I OZ 833/14
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2014-10-07
Skład orzekający: Wiesław Morys
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony po prawomocnym zakończeniu postępowania sądowego podlega rozpoznaniu?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy może być przyznany jedynie przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Złożenie wniosku po prawomocnym zakończeniu postępowania, bez związku z próbą wzruszenia prawomocnego orzeczenia lub kosztami sądowymi, czyni go niedopuszczalnym i skutkuje jego odrzuceniem.Stan faktyczny
Skarżący S. P. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata po prawomocnym zakończeniu postępowania sądowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił ten wniosek, uznając, że został złożony po zakończeniu postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie skarżącego na to postanowienie.Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Wiesław Morys po rozpoznaniu w dniu 7 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia S. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 sierpnia 2014 r. sygn. akt I SA/Wa 1776/10 odrzucające wniosek o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi S. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Płocku z dnia [...] lipca 2010 r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania postanawia: oddalić zażalenie.
Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił wniosek S. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w sprawie.
W jego uzasadnieniu Sąd ten wskazał, iż wyrokiem z dnia 18 listopada 2010 r. została oddalona skarga S. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Płocku z dnia [...] lipca 2010 r., nr [...], w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania. Postanowieniami z dnia 25 listopada 2010 r. i z dnia 10 grudnia 2010 r. odmówiono skarżącemu sporządzenia uzasadnienia ww. wyroku. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniami z dnia 9 lutego 2011 r., sygn. I OZ 86/11 i I OZ 87/11, oddalił zażalenia S. P. na powyższe postanowienia. W tych okolicznościach wyrok z dnia 18 listopada 2010 r. stał się prawomocny z dniem 21 grudnia 2010 r. Rozpoznając kolejny wniosek S. P. z dnia 27 listopada 2013 r. o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 18 listopada 2010 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 13 stycznia 2014 r. ponownie odmówił sporządzenia uzasadnienia wyroku, nie znajdując podstaw do jego uwzględnienia. Powyższe stanowisko Sądu I instancji zostało potwierdzone przez Naczelny Sąd Administracyjny, który postanowieniem z dnia 11 marca 2014 r., sygn. I OZ 155/14, oddalił zażalenie S. P. Wnioskiem z dnia 15 maja 2014 r. S. P. wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienia adwokata. Wskazując na swoją sytuację rodzinną i materialną, wnioskodawca stwierdził, że uzasadnienie zgłoszonego żądania stanowią akta sprawy będące w posiadaniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, Sądu Najwyższego oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego. Postanowieniem z dnia 18 lipca 2014 r. referendarz sądowy odrzucił wniosek o przyznanie prawa pomocy, bowiem został on złożony po zakończeniu postępowania, a nie w jego toku. Od powyższego postanowienia S. P. wniósł sprzeciw. Wskazanym na wstępie postanowieniem z dnia 7 sierpnia 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił wniosek S. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. W jego uzasadnieniu Sąd wskazał, iż wniosek o przyznanie prawa pomocy został złożony w dniu 15 maja 2014 r. (data prezentaty), czyli już po prawomocnym zakończeniu niniejszego postępowania wyrokiem z dnia 18 listopada 2010 r., którym oddalono skargę S. P. W takiej sytuacji nie podlegał on rozpoznaniu i należało go odrzucić.
Zażalenie na powyższe rozstrzygnięcie wniósł S. P.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Stosownie do brzmienia przepisu art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej: P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą przepis ten dotyczy niezakończonego postępowania sądowoadministracyjnego, tj. postępowania w którym nie zostało wydane orzeczenie kończące sprawę lub orzeczenie takie nie stało się jeszcze prawomocne, a także postępowania zainicjowanego przez stronę po uprawomocnieniu się orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie, które ma doprowadzić do wzruszenia tego prawomocnego orzeczenia, np. poprzez przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej (p. postanowienia NSA: z dnia 1 lipca 2014 r., sygn. akt I OZ 527/14, z dnia 27 marca 2014 r., sygn. akt I OZ 219/14, publ. CBOSA), jak też w zakresie kosztów sądowych, które mogą potem wystąpić.
Tym samym wniosek o przyznanie prawa pomocy wniesiony po zakończeniu postępowania, lub nie mający związku z próbą wzruszenia prawomocnego orzeczenia, czy też kosztami sądowymi mogącymi wyniknąć w związku z ewentualnymi wnioskami składanymi w tzw. zamkniętej sprawie, jest w świetle powołanego przepisu niedopuszczalny i winien zostać odrzucony. W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości kwestia zakończenia postępowania sądowego, gdyż wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest prawomocny od dnia 21 grudnia 2010 r., a skarżący nie wykazał, iż celem uzyskania prawa pomocy jest próba wzruszenia tego orzeczenia, jak też żądana pomoc była potrzebna w celu dokonania czynności, w której obligatoryjny jest udział fachowego pełnomocnika.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło