II GSK 1503/11
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2012-11-09
Skład orzekający: Jan Bała, Magdalena Bosakirska, Wojciech Kręcisz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy ma kompetencje do wydania postanowienia uchylającego postanowienie organu I instancji o zawieszeniu postępowania odwoławczego oraz czy takie postanowienie mieści się w katalogu rozstrzygnięć przewidzianych w art. 138 k.p.a. stosowanym odpowiednio na podstawie art. 144 k.p.a.?Ratio decidendi
Organ odwoławczy, rozpatrując zażalenie na postanowienie o zawieszeniu postępowania, ma kompetencje do uchylenia tego postanowienia poprzez wyeliminowanie go z obrotu prawnego, jednak nie może orzekać co do istoty sprawy ani zakończenia postępowania w danej instancji. Postanowienie uchylające zawieszenie postępowania mieści się w katalogu rozstrzygnięć organu odwoławczego przewidzianych w art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., stosowanym odpowiednio na podstawie art. 144 k.p.a.Stan faktyczny
W lutym 2009 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydał decyzję o przyznaniu J. L. płatności obszarowej na rok 2008. J. L. zmarł w marcu 2009 r., a jego pełnomocnik wniosła odwołanie od decyzji. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR umorzył postępowanie odwoławcze z powodu śmierci strony. WSA uchylił tę decyzję, wskazując na naruszenie przepisów. Organ zawiesił postępowanie odwoławcze z urzędu z powodu braku sądowego stwierdzenia nabycia spadku przez spadkobierców. Prezes ARiMR uchylił postanowienie o zawieszeniu, co zostało zaskarżone przez organ do NSA.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 marca 2011 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Bała Sędzia NSA Magdalena Bosakirska Sędzia del. WSA Wojciech Kręcisz (spr.) Protokolant Anna Fyda-Kawula po rozpoznaniu w dniu 9 listopada 2012 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 marca 2011 r. sygn. akt V SA/Wa 2087/10 w sprawie ze skargi J. L. na postanowienie Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie postanowienia o zawieszeniu postępowania odwoławczego uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie
Wyrokiem z dnia 30 marca 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił skargę J. L. na postanowienie Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] czerwca 2010 r. w przedmiocie zawieszenia postępowania odwoławczego, uchylając zaskarżone postanowienie.
Relacjonując przebieg postępowania Sąd I instancji podał, że w dniu [...] lutego 2009 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w R. wydał decyzję w sprawie przyznania J. L. jednolitej płatności obszarowej i uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych na rok 2008.
W dniu [...] marca 2009 r. J. L. – pełnomocnik J. L. - wniosła do Dyrektora K. – P. Oddziału Regionalnego ARiMR w T. odwołanie od powyższej decyzji, a w dniu [...] maja 2009 r. do organu tego wpłynęło pismo Urzędu Gminy w S., z którego wynikało, że J. L. zmarł w dniu [...] marca 2009 r.
W związku z uzyskaniem informacji o śmierci producenta rolnego, Dyrektor K. P. Oddziału Regionalnego ARiMR w T. w dniu [...] czerwca 2009 r. umorzył postępowanie odwoławcze w sprawie odwołania J. L. od decyzji z dnia [...] lutego 2009 r.
Wyrokiem z dnia 15 grudnia 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uchylił decyzję Dyrektora K. – P. Oddziału Regionalnego ARiMR z [...] czerwca 2009 r., wskazując na naruszenie przez organ art. 27 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008 r. Nr 170, poz. 1051 ze zm.) oraz art. 7 i 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej: k.p.a.
Pismem z dnia [...] kwietnia 2010 r. Dyrektor K. – P. Oddziału Regionalnego ARiMR w T. wezwał J. L. do złożenia wyjaśnień na okoliczność ustalenia kręgu spadkobierców J. L. W odpowiedzi na powyższe, J. L. wskazała, że jest jedynym spadkobiercą, bowiem pomimo tego, że posiada rodzeństwo, to żadne z nich nie pracuje w rolnictwie i nie posiada kwalifikacji rolniczych. Ponadto J. L. poinformowała, że nie zamierza występować o sądowe stwierdzenie nabycia spadku.
Z uwagi na fakt, że żaden z następców prawnych J. L. nie wystąpił do sądu o stwierdzenie nabycia spadku, postanowieniem z dnia [...] maja 2010 r. Dyrektor K. – P. Oddziału Regionalnego ARiMR w T. zawiesił z urzędu postępowanie zainicjowane odwołaniem J. L. od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w R. z dnia [...] lutego 2009 r.
Na powyższe postanowienie J. L. wniosła zażalenie.
Postanowieniem z [...] czerwca 2010 r. Prezes ARiMR z powołaniem się na art. 138 § 2 w związku z art. 144 k.p.a., uchylił zaskarżone postanowienie. Wskazał, że zaskarżone postanowienie zostało skierowane do osoby, która nie miała przymiotu strony, a mianowicie do J. L., który w chwili jego wydania już nie żył. Poza tym w postanowieniu wskazano J. L. jako pełnomocnika strony, a przecież pełnomocnictwo wygasa ze śmiercią mocodawcy lub pełnomocnika, chyba że w pełnomocnictwie inaczej zastrzeżono z przyczyn uzasadnionych treścią stosunku prawnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny uwzględniając skargę stwierdził, że w niniejszej sprawie doszło do istotnego naruszenia art. 138 k.p.a. który stosownie do treści art. 144 k.p.a. stosuje się odpowiednio do zażaleń.
W przedmiotowej sprawie postanowieniem z [...] czerwca 2010 r., wydanym w związku z zażaleniem strony, Prezes ARiMR uchylił zaskarżone postanowienie. Treść sentencji zaskarżonego postanowienia prowadzi do wniosku, że jest to rozstrzygnięcie nieprzewidziane w katalogu zamieszczonym w art. 138 § 1 i 2 k.p.a. Prezes ARiMR co prawda powołał w podstawie prawnej wydanego postanowienia przepis art. 138 § 2 k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję (w tym przypadku postanowienie) w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę organ ten może wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Jednak ani z treści sentencji postanowienia, ani też z treści uzasadnienia, nie wynika w sposób jasny pogląd organu na dalsze losy kwestii zawieszenia postępowania. Organ uchylił przecież postanowienie z innych przyczyn niż związane bezpośrednio z jego treścią i zarzutami odwołania. W ocenie Sądu może to spowodować trudność interpretacji obowiązków organu I instancji w toku dalszego rozpoznania sprawy.
Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zaskarżając wyrok w całości domagał się jego uchylenia i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.
Zaskarżonemu wyrokowi organ zarzucił naruszenie art. 145 ust. 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2012 r. poz. 270), dalej: p.p.s.a., w związku z art. 144 w związku z 138 § 1 pkt 2 k.p.a., polegające na przyjęciu przez WSA, że wydane postanowienie Prezesa ARiMR z dnia 28 czerwca 2011 r., uchylające postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia 11 maja 2010 r., jest rozstrzygnięciem nieprzewidzianym w katalogu zamieszczonym w art. 138 § 1 i 2 k.p.a.
W uzasadnieniu organ podał, że odpowiednie stosowanie, o którym mowa w art. 144 k.p.a. oznacza, że w pewnych przypadkach przepisy są stosowane wprost, zaś w pewnych przypadkach istnieje konieczność ich modyfikacji poprzez stosowanie tylko niektórych elementów tych przepisów. Mogą zaistnieć także sytuacje, gdy z wymogu odpowiedniego stosowania określonych przepisów będzie wynikała konieczność pominięcia zastosowania jakiegoś przepisu. Odpowiednie stosowanie art. 138 k.p.a. oznacza, że organ właściwy do rozpatrzenia zażalenia wydaje postanowienie, w którym utrzymuje w mocy zaskarżone postanowienie wydane przez organ pierwszej instancji, albo uchyla to postanowienie w całości lub w części i w tym zakresie orzeka co do istoty kwestii będącej przedmiotem postanowienia, albo uchyla postanowienie w całości lub w części bez orzekania co do istoty.
Kasator podał, że organ II instancji po rozpoznaniu kwestii będącej przedmiotem zaskarżonego postanowienia, w przypadku gdy ustali, że nie było podstaw prawnych lub faktycznych do wydania w danej kwestii postanowienia, uchyli zaskarżone postanowienie. W braku podstaw prawnych do zawieszenia postępowania wystarczające jest więc wyeliminowanie zaskarżonego postanowienia z obrotu prawnego.
Organ zwrócił uwagę, że postanowienie o zawieszeniu postępowania odwoławczego zostało wydane z urzędu, a nie na wniosek strony. Niemożliwe byłoby więc przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna ma usprawiedliwione podstawy i zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie wyjaśnić należy, że z przepisów art. 174 i art. 183 § 1 p.p.s.a. wynika, iż postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, wywołane wniesioną skargą kasacyjną, nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania (por. H. Knysiak-Molczyk Skarga kasacyjna w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Warszawa 2009, s. 238 – 240; wyrok NSA z dnia 15 lipca 2005 r., sygn. akt FSK 2706/04; wyrok NSA z dnia 13 lutego 2007 r., sygn. akt II FSK 329/06).
Wobec wyroku Sądu I instancji, w ramach podstawy kasacyjnej określonej w przepisie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., strona skarżąca sformułowała zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a w związku z art. 144 w związku z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Z uzasadnienia tak postawionego zarzutu wynika, że naruszenia wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów jej autor upatruje w dokonaniu przez Sąd I instancji wadliwej rekonstrukcji normatywnej treści przepisu art. 144 w związku z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., a w konsekwencji w niezasadnym uchyleniu zaskarżonego postanowienia Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, którym uchylono postanowienie Dyrektora K. – P. ORARiMR o zawieszeniu z urzędu postępowania odwoławczego od decyzji Kierownika BPARiMR w sprawie przyznania J. L. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2008.
Istota sporu prawnego w rozpoznawanej sprawie dotyczy - gdy uwzględnić przedmiot aktu kontrolowanego przez Sąd I instancji – kwestii oceny prawidłowości/nieprawidłowości stanowiska prezentowanego w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku odnośnie do treści kompetencji orzeczniczych organu II instancji w sytuacji, gdy wyznaczane są one przepisem art. 144 k.p.a., tj. w sytuacji, gdy postępowanie przed tym organem inicjowane jest wniesieniem zażalenia od postanowienia wydanego przez organ I instancji.
Z przywołanego przepisu wynika, iż w sprawach nie uregulowanych w Rozdziale 11, do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań.
Z punktu widzenia istoty problemu prawnego w sprawie, przywołaną regulację uznać należy za podstawową. Zwłaszcza, gdy w tej mierze podkreślić, że na jej gruncie ustawodawca odsyła – nie bez powodu - do odpowiedniego stosowania przepisów dotyczących odwołań. Zastrzeżenie to jest to istotne już chociażby z tej przyczyny, że o ile przedmiotem rozstrzygnięcia decyzji administracyjnej - od której służy odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy - jest załatwienie sprawy co do jej istoty, chyba że przepisy k.p.a. stanowią inaczej (por. art. 107 k.p.a. w związku z art. 127 k.p.a.), o tyle postanowienia, wydawane w toku postępowania przez organ administracji publicznej – na które służy zażalenie, gdy k.p.a. tak stanowi - dotyczą poszczególnych kwestii wynikających w toku postępowania, lecz nie rozstrzygają o istocie sprawy, chyba że przepisy k.p.a. stanowią inaczej (art. 123 w związku z art. 141 k.p.a.). Z powyższego wynika, iż przy odpowiednim stosowaniu do zażaleń przepisów dotyczących odwołań należy uwzględniać to, iż postanowienie rozstrzyga zagadnienia proceduralne wynikające z toku postępowania, zaś decyzja rozstrzyga o istocie sprawy.
Wobec wyraźnie rysujących się na tle przywołanych przepisów różnic odnoszących się zarówno do istoty decyzji oraz postanowienia, przedmiotów ich rozstrzygnięć, jak również i środków prawnych służących ich wzruszeniu w toku instancji, brak jest podstaw, aby tak jak uczynił to Sąd I instancji, regulację k.p.a. dotyczącą odwołań wprost odnosić do instytucji zażaleń regulowanych przepisami Rozdziału 11 - Działu II – k.p.a.
Z przepisu art. 144 k.p.a. wynika, iż zakres zawartego w nim odesłania do "przepisów dotyczących odwołań" - zważywszy na systematykę ogólną k.p.a. - obejmuje również regulację zawartą w art. 138 k.p.a. Przepis ten zawiera zamknięty katalog decyzji organu odwoławczego wydawanych w rezultacie rozpatrzenia odwołania od decyzji organu I instancji. Określa on wyłączną kompetencję organu odwoławczego do wydawania decyzji w nim określonych, wskazując jednocześnie, w zakresie odnoszącym się do decyzji wymienionej w § 2 art. 138 k.p.a., przesłanki jej wydania. Z przepisu art. 138 § 1 i § 2 k.p.a. wynika, że organ odwoławczy, w zakresie zdeterminowanym rezultatem ustaleń przeprowadzonych w rozpatrywanej przezeń sprawie może wydać: 1) decyzję utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji, albo 2) decyzję reformatoryjną, tj. uchylającą zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzekającą co do istoty sprawy albo uchylającą zaskarżoną decyzję i umarzającą postępowanie I instancji w całości albo w części, albo 3) decyzję umarzającą postępowania odwoławcze, albo 4) decyzję kasacyjną.
Uwzględniając dotychczas przywołane argumenty należy więc przyjąć, że w postępowaniu zażaleniowym organ II instancji będzie dysponował kompetencjami o charakterze merytoryczno – reformacyjnymi oraz kompetencjami o charakterze kasacyjnym. Z tym, że w zakresie odnoszącym się do treści regulacji zawartej w art. 138 § 1 pkt 2 in fine - "... umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części ..." - należy przyjąć jej odpowiednie stosowanie.
Odpowiedniość ta wyrażać się będzie, w niektórych kategoriach (rodzajach) spraw, w braku podstaw do jej zastosowania wprost co oznaczać będzie brak możliwości umorzenia postępowania mimo uchylenia zaskarżonego zażaleniem postanowienia organu I instancji, albowiem wystarczające będzie – i korespondujące przy tym z treścią odpowiednio stosowanego art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. - tylko i wyłącznie wyeliminowanie zaskarżonego postanowienia z obrotu prawnego, bez konieczności orzekania co do istoty zagadnienia stanowiącego przedmiot rozstrzygnięcia tego postanowienia. Wniesienie zażalenia na postanowienie incydentalne w żadnym razie nie może bowiem prowadzić do wydania aktu merytoryczno – reformacyjnego, na podstawie którego nastąpiłoby umorzenie postępowania przed organem I instancji. W postępowaniu zażaleniowym, mogą bowiem wystąpić sytuacje, gdy odpowiednie stosowanie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. będzie sprowadzało się wyłącznie do uchylenia przez organ II instancji postanowienia organu I instancji, które to rozstrzygnięcie nie będzie mogło być kwalifikowane – a to wobec treści art. 144 k.p.a. - jako naruszenie (również, jako rażące naruszenie) art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 9 marca 2010 r., sygn. akt I OSK 686/09).
Tak rozumiany zakres odpowiedniego stosowania do zażaleń przepisów dotyczących odwołań odnieść należy w szczególności do postanowień o zawieszeniu postępowania, kontrolowanych w trybie zażaleniowym przez organ wyższego stopnia. W przypadku bowiem wystąpienia z zażaleniem na postanowienie wydane w sprawie zawieszenia postępowania, organ odwoławczy właściwy do rozpatrzenia zażalenia ma kompetencje wyłącznie do kontroli zaskarżonego postanowienia wydanego w sprawie zawieszenia. Nie jest zatem właściwy do "decyzyjnego" wkraczania w zakres postępowania właściwego dla meritum sprawy (por. J. Zimmermann, Glosa do wyroków NSA z 28 listopada 1991 r., sygn. akt SA/Wr 1097/91 oraz z dnia 2 czerwca 1993 r., sygn. akt SA/Wr 1744/92, "OSP" 1995, nr 1, poz. 20 i poz. 21; por. również wyrok NSA z dnia 9 marca 2010 r., sygn. akt I OSK 686/09). Przepis art. 144 k.p.a. i zawarte w nim odesłanie, nie daje organowi II instancji podstaw prawnych do wkroczenia w sprawę administracyjną, będącą przedmiotem postępowania przed organem I instancji. Wniesienie zażalenia na postanowienie organu I instancji daje organowi II instancji kompetencje wyłącznie do rozpoznania i rozstrzygnięcia kwestii procesowej, której dotyczy zaskarżone postanowienie. "Przepis art. 138 będzie więc miał zastosowanie w postępowaniu organu rozpatrującego zażalenie, ale jego treść musi być odczytywana w ten sposób, że słowo "decyzja" za każdym razem musi być np. zastępowane słowem: "postanowienie". I już choćby z tego wynika, że przy rozpatrywaniu zażalenia organ administracyjny nie może orzekać co do istoty sprawy, ani nie może rozstrzygnąć o zakończeniu postępowania w danej instancji, bo nie jest to materia, o której orzeka się w formie postanowienia." (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Glosa do wyroku NSA z dnia 7 kwietnia 1992 r., sygn. akt I SA 1547/92, Prokuratura i Prawo, 1995, nr 3, s. 76 i n.). W przypadku więc, gdy organ II instancji uzna, iż - między innymi - brak jest podstaw do zawieszenia postępowania, to ogranicza się jedynie do wyeliminowania zaskarżonego postanowienia z obrotu prawnego. Uwzględniając przepis art. 144 k.p.a. stwierdzić należy więc, że odpowiednie zastosowanie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. oznacza, iż rozpatrując zażalenie organ II instancji uchyli postanowienie o zawieszeniu postępowania (por. wyrok NSA z dnia 8 czerwca 2000 r., sygn,. akt I SA 936/99).
W kontekście więc treści art. 138 § 1 i § 2 k.p.a., w tym odpowiedniego – we wskazanym powyżej rozumieniu - jej stosowania w postępowaniu wywołanym wniesionym zażaleniem (art. 144 k.p.a.), a także w kontekście zaakcentowanego powyżej zróżnicowania instytucji decyzji administracyjnej i postanowienia, w tym rozstrzyganych nimi przedmiotów oraz prawnych środków ich wzruszania w toku instancji, propozycję Sądu I instancji, aby zakresem odesłania zawartego w art. 144 k.p.a. w postępowaniu przed organem II instancji wywołanym wniesionym zażaleniem objąć przepis art. 138 k.p.a. w pełnym zakresie jego zastosowania, uznać należy za chybioną. Propozycja ta nie uwzględnia zastrzeżenia "odpowiedniego stosowania do zażaleń przepisów dotyczących odwołań", które ustawodawca zawarł w art. 144 k.p.a. oraz wskazanych powyżej zasadniczych przesłanek, które legły u podstaw jego ustanowienia, a tym samym i ich konsekwencji, w świetle których do zażaleń przepisy dotyczące odwołań stosuje się odpowiednio, a nie wprost.
Przeprowadzoną przez Sąd I instancji kontrolę zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia Prezesa ARiMR uchylającego postanowienie o zawieszeniu z urzędu postępowania odwoławczego oraz rezultat tejże kontroli wyrażający się w uchyleniu tegoż postanowienia uznać należy więc za nieprawidłowe.
Przy tym bez wpływu na zasadności tego stanowiska, w świetle dotychczas przywołanych argumentów, pozostaje to, że kontrolowane przez WSA w Warszawie postanowienie Prezesa ARiMR z dnia 28 czerwca 2010 r., jak wynika z jego treści, wydane zostało na podstawie przepisu art. 138 § 2 k.p.a. (w związku z art. 144 k.p.a.). Jakkolwiek bowiem, wobec odpowiedniego stosowania do zażaleń przepisów dotyczących odwołań, jak również wobec istoty i przedmiotu rozstrzyganej kwestii procesowej, organ wyższego stopnia, jako podstawę prawną wydawanego postanowienia powinien był wskazać, odpowiednio stosowany, przepis art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., nie zaś przepis art. 138 § 2 k.p.a. stanowiący podstawę do wydania - w warunkach nim określonych - rozstrzygnięcia o charakterze kasacyjnym, to jednak faktem istotnym jest, że Prezes ARiMR uchylił postanowienie Dyrektora K. – P. ORARiMR o zawieszeniu z urzędu postępowania odwoławczego od decyzji Kierownika BPARiMR w sprawie przyznania J. L. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2008. Eliminując je z obrotu prawnego, nie był bowiem uprawniony, ani też zobowiązany, działając na podstawie odpowiednio stosowanego przepisu art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. - naruszenie którego przez Sąd i instancji słusznie zarzucono w skardze kasacyjnej - do orzekania co do "istoty sprawy" rozstrzygniętej zaskarżonym postanowieniem, ani też do rozstrzygania o zakończeniu postępowania w danej instancji.
Wbrew stanowisku Sądu I instancji, zaskarżone postanowienie uchylające postanowienie organu I instancji wydane w przedmiocie zawieszenia postępowania odwoławczego, w świetle powyżej przywołany argumentów, nie jest więc rozstrzygnięciem nie przewidzianym przepisami obowiązującego prawa. Uwzględniając treść przepisu art. 138 § 1 i § 2 w związku z art. 144 k.p.a., a w tym rzecz jasna właściwie interpretując zakres, treść i konsekwencje odesłania zawartego na gruncie drugiego spośród przywołanym przepisów, stwierdzić należy, że ponad wszelką wątpliwość postanowienie to mieści się w katalogu rozstrzygnięć organu odwoławczego podejmowanych w postępowaniu zażaleniowym.
W związku z powyższym, za pozbawione podstaw uznać należy również obawy Sądu I instancji wyrażane w odniesieniu do - jak to określił w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku – braku "jasnego poglądu organu na dalsze losy kwestii zawieszenia postępowania" oraz w odniesieniu do "trudności interpretacji obowiązków organu I instancji w toku dalszego rozpoznania sprawy". Zwłaszcza, gdy w tej mierze, zwrócić należy uwagę na zawarte w uzasadnieniu kontrolowanego przez Sąd I instancji postanowienia motywy, z powodu których doszło do uchylenia przez Prezesa ARiMR postanowienia Dyrektora K. – P. Oddziału Regionalnego ARiMR o zawieszeniu z urzędu postępowania odwoławczego, a w ich kontekście - jak również w kontekście wszystkich okoliczności stanu sprawy - na treść przepisu art. 30 § 4 w związku z art. 27 ust. 1 - 3 (a także ust. 4 – 7, o ile oczywiście wystąpiłyby okoliczności objęte ich hipotezami) ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w związku z art. 97 § 1 pkt 1 k.p.a.
W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. W zakresie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu rozstrzygnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.
-----------------------
9
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło