekwencji organ administracji nie miał podstaw odmówić skarżącej wydania zaświadczenia dotyczącego całej nieruchomości. W tej sytuacji skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] maja 2009 r. w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wskazuje na niezasadność skargi.
Postępowanie administracyjne w przedstawionej sprawie toczyło się na podstawie art. 217-220 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 217 § 2 kpa zaświadczenie wydaje się, jeżeli osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. Stosownie do art. 218 kpa w przypadkach, o których mowa w art. 217 § 2 kpa organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonych przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Organ administracji publicznej, przed wydaniem zaświadczenia, może przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające. Odmowa wydania zaświadczenia bądź zaświadczenia o treści żądanej przez osobę ubiegającą się o nie, następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie (art. 219 kpa). Z treści przywołanych przepisów wynika, że tryb wydawania zaświadczeń uregulowany w Kodeksie postępowania administracyjnego różni się w sposób istotny od pozostałych unormowań w nim zawartych. Wydawanie zaświadczeń oparte jest, co do zasady, na posiadanych przez organ danych. Konieczne postępowanie wyjaśniające odnosić się może do zbadania okoliczności wynikających z posiadanych przez organ ewidencji, rejestrów i innych danych, czy też wyjaśnienia, czy dane te odnoszą się do osoby wnioskodawcy, faktów, stanu prawnego, którego poświadczenia domaga się wnioskodawca, a także ustalenia, jakiego rodzaju ewidencja i rejestry mogą zawierać żądane dane i ustalenia ewentualnych ich dysponentów. W wyroku z dnia 21 lipca 2005 r. sygn. akt OSK 1777/04 Naczelny Sąd Administracyjny, powołując się na wcześniejsze orzecznictwo sądowoadministracyjne wskazał, że na postępowanie wyjaśniające poprzedzające wydanie bądź odmowę wydania zaświadczenia składają się czynności o charakterze materialno-technicznym. Nie można drogą zaświadczenia wywołać skutków kształtujących stosunki prawne, tj. przyznawać albo ograniczyć bądź pozbawić uprawnienia.
W rozpatrywanej sprawie organy uznały, że żądana treść zaświadczania, które chciała uzyskać skarżąca, nie spełnia przesłanek z art. 218 kpa. Żądanie skarżącej zmierza bowiem do uzyskania zaświadczenia w sprawie, w której zgodnie z przepisami ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych (j. t. z 2008 r. Dz. U. Nr 193, poz. 1194, ze zm.) niezbędne jest wydanie przez wojewodę decyzji określającej, czy i jaka część tej nieruchomości stała się własnością Skarbu Państwa, stwierdzającej nabycie przez Skarb Państwa własności tej części przedmiotowej nieruchomości (art. 14 ustawy) oraz ustalającej odpowiednie odszkodowanie. W ocenie organów orzekających, skoro w sprawie nabywania nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa orzeka się decyzją administracyjną, to brak jest podstaw do wydawania w tej sprawie zaświadczenia o żądanej treści, które miałoby dotyczyć całej nieruchomości, a zatem i tej jej części, która nie jest położona w liniach rozgraniczających inwestycji, a więc może być przedmiotem roszczeń o charakterze cywilnoprawnym. W zakresie natomiast roszczeń cywilnoprawnych organ wojewódzki nie posiada danych, które pozwalają stwierdzić, czy zachodzą przesłanki określone w art. 13 ust. 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. W ocenie Sądu prawidłowo organy orzekające w sprawie uznały, że takie rozstrzygnięcie nie może być uzyskane w drodze zaświadczenia organu administracyjnego wydanego w trybie art. 217 i 218 kpa. Podkreślić bowiem należy, że przepis art. 13 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych stanowi, że właściwy zarządca drogi może nabywać w imieniu i na rzecz Skarbu Państwa, województwa, powiatu albo gminy, nieruchomości, w tym lokale mieszkalne, poza pasami drogowymi w celu dokonania ich zamiany na nieruchomości położone w pasach drogowych lub wydzielania ich w tych pasach w postępowaniu scaleniowo-wymiennym. W przypadku, o którym mowa w art. 12 ust. 4 tej ustawy (czyli przejścia prawa własności z mocy prawa), jeżeli przejęta jest część nieruchomości, a pozostała część nie nadaje się do prawidłowego wykorzystania na dotychczasowe cele, właściwy zarządca drogi jest obowiązany do nabycia, na wniosek właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości, w imieniu i na rzecz Skarbu Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego tej części nieruchomości. Oznacza to, że Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad jest obowiązany do nabycia w drodze cywilnoprawnej części przedmiotowej nieruchomości znajdującej się poza liniami rozgraniczającymi inwestycji drogowej, która nie nadaje się do prawidłowego wykorzystania na dotychczasowe cele, dopiero na wniosek właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości. Sprawa ta należy zatem do właściwości innego organu, tj. Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad reprezentującego Skarb Państwa, przy czym jest to sprawa niebędąca sprawą administracyjną. Dlatego też ustalenie, czy sporna część nieruchomości ma być nabyta przez Skarb Państwa, powinno zostać dokonane przez same strony w drodze umowy, a w razie sporu w tej sprawie muszą się one zwrócić do właściwego sądu cywilnego (patrz wyrok NSA z dnia 24 listopada 2008 r. sygn. akt I OSK 1620/07, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Nie pozostawia wątpliwości fakt, że organ nie mógł w formie zaświadczenia potwierdzić, jak żądała skarżąca w złożonym wniosku, że "nieruchomość oznaczona numerem działki [...], położona w Z. obręb [...], wymieniona pod pozycją nr [...] załącznika o numerze [...] do decyzji nr [...] Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 1998 roku o ustaleniu lokalizacji [...], o treści nadanej decyzją Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] czerwca 1998 roku, znak: [...], podlega obowiązkowi nabycia na rzecz Skarbu Państwa." Uwzględnienie żądania skarżącej nie mieściło się bowiem w prawnych ramach zaświadczenia, którego istotą jest nie ocena, nie weryfikacja, a informacja oparta na posiadanych przez organ danych. Skoro zatem istnienia określonego obowiązku, obciążającego Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad, organ wojewódzki nie mógł stwierdzić, a zmierzające do ustalenia stanu prawnego postępowanie administracyjne nie zostało zakończone odpowiednią decyzją administracyjną, a także z akt sprawy nie wynika, by skarżąca wystąpiła z roszczeniem cywilnoprawnym do zarządcy drogi w sprawie tzw. resztówki, czyli nieruchomości pozostałej po wywłaszczeniu, która nie nadaje się do wykorzystania na dotychczasowy cel, to organ orzekający obowiązany był wydać postanowienie odmowne, o którym mowa w art. 219 kpa. Rozstrzyganie bowiem drogą zaświadczenia, że należąca do skarżącej działka gruntu podlega obowiązkowi nabycia na rzecz Skarbu Państwa jest niedopuszczalne w trybie przepisów art. 217-220 kpa i stanowiłoby naruszenie tych przepisów. Wydanie żądanego zaświadczenia wymagałoby analizowania zmian w stanie prawnym dotyczącym budowy dróg, wyprowadzania z tego wniosków i dokonywania ocen prawnych. Nadto proponowana we wniosku treść żądanego zaświadczenia zmierza do wykładni treści wydanych w latach 1998-2001 decyzji o lokalizacji odcinka [...], co w trybie art. 217-220 kpa również jest niedopuszczalne. Odmowa wydania żądanego zaświadczenia jest więc w pełni zgodna ze wskazanymi przepisami.
Wyjaśnić należy, że w żadnym przypadku zaświadczenie nie przyznaje, nie stwierdza, jak i nie uznaje uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa powszechnie obowiązującego, lecz tylko potwierdza istnienie uprawnienia lub obowiązku uprzednio przyznanego lub potwierdzonego odpowiednio w konstytutywnej lub deklaratoryjnej decyzji administracyjnej lub w innym indywidualnym akcie administracyjnym. Zaświadczenie jest czynnością materialno-techniczną i urzędowym potwierdzeniem określonych faktów lub stanu prawnego. Dlatego też nie rozstrzyga o żadnych prawach lub obowiązkach, jak i nie może tworzyć nowej sytuacji prawnej. Zaświadczenie nie może rozstrzygać o istnieniu lub nieistnieniu obowiązku, ponieważ jest tylko przejawem wiedzy, nie zaś woli organu administracji publicznej. Zaświadczenie może jedynie potwierdzać istnienie określonych faktów lub stanu prawnego (patrz wyrok NSA z dnia 19 sierpnia 2009 r. sygn. akt I OSK 1366/08, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W rozpatrywanej sprawie istotne jest zatem to, że istnienie obowiązku nie jest elementem stanu faktycznego ani stanu prawnego dotyczącego określonej nieruchomości, a więc nie może być przedmiotem zaświadczenia w rozumieniu art. 217 § 2 pkt 1 kpa. Urzędowe stwierdzenie obowiązku danego organu wkraczałoby w istocie w osnowę decyzji administracyjnej, czyli władczej prawnej formy działania administracji publicznej. Raz jeszcze podkreślić więc trzeba, że nie można w drodze zaświadczenia żądać urzędowego potwierdzenia istnienia obowiązku. Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela stanowisko wyrażone w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 września 2005 r. (sygn. akt II OSK 36/05, publ. ONSAiWSA z 2006 r., nr 2, poz. 64), w którym Sąd stwierdził, że obowiązek wydania zaświadczenia na podstawie art. 217 § 2 pkt 2 i art. 218 § 2 kpa, które urzędowo potwierdza "określone fakty lub stan prawny, wynikające z prowadzonej przez organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu, nie dotyczy okoliczności, których ustalenie i ocena następują w postępowaniu jurysdykcyjnym w sprawie rozstrzyganej w drodze decyzji administracyjnej lub postanowienia" oraz w wyroku z dnia 3 września 2009 r. sygn. akt II OSK 1872/08, w którym Sąd ten stanął na stanowisku, że "zaświadczenie potwierdza tylko informacje posiadane przez organ i nie rozstrzyga żadnych kwestii spornych. Trafne jest stwierdzenie, że "Zaświadczenie wydaje się, gdy fakt powstania skutków prawnych jest oczywisty i organ nie musi o niczym rozstrzygać" (W. Chróścielewski, Postępowanie administracyjne, wyd. II z 2006 r., s 285). Należy też podzielić pogląd zawarty w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 czerwca 2006 r. sygn. akt VI SA/Wa 292/06 (publ. w zbiorze Lex nr 214079), że "jeżeli problematyka, której dotyczy żądanie strony, jest sporna, to wydanie zaświadczenia zgodnie z żądaniem nie jest możliwe". Posiadane przez organ informacje nie mogą bowiem być uzupełnione przez stwierdzenie okoliczności, których ustalenie i ocena następują w postępowaniu jurysdykcyjnym w sprawie rozstrzyganej w drodze decyzji administracyjnej." Takie samo stanowisko zajął również Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 16 czerwca 2009 r. sygn. akt II OSK 981/08.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło