I SA/Wa 737/10

WyrokWSA w Warszawie2010-11-03

Skład orzekający: Iwona Kosińska, Małgorzata Boniecka - Płaczkowska, Mirosław Gdesz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja administracyjna wydana wobec osoby zmarłej, która nie miała już przymiotu strony w postępowaniu, jest decyzją nieważną?
Ratio decidendi
Decyzja administracyjna skierowana do osoby zmarłej, która w chwili jej wydania nie posiadała już zdolności prawnej i przymiotu strony, jest obarczona wadą nieważności z powodu rażącego naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności dotyczących ustalenia kręgu stron i zapewnienia im czynnego udziału w postępowaniu. Sąd administracyjny ma obowiązek stwierdzić nieważność takiej decyzji.
Stan faktyczny
Skarżący domagali się stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Infrastruktury, która utrzymała w mocy decyzję Ministra Budownictwa odmawiającą stwierdzenia nieważności wcześniejszej decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast. Sprawa dotyczyła odmowy przyznania odszkodowania z powodu przedawnienia roszczenia. Kluczowym zarzutem podniesionym przez sąd było to, że decyzja Ministra Budownictwa została wydana wobec osoby zmarłej, co stanowiło rażące naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Infrastruktury oraz stwierdził nieważność decyzji Ministra Budownictwa z dnia [...] grudnia 2006 r. Stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Zasądził od Ministra Infrastruktury na rzecz skarżących zwrot wpisu oraz zwrot kosztów zastępstwa procesowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Kosińska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Małgorzata Boniecka - Płaczkowska Sędzia WSA Mirosław Gdesz Protokolant Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 listopada 2010 r. sprawy ze skargi S. W., A. G. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz stwierdza nieważność decyzji Ministra Budownictwa z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Infrastruktury na rzecz skarżących S. W. i A. G. solidarnie kwoty [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu uiszczonego wpisu oraz zasądza od Ministra Infrastruktury na rzecz S. W. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...], po rozpatrzeniu wniosku S. W. i A. G. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy decyzję Ministra Budownictwa z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] sierpnia 2002 r. nr [...] o odmowie przyznania odszkodowania w trybie art. 160 kpa wobec przedawnienia roszczenia. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, po wznowieniu z urzędu postępowania, decyzją z dnia [...] lutego 1998 r. uchylił w całości decyzję Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia [...] stycznia 1994 r. nr [...] i odmówił stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydenta W. z dnia [...] maja 1950 r. odmawiającego przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...], oznaczonej nr hipotecznym [...], w części dotyczącej gruntu przedmiotowej nieruchomości przeznaczonego w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego Biura Odbudowy W. z dnia [...] stycznia 1949 r. wyłącznie na drogi wraz z urządzeniami pomocniczymi oraz stwierdził, że orzeczenie Prezydenta W. z dnia [...] maja 1950 r. w części określonej w aktach notarialnych dotyczących sprzedanych lokali o numerach: [...] w budynku przy ul. [...] oraz udziałów przypadających właścicielom tych lokali w części budynku i jego urządzeniach służących do wspólnego użytku ogółu mieszkańców, a także gruntu oddanego w użytkowanie wieczyste nabywcom tych lokali, zostało wydane z naruszeniem prawa. W pozostałej części organ stwierdził nieważność tego orzeczenia. Z kolei w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika W. z dnia [...] kwietnia 1979 r. nr [...] Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia [...] lutego 1998 r. umorzył postępowanie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] października 1999 r. nr [...] stwierdziło, że decyzja Naczelnika W. z dnia [...] kwietnia 1979 r. o odmowie przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...] została wydana z naruszeniem prawa. Decyzją z dnia [...] września 2000 r. nr [...], po rozpatrzeniu wniosku D. W. z dnia [...] lutego 2000 r. o przyznanie odszkodowania od Urzędu Gminy W., Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło przyznania odszkodowania na podstawie art. 160 § 4 kpa. W dniu [...] października 2000 r. do Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast wpłynął kolejny wniosek D. W. z dnia [...] października 2000 r. o przyznanie odszkodowania. Z treści tego wniosku wynikało, że został on złożony w związku z wydaniem decyzji Naczelnika W. z dnia [...] kwietnia 1979 r. nr [...], więc Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast pismem z dnia [...] października 2000 r. przekazał go zgodnie z właściwością do rozparzenia Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu. Decyzją z dnia [...] listopada 2000 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze umorzyło postępowanie w sprawie z uwagi na załatwienie tożsamej sprawy odszkodowawczej ostateczną decyzją z dnia [...] września 2000 r. W dniu [...] grudnia 2001 r. do Starostwa Powiatu W. wpłynął wniosek D. W. z dnia [...] listopada 2001 r., przekazany następnie zgodnie z właściwością do Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast w dniu [...] stycznia 2002 r., o przyznanie odszkodowania w związku z orzeczeniem Prezydenta W. z dnia [...] maja 1950 r. o odmowie przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...], którego w części nieważność, a w części wydanie z naruszeniem prawa, stwierdzono decyzją Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] lutego 1998 r. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia [...] sierpnia 2002 r. nr [...] odmówił przyznania odszkodowania w trybie art. 160 kpa wobec przedawnienia roszczenia. W tej sytuacji w dniu [...] października 2002 r. do Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast wpłynął wniosek D. W. o przywrócenie terminu i doręczenie jej odpisu decyzji za zwrotnym poświadczeniem odbioru, celem wystąpienia na drogę sądową oraz wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] sierpnia 2002 r. Po rozpatrzeniu wniosku o stwierdzenie nieważności kwestionowanej decyzji Minister Budownictwa decyzją z dnia [...] grudnia 2006 r. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast [...] sierpnia 2002 r. Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem następcy prawni D. W., tj. S. W. i A. G., złożyli wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. W jego uzasadnieniu podnieśli, że wniosek D. W. z dnia [...] października 2000 r. o przyznanie odszkodowania złożony został w związku z wydaniem orzeczenia Prezydenta W. z dnia [...] maja 1950 r. nr [...], a nie w związku z decyzją Naczelnika W. z dnia [...] kwietnia 1979 r. W związku z powyższym wnioskodawcy ponownie wnieśli o przyznanie odszkodowania na podstawie wskazanego wniosku, złożonego w dniu [...] października 2000 r. do Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Minister Infrastruktury, stwierdził, że decyzja uzupełniająca orzeczenie Prezydenta W. z dnia [...] maja 1950 r. została wydana przez Naczelnika W., który był organem szczebla gminnego. Organ ten nie istnieje obecnie w strukturze organów administracji publicznej, a jego kompetencje przeszły na jednostkę samorządu terytorialnego jaką jest gmina. Zgodnie zaś z art. 17 pkt 1 kpa organem wyższego stopnia w stosunku do organów jednostek samorządu terytorialnego są samorządowe kolegia odwoławcze. Ponadto Minister podkreślił, że ze złożonego w dniu [...] października 2000 r. wniosku D. W. o przyznanie odszkodowania jednoznacznie wynika, że został on złożony w związku z decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 1999 r. a nie decyzją Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] lutego 1998 r. Okoliczność ta nie budzi wątpliwości, tym bardziej, że wniosek ten został sporządzony przez profesjonalnego zastępcę procesowego. Zgodnie zaś z art. 160 § 4 kpa o odszkodowaniu orzeka organ administracji publicznej, który stwierdził nieważność decyzji z powodu naruszenia przepisu art. 156 § 1 albo stwierdził w myśl art. 158 § 2 kpa, że została ona wydana z naruszeniem przepisu art. 156 § 1 kpa. Prawidło więc przedmiotowy wniosek został przekazany do rozpatrzenia według właściwości Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu, które decyzją z dnia [...] listopada 2000 r. umorzyło postępowanie w sprawie. Tym samym wniosek o odszkodowanie z dnia [...] października 2000 r. został ostatecznie rozpatrzony i nie może być ponownie oceniany przez inny organ. Minister zauważył, że słuszne jest wskazanie organu nadzoru w decyzji z dnia [...] grudnia 2006 r., że wniosek D. W. z dnia [...] listopada 2001 r. o przyznanie odszkodowania został złożony w związku z orzeczeniem Prezydenta W. z dnia [...] maja 1950 r. o odmowie przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...]. W związku z powyższym 3 letni termin na złożenie wniosku o odszkodowanie należy liczyć od dnia [...] lutego 1998 r., tj. od dnia, w którym D. W. doręczono decyzję ostateczną Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] lutego 1998 r. Tymczasem wniosek o odszkodowanie do [...]W. został złożony w dniu [...] grudnia 2001 r. Tym samym, skoro wniosek o przyznanie odszkodowania zgłoszono po upływie 3 lat od dnia uzyskania przez decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] lutego 1998 r. waloru ostateczności, to roszczenie o odszkodowanie uległo przedawnieniu. Termin zakreślony w art. 160 kpa jest bowiem terminem zawitym o charakterze materialno-prawnym, zaś upływ tego terminu powoduje wygaśnięcie roszczenia - a organ administracji nie jest władny do jego przywrócenia. Minister podniósł, że regulacja zawarta w art. 160 kpa przewiduje szczególny reżim odpowiedzialności odszkodowawczej. Sformułowanie § 6 tego przepisu jednoznacznie wskazuje, że wymagalność roszczenia odszkodowawczego ustawodawca wyraźnie wiązał z dniem, w którym ostateczna stała się decyzja stwierdzająca nieważność orzeczenia wydanego z naruszeniem prawa. Dla ustalenia początku biegu przedawnienia istotnie jest jedynie to, kiedy decyzja administracyjna stała się ostateczna. Natomiast przedmiotowy wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją Ministra Budownictwa z dnia [...] grudnia 2006 r. stanowi w istocie polemikę z ustaleniami faktycznymi i prawnymi przedstawionymi w kwestionowanej decyzji Ministra Budownictwa. Przy czym w następstwie powtórnej analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego nie stwierdzono, aby istniały nowe okoliczności stanowiące przesłankę do zmiany rozstrzygnięcia wydanego przez Ministra Budownictwa. Mając powyższe na uwadze, organ II instancji utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Ministra Budownictwa z dnia [...] grudnia 2006 r. Na decyzję Ministra Infrastruktury skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli S. W. i A. G. wnosząc o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz uchylenie decyzji Ministra Budownictwa z dnia [...] grudnia 2006 r. Zaskarżonej decyzji zarzucili rażące naruszenie art. 7, 8, 9, 10, 63, 65, 128, 140 i 160 kpa. Wskazali, że nie zgadzają się z ustaleniami organu administracji państwowej, że wniosek o odszkodowanie został złożony po terminie. W uzasadnieniu skargi przedstawili swoje stanowisko w sprawie. W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonana przez Sąd analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego doprowadziła do uwzględnienia skargi, aczkolwiek z innych względów niż w niej podniesiono. Sąd uznał, że zaskarżona decyzja musi zostać uchylona ponieważ utrzymana nią w nocy decyzja Ministra Budownictwa z dnia [...] grudnia 2006 r. obarczona jest wadą, którą na mocy art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd ma obowiązek wziąć pod uwagę z urzędu, czyli z uwagi na stwierdzenie, że zachodzą przesłanki określone w art. 156 kpa dające podstawę do stwierdzenia nieważności badanego rozstrzygnięcia, a fakt ten został zupełnie pominięty przez Ministra Infrastruktury, mimo że miał on wiedzę, że wnioskodawczyni postępowania w jego trakcie zmarła, co wynika z faktu, że wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawny wnieśli już spadkobiercy D. W. W niniejszej sprawie Minister Budownictwa prowadził postępowanie czyniąc jego stroną osobę nieżyjącą w dacie wydania decyzji przez ten organ. Takie naruszenie prawa nie daje Sądowi żadnego wyboru i powoduje uwzględnienie skargi, niezależnie od tego, czy uchybienie to miało, czy nie miało wpływu na wynik sprawy (tak samo Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 27 marca 2009 r. sygn. akt II OSK 151/09 i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 23 maja 2007 r. sygn. akt IV SA/Wa 532/07). Jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego jest zasada czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym na każdym jego etapie, wyrażona w art. 10 kpa, zgodnie z którym organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Z powołanej zasady wynika między innymi obowiązek organu ustalenia z urzędu stron danego postępowania, powiadomienia stron o wszczęciu postępowania, a także doręczenia wszystkim podmiotom będącym stronami wydanych w sprawie rozstrzygnięć. Zgodnie zaś z treścią art. 109 § 1 kpa organ doręcza stronom na piśmie zapadłą w sprawie decyzję administracyjną. Przepis art. 109 § 1 kpa daje organowi prawo doręczenia decyzji administracyjnej na piśmie jedynie stronom postępowania zakończonego tą decyzją. Z doręczeniem decyzji administracyjnej wiążą się bowiem przewidziane w Kodeksie postępowania administracyjnego skutki prawne. Nałożony na organ obowiązek prawidłowego ustalenia, na każdym etapie postępowania administracyjnego, kręgu stron postępowania administracyjnego ma, w świetle art. 156 § 1 kpa, szczególne znaczenie także z tego powodu, że jego naruszenie stanowi przesłankę, która uzasadnia stwierdzenie nieważności przez sąd administracyjny zaskarżonego rozstrzygnięcia dotkniętego taką kwalifikowaną wadą postępowania administracyjnego. W razie śmierci strony w toku postępowania administracyjnego organ prowadzący postępowanie powinien rozważyć, czy uprawnienie lub obowiązki, których dotyczy postępowanie, mają charakter osobisty, czy rzeczowy lub majątkowy. W zależności od tej oceny organ administracyjny wyda decyzję o umorzeniu postępowania w przypadku uprawnień lub obowiązków osobistych, bądź też w sprawach dotyczących praw zbywalnych lub dziedzicznych do zajęcia miejsca dotychczasowej strony wezwie jej następców prawnych (art. 30 § 4 kpa). W przypadku zaś, gdy wezwanie spadkobierców zmarłej strony do udziału w postępowaniu nie jest możliwe i nie zachodzą wskazane w art. 30 § 5 kpa okoliczności, a postępowanie nie stało się bezprzedmiotowe, to należy zawiesić postępowanie na podstawie art. 97 § 1 pkt 1 kpa. Podstawową regułą postępowania administracyjnego jest bowiem jego prowadzenie wobec osób żyjących, a w konsekwencji doręczanie wyłącznie takim osobom decyzji. Jeżeli zaś organ administracji wydał decyzję z naruszeniem przepisu art. 30 § 4 i 5 kpa, art. 97 § 1 pkt 1 kpa bądź art. 105 kpa, czy też skierował decyzję do osoby zmarłej, to wadliwość takiej decyzji pozwala na ewentualne jej uchylenie, jeżeli jest ona badana w trybie odwoławczym, zaś sądowi administracyjnemu dokonującemu kontroli legalności pozwala na stwierdzenie nieważności takiego rozstrzygnięcia. Skierowanie decyzji do zmarłej strony, tj. osoby, która w danym momencie nie miała już przymiotu strony, jest wadliwością decyzji, która nie podlega konwalidacji, w szczególności na etapie postępowania odwoławczego. Jak podkreśla się w orzecznictwie i doktrynie prowadzenie postępowania administracyjnego w stosunku do osoby zmarłej i wydanie decyzji ocenione być musi jako rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Charakter strony przysługujący osobie fizycznej wygasa bowiem z jej śmiercią. Oznacza to, że w stosunku do osób zmarłych nie można wszczynać postępowań i wydawać decyzji. Skoro doszło do wydania decyzji w stosunku do osoby zmarłej należy przyjąć, że jest ona obarczona wadą nieważności i powinna być usunięta z obrotu prawnego, aby nie wywoływała skutków prawnych (por. wyroki NSA z 27 kwietnia 1983 r. II S.A. 261/83, LEX 10693; z 14 listopada 2001 r. I S.A. 2462/99, LEX 82653; wyrok WSA w W-wie z 20 sierpnia 2006 r. IV S.A/Wa 1973/05, LEX 258282; Małgorzata Stahl - glosa do wyroku NSA, sygn. 261/83 - OSPiKA 1984 r., Z. 5, poz. 108). Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy Sąd orzekający stwierdził, że Minister Budownictwa skierował zaskarżoną decyzję z dnia [...] grudnia 2006 r. do zmarłej w dniu [...] sierpnia 2004 r. D. W. W rozpoznawanej sprawie, w ocenie Sądu, uczestnikami postępowania i adresatami zaskarżonej decyzji winni być zatem następcy prawni zmarłej. Okoliczność śmierci wnioskodawczyni nie była prawdopodobnie znana Ministrowi Budownictwa w dniu wydawania zaskarżonej decyzji. Nie zmienia to jednak faktu, że zaskarżone rozstrzygnięcie organu skierowane zostało do osoby już nieżyjącej. Koniecznym elementem każdego postępowania administracyjnego są jego podmioty. Osoba fizyczna może być stroną postępowania, jeżeli ma zdolność do bycia podmiotem praw i obowiązków, a zatem jeżeli ma zdolność prawną. Zdolność prawną należy oceniać według przepisów prawa cywilnego. Zgodnie z art. 8 kodeksu cywilnego zdolność prawna osoby fizycznej powstaje z chwilą narodzin, a kończy się z chwilą śmierci. Niewątpliwie okoliczność śmierci wnioskodawczyni była znana Ministrowi Infrastruktury (choćby z treści wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz dołączonej do wniosku kserokopii postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po D. W. z dnia [...] marca 2005 r.). Niestety organ nadzoru w ogóle nie powziął żadnych prawem przewidzianych w tych okolicznościach działań i pominął ten istotny dla sprawy fakt całkowitym milczeniem. Jeżeli zaś w trakcie postępowania administracyjnego strona utraciła zdolność prawną (np. na skutek jej śmierci), to organy administracji publicznej zobowiązane są podjąć stosowne czynności procesowe mające na celu ustalenie kręgu osób, które należy wezwać do udziału w sprawie, jako następców prawnych zmarłej strony. W rozpoznawanej sprawie, w ocenie Sądu, uczestnikami postępowania odwoławczego i adresatami zaskarżonej decyzji winni być następcy prawni zmarłej osoby. Oznacza to, że oba organy nadzoru wadliwie i nieprawidłowo przeprowadziły postępowanie nadzorcze w niniejszej sprawie, przez co naruszyły przepisy art. 7, art. 8, art. 28, art. 30 § 4 i 5, art. 97 § 1 pkt 1 i art. 109 kpa, które to naruszenie prawa daje podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji oraz stwierdzenia nieważności poprzedzającej ją decyzji Ministra Budownictwa (art. 156 § 1 pkt 2 kpa). Podkreślić należy, że Kodeks postępowania administracyjnego nie zawiera normy, która by wprost regulowała kwestię skutków prawnych skierowania decyzji do osoby zmarłej. Zmarły nie może jednak mieć ani zdolności prawnej, ani być podmiotem praw i obowiązków z zakresu prawa administracyjnego. Podstawową regułą postępowania administracyjnego jest prowadzenie go wobec osób żyjących. W stosunku do osoby zmarłej nie można ani wszcząć postępowania, ani prowadzić postępowania, ani przyznać jej lub odmówić przyznania określonych praw lub roszczeń, ani skierować do osoby zmarłej decyzji. Skoro w przedmiotowej sprawie doszło do wydania decyzji w stosunku do osoby zmarłej, to należy przyjąć, że jest ona obarczona wadą nieważności. Skierowana została bowiem do osoby niebędącej stroną w sprawie. W powołanym powyżej orzecznictwie sądów administracyjnych, które Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela, ugruntowany jest już pogląd, że skierowanie decyzji do osoby zmarłej, która w chwili wydania decyzji nie miała już przecież przymiotu strony, jest wadliwością decyzji powodującą stwierdzenie jej nieważności (art. 156 § 1 pkt 2 kpa). Wadliwość natomiast zaskarżonej decyzji Ministra Infrastruktury polega na tym, że mimo iż organ wiedział o tym fakcie, nie podjął żadnych działań w kierunku wyeliminowania z obrotu prawnego wadliwej decyzji administracyjnej, a w uzasadnieniu wydanej decyzji nie wyjaśnił swojego stanowiska i kwestię tę pominął całkowitym milczeniem. Stwierdzenie takich wad formalnych postępowania nadzorczego zwalnia obecnie Sąd od merytorycznej oceny prawidłowości zapadłej w postępowaniu nadzorczym decyzji administracyjnej. Rozpatrując ponownie sprawę organ nadzoru przede wszystkim uzupełni zebrany w sprawie materiał dowodowy o odpis aktu zgonu D. W. oraz odpis postanowienia Sądu Rejonowego w K. z dnia [...] marca 2005 r. sygn. akt [...] (lub potwierdzone za zgodność kserokopie tych dokumentów). Na podstawie tych dokumentów prawidłowo ustali aktualny krąg stron postępowania, którym należy zapewnić udział w postępowaniu i do których należy kierować podjęte w sprawie rozstrzygnięcia. Po prawidłowym ustaleniu obecnego kręgu stron postępowania, mając na uwadze obowiązujące przepisy prawa oraz postawione przez skarżących zarzuty, organ dokona ponownie oceny prawidłowości wydanej przez Ministra Budownictwa decyzji. Biorąc natomiast pod uwagę ocenę prawną zawartą w niniejszym wyroku, a także wymogi określone w art. 107 § 3 kpa, organ nadzoru przedstawi swoje stanowisko w uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia, które winno odzwierciedlać rację decyzyjną i wyjaśniać tok rozumowania prowadzący do zastosowania konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego do rzeczywistej sytuacji faktycznej zaistniałej w rozpatrywanej sprawie. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i § 1 pkt 2, oraz art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło