I SA/Gd 904/10
WyrokWSA w Gdańsku2010-11-10
Skład orzekający: Elżbieta Rischka, Małgorzata Gorzeń, Małgorzata Tomaszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy może odmówić przyznania ulgi w podatku rolnym na podstawie danych ewidencji gruntów i budynków, mimo zarzutów podatnika co do rzeczywistego charakteru gruntów?Ratio decidendi
Organy podatkowe są związane danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków i nie mogą ich zmieniać ani oceniać stanu faktycznego wbrew tym zapisom. Zwolnienie od podatku rolnego może dotyczyć jedynie gruntów sklasyfikowanych jako rolne w ewidencji, a grunty sklasyfikowane jako nieużytki, wody stojące lub grunty zadrzewione i zakrzewione bez klasy nie podlegają temu podatkowi i nie mogą korzystać z ulgi. Organ podatkowy nie jest uprawniony do rozstrzygania o zwolnieniu od podatku od nieruchomości w postępowaniu dotyczącym podatku rolnego.Stan faktyczny
D.D. złożył wniosek o zwolnienie od podatku rolnego gruntów przeznaczonych na utworzenie nowego gospodarstwa rolnego, które nabył w marcu 2009 r. Organ pierwszej instancji odmówił zwolnienia dla części gruntów sklasyfikowanych w ewidencji jako nieużytki, wody stojące i grunty zadrzewione i zakrzewione bez klasy, uznając je za niepodlegające podatkowi rolnemu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję. Skarżący kwestionował klasyfikację gruntów i wskazywał na konieczność przeprowadzenia oględzin terenu oraz wyjaśnienia rozbieżności między stanem faktycznym a ewidencją.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Rischka, Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń, Sędzia NSA Małgorzata Tomaszewska (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Maria Flisikowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 10 listopada 2010 r. sprawy ze skargi D.D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], nr [...] w przedmiocie podatku rolnego oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania D.D., utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy z dnia [...] odmawiającą podatnikowi przyznania ulgi w podatku rolnym z tytułu kupna gruntów.
Podstawą rozstrzygnięcia był następujący stan faktyczny:
Pismem z dnia 6 października 2009 r. Pan D.D. zwrócił się z wnioskiem o zwolnienie od podatku rolnego gruntów przeznaczonych na utworzenie nowego gospodarstwa o powierzchni nieprzekraczajacej 100 ha, które zakupił w dniu 26 marca 2009 r.
Organ pierwszej instancji ustalił na podstawie danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków Starostwa Powiatowego w S., że działki objęte wnioskiem (nr [...] położone w obrębie S.) obejmują częściowo użytki rolne, korzystające z ustawowego zwolnienia od podatku rolnego na podstawie art. 12 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (tekst jednolity Dz.U. z 2006 r., Nr 136, poz. 969 ze zm.). W pozostałej części działki te obejmują także grunty stanowiące nieużytki, grunty pod wodami powierzchniowymi stojącymi, grunty zadrzewione i zakrzewione bez klasy, nie będące gruntami rolnymi, które podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości.
W konsekwencji organ pierwszej instancji decyzją z dnia [...] odmówił podatnikowi przyznania zwolnienia od podatku rolnego od następujących rodzajów gruntów będących jego własnością: N (nieużytki) 1,52 ha, Ws (wody stojące) 24,37 ha, Lz (grunty zadrzewione i zakrzewione bez klasy) 0,09 ha.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia [...], utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podkreślono, że podstawą opodatkowania są dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków, a nie ustalenia dokonane w wyniku oględzin terenu, czy zapisów z aktu notarialnego.
Organ odwoławczy przywołał art. 12 ustawy o podatku rolnym wskazując, że przepis ten określa grunty zwalniane od podatku rolnego, w tym grunty przeznaczone na utworzenie nowego gospodarstwa będące przedmiotem własności, a także użytki rolne określonych klas. Z kolei art. 7 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jedn. Dz.U. z 2006 r., Nr 121, poz. 844 ze zm.) określa grunty zwalniane od podatku od nieruchomości – w tym nieużytki, grunty zadrzewione i zakrzewione. W rezultacie organ odwoławczy podzielił stanowisko Wójta Gminy co do braku podstaw do uwzględnienia wniosku podatnika o zastosowanie zwolnienia przewidzianego w art. 12 ustawy o podatku rolnym do gruntów niepodlegających opodatkowaniu tym podatkiem.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku D.D. wniósł o uchylenie wyżej opisanej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że sporne grunty nie mogą stanowić samodzielnej podstawy opodatkowania podatkiem od nieruchomości, stanowią bowiem część gospodarstwa rolnego, co wynika z aktu notarialnego. Powinny być zatem opodatkowane podatkiem rolnym. Dalej skarżący podniósł, że gdyby nawet uznać sporne grunty za podlegające opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, to powinny one podlegać zwolnieniu od tego podatku jako nieużytki. Zdaniem skarżącego organ podatkowy powinien był przeprowadzić oględziny terenu w celu ustalenia rzeczywistego stanu faktycznego i podjąć próbę wyjaśnienia z organem prowadzącym ewidencję gruntów i budynków rozbieżności pomiędzy stanem faktycznym (nieużytki) a stanem wynikającym z ewidencji (nieużytki, wody stojące, grunty zadrzewione i zakrzewione bez klasy). Skarżący podkreślił, że wprawdzie ustawa o podatku rolnym stanowi, że do ustalenia tego podatku istotne są zapisy widniejące w ewidencji gruntów i budynków, to już ustawa o podatkach i opłatach lokalnych takiego zapisu nie zawiera. Stąd też organ podatkowy winien był przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w celu ustalenia rzeczywistego charakteru spornych gruntów pod kątem ewentualnego zastosowania zwolnienia pod podatku od nieruchomości przewidzianego w art. 7 pkt 10 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Skarga jest nieuzasadniona.
Niniejsza sprawa wszczęta została wnioskiem złożonym przez skarżącego w trybie art. 13d w związku z art. 12 ust. 1 pkt 4 lit. a) ustawy o podatku rolnym o przyznanie zwolnienia od podatku rolnego gruntów przeznaczonych na utworzenie nowego gospodarstwa rolnego będących przedmiotem prawa własności lub prawa użytkowania wieczystego, nabytych w drodze umowy sprzedaży.
Zaskarżoną decyzją odmówiono skarżącemu przyznania wnioskowanego zwolnienia do gruntów określonych w ewidencji gruntów i budynków jako nieużytki, wody stojące oraz grunty zadrzewione i zakrzewione bez klasy uznając, że grunty te nie podlegają opodatkowaniu podatkiem rolnym. W ocenie Sądu stanowisko to jest prawidłowe.
W pierwszej kolejności rozstrzygnąć należało zarzuty co do podstawy faktycznej rozstrzygnięcia. Skarżący kwestionował bowiem charakter spornych gruntów, które w ewidencji gruntów i budynków zaklasyfikowane zostały do klasy Ws, Lz i N jako nieużytki, wody stojące oraz grunty zadrzewione i zakrzewione. Wbrew zarzutom skarżącego stwierdzić należy, że organy podatkowe są związane zapisami zawartymi w ewidencji gruntów i budynków i nie mogą w ramach postępowania podatkowego dokonywać oceny stanu faktycznego wbrew tymże zapisom. Przesądza o tym treść art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz.U. z 2000 r. Nr 100, poz. 1086 z późn. zm.), w myśl którego podstawę wymiaru podatków stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Podatek od nieruchomości, rolny i leśny ustalany jest zatem w oparciu o dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków co do kwalifikacji tych gruntów oraz ich powierzchni, które to dane są wiążące dla organu podatkowego. Pogląd ten znajduje oparcie w bogatym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 15 listopada 1994 r., SA/Ka 2592/93, wyrok NSA z dnia 11 kwietnia 1995 r., SA/Wr 1703/94, por. wyrok NSA z dnia 18 maja 1994 r., III SA 1685/93, wyrok NSA z dnia 19 lutego 2008 r., II FSK 1726/06). Ewidencja gruntów i budynków jest bowiem urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniach administracyjnych (por. wyrok WSA z dnia 2 grudnia 2004 r., III Sa/Wa 257/04, wyrok WSA z dnia 5 października 2005 r., III SA/Wa 1718/05, wyrok WSA z dnia 7 lipca 2005 r., III SA/Wa 1206/05) i w każdym przypadku, gdy dane zawarte w deklaracji, czy informacji złożonej przez podatnika są niezgodne z danymi wynikającymi z ewidencji, rozstrzygające znaczenie dla opodatkowania gruntów mają zapisy wynikające z ewidencji. Na konieczność ustalania charakteru gruntu na potrzeby opodatkowania podatkiem rolnym na podstawie danych wynikających z ewidencji gruntów wskazuje bezpośrednio art. 1 ustawy o podatku rolnym, w którym wymienia się tę ewidencję jako dokument rozstrzygający o klasyfikowaniu gruntów. Ustalenia co do charakteru spornych gruntów dokonano zgodnie z tą ww. klasyfikacją, co zostało uwidocznione w decyzji będącej przedmiotem skargi.
Ponadto należy stwierdzić, że ewidencję gruntów i budynków oraz klasyfikację gleboznawczą gruntów prowadzą starostowie. Do ich zadań związanych z prowadzeniem ewidencji należy m.in. utrzymywanie operatu ewidencyjnego w stanie aktualności. Organ podatkowy nie jest podmiotem legitymowanym do wystąpienia z wnioskiem o zmianę danych w ewidencji, ani też nie jest uprawniony do zmiany tych danych z urzędu, nie może również weryfikować poprawności dokonanej klasyfikacji gruntów. To podatnik jest uprawniony do wszczęcia procedury zmiany danych niezgodnych ze stanem rzeczywistym. Stanowisko to zostało potwierdzone jednoznacznie w orzecznictwie (por. wyrok NSA z dnia 29 grudnia 1993 r., sygn. akt III SA 747/93). W wyroku WSA w Gdańsku z dnia 15 marca 2006 r., sygn. akt I SA/Gd 348/04, skład orzekający stwierdził, że skoro podatnik kwestionuje dane z ewidencji gruntów i budynków, to powinien wszcząć procedurę w celu ich zmiany w organie prowadzącym ewidencję. Organ podatkowy ani sąd administracyjny nie mogą zmienić danych z ewidencji ani wszcząć procedury zmiany w ewidencji czy też ustalić wysokości zobowiązania podatkowego z pominięciem tych danych.
Zgodnie z art. 1 ustawy o podatku rolnym opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza. Przewidziane w art. 12 zwolnienie od podatku rolnego może więc z istoty rzeczy dotyczyć jedynie gruntów podlegających opodatkowaniu podatkiem rolnym, spełniających warunki określone w art. 1 ww. ustawy. Jeżeli więc ustalono, że sporne grunty, stanowiące nieużytki, wody stojące oraz grunty zadrzewione i zakrzewione, oznaczone w ewidencji gruntów i budynków w klasie Ws, Lz i N nie są gruntami rolnymi, to nie mogą one zostać objęte zwolnieniem przewidzianym w art. 12 ust. 1 pkt 4 lit. a) ustawy o podatku rolnym nawet jeśli zgodnie z treścią aktu notarialnego stanowiły część nabytego gospodarstwa rolnego.
Rację ma też organ podatkowy wskazując, że w ustalonym stanie faktycznym – wobec treści ewidencji gruntów i budynków – sporne grunty podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, a nie podatkiem rolnym. Jednakże kwestia ta, a co za tym idzie kwestia ewentualnego zwolnienia od tego podatku na podstawie art. 7 ust. 10 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, nie ma wobec treści wniosku wszczynającego postępowanie w tej sprawie znaczenia dla rozstrzygnięcia. Należy bowiem przypomnieć, że niniejsza sprawa nie dotyczy ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego, ale odmowy przyznania zwolnienia od podatku rolnego. Wniosek skarżącego o przyznanie mu zwolnienia od podatku rolnego zakreślił granice rozpoznania tej sprawy, wobec czego organ podatkowy nie był uprawniony do orzekania w przedmiocie zwolnienia od podatku od nieruchomości. Zarzuty w tym względzie, w odniesieniu do spornych gruntów, podatnik będzie mógł natomiast podnosić w ewentualnym postępowaniu w przedmiocie wymiaru podatku od nieruchomości.
Sąd rozpoznając niniejszą sprawę, będąc związany dyspozycją art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) nie stwierdził naruszeń prawa materialnego bądź procesowego, które powodowałoby konieczność wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.
Mając na względzie wszystkie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 P.p.s.a., oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło