III SA/Gl 456/11

WyrokWSA w Gliwicach2011-12-09

Skład orzekający: Barbara Brandys - Kmiecik, Małgorzata Jużków, Renata Siudyka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy celne mogą zakwestionować zadeklarowaną wartość celną towaru na podstawie dokumentów pochodzących od zagranicznych organów celnych, nawet jeśli strona przedstawiła rachunek sprzedaży?
Ratio decidendi
Organy celne są uprawnione do kwestionowania wiarygodności dokumentów transakcyjnych, w tym rachunku sprzedaży, zarówno pod względem formalnym, jak i materialnym, w celu wyeliminowania przypadków wprowadzania towarów o zaniżonej wartości celnej. Dokumenty urzędowe sporządzone przez zagraniczne organy celne, uzyskane w ramach współpracy międzynarodowej, mogą stanowić dowód w postępowaniu celnym i być podstawą do ustalenia prawidłowej wartości celnej, zwłaszcza gdy dane z tych dokumentów wskazują na zaniżenie ceny transakcyjnej.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Dyrektora Izby Celnej w K., która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w B. określającą dla importowanego z Kanady używanego samochodu osobowego elementy kalkulacyjne podatku VAT. Organy celne zakwestionowały zadeklarowaną przez A.W. wartość celną pojazdu, opierając się na informacjach od kanadyjskich władz celnych, które wskazywały, że pojazd miał status 'nienaprawialnego' i został sprzedany przez firmę złomującą za znacznie niższą kwotę niż zadeklarowana. Strona skarżąca zarzucała błędy w ustaleniach faktycznych i błędną ocenę materiału dowodowego, kwestionując wiarygodność dokumentów kanadyjskich.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Brandys - Kmiecik (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Jużków, Sędzia WSA Renata Siudyka, Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 grudnia 2011 r. przy udziale – sprawy ze skargi A.W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług oddala skargę. Zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia [...]r. Dyrektor Izby Celnej w K., po rozpatrzeniu odwołania A.W., utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w B. nr [...] z dnia [...] r. określającą dla towaru ujętego w zgłoszeniu celnym nr [...]z dnia [...]r. elementy kalkulacyjne na potrzeby prawidłowego określenia kwoty podatku od towarów i usług z tytułu importu towaru w następujący sposób: kod Taryfy Celnej Wspólnot Europejskich Taric – 8703239000, wartość celna towaru [...] zł, stawka celna 10%, kwotę cła [...]zł, kwotę podatku akcyzowego w wysokości [...] zł oraz kwotę należnego podatku od towarów i usług - [...] zł. Jednocześnie wezwano Stronę do uiszczenia różnicy pomiędzy należności zadeklarowanej w zgłoszeniu celnym, a określonymi decyzją - w kwocie [...] zł. Decyzja organu Instancji informowała również o obowiązku naliczenia odsetek od ww. zaległości podatkowej za okres od dnia następującego po dniu upływu terminu płatności podatku (tj. płatności cła) do dnia [...] r. W uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego przedstawiono stan faktyczny i dotychczasowy przebieg postępowania. W tych zaś ramach podniesiono, że w dniu [...]r. A.W. zgłosił do procedury dopuszczenia do obrotu sprowadzony z Kanady używany samochód osobowy marki [...]o nr identyfikacyjnym [...] z silnikiem o zapłonie iskrowym, o pojemności skokowej 3996 ccm, deklarując rok produkcji 2002. Dla ww. towaru zadeklarowano kod CN 87032490 - Taryfy Celnej Wspólnot Europejskich oraz stawkę celną konwencyjną w wysokości 10%. Wartość celną przedmiotowego pojazdu zadeklarowano w kwocie [...]CAD na podstawie Aktu sprzedaży z dnia [...] r. oraz koszty związane z transportem do miejsca jego wprowadzenia na obszar celny Wspólnoty w łącznej kwocie [...]zł - zgodnie z oświadczeniem Strony z dnia [...] r. W zgłoszeniu celnym Strona zadeklarowała dla importowanego towaru cło w kwocie [...] zł, podatek akcyzowy w wysokości [...] zł (przy zastosowaniu stawki akcyzy w wysokości 13,6%) oraz podatek od towarów i usług w wysokości [...] zł (przy zastosowaniu stawki 22%). Do zgłoszenia celnego nr jw. załączono m.in. ww. deklarację wartości celnej D.W.1, upoważnienie z [...] r., oświadczenie z art. 233 k.k., rachunek sprzedaży z dnia [...] r. wraz z uwierzytelnionym tłumaczeniem, zaświadczenie dot. badania technicznego, dokument T1, potwierdzenie przyjęcia zlecenia przelewu zagranicznego i dokumentację fotograficzną pojazdu. W tym samym dniu przedmiotowe zgłoszenie - jako odpowiadające wymogom formalnym określonym w art. 62 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz.Urz. WE L 302 z 19.10.1992r., str. 1, ze zm., Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, roz. 2, t. 4, str. 307, z późn. zm.) - zostało przyjęte na podstawie art. 63 tego rozporządzenia i zarejestrowane w ewidencji OGL pod numerem [...]. W wyniku rewizji celnej, podczas oględzin stwierdzono samochód osobowy marki [...]. Numery nadwozia sprawdzono z natury zgodne z dokumentami. Nadto nie stwierdzono widocznych zewnętrznych uszkodzeń samochodu za wyjątkiem drobnych zarysowań na masce; samochód transportowany na lawecie. Wobec wątpliwości co do zadeklarowanej wartości celnej wezwano stronę do przedłożenia wszystkich niezbędnych dokumentów dla uwiarygodnienia wartości transakcyjnej. Naczelnik Urzędu Celnego w B. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie określenia kwoty podatku od towarów i usług należnego z tytułu importu towaru objętego zgłoszeniem celnym SAD nr [...]z dnia [...] r. w związku z pismem Agencji Kanadyjskiej Służby Granicznej nr [...] z dnia [...] r. oraz załączonym do niego Raporcie nr [...] z dnia [...] r. z których wynika, iż przedmiotowy w sprawie samochód posiada w Kanadzie status: samochód nienaprawialny oraz że w takim stanie został sprzedany przez firmę złomującą "A" (będącemu urzędowo zarejestrowanym właścicielem firmy "B" Ltd.) za kwotę [...] $ . W konsekwencji przeprowadzonych czynności wyjaśniających Naczelnik Urzędu Celnego w B. wydał [...]r. decyzję nr [...] określającą należności celno-podatkowe. Kwestionując prawidłowość wydanego rozstrzygnięcia Strona wniosła odwołanie od decyzji organu I instancji, żądając jej uchylenia i zarzucając błędy w ustaleniach faktycznych, które stały się podstawą zaskarżonej decyzji; błędną ocenę zebranego materiału dowodowego i wydanie decyzji o istnieniu zaległości płatniczych pomimo braku jakichkolwiek dokumentów stwierdzających jej zasadność. Podważono także zasadność nadmiernego opierania się na dokumencie władz kanadyjskich przy rozstrzyganiu sprawy. Zaakcentowano, że sprawność techniczna auta nie przesądza o jego wartości albowiem w ocenie rzeczoznawców stanowi ona tylko 40 % wartości auta; pozostałe 60% stanowią elementy wyposażenia, tapicerki i inne elementy decydujące o wyglądzie samochodu, stopniu jego zużycia a nie dotyczące sprawności jezdnej – co organ pominął. Nie znajdując podstaw do uznania zasadności odwołania zaskarżoną tu decyzją z dnia [...] r. Dyrektor Izby Celnej w K. wydał decyzję jak na wstępie. Przedstawiając przepisy prawa celnego, które doprowadziły do ustalenia innych elementów kalkulacyjnych niż deklarowane przez zgłaszającego Dyrektor Izby Celnej w K. w zaskarżonej decyzji powołał się na treść przepisu art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz.535 z 2004r. ze zm), art. 221 ust. 3 Wspólnotowego Kodeksu Celnego oraz art. 29 ust.1 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (dalej WKC). Wskazano, że w zgłoszeniu celnym Strona zadeklarowała wartość celną przedmiotowego pojazdu w kwocie [...] CAD na podstawie rachunku sprzedaży z dnia [...] r. oraz koszty związane z transportem do miejsca jego wprowadzenia na obszar celny Wspólnoty w kwocie [...] zł - zgodnie z oświadczeniem Strony z dnia [...] r. Jednak w oparciu o art. 78 ust.2 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 i art. 181 a ust.1 rozporządzenia Komisji (EWG) Nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz.Urz. WE L 253 z dnia 11 października 1993r., str.1 z późn. zm.; Dz.Urz UE Polskie Wydanie specjalne, roz.2, t. 6 str.3 ze zm.) - organy celne są upoważnione do oceny przedłożonych dokumentów nie tylko pod względem formalnym ale również pod względem materialnym dotyczącym informacji w nim zawartych w celu wyeliminowania przypadków wprowadzania na obszar celny Wspólnoty towarów o zaniżonej wartości celnej. Dokument taki nie jest zatem wiarygodny w sytuacji, gdy podana w nim cena transakcyjna budzi wątpliwość, tzn. gdy w oczywisty sposób nie odzwierciedla ona wartości celnej towaru. Natomiast w związku z wątpliwościami, co do faktycznej wartości celnej przedmiotowego pojazdu wskazanej w dowodzie sprzedaży załączonym do zgłoszenia celnego, dokument ten został przesłany kanadyjskim władzom celnym celem weryfikacji w oparciu o Umowę między Wspólnotą Europejską a Kanadą o współpracy i wzajemnej pomocy w sprawach celnych (Dz.Urz. UELz 1998r. Nr 7 str. 38; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, roz. 2, t. 8, str. 428). W konsekwencji zas powyższego kanadyjskie władze celne (tj. Agencja Kanadyjskiej Służby Granicznej, Wydział Dochodzeń Karnych) poinformowały w piśmie urzędowym nr [...] z dnia [...] r. oraz załączonym do niego Raporcie nr [...] z dnia [...] r. o wyniku przeprowadzonej weryfikacji dowodu sprzedaży z dnia [...] r. i poczynionych ustaleniach dotyczących samochodu osobowego marki [...] o nr nadwozia [...] rok produkcji 2002, sprzedanego przez "B" Ltd. Z Raportu tego wynika, iż w trakcie podjętych czynności kontrolnych dotyczących m.in. sprzedaży na terenie Kanady samochodu osobowego [...] o nr nadwozia [...] , przeszukanie Bazy Danych Pojazdów Prowincji Alberta wykazało, że pojazd ten posiada status samochodu nienaprawialnego i został sprzedany przez firmę złomującą "A" za kwotę [...] $ (do raportu załączono kopię rachunku potwierdzającego tę transakcję). W raporcie przekazano informacje, ze Pan M.D.jest urzędowo zarejestrowanym właścicielem firmy "B" Ltd. Wyjaśniono również, że pod pojęciem samochodu nienaprawialnego należy rozumieć, iż jest to pojazd uszkodzony w stopniu, który powoduje, że jest on nienaprawialny i nie może być zarejestrowany oraz, że takie pojazdy mogą być sprzedawane wyłącznie na złom i demontowane na części. Powołując się na powyższe ustalenia kanadyjskie władze celne wskazały, że status pojazdów określony jako "nienaprawialny" może wyjaśniać niską wartość deklarowaną polskiemu urzędowi celnemu. Niemniej jednak wartość zapłacona za te uszkodzone pojazdy podczas licytacji w Kanadzie jest znacznie wyższa niż wartość deklarowana polskiemu urzędowi celnemu. Dlatego można wyciągnąć racjonalny wniosek, że wartość tych pojazdów została zaniżona dla potrzeb polskiego urzędu celnego. Zatem - zdaniem Dyrektora Izby Celnej w K. - dokumenty urzędowe jakimi są pisma kanadyjskich władz celnych o numerach jak wyżej dotyczące wyniku przeprowadzonej weryfikacji dokumentu zakupu przedmiotowego pojazdu stanowią wystarczające dowody w sprawie aby uznać, iż rachunek sprzedaży z dnia [...] r. (w którym wskazana została wartość samochodu [...] na kwotę [...] CAD) nie jest wiarygodnym dokumentem w zakresie uwidocznionej w nim ceny transakcyjnej importowanego towaru. Nadto potwierdzeniem ww. stanowiska są również dane zawarte w opinii nr [...] z dnia [...]r. sporządzonej przez mgr. inż. J.D. - Certyfikowanego Rzeczoznawcę Samochodowego [...] ds. techniki samochodowej, ruchu drogowego i rekonstrukcji wypadków, wycen wartości pojazdów i kalkulacji kosztów naprawy - wpisanego na listy: Biegłych Sądowych, Biegłych Skarbowych i Rzeczoznawców Ministra Transportu [...]. W opinii tej ww. biegły wskazał, iż na rynku amerykańskim w grudniu 2006r. cena przedmiotowego samochodu [...] wynosiła średnio [...] $ (na podstawie: Kelley Blue Book. Consumer Guide, InternetAutoguide, NADA GUIDES). Wartość ta ponad ośmiokrotnie przewyższa zadeklarowaną przez Stronę w zgłoszeniu celnym wartość pojazdu ([...] CAD). Organ zaakcentował także, że z Raportu [...] sporządzonego przez władze celne Kanady wynika, że przedmiotowy pojazd był w stanie określonym mianem "nienaprawialnego", oznaczającego (wg nomenklatury stosowanej przez Rząd Alberty) "pojazd uszkodzony w stopniu, który powoduje, że jest on nienaprawialny i nie może być zarejestrowany" oraz "takie pojazdy mogą być sprzedawane wyłącznie na złom i demontowane na części" i został sprzedany przez firmę złomującą "A" (będącemu urzędowo zarejestrowanym właścicielem firmy "B" Ltd.) za kwotę [...] $. Natomiast w dniu zgłoszenia celnego, dla przedmiotowego w sprawie pojazdu będącego sprawnym technicznie, co potwierdza przedłożone przez Stronę zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu technicznym nr [...] z dnia [...] r. wystawione przez uprawnionego diagnostę, Strona przedstawiła dowód zakupu, tj. rachunek sprzedaży z dnia [...] r., z którego wynika, iż firma "B" Ltd., [...] sprzedała rzeczony pojazd Panu A.W.za kwotę [...] CAD. W oparciu o zebrany w sprawie materiał dowodowy tj. powołany wynik weryfikacji zawarty w pismach kanadyjskich władz celnych, opinię nr [...] z dnia [...] r. sporządzoną przez Certyfikowanego Rzeczoznawcę Samochodowego Dyrektor Izby Celnej w K. stwierdził, iż organ pierwszej instancji słusznie uznał, że wystąpiły przesłanki wyłączające możliwość ustalenia wartości na podstawie art. 29 ust.1 Wspólnotowego Kodeksu Celnego; tym samym prawidłowo zastosował przepis art. 181 a ust.1 rozporządzenia Komisji (EWG) Nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny. Dodatkowo powołano się na orzecznictwo sądów administracyjnych. Mając także na uwadze załączone do zgłoszenia celnego potwierdzenie przyjęcia zlecenia przelewu zagranicznego z dnia [...] r. stwierdzono, że nie potwierdza ono jednoznacznie, że zadeklarowana wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę określoną w art. 29 WKC, gdyż dotyczy przelewu kwoty [...] USD dokonanej przez Z.R. na rzecz J.R. za trzy samochody (w tym [...] o nr nadwozia [...]), bez wyszczególnienia kwot dotyczących poszczególnych pojazdów, podczas gdy walutą transakcji zakupu przedmiotowego w sprawie pojazdu były dolary kanadyjskie (CAD), a walutą przelewu były dolary amerykańskie (USD). Dlatego też zasadnie organ pierwszej instancji nie przyjął jako wartości transakcyjnej kwoty wykazanej w rachunku sprzedaży z dnia [...] r. (art. 29 ust.1 WKC). W kwestii zaś ustalania wartości celnej używanych pojazdów samochodowych oparto się na tzw. metodzie "ostatniej szansy" (art.31 ust.1 WKC). W sporządzonej opinii technicznej nr [...] rzeczoznawca wskazał m.in, że wartość rynkowa (brutto) w Polsce pojazdu o takich samych parametrach jak importowany, na dzień [...] r., kiedy to dokonano zgłoszenia celnego - wynosiła po uwzględnieniu korekty za wyposażenie dodatkowe [...] zł; wyliczenie oparł na notowaniach rynkowych z katalogu "Pojazdy Samochodowe - Wartości Rynkowe XII-2006" oraz korekt mających wpływ na wartość pojazdu. Dokonując stosownych odliczeń z tytułu podatków VAT i akcyzowego oraz 10 % cła i marży Naczelnik Urzędu Celnego w B. wartość celną metodą "ostatniej szansy" określił na [...] zł; podstawa opodatkowania podatkiem VAT wynosiła - [...] zł; kwota należnego podatku od towarów i usług -[...] zł. Na koniec Dyrektor Izby Celnej ustosunkował się do zarzutów odwołania wyjaśniając ich bezpodstawność. Odnosząc się do przedłożonej przez stronę oceny technicznej nr [...] sporządzonej w dniu [...] r. przez rzeczoznawcę A.B. stwierdził, że wykonana została na zlecenie A.W. i obejmowała swym zakresem ustalenie wartości celnej wstecz na podstawie oświadczenia zleceniodawcy, zatem odmówił wiarygodności dowodowej temu dokumentowi. Natomiast co do zarzutu, że sprawność techniczna auta nie przesądza o jego wartości stwierdził, że ten gołosłowny argument nie został niczym poparty. Pismem z dnia [...] r. reprezentujący Stronę adwokat L.M. złożył skargę na ww. decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wnosząc o jej uchylenie. Skarżący zarzuca decyzji błędy w ustaleniach faktycznych, które stały się podstawą zaskarżonej decyzji; błędną ocenę zebranego materiału dowodowego; wydanie decyzji o istnieniu długu podatkowego pomimo braku jakichkolwiek dokumentów potwierdzających jej zasadność, naruszenie przepisów dotyczących ustalenia wartości celnej towarów. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Sąd administracyjny zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje zatem rozstrzygniętą sprawę z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. – zwany dalej ppsa) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonego aktu w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie do treści art. 134 § 1 ppsa sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. Natomiast przeprowadzone w określonych na wstępie ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem nie można organom podatkowym skutecznie zarzucić, iż przy rozstrzyganiu sprawy naruszyły obowiązujące przepisy prawa materialnego lub procesowego. Dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji należy przede wszystkim w ocenie składu Sądu orzekającego w tej sprawie podkreślić należy, że art. 120 Ordynacji podatkowej zawiera zasadę praworządności, która jest podstawową zasadą państwa prawnego, zapisaną w art. 7 Konstytucji. Działanie "na podstawie przepisów prawa" oznacza działanie w ramach zakreślonych przez wymienione w art. 87 Konstytucji źródła powszechnie obowiązującego prawa, a mianowicie: Konstytucję, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe oraz akty prawa miejscowego (te ostatnie tylko na obszarze działania organów, które je ustanowiły). Art. 120 otwiera rozdział zawierający katalog zasad ogólnych postępowania podatkowego. Zasady ogólne to najważniejsze reguły, które z jednej strony przesądzają o modelu postępowania, z drugiej - stanowią wytyczne działania dla organów podatkowych. Działanie zaś na podstawie przepisów prawa to z jednej strony działanie przez organ właściwy, a z drugiej - przestrzeganie zarówno przepisów prawa materialnego, jak i prawa procesowego. Należy zauważyć, że jakkolwiek art. 120 nakłada obowiązki wyłącznie na organ podatkowy, to i podatnik obowiązany jest do działania zgodnego z prawem. Mając powyższe rozważania na względzie należy przede wszystkim zauważyć, iż spór w przedmiotowej sprawie głównie dotyczy zasadności oparcia się przez organy celne przy rozstrzyganiu kwestii należności celnych na dokumencie przedstawionym przez kanadyjskie władze celne i w konsekwencji odmowę wiarygodności dowodowi zakupu – aktowi sprzedaży z dnia [...] r. wystawionemu przez "B" Ltd. i dołączonemu przez A.W. do zgłoszenia celnego w związku ze sprowadzeniem z Kanady używanego samochodu osobowego marki [...], nr identyfikacyjnym [...] z silnikiem o zapłonie iskrowym, o pojemności skokowej 3996 ccm, rok produkcji 2002, w którym wartość celną pojazdu zadeklarowano w kwocie [...] CAD. W związku więc z zasadniczym, jak wynika z treści uzasadnienia skargi, zarzutem dotyczącym przyjęcia zawyżonej, zdaniem strony skarżącej, wartości sprowadzonego pojazdu marki [...] wynikającej z uwzględnienia przez organ celny dokumentów nadesłanych przez kanadyjskie władze celne, na wstępie należało wyjaśnić, że na gruncie przepisów rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (WKC), rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny oraz ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne - co obszernie przedstawiono w treści zaskarżonej decyzji - organy celne są uprawnione do kwestionowania wiarygodności dokumentów transakcyjnych, takich jak rachunek czy faktura, załączonych do zgłoszenia celnego, nie tylko pod względem formalnym, ale także pod względem materialnym, tj. co do ceny towaru. Wartość transakcyjna nie może być przyjęta za wartość celną w przypadku, gdy organ celny z uzasadnionych przyczyn zakwestionował wiarygodność lub dokładność informacji, czy też dokumentów służących do określenia wartości celnej, które dołącza się do zgłoszenia celnego. Na podstawie art. 78 ust. 2 WKC organy celne po zwolnieniu towarów mogą w celu upewnienia się o prawidłowości danych zawartych w zgłoszeniu przystąpić do kontroli dokumentów i danych handlowych dotyczących operacji przywozu i wywozu towarów objętych zgłoszeniem. W razie, gdy z kontroli zgłoszenia lub kontroli po zwolnieniu towarów wynika, że przepisy regulujące właściwą procedurę celną zostały zastosowane w oparciu o nieprawidłowe lub niekompletne dane, organy celne podejmują niezbędne działanie w celu uregulowania sytuacji, biorąc pod uwagę nowe dane, którymi dysponują (art. 78 ust. 3 WKC). Mają one zatem uprawnienie do kontroli dokumentów i danych załączonych do zgłoszenia, przy czym w postępowaniu weryfikacyjnym może być badana nie tylko autentyczność formalna przedłożonego dowodu zakupu, czyli to, czy nie został on sfałszowany, ale także jego autentyczność materialna, tj. co do ceny towaru. Sąd w pełni podziela stanowisko organów celnych zaprezentowane w decyzjach obu instancji, że organy celne w rozpoznawanej sprawie miały podstawę do zakwestionowania wskazanej przez skarżącą wartości celnej towaru w oparciu o art. 29 WKC. Z akt sprawy wynika bowiem, że w dniu [...] r. A.W. zgłosił do procedury dopuszczenia do obrotu sprowadzony z Kanady używany samochód osobowy marki [...]o nr identyfikacyjnym [...] z silnikiem o zapłonie iskrowym, o pojemności skokowej 3996 ccm, deklarując rok produkcji 2002. Dla ww. towaru zadeklarowano kod CN 87032490 - Taryfy Celnej Wspólnot Europejskich oraz stawkę celną konwencyjną w wysokości 10%. Wartość celną przedmiotowego pojazdu zadeklarowano w kwocie [...] CAD na podstawie Aktu sprzedaży z dnia [...] r. oraz koszty związane z transportem do miejsca jego wprowadzenia na obszar celny Wspólnoty w łącznej kwocie [...] zł - zgodnie z oświadczeniem Strony z dnia [...] r. W zgłoszeniu celnym Strona zadeklarowała dla importowanego towaru cło w kwocie [...] zł, podatek akcyzowy w wysokości [...] zł (przy zastosowaniu stawki akcyzy w wysokości 13,6%) oraz podatek od towarów i usług w wysokości [...] zł (przy zastosowaniu stawki 22%). Do zgłoszenia celnego nr jw. załączono m.in. ww. deklarację wartości celnej D.W.1, upoważnienie z [...] r., oświadczenie z art. 233 k.k., rachunek sprzedaży z dnia [...]. wraz z uwierzytelnionym tłumaczeniem, zaświadczenie dot. badania technicznego, dokument T1, potwierdzenie przyjęcia zlecenia przelewu zagranicznego i dokumentację fotograficzną pojazdu. W związku jednak z wątpliwościami, co do faktycznej wartości celnej przedmiotowego pojazdu wskazanej w ww. dokumencie sprzedaży załączonym do zgłoszenia celnego, dokument ten został przesłany do kanadyjskich władz celnych celem weryfikacji. Weryfikacja zaś przedmiotowego dokumentu sprzedaży została przeprowadzona w oparciu o Umowę między Wspólnotą Europejską a Kanadą o współpracy i wzajemnej pomocy w sprawach celnych, zgodnie z której treścią art. 11 ust.1 - władza, do której kierowany jest wniosek, przekazuje odpowiednie informacje władzy wnioskującej w formie dokumentów, poświadczonych kopii dokumentów, raportów lub ich elektronicznych wersji. Wszelkie informacje istotne dla interpretacji lub użycia przekazanych informacji są dostarczane w tym samym czasie. Mając więc na uwadze treść ww. Umowy, kanadyjskie władze celne (tj. Agencja Kanadyjskiej Służby Granicznej, Wydział Dochodzeń Karnych) poinformowały w piśmie urzędowym nr [...] z dnia [...] r. oraz załączonym do niego Raporcie nr [...] z dnia [...] r. (poświadczone tłumaczenie z języka angielskiego - repertorium nr [...] z dnia [...] r.) o wyniku przeprowadzonej weryfikacji dowodu sprzedaży i poczynionych ustaleniach dotyczących samochodu osobowego marki [...] o nr identyfikacyjnym [...] z silnikiem o zapłonie iskrowym, o pojemności skokowej 3996 ccm, rok produkcji 2002, sprzedanego przez [...] Z Raportu tego wynika, iż w trakcie podjętych czynności kontrolnych dotyczących m.in. sprzedaży na terenie Kanady wspomnianego samochodu osobowego [...], przeszukanie Bazy Danych Pojazdów Prowincji Alberta wykazało, że pojazd ten posiadał status samochodu nienaprawialnego i został sprzedany przez firmę złomującą Impact Auto Auction na rzecz M.D. – będącemu zarejestrowanym właścicielem [...], Edmonton, Alberta - za kwotę [...] $. Nadto kanadyjskie władze celne wskazały, że status pojazdów określony jako "nienaprawialny", "do kasacji" lub "samochód odbudowany po wypadku" może wyjaśniać niską wartość deklarowaną polskiemu urzędowi. Jednakże w Raporcie tym wskazano również, że w każdym wykazanym przypadku wartość zapłacona za te uszkodzone pojazdy podczas licytacji w Kanadzie jest wyższa, w niektórych przypadkach znacznie wyższa, niż wartości deklarowane polskiemu urzędowi celnemu. Dlatego też można wyciągnąć racjonalny wniosek, że wartość tych pojazdów została zaniżona dla potrzeb polskiego urzędu celnego. Według składu orzekającego w niniejszej sprawie - informacja od kanadyjskich organów celnych została uzyskana ze źródła najbardziej wiarygodnego i kompetentnego, wobec czego polskie organy celne miały pełne prawo przyjąć, że kwota sprzedaży podana w przedstawionej przez stronę dokumentacji nie odzwierciedlała rzeczywistej ceny transakcyjnej. Pismo sporządzone przez szwajcarskie organy celne, na podstawie dokonanej przez ten organ weryfikacji, prawidłowo ocenione zostało przez polskie organy celne jako dowód potwierdzający występowanie w sprawie uzasadnionych wątpliwości co do prawdziwości podanej ceny. Na mocy art. 86 - Prawo celne, organ celny przyjmuje bowiem jako dowód w postępowaniu dokumenty sporządzone przez organy celne państwa obcego lub inne uprawnione podmioty państwa obcego. Takie uregulowanie stwarza możliwość oparcia ustaleń postępowania celnego krajowego na dokumentach pochodzących od obcego państwa. Przepis ten nie stanowi wprawdzie podstaw do uznania tego rodzaju dowodów jako uprzywilejowanych dla oceny stanu faktycznego sprawy, nie nadaje im też szczególnej mocy dowodowej w odniesieniu do pozostałych środków dowodowych przewidzianych w krajowym porządku prawnym, niemniej wskazać należy, że pismo organu administracji celnej Kanady z dnia [...] roku nr [...], jako dokument sporządzony przez organy władzy publicznej, należy uznać za dokument urzędowy. Teza ta znajduje również oparcie w art. 73 ust. 1 - Prawa celnego, zgodnie z którym do postępowania w sprawach celnych stosuje się odpowiednio przepisy art. 12 oraz działu IV Ordynacji podatkowej. Oznacza to, że - zgodnie z art. 180 O.p. - organ celny może dopuścić jako dowód w sprawie wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Z kolei, z art. 194 § 1 i 2 O.p. wynika, że dokumenty urzędowe, to dokumenty sporządzone w formie określonej przepisami prawa przez powołane do tego organy władzy publicznej lub przez inne jednostki, jeżeli na podstawie odrębnych przepisów organy te uprawnione są do ich wydawania. Jeżeli więc dany dokument spełnia łącznie wymienione przesłanki, to należy go uznać za urzędowy i przyjąć, że stanowi on dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Ordynacja podatkowa nie ogranicza przy tym pojęcia dokumentów urzędowych wyłącznie do dokumentów krajowych. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 21 listopada 2008 r. o sygn. akt I GSK 10/08 - dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 194 o.p. może być również zagraniczny dokument urzędowy, a uznanie określonego dokumentu zagranicznego za dokument urzędowy w rozumieniu ordynacji podatkowej jest uzależnione od ustaleń przyjętych w umowach międzynarodowych, których stroną jest Polska (LEX nr 530380). Uznanie więc dokumentu zagranicznego za dokument urzędowy, w rozumieniu tego przepisu, uzależnione jest zatem od uregulowań zawartych w wiążących Polskę umowach międzynarodowych. Taką umową międzynarodową, którą Polska jest związana od czasu uzyskania członkostwa w Unii Europejskiej, jest wspomniana już Umowa z dnia 13 stycznia 1998r. między WE a Kanadą umożliwiająca pomoc w celu zapewnienia właściwego stosowania ustawodawstwa celnego i zapobieganie, zwalczanie jego naruszeń. Wobec tego, pismo kanadyjskiej administracji celnej z dnia [...] roku, wbrew zarzutom skargi, jako dokument urzędowy w rozumieniu art. 194 O.p., sporządzony zgodnie z ww. Umową przez powołany do tego kanadyjski organ władzy publicznej, na wniosek polskiego organu, stanowi dowód tego, co zostało w nim "urzędowo stwierdzone", a podany w nim wynik weryfikacji był wiążący dla polskich organów celnych. Nie było również podstaw do ustalania wartości samochodu w inny sposób niż na podstawie opinii biegłego, skoro już cena sprzedaży przedmiotowego samochodu o statusie "nienaprawialnego" wynosiła [...] $, gdyż za tą cenę nabył ten pojazd M.D. (właścicielowi [...] Ltd., E.) – co wskazuje dokumentacja nadesłana przez kanadyjskie organy celne. Natomiast w swej opinii rzeczoznawca ustalił wartość rynkową pojazdu brutto na dzień [...] r. na kwotę [...] zł uwzględniając korekty za dodatkowe wyposażenie i stwierdzając, że w tym samym też dniu przeszedł badania techniczne z wynikiem pozytywnym. W tej sytuacji, nieuprawnione są zarzuty strony skarżącej, że organ odwoławczy nie wyjaśnił podstawowych w sprawie okoliczności, w szczególności tych dotyczących dokumentów wystawianych przez sprzedawcę samochodu. Według składu orzekającego Sądu - ocena zgromadzonych w sprawie dowodów dokonana przez organy celne nie przekroczyła granic zakreślonych art. 191 O.p., a więc uznania, że wyjaśnienia kanadyjskich służb celnych są wiarygodne i nie uchybiły obowiązkowi wyczerpującego rozpatrzenia całości zebranego w sprawie materiału dowodowego (art. 187 § 1 O.p.). Konkludując powyższe rozważania należy stwierdzić, że zarzuty postawione organom celnym w skardze nie stanowią w ocenie Sądu o naruszeniu przez te organy wskazywanych norm prawnych. To, że organy podatkowe dokonały na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego ustaleń odmiennych od tych, które prezentuje skarżąca nie świadczy jeszcze o dowolnej interpretacji przepisów i wadliwości wydanych rozstrzygnięć. Nadto odnosząc się do podnoszonych zarzutów należy także zauważyć, że omówienie okoliczności faktycznych i prawnych rozpoznawanej sprawy jest wyczerpujące i logiczne. Organ odwoławczy tak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji jak i w odpowiedzi na skargę wnikliwie zaprezentował swoje stanowisko. Bezzasadny jest więc zarzut skargi, że doszło do naruszenia wskazanych artykułów, ponieważ organy celne – co wykazano wyżej - działały na podstawie i w granicach przepisów prawa wskazanych w obu decyzjach. Na marginesie należy jeszcze zauważyć, że wprawdzie postępowanie celno-podatkowe jest procesem administracyjnym, rządzącym się swoimi, charakterys-tycznymi, sztywnymi regułami i podlegającym konkretnym reżimom prawnym to jednak należy mieć na uwadze podstawową zasadę polskiego systemu prawa, że ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne. Przedstawione wyżej stanowisko znajduje także potwierdzenie w poglądzie wyrażonym przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 31 lipca 2003 r. o sygn. akt III SA 1050/2002 i III SA 1110/2002, że "w prawie podatkowym nie można stosować art. 6 Kodeksu cywilnego. Jednak doktryna i orzecznictwo wypracowało stanowisko, zgodnie z którym w sytuacji, gdy podatnik z jakiegoś faktu, zdarzenia wynosi skutki prawne, musi to udowodnić." Skoro więc skarżąca twierdziła w oparciu o dowód sprzedaży załączony do zgłoszenia celnego, że zapłacona kwota za przedmiotowy pojazd wynosiła faktycznie [...] CAD, to mogła przedstawić przeciwdowód i dążyć do obalenia twierdzeń organu. Jednakże z zestawienia zgromadzonych dokumentów – jak słusznie zaakcentował to organ odwoławczy - wynika, że strona nie posiada takich dokumentów; przedłożone zlecenia przelewu zagranicznego także nie potwierdzają faktycznie uiszczonej kwoty – tym bardziej, że cena była w dolarach kanadyjskich a przelewy dotyczyły dolarów amerykańskich. Powyższy fakt, jak słusznie stwierdziły organy obu instancji, podważa także autentyczność tego aktu sprzedaży oraz wiarygodności danych zawartych w jego treści. Zauważyć także należy, że strona oprócz aktu sprzedaży nie przedstawiła żadnych innych dowodów np. rachunków napraw czy dokumentów potwierdzających poniesienie kosztów w związku z doprowadzeniem zakupionego pojazdu do stanu sprawnego, umożliwiającego pozytywną rejestrację techniczną. Skoro zatem tego nie uczyniła to tym samym w żaden skuteczny sposób nie obaliła twierdzeń organów co do ceny transakcyjnej pojazdu. Powyższe zaś w żaden sposób nie nakładło na organ poczynienia dodatkowych czynności czy przeprowadzenia wnioskowanych przez stronę procedur wyjaśniających skoro organy orzekające w sprawie dysponowały urzędowym dokumentem jednoznacznie podważającym deklarowaną kwotę zakupu przedmiotowego samochodu oraz wycenę biegłego, na których to dowodach oparły wydane decyzje określające elementy kalkulacyjne dla importowanego towaru. Mając na uwadze powyższe, Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi, zatem stosownie do postanowień art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało skargę oddalić.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło