I SA/Gl 758/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Eugeniusz Christ (spr.), Sędziowie WSA Grzegorz Granieczny, Bożena Suleja, Protokolant Paulina Kowalczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 listopada 2010 r. sprawy ze skargi A. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości oddala skargę. Decyzją z dnia [...] Nr [...] wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa ( t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) – po rozpatrzeniu odwołania pana A. C. od decyzji Prezydenta Miasta K. Nr ewid. [...] z dnia [...] w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości na rok 2009 w kwocie [...]zł, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu podatkowego pierwszej instancji. Uzasadniając decyzję organ odwoławczy wskazał, że w odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej podatnik podniósł, iż naliczenie przedmiotowego podatku zostało dokonane niezgodnie ze stanem faktycznym bowiem od roku 2001 lokal nr 3, jak również pozostałe dwa lokale, zostały pozbawione mediów i ze względów technicznych nie mogą być wykorzystywane do prowadzenia jakiejkolwiek działalności gospodarczej, a obiekt został całkowicie wyłączony z bieżącej eksploatacji. Podatnik powołał się również na decyzję Kolegium Nr [...] z dnia [...]. Następnie organ drugiej instancji stwierdził, że podstawę prawną wymiaru podatku od nieruchomości na 2009 r. stanowiły przepisy ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalowych ( t.j. Dz. U. z 2006 r. Nr 121, poz. 844 ze zm.) dalej ustawa podatkowa oraz Uchwała Nr [...] Rady Miasta K. z dnia [...] w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości za rok 2009 obowiązujących na terenie miasta K. ( Dz. Urz. Woj. Śl. Z 2008 r. nr 201, poz. 3710). Wyjaśnił, że zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy podatkowej podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych, a także będące użytkownikami wieczystymi gruntów. Stosownie do treści art. 2 ust. 1 tej ustawy opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają następujące nieruchomości lub obiekty budowlane: 1) grunty, 2) budynki lub ich części, 3) budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Budynkiem – zgodnie z art. 1a ust. 1 pkt 1 ustawy podatkowej – jest obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. Z art. 5 ust. 1 ustawy podatkowej wynika, że stawki podatku od nieruchomości są zróżnicowane w zależności od przeznaczenia nieruchomości, a w szczególności ich wysokość zależy od tego czy nieruchomość bądź jej część jest związana z prowadzeniem działalności gospodarczej. Organ odwoławczy ustalił, że pan A. C. jest użytkownikiem wieczystym 283/1000 części gruntu położonego w K. przy ul. [...] oraz właścicielem lokalu nr[...] znajdującego się w budynku posadowionym na tym gruncie. W zeznaniu podatkowym z dnia 28 grudnia 1995 r. do podstawy opodatkowania podatkiem od nieruchomości zadeklarował budynki związane z działalnością gospodarczą o pow. 73 m2, inne budynki o pow. 607 m2, grunty związane z działalnością gospodarczą o pow. 140 m2 oraz grunty pozostałe o pow. 1260 m2. Decyzją z dnia [...] pan A.C. został z dniem 30 kwietnia 1997 r. wykreślony z ewidencji działalności gospodarczej. Fakt niewykonywania działalności gospodarczej w przedmiotowej nieruchomości został potwierdzony w trakcie kontroli przeprowadzonej w dniu 10 grudnia 1998 r. przez pracowników Urzędu Miasta K. Organ drugiej instancji stwierdził, że uwzględniając fakt, iż przedmiotowa nieruchomość nie jest związana z prowadzeniem działalności gospodarczej podatek od nieruchomości na rok 2009 ustalono z zastosowaniem stawek przewidzianych dla pozostałych budynków tj. 6,55 zł i gruntów tj. 0,30 zł. Zastosowane stawki zgodne są z powołaną Uchwałą Rady Miasta K. Odnosząc się do twierdzeń podatnika, że w posiadanym przez niego lokalu nigdy nie była prowadzona działalność gospodarcza, lokale w budynku zostały pozbawione mediów i ze względów technicznych nie mogą być wykorzystywane do działalności gospodarczej, oraz że w roku 2001 obiekt został przez złodziei pozbawiony części dachu, schodów wewnętrznych, dźwigu osobowego oraz okien organ odwoławczy podniósł, iż decyzją z dnia [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. nakazał współwłaścicielom przedmiotowej nieruchomości doprowadzenie do właściwego stanu technicznego budynku. Pismem z dnia 25 września 2005 r. jeden ze współwłaścicieli nieruchomości poinformował organ nadzoru budowlanego o zakończeniu robót zabezpieczających przedmiotowy budynek. Organ odwoławczy wskazał, że z posiadanych przez niego informacji nie wynika, aby budynek, w którym znajduje się opodatkowany lokal, utracił cechy pozwalające zakwalifikować go jako obiekt budowlany podlegający opodatkowaniu. Zdaniem organu zdewastowanie budynku czy częściowe pozbawienie dachu nie oznacza, że obiekt budowlany automatycznie traci w całości bądź w części walor budynku, zaś stan techniczny budynku czy też jego części, może być natomiast przyczyną wyłączenia tego budynku lub jego części z opodatkowania, przewidzianego dla budynków związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą. Organ odwoławczy podkreślił, że w niniejszej sprawie podatek obliczono z zastosowaniem stawek określonych dla budynków i gruntów niezwiązanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Dodał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 9 stycznia 2007 r. sygn. akt I SA/GL 1288/06 oddalił skargę na decyzję Kolegium dotyczącą opodatkowania przedmiotowej nieruchomości. Decyzje organów podatkowych poddane kontroli sądu zapadły w stanie faktycznym tożsamym z występującym w niniejszej sprawie. W skardze na powyższą decyzję, skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, skarżący pan A. C. wniósł o jej uchylenie w części tj. w zakresie ustalenia podatku od nieruchomości w odniesieniu do budynków tzw. pozostałych w wysokości [...]zł i zasądzenie kosztów postępowania, zarzucając naruszenie - art. 2 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 1a ust. 1 pkt 1 ustawy podatkowej poprzez błędne przyjęcie, że lokal nr [...] należący do skarżącego, znajduje się w budynku, który podlega opodatkowaniu stosownie do art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. e tej ustawy, - art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy podatkowej, poprzez błędne przyjęcie jego wykładni i uznanie, iż przedmiotowy budynek spełnia wymagane przepisami funkcje pozwalające zakwalifikować go jako obiekt budowlany podlegający opodatkowaniu w myśl art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. e tej ustawy, - art. 122 i 187 § 1 Ordynacji podatkowej, poprzez brak wyczerpującego rozpatrzenia sprawy pod względem faktycznym i merytorycznym oraz właściwego uzasadnienia zajętego stanowiska. W uzasadnieniu skargi skarżący przywołał treść art. 3 ust. 1, art. 2 ust. 1 i art. 1a ust. 1 pkt 1 ustawy podatkowej wskazując, iż zajmowany przez niego lokal nr 3 pozbawiony został mediów, a ponadto sam obiekt również dachu, schodów wewnętrznych, dźwigu osobowego oraz okien. Wyjaśnił, że pismem z dnia 5 czerwca 2007 r. – wniósł o wydanie decyzji nakazującej, właścicielowi innego lokalu w przedmiotowym budynku, wykonanie rozbiórki ogrodzenia wokół nieruchomości, zaś decyzją z dnia [...] uchylona została decyzja z dnia [...] o umorzeniu postępowania w sprawie samowoli wykonanego ogrodzenia nieużytkowanego budynku przy ul. [...] w K. Co więcej decyzją z dnia [...] uchylono decyzję nakazującą współwłaścicielom przedmiotowego budynku wykonanie robót budowlanych budynku w terminie do dnia 31 grudnia 2009 r. Z decyzji tej wynika, że "stan techniczny konstrukcji budynku stwarza zagrożenie i całkowicie uniemożliwia jego bieżące użytkowanie", jednocześnie organ administracji budowlanej uznał za istotne wykluczenie, czy przedmiotowy obiekt nie nadaje się do rozbiórki. Powołując się na powyższe oraz na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 24 czerwca 2009 r. sygn. akt I SA/Kr 496/09 skarżący stwierdził, że przedmiotowy budynek, w którym znajduje się opodatkowany lokal, utracił cechy pozwalające zakwalifikować go jako obiekt budowlany podlegający opodatkowaniu. Skarżący podniósł, że klasyfikacja z art. 5 ustawy podatkowej wskazuje przede wszystkim na funkcje wymienionych tam przedmiotów opodatkowania. Chodzi w niej o budynki mieszkalne lub "te związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej". Przedmiotowy obiekt nie spełnia żadnej z wymienionych funkcji, nie jest on ani budynkiem mieszkalnym, ani też budynkiem związanym z prowadzeniem działalności gospodarczej. Skarżący wyraził pogląd, że "pozostałe budynki", o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. e ustawy podatkowej, to budynki niemieszkalne i niezwiązane z prowadzoną działalnością gospodarczą takie jak: przydomowe komórki, garaże, domy letniskowe, jeżeli oczywiście spełniają warunki przewidziane w definicji budynku zawartej w art. 1a ust. 1 pkt 1 ustawy podatkowej ( tak : L. Etel [w:] L. Etel, S. Presnarowicz, G. Dudar, Podatki i opłaty lokalne, Podatek rolny, Podatek leśny, Komentarz, ABC, 2008). Według skarżącego przedmiotowy obiekt, nie spełnia żadnej funkcji użytkowej, został wyłączony z bieżącej eksploatacji, a tym samym brak mu cech funkcjonalnych, które pozwoliłyby na zakwalifikowanie go do budynków. Brak jest także przesłanek by zakwalifikować go do pozostałych budynków. Z tych względów skarżący stwierdził, że organ odwoławczy dopuścił się naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy podatkowej poprzez błędną jego wykładnię i uznanie, iż przedmiotowy obiekt spełnia wymagane przepisami funkcje pozwalające zakwalifikować go jako obiekt budowlany w myśl art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. e tej ustawy. Cytując fragment wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 lutego 1981 – sygn. akt SA 234/81 i komentarz do art. 187 Ordynacji podatkowej ( C. Kosikowski, L. Etel, R. Dowgier, P. Pietrasz, S. Presnarowicz, M. Popławski, Ordynacja podatkowa, Komentarz, LEX, 2009, wyd. III ) skarżący stwierdził, że zaskarżona decyzja narusza przepisy Ordynacji podatkowej. Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie podtrzymując zajęte w sprawie stanowisko dodając, że przedmiotowy budynek w sensie fizycznym istnieje i nie został rozebrany, a stanowisko skarżącego co do definicji pojęcia "pozostałe budynki" jest nieuzasadnione. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Badając legalność zaskarżonej decyzji Sąd stwierdza, iż poza sporem pozostały ustalone w sprawie okoliczności faktyczne i prawne dotyczące przedmiotowego budynku w tym jego wyłączenia z bieżącej eksploatacji, pozbawienia mediów lokali znajdujących się w budynkach, braku możliwości – ze względów technicznych – ich wykorzystywania do prowadzenia działalności gospodarczej, braku części dachu, schodów wewnętrznych, dźwigu osobowego oraz okien. Bezsporny był również stan prawny budynku w tym dotyczący wyodrębnienia i własności poszczególnych lokali. Sporne między stronami było natomiast to, czy budynek, w tak określonym stanie mieści się w definicji budynku w rozumieniu prawa podatkowego oraz czy wyodrębniony w nim lokal, nie będący lokalem mieszkalny, stanowi przedmiot opodatkowania podatkiem od nieruchomości jako część tego budynku. Zgodnie z treścią art. 1a ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych ( t.j. Dz. U. z 2010 r. Nr 95, poz. 613 ze zm.), użyte w ustawie określenie "budynek" oznacza obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. W myśl art. 3 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane ( tj. Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 118 ze zm.) przez obiekt budowlany należy rozumieć budynek wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi. Z powyższego wynika, że budynek wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi, a więc obiekt budowlany w rozumieniu prawa budowlanego, stanowi budynek w rozumieniu przepisów prawa podatkowego tylko wówczas, gdy jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiadający fundamenty i dach. Natomiast obiekt budowlany zaprojektowany ( wykonany ) bez przegród zewnętrznych, fundamentów bądź bez dachu lub niezwiązany trwale z gruntem, nie może być uznany za budynek ( tak wyrok WSA w Poznaniu z dnia 24 marca 2009 r. sygn. akt II SA/Po 924/08). Tym samym brak dachu eliminuje dany obiekt z kategorii budynków w rozumieniu przepisów prawa podatkowego. Opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają między innymi budynki lub ich części ( art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy podatkowej ). Podatnikami tego podatku są również osoby fizyczne będące właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych ( art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy podatkowej ). Jeżeli wyodrębniono własność lokali, obowiązek podatkowy w zakresie podatku od nieruchomości od gruntu oraz od części budynku stanowiących współwłasność ciąży na właścicielach lokali w zakresie odpowiadającym częściom ułamkowym wynikającym ze stosunku powierzchni użytkowej lokalu do powierzchni użytkowej całego budynku ( art. 3 ust. 5 ustawy podatkowej ). Podstawę opodatkowania stanowi dla budynków lub ich części – powierzchnia użytkowa ( art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy podatkowej ). Powierzchnię użytkową budynku lub jego części definiuje przepis art. 1a ust. 1 pkt 5 ustawy podatkowej. Stosownie do brzmienia art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy podatkowej stawki podatku od nieruchomości nie mogą przekroczyć rocznie od budynków lub ich części określonych tam kwot przy czym stawki te uzależnione są od tego czy dany budynek lub jego część jest kwalifikowany jako mieszkalny czy też związany lub zajęty na prowadzenie określonej działalności bądź też nie mieści się w tych kategoriach. Obowiązek podatkowy wygasa z upływem miesiąca, w którym ustały okoliczności uzasadniające ten obowiązek ( art. 6 ust. 4 ustawy podatkowej ). W przypadku budynku lub jego części, którego budowa została zakończona, okolicznością od której jest uzależniony obowiązek podatkowy, jest istnienie budynku lub jego części ( art. 6 ust. 2 ustawy podatkowej ). Tak długo, jak w sensie fizycznym istnieje budynek, np. nie uzyskano pozwolenia na rozbiórkę i nie zrealizowano tego pozwolenia, istnieje obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości ( tak wyrok NSA z dnia 11 września 2007 r. sygn. akt II FSK 959/06). W myśl art. 67 ust. 1 prawa budowlanego jeżeli nieużytkowany (...) obiekt budowlany nie nadaje się do remontu, odbudowy (...) właściwy organ wydaje decyzję nakazującą (...) rozbiórkę tego obiektu (...). Z cytowanych wyżej przepisów wynika, że opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają m.in. wszystkie budynki i ich części. Części budynków to przede wszystkim lokale. Samodzielnym przedmiotem opodatkowania są więc części budynku w postaci lokalu stanowiącego odrębny od gruntu przedmiot własności ( nieruchomość w rozumieniu art. 46 kc). Lokale czy inne pomieszczenia znajdujące się w obiekcie nie będącym – w rozumieniu przepisów prawa podatkowego – budynkiem, nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Warunkiem niezbędnym do uznania danego obiektu budowlanego za budynek, o którym mowa w przepisach prawa podatkowego, jest ustalenie okoliczności faktycznych wymienionych w art. 1a ust. 1 pkt 1 ustawy podatkowej. O ile dany obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach stanowi budynek bez względu na stan techniczny czy sposób wykorzystywania. Pozbawienie istniejącego budynku dachu, a więc jednego z elementów tworzących budynek w rozumieniu ustawy podatkowej, powoduje niemożność jego opodatkowania. Dach to nakrycie budynku, wierzchnia część osłoniętego wnętrza, część budynku ograniczająca go od góry, niezależnie od konstrukcji czy użytych do jego wybudowania materiałów. Budynek posiada dach do momentu jego usunięcia, demontażu, rozbiórki. Stan dachu, jego uszkodzenie lub częściowe usunięcie ( w wyniku czynu niedozwolonego lub prowadzenia prac remontowych) nie oznacza, że dany obiekt "nie posiada dachu", a przez to przestaje być budynkiem w rozumieniu ustawy podatkowej. Dopiero obiekt całkowicie i trwale pozbawiony dachu, nieosłonięty, nieograniczony od góry, przestaje być budynkiem a nawet obiektem budowlanym w rozumieniu przepisów prawa budowlanego. Obiekt budowlany, mieszczący się w definicji budynku zawartej w art. 1a ust. 1 pkt 1 ustawy podatkowej, pozostaje budynkiem w rozumieniu przepisów tej ustawy nawet wówczas, gdy ze względów technicznych, prawnych czy faktycznych, nie jest i nie może być wykorzystywany, w tym zgodnie z jego przeznaczeniem. Brak okien, schodów wewnętrznych, dźwigu osobowego czy części dachu lub ogólna dewastacja budynku, pozbawienie znajdujących się w nim lokali mediów czy jego "porzucenie" lub niewykorzystywanie nie powoduje utraty przez taki obiekt budowlany cech budynku w rozumieniu przepisów ustawy podatkowej. Budynek pozostaje budynkiem nawet wówczas, gdy został wyłączony z bieżącej eksploatacji. Ustawa podatkowa spośród wszystkich budynków jakie obejmuje swoim działaniem wyróżnia budynki mieszkalne i budynki niemieszkalne. Budynki niemieszkalne dzieli z kolei na związane z działalnością gospodarczą lub zajęte na prowadzenie takiej działalności w określonym zakresie oraz pozostałe, a więc takie, które nie są budynkami mieszkalnymi ani budynkami wykorzystywanymi lub zajętymi na prowadzenie wymienionej w ustawie działalności. W kategorii "budynków lub ich części pozostałych" ustawa podatkowa wymienia budynki zajęte na prowadzenie odpłatnej statutowej działalności pożytku publicznego przez organizację pożytku publicznego. Ustaw podatkowa nie definiuje pojęcia budynku mieszkalnego ani pojęcia budynku innego niż mieszkalny czy też budynku "pozostałego". Oznacza to, że każdy budynek w rozumieniu ustawy, który nie został wymieniony w art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. a – d ustawy podatkowej, kwalifikuje się do kategorii budynków "pozostałych" wymienionej w art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. e tej ustawy. W kategorii budynków lub ich części "pozostałych" mieszczą się między innymi budynki niemieszkalne, niezwiązane z prowadzoną działalnością gospodarczą i niezajęte na prowadzenie takiej działalności, w tym w zakresie obrotu kwalifikowanym materiałem siewnym oraz udzielenia świadczeń zdrowotnych. Jak wynika z akt niniejszej sprawy przedmiotowy budynek istnieje faktycznie, jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty oraz dach, choć częściowo uszkodzony (usunięty). Nie istnieje decyzja odpowiedniego organu władzy budowlanej nakazująca rozbiórkę budynku lub wskazująca na konieczność naprawy dachu. Dlatego też organy podatkowe prawidłowo uznały, że przedmiotowy budynek nie utracił cech budynku w rozumieniu przepisów ustawy podatkowej, właściwie interpretując znajdujące zastosowanie w sprawie normy prawa podatkowego materialnego. Sąd stwierdza, że skarżący nie uzasadnił zarzutu naruszenia przepisu art. 122 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej. Nie wskazał jakie dowody i na jakie okoliczności nie zostały przez organy podatkowe przeprowadzone. Nie powołał faktów czy zdarzeń, których ujawnienie miałoby istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Należy przy tym zauważyć, że przywołane w skardze decyzje administracyjne dotyczące przedmiotowego budynku ( ogrodzenia posesji ) nie mają związku z rozstrzyganą sprawą podatkową, zaś użyte w jednej z nich stwierdzenie o niemożliwości bieżącego użytkowania budynku i uznanie za istotne wykluczenie, czy przedmiotowy obiekt nie nadaje się do rozbiórki nie powodowało, że budynek i znajdujący się w nim lokal skarżącego nie podlegał podstawowemu opodatkowaniu. Z tych przyczyn Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa w sposób przewidziany art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) i na mocy art. 151 tej ustawy skargę oddalił.