I OSK 1723/11
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2013-03-22
Skład orzekający: Joanna Banasiewicz, Małgorzata Pocztarek, Mirosław Gdesz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja Ministra Gospodarki o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy była prawidłowa w sytuacji sporu co do skuteczności doręczenia decyzji na wskazany przez spółkę adres do korespondencji?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że decyzja Ministra Gospodarki o odmowie przywrócenia terminu była prawidłowa, ponieważ termin do wniesienia środka zaskarżenia nie rozpoczął biegu z powodu braku skutecznego doręczenia decyzji. Organ był zobowiązany do wydania postanowienia o odmowie przywrócenia terminu, gdyż wniosek o przywrócenie terminu nie mógł zostać uwzględniony. Ponadto, spółka mogła wskazać adres do doręczeń inny niż adres siedziby, co skutkowało obowiązkiem doręczenia na ten adres, a nie na adres z KRS.Stan faktyczny
Spółka "Browary Grodziskie" S.A. wniosła o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, argumentując, że decyzja Ministra Gospodarki z grudnia 2009 r. została doręczona na nieprawidłowy adres (adres siedziby z KRS zamiast adres do korespondencji). Minister odmówił przywrócenia terminu, wskazując na brak winy w uchybieniu terminu i obowiązek doręczenia na adres z KRS. WSA w Warszawie uchylił postanowienie Ministra, uznając, że doręczenie było nieskuteczne. Minister złożył skargę kasacyjną do NSA.Rozstrzygnięcie
Uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 maja 2011 r. i oddalił skargę kasacyjną Ministra Gospodarki; zasądził od spółki na rzecz Ministra Gospodarki kwotę 340 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Banasiewicz (spr.), Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek, Sędzia del. WSA Mirosław Gdesz, Protokolant starszy inspektor sądowy Kamil Wertyński, po rozpoznaniu w dniu 22 marca 2013 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Ministra Gospodarki od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 maja 2011 r. sygn. akt IV SA/Wa 1378/10 w sprawie ze skargi "Browarów Grodziskich" S.A. z siedzibą w Grodzisku Wielkopolskim na postanowienie Ministra Gospodarki z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu 1. uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę; 2. zasądza od "Browarów Grodziskich" S.A. z siedzibą w Grodzisku Wielkopolskim na rzecz Ministra Gospodarki kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Wyrokiem z dnia 12 maja 2013 r., sygn. IV SA/Wa 1378/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu skargi [...] z siedzibą w Grodzisku Wielkopolskim na postanowienie Ministra Gospodarki z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania - uchylił zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu wyroku podano, że decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r. Minister Gospodarki stwierdził nieważność własnej decyzji z dnia [...] maja 1999 r. mocą której stwierdzono nieważność orzeczenia Nr [...] Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] lipca 1948 r. o przejęciu na własność Państwa przedsiębiorstw w części dotyczącej przedsiębiorstwa [...].
W piśmie z dnia 15 marca 2010 r. [...], zwane dalej "Spółką" wniosły o doręczenie na adres ul. [...], Świebodzin decyzji z dnia [...] grudnia 2009 r. oraz o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu wskazano, że decyzja z dnia [...] grudnia 2009 r. została doręczona na nieprawidłowy adres (adres siedziby Spółki z KRS) zamiast na podany adres do korespondencji (adres członka zarządu Spółki). O decyzji Spółka dowiedziała się w związku z prowadzoną przed sądem powszechnym sprawą przeciwko Skarbowi Państwa o odszkodowanie, sygn. akt [...]. Przy piśmie procesowym Prokuratorii Generalnej w tej sprawie jako załącznik znajdowała się decyzja z dnia [...] grudnia 2009 r., pismo to zostało doręczone pełnomocnikowi Spółki w dniu 8 marca 2010 r.
Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2010 r. Minister Gospodarki odmówił przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej własną, ostateczną decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r. W uzasadnieniu stwierdzono, że wnioskodawca nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu. Doręczenia dokonano na adres uwidoczniony w KRS, zaś niedopełnienie przez Spółkę obowiązku aktualizacji danych w rejestrze świadczy o braku staranności w dbałości o własne interesy. Wskazując na treść art. 45 k.p.a. za nietrafne uznano argumenty, że organ z urzędu winien doręczać korespondencję na adres prywatny członka zarządu, jak to miało miejsce w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji z [...] maja 1999 r. Podkreślono, że wszczęcie niniejszego postępowania nastąpiło z urzędu, organ mając na względzie, iż stroną postępowania jest osoba prawna celem prawidłowego i skutecznego doręczania jej korespondencji wystąpił o dane z KRS.
W skardze na powyższe postanowienie Spółka, domagając się jego uchylenia, zarzuciła rażące naruszenie art.: 45 k.p.a., 41 k.p.a., 44 k.p.a., 110 k.p.a., wszystkich ogólnych zasad k.p.a. (w szczególności art. 6, art. 7, art. 8, art. 9 k.p.a.) oraz oczywiście błędne zastosowanie art. 58 § 1 k.p.a. W uzasadnieniu skargi zwrócono uwagę, że w dniu 4 czerwca 2009 r. do akt złożono pismo, w którym poinformowano organ o właściwym adresie do doręczeń - tożsamym z respektowanym w sprawie zakończonej przez Ministra Gospodarki decyzją z dnia [...] maja 1999 r. - zawsze to był adres do doręczeń członka zarządu, a nie adres siedziby Spółki. W odpowiedzi na ww. pismo wezwano członka zarządu Spółki do nadesłania odpisu KRS Spółki (pismo z dnia 16 lipca 2009 r.), przy czym doręczenia pisma z 16 lipca 2009 r. dokonano na adres członka zarządu, więc za oczywiste Spółka uznała, iż orzeczenia o charakterze merytorycznym będą również doręczane na ten właśnie adres. Tymczasem decyzję z dnia [...] grudnia 2009 r. organ doręczył na adres z KRS, pomimo tego, że dysponował prawidłowym adres do doręczeń. Ponadto pod adresem wskazanym w KRS ma siedzibę inny podmiot, zatem nie mogło dojść do doręczenia decyzji w trybie art. 44 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 12 maja 2011 r. uwzględnił skargę i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej "p.p.s.a.") uchylił zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu wyroku podkreślono, że Spółka jako pełnoprawny uczestnik obrotu prawnego obowiązana jest do aktualizacji treści wpisów w Krajowym Rejestrze Sądowym i stwierdzono, że oczywiste są nieprawidłowości w zakresie utrzymywania przez Spółkę aktualności wpisanych do rejestru danych. Stwierdzono, że słusznie Minister Gospodarki wskazał, że doręczenia osobom prawnym dokonuje się zgodnie z regułą określoną w art. 45 k.p.a. - w lokalu ich siedziby do rąk osób uprawnionych do odbioru pism. Informacje o siedzibie osoby prawnej uwidacznia się w KRS tego podmiotu (art. 38 pkt 1 lit. c ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym). Jednakże regulacja z art. 45 k.p.a. podlega wyłączeniu w sytuacji, gdy dana jednostka organizacyjna (czy też organizacja społeczna) ustanowiła pełnomocnika. W takim bowiem przypadku pisma doręcza się pełnomocnikowi (art. 40 § 2 k.p.a.). Podobny skutek odnosi wskazanie adresu do doręczeń, de facto udzielenie szczególnego rodzaju pełnomocnictwa - pełnomocnictwa do doręczeń. Dlatego też w takiej sytuacji, doręczeń należy dokonywać nie na adres siedziby Spółki, lecz na adres pełnomocnika do doręczeń (adres do korespondencji).
W niniejszej sprawie, jak stwierdził Sąd I instancji, organ posiadał informację, że pod adresem widniejącym w KRS, Spółka nie ma fizycznej możliwości odbioru korespondencji (ma tam siedzibę inny podmiot gospodarczy), a pomimo tego dokonał doręczenia decyzji z dnia [...] grudnia 2009 r. na adres widniejący w rejestrze, czym naruszył zapisaną w art. 8 k.p.a. "zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa".
Sąd I instancji uznał, że decyzja z dnia [...] grudnia 2009 r. nie została skutecznie doręczona w związku z czym wydanie postanowienia o odmowie przywrócenia terminu było niedopuszczalne, gdyż dla strony nie rozpoczął biegu termin do wniesienia środka zaskarżenia.
Skargę kasacyjną od tego wyroku wniósł Minister Gospodarki reprezentowany przez radcę prawnego. Zaskarżonemu w całości wyrokowi zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1) art. 141 § 4 p.p.s.a. i art. 133 § 1 p.p.s.a. polegające na dokonaniu błędnego, nieznajdującego potwierdzenia w aktach sprawy, ustalenia, że organ doręczając skarżącej Spółce decyzję z dnia [...] grudnia 2009 r., stwierdzającą nieważność decyzji własnej z dnia [...] maja 1999 r., stwierdzającej nieważność orzeczenia Nr [...] Ministra Przemyślu i Handlu z dnia [...] lipca 1948 r. o przejęciu na własność Państwa przedsiębiorstw w części dotyczącej przedsiębiorstwa [...], wiedział że Spółka nie ma możliwości odebrania jej w lokalu siedziby, pod adresem wskazanym w KRS jako adres siedziby Spółki, podczas gdy, jak wynika z akt sprawy, o powyższym fakcie organ dowiedział się dopiero z wniosku z dnia [...] marca 2010 r. o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy od ww. decyzji,
2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 45 i art. 40 § 2 K.p.a. poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że możliwe jest udzielenie, poza przypadkiem określonym w art. 40 § 3 k.p.a., pełnomocnika do doręczeń, odnoszącego podobny skutek do tego, który wynika z art. 40 § 2 k.p.a. i uzasadnia odstępstwo od określonego w art. 45 k.p.a. sposobu dokonywania doręczeń m. in. osobom prawnym, podczas gdy z przepisów tych nie wynika możliwość zastosowania, na podstawie art. 40 § 2 k.p.a., wyjątku od reguły określonej w art. 45 k.p.a. w odniesieniu do osoby wskazanej przez osobę prawną jako upoważnioną do odbioru korespondencji, lecz niebędącej pełnomocnikiem tej osoby do działania w jej imieniu w postępowaniu administracyjnym,
3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 58 § 1 i 2 i art. 59 § 1 k.p.a. oraz art. 45 i art. 40 § 2 k.p.a. polegające na przyjęciu, że w niniejszej sprawie organ naruszył ww. przepisy postępowania przy rozstrzyganiu wniosku z dnia 15 marca 2010 r. o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy przyjmując, że ww. decyzja z dnia [...] grudnia 2009 r. została skutecznie doręczona oraz że skarżąca Spółka nie wykazała braku winy w uchybieniu tego terminu, podczas gdy w niniejszej sprawie organ nie naruszył ww. przepisów k.p.a.,
4) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 58 § 1 i 2 i art. 59 § 1 k.p.a. polegające na przyjęciu, że w przypadku niedopuszczalności wniosku o przywrócenie terminu organ nie miał podstaw do wydania postanowienia o odmowie przywrócenia terminu, podczas gdy również w takim przypadku organ ma obowiązek wydania takiego postanowienia, ponieważ w świetle przepisów obowiązujących w dacie wydawania przedmiotowego postanowienia nie było możliwości wydania w tym przedmiocie innego rozstrzygnięcia,
5) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 8 k.p.a. polegające na przyjęciu, że organ w niniejszej sprawie naruszył zasadę ogólną postępowania zawartą w tym przepisie, podczas gdy w okolicznościach niniejszej sprawy brak było podstaw do stwierdzenia takiego naruszenia przez organ,
6) art. 109 p.p.s.a. polegające na przyjęciu, iż nieobecność pełnomocnika organu na posiedzeniu Sądu w dniu 12 maja 2011 r. w przedmiotowej sprawie z powodu znanej Sądowi przeszkody, tj. odbytej w dniu 5 maja 2011 r. operacji kręgosłupa uniemożliwiającej udział pełnomocnika organu w wyznaczonej na ten dzień rozprawie, potwierdzonej kartą leczenia szpitalnego oraz braku możliwości ustanowienia substytuta, nie stanowiła ważnej przyczyny usprawiedliwiającej nieobecność pełnomocnika organu i jednocześnie uzasadniającej odroczenie posiedzenia Sądu wyznaczonego w niniejszej sprawie na dzień 12 maja 2011 r.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd pierwszej instancji, a także orzeczenie o kosztach postępowania, w tym o kosztach zastępstwa prawnego, według norm prawem przepisanych.
W obszernym uzasadnieniu skargi kasacyjnej rozwinięto argumentację zawartą w podniesionych zarzutach, podkreślając w szczególności, że wobec uregulowania w art. 40 § 3 k.p.a. jedynego możliwego przypadku zezwalającego stronom na ustanowienie pełnomocnika do doręczeń, brak było podstaw do przyjęcia, że instytucja ta może być wykorzystana również w przypadku nieprzewidzianym przepisami k.p.a., tym bardziej, że nie jest dopuszczalna wykładnia rozszerzająca przepisów określających sposoby doręczania pism stronom, właśnie z uwagi na to, że skutki doręczenia są zbyt daleko idące, aby w tym zakresie pozostawić jakikolwiek margines dowolności czy też niepewności. Przepisy k.p.a. nie przewidywały bowiem możliwości ustanowienia przez spółkę akcyjną pełnomocnika do doręczeń w okolicznościach innych niż wskazane w art. 40 § 3 k.p.a. W związku z powyższym, w przypadku, gdy strona będąca spółką akcyjną ani nie działa przez przedstawiciela ani przez pełnomocnika, organ był zobligowany doręczać pisma skarżącej Spółce zgodnie z art. 45 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną [...] z siedzibą w Grodzisku Wielkopolskim wniosły o oddalenie skargi kasacyjnej i obciążenie Ministra Gospodarki kosztami postępowania. W uzasadnieniu podniesiono zwłaszcza, że organ jedynie przy doręczeniu spornej decyzji instrumentalnie wykorzystuje obowiązujące normy prawne prezentując skrajnie formalistyczne podejście do przepisów o doręczeniach.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie, choć nie wszystkie jej zarzuty są uzasadnione.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jeżeli w sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania, wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., jak ma to miejsce w niniejszej sprawie, to Sąd rozpoznając sprawę związany jest granicami skargi. Związanie granicami skargi oznacza związanie podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej oraz jej wnioskiem.
Stosownie do art. 174 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Rozpoznawaną skargę kasacyjną oparto wyłącznie na podstawie określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., zarzucając Sądowi pierwszej instancji mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku ze wskazanymi przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 141 § 4 p.p.s.a., art. 133 § 1 p.p.s.a. i art. 109 p.p.s.a.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarty w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 58 § 1 i 2 i art. 59 § 1 k.p.a. zasługuje na uwzględnienie. Jak bowiem słusznie wskazano w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, w stanie prawnym obowiązującym w dacie wydania zaskarżonego postanowienia, po rozpoznaniu wniosku o przywrócenie terminu mogło zapaść wyłącznie jedno z dwóch rozstrzygnięć, tj. albo postanowienie o przywróceniu terminu albo – jak w sprawie niniejszej - postanowienie o odmowie jego przywrócenia i to nawet w przypadku niedopuszczalności wniosku o przywrócenie terminu w konsekwencji uznania, że termin ów nie rozpoczął biegu w związku z brakiem skutecznego doręczenia decyzji z dnia [...] grudnia 2009 r. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 października 2011 r., I OSK 2108/10).
Zgodnie z art. 58 § 1 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Stosownie do art. 59 § 2 k.p.a. o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia postanawia ostatecznie organ właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia. Wówczas, gdy kumulatywnie wystąpią przesłanki: uchybienia terminu i uprawdopodobnienia, że uchybienie nastąpiło bez winy strony. W przypadku niespełnienia choćby jednego z warunków, w dacie wydania zaskarżonego postanowienia, wniosek nie mógł zostać uwzględniony, a organ zobligowany był do odmowy przywrócenia terminu.
Prawidłowo Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że decyzja z dnia [...] grudnia 2009 r. nie została skarżącej Spółce skutecznie doręczona, co zdaniem tego Sądu uzasadniało wydanie rozstrzygnięcie na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c) p.p.s.a. W myśl powołanego przepisu jednak Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie, jak wskazano wyżej, wniosek o przywrócenie terminu nie mógłby zostać uwzględniony, ponieważ skarżąca spółka nie uchybiła terminowi do złożenia środka zaskarżenia. Oznacza to, że na gruncie art. 58 § 1 K.p.a. Minister Gospodarki, będąc zobowiązany do rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu, nie mógł wydać innego postanowienia jak postanowienie o odmowie przywrócenia terminu. Z tego też względu wskazany wyżej zarzut uznać należało za uzasadniony.
Naczelny Sąd Administracyjny po rozważeniu pozostałych podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów, stwierdził, że nie zasługiwały one na uwzględnienie.
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym podziela stanowisko Sądu I instancji, że nie ma prawnych przeszkód, by Spółki biorące udział w postępowaniu administracyjnym mogły wskazywać adres dla doręczeń, udzielając de facto szczególnego rodzaju pełnomocnictwa, do określonej czynności, jak w niniejszej sprawie – odbioru korespondencji poza lokalem ich siedziby. Nie ulega wątpliwości, że jednoznacznie brzmiącego przepisu w tym zakresie brak jest w Kodeksie postępowania administracyjnego. Nie oznacza to jednak, że jednostka organizacyjna jest pozbawiona możliwości korzystania z doręczenia jej pism urzędowych także pod innym, niż siedziba, wskazanym przez nią adresem. Strona postępowania administracyjnego ma prawo do ustanowienia pełnomocnika procesowego, przy czym takie pełnomocnictwo może dotyczyć także poszczególnych czynności procesowych. Jedną z takich czynności jest odbiór korespondencji kierowanej do strony. Jeżeli więc strona wskaże adres, pod jaki ma być kierowana do niej korespondencja, to zrozumiałe jest, iż pod tym adresem właśnie czynności odbioru będzie dokonywać upoważniony przez stronę do jej dokonania pełnomocnik (vide: wyrok NSA z dnia 20 października 2010 r., sygn. II OSK 1650/09).
Za niezasadny należy zatem uznać zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 45 i art. 40 § 2 K.p.a., zwłaszcza, że jak wynika z akt sprawy organ pomimo kategorycznego zakwestionowania możliwości ustanowienia przez stronę pełnomocnika do doręczeń faktycznie z takiej możliwości w stosunku do skarżącej Spółki wielokrotnie w dotychczas prowadzonych postępowaniach korzystał. Rozważań w przedmiocie prawidłowości doręczenia decyzji z dnia [...] grudnia 2009 r. nie sposób także czynić w oderwaniu od okoliczności, że organ zaakceptował jego skuteczność w sytuacji, gdy wprawdzie odbiór korespondencji nastąpił pod adresem siedziby skarżącej Spółki ujawnionym w KRS, jednakże jak to wynika z akt sprawy, doręczenia dokonano do innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą pod określonym adresem, brak jest przy tym jakiejkolwiek wzmianki co do tego, że podmiot ten odebrał korespondencję w imieniu skarżącej Spółki i był do tego przez tę Spółkę upoważniony. Taki stan rzeczy powoduje, że bezpodstawnie organ uznał czynność doręczenia za wywołującą skutki prawne, co zresztą słusznie stwierdził Sąd I instancji. Jednakże z prawidłowych ustaleń Sąd ten wyciągnął błędne wnioski, co w konsekwencji wpłynęło także na wadliwy kierunek rozstrzygnięcia tego Sądu i konieczność uchylenia przez Naczelny Sąd Administracyjny zaskarżonego wyroku.
Niezależnie od powyższych rozważań zaznaczyć trzeba, że Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela stanowisko, że w myśl przepisów ustawy z dnia 20 sierpnia 1987 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym każda spółka, w tym również skarżąca, jako pełnoprawny uczestnik obrotu gospodarczego, zobowiązana jest do aktualizacji wpisów w KRS. W sprawie niniejszej skarżąca Spółka obowiązkom tym w sposób oczywisty uchybiła. Uwzględniając jednak, że skarżąca korzystała z ustanowionego pełnomocnika do doręczeń, na którego adres organ wielokrotnie kierował korespondencję, uznać należy, że uchybienia w aktualizacji wpisów do KRS nie mogą mieć bezpośredniego wpływu na rozstrzygnięcie.
Odnosząc się natomiast do podniesionego w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia przez Sąd I instancji art. 109 p.p.s.a. stwierdzić należy, że także ten zarzut nie jest usprawiedliwiony. W judykaturze i piśmiennictwie podkreśla się, że wykazana zaświadczeniem lekarskim choroba strony, uniemożliwiająca stawienie się w sądzie jest, co do zasady "znaną sądowi przeszkodą" w rozumieniu przytoczonego przepisu, jednakże choroba ta musi być nie tylko "znaną sądowi przeszkodą", ale i przeszkodą "której nie można przezwyciężyć". Dopiero przy łącznym spełnieniu obu wskazanych przesłanek stanowi ona podstawę odroczenia rozprawy (vide: wyrok NSA z dnia 11 marca 2009 r., sygn. II GSK 782/08). Ponadto, podkreśla się także, że niemożność "znalezienia" przez fachowego pełnomocnika strony zastępcy, aby ten mógł wziąć udział w rozprawie, nie jest przeszkodą, której nie można przezwyciężyć w rozumieniu art. 109 p.p.s.a i nie usprawiedliwia odroczenia rozprawy (vide: wyrok NSA z dnia 15 kwietnia 2010 r., sygn. II OSK 82/09).
W niniejszej sprawie termin rozprawy wyznaczony na dzień 12 maja 2011 r. znany był pełnomocnikowi organu z blisko miesięcznym wyprzedzeniem. Wydaje się, że jest to wystarczający czas na ustanowienie pełnomocnika substytucyjnego i zagwarantowanie organowi należytej reprezentacji podczas rozprawy. Pełnomocnik, wnosząc o odroczenie rozprawy, przedstawił jedynie kartę leczenia szpitalnego, nie załączył natomiast do wniosku zwolnienia lekarskiego, ani nie wykazał w sposób przekonujący, że wystąpiła przeszkoda w zastąpieniu pełnomocnika przez substytuta. W takiej sytuacji zarzut naruszenia przez Sąd art. 109 p.p.s.a. nie mógł być skuteczny.
Mając na uwadze wszystkie wskazane wyżej okoliczności należało ze wskazanej na wstępie przyczyny uchylić zaskarżony wyrok i uznając, że wystąpiły w sprawie przesłanki do zastosowania art. 188 p.p.s.a. oddalić skargę na podstawie art. 151 tej ustawy.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło