II GSK 620/11
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2012-05-30
Skład orzekający: Małgorzata Korycińska, Tadeusz Cysek, Wojciech Kręcisz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej ma obowiązek wydać zaświadczenie o pomocy de minimis, jeśli wnioskodawca nie przedstawi kompletnej dokumentacji potwierdzającej poniesienie wydatków kwalifikujących się do takiej pomocy?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej ma prawo i obowiązek przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w celu ustalenia, czy poniesione przez przedsiębiorcę wydatki kwalifikują się do uznania za pomoc de minimis. Brak kompletnej dokumentacji, uniemożliwiający rzetelną ocenę materiału dowodowego, stanowi podstawę do odmowy wydania zaświadczenia. Sam fakt złożenia wniosku i części dokumentów nie obliguje organu do wydania zaświadczenia, jeśli nie można potwierdzić spełnienia przesłanek prawnych.Stan faktyczny
Z. K. prowadzący działalność gospodarczą złożył wnioski o wydanie zaświadczenia o pomocy de minimis w związku z wydatkami poniesionymi z zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych (zfron). Prezes Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON) odmówił wydania zaświadczenia, wskazując na brak kompletnej dokumentacji księgowej i indywidualnych programów rehabilitacji. Minister Pracy i Polityki Społecznej utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił częściowo postanowienie Ministra, w pozostałym zakresie oddalił skargę. Z. K. złożył skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Korycińska Sędzia NSA Tadeusz Cysek Sędzia del. WSA Wojciech Kręcisz (spr.) Protokolant Ewa Czajkowska po rozpoznaniu w dniu 30 maja 2012 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Z. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 25 listopada 2010 r. sygn. akt V SA/Wa 788/10 w sprawie ze skargi Z. K. na postanowienie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] stycznia 2010 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o pomocy de minimis oddala skargę kasacyjną
Wyrokiem z dnia 25 listopada 2010 r., sygn. akt V SA/Wa 788/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. po rozpoznaniu sprawy ze skargi Z. K. prowadzącego P. H.-U. "G." z siedzibą w R., na postanowienie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] stycznia 2010 r. w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o pomocy de minimis w pkt 1: uchylił zaskarżone postanowienie w części utrzymującej w mocy postanowienie Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Osób Niepełnosprawnych z dnia [...] października 2009 r., w tym odmowy wydania zaświadczenia o pomocy de minimis na wydatki poniesione na dzień [...] maja 2009 r. na kwotę 800 zł oraz na dzień [...] czerwca 2009 r. na kwotę 400 zł; w pkt 2: w pozostałym zakresie oddalił skargę, w pkt 3: zasądził od Ministra Pracy i Polityki Społecznej na rzecz skarżącego kwotę 50 zł kosztów postępowania; w pkt 4 stwierdził, że zaskarżone postanowienia nie podlegają wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku w uchylonej części.
Sąd orzekał w następującym stanie sprawy:
Postanowieniem z [...] października 2009r. Prezes Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych odmówił wydania zaświadczenia o pomocy de minimis na kwotę 12.800 zł. tj. 2.900,19 euro poniesionych na dzień [...] maja 2009 r., na kwotę 800 zł. tj. 179,42 euro poniesionych na dzień 29 maja 2009 r. oraz na kwotę 400 zł. tj. 89,99 euro poniesionych na dzień [...] czerwca 2009 r. Przedmiotem rozstrzygnięcia organu I instancji były wnioski Z. K. prowadzącego działalność pod nazwą P. H.-U. "G." z siedzibą w R. z [...] czerwca 2009 r. o wydanie zaświadczenia o pomocy de minimis. Wnioski strony zawierał m.in. dokumentację potwierdzającą dokonanie przelewu, tj. wyciągi bankowe z konta zfron oraz potwierdzenia przelewu z [...] maja 2009 r., z [...] maja 2009.r. oraz z [...] czerwca 2009 r., a także fakturę VAT nr [...] z [....] maja 2009 r. na kwotę 12.800 zł netto, na zakup podnośnika dwukolumnowego. W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, iż pismem z [...] sierpnia 2009 r. Fundusz zwrócił się do strony z prośbą o uzupełnienie dokumentacji poprzez przedstawienie dokumentów księgowych (np. lista płac, umowa zlecenia wraz z rachunkiem), na podstawie których przekazano z rachunku zfron [...] maja 2009 r. oraz [...] czerwca 2009 r. środki pieniężne na wypłatę wynagrodzenia dla członków komisji rehabilitacyjnej za miesiąc maj 2009 r. oraz przesłanie kopii Indywidualnych Programów Rehabilitacji pracowników niepełnosprawnych, w następstwie których poniesiono wydatek zgodnie z fakturą VAT nr [...] z dnia [...] maja 2009 r. Skarżący pismem z dnia [...] sierpnia 2009 r. poinformował, że odpowiedź na w/w pismo została zawarta w dokumentach przesłanych dnia [...] czerwca 2009 r. oraz [...] lipca 2009 r. w związku z wcześniej złożonymi wnioskami. Następnie pismem z dnia [...] czerwca 2009 r. skarżący poinformował, że podanie danych na temat wysokości wynagrodzenia pracownika stanowi naruszenie ustawy o ochronie danych osobowych, a przedstawienie dokumentów księgowych nie jest możliwe z powodu braku zgody członków komisji rehabilitacyjnej.
Pismem z [...] lipca 2009 r. strona wyjaśniła, że § 9 ust. 2 i ust. 3 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 19 grudnia 2007r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych precyzyjnie wskazuje jakie dokumenty przedsiębiorca obowiązany jest przedłożyć występując z wnioskiem o wydanie zaświadczenia.
Prezes PFRON, zwrócił się ponownie do strony z prośbą o uzupełnienie niekompletnych wniosków z [...] czerwca 2009 r., o przedstawienie dokumentów księgowych, na podstawie których przekazano z rachunku zfron [...] maja 2009 r. oraz [...] czerwca 2009 r. środki pieniężne na wypłatę wynagrodzenia dla członków komisji rehabilitacyjnej za miesiąc maj 2009 r. Jednocześnie zwrócił się o przesłanie kopii Indywidualnych Programów Rehabilitacyjnych osób niepełnosprawnych na podstawie których poniesiono wydatek zgodnie z fakturą VAT nr [...]. W odpowiedzi skarżący poinformował, iż odpowiedź na ww. pisma została zawarta w dokumentach przesłanych przez nią w dniu [...] czerwca 2009 r., w dniu [...] lipca 2009 r. oraz [...] lipca 2009 r. Skarżący podtrzymał swoje wcześniejsze stanowisko odnośnie § 9 ust. 2 i ust. 3 rozporządzenia z dnia 19 grudnia 2007 r.
Organ I instancji wyjaśnił w związku z tym, że brak kompletnej dokumentacji księgowej oraz brak kopii Indywidualnych Programów Rehabilitacji pracowników niepełnosprawnych, uniemożliwia Funduszowi rzetelną ocenę zebranego materiału dowodowego i wydanie zaświadczeń o pomocy de minimis.
Skarżący złożył zażalenie, w którym wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez wydanie przedmiotowego zaświadczenia lub ewentualnie o uchylenie wydanego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji.
Minister Pracy i Polityki Społecznej po rozpoznaniu zażalenia, postanowieniem z [....] stycznia 2010 r. utrzymał w mocy postanowienie Prezesa Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z [...] października 2009 r. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, iż indywidualne programy rehabilitacji tworzone są w celu zmniejszenia ograniczeń zawodowych, wynikających z niepełnosprawności uczestników programów. Zatem przed wydaniem zaświadczenia o pomocy de minimis należy zbadać związek poniesionego wydatku ze zmniejszeniem lub wyeliminowaniem ograniczeń zawodowych wynikających z niepełnosprawności pracownika. Gdy strona przedstawi niepełny materiał dowodowy, organ ma obowiązek z własnej inicjatywy go uzupełnić, zatem wezwanie strony do udostępnienia danych osobowych jego pracowników umożliwia uzyskanie przez organ niezbędnych wyjaśnień dla realizacji zadań i rozpatrzenia zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Skarżąca strona odmówiła organowi I jak i II instancji nadesłania indywidualnych programów rehabilitacji w związku z czym, brak jest podstaw do uznania, że wydatki poniesione w ramach tych programów można uznać za wydatki zgodne z rozporządzeniem MPiPS.
Rozpatrując skargę Z. K., Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. podniósł, iż zasługiwała ona na uwzględnienie w części dotyczącej odmowy wydania zaświadczenia o pomocy de minimis na wydatki poniesione na dzień [...] maja 2009 r. na kwotę 800 zł oraz na dzień [...] czerwca 2009 r. na kwotę 400 zł. Przedmiotem żądania strony w powyższym zakresie było wydanie przez PFRON zaświadczenia o pomocy de minimis ze względu na poniesione przez skarżącego wydatki z konta zfron na wynagrodzenia dla członków komisji rehabilitacyjnej za miesiąc maj 2009 r. Zgodnie z treścią art. 33 ust. 1 ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych prowadzący zakład pracy chronionej tworzy zakładowy fundusz rehabilitacji. Zgodnie zaś z treścią ust 4 tego artykułu zaświadczenie o pomocy de minimis wydawane jest w odniesieniu do wydatków związanych z rehabilitacją zawodową, społeczną i leczniczą, w tym na indywidualne programy rehabilitacji osób niepełnosprawnych opracowywane przez powołane przez pracodawców komisje rehabilitacyjne oraz ubezpieczenie osób niepełnosprawnych, zgodnie z zakładowym regulaminem wykorzystania tych środków. Ustęp 6 wspomnianego artykułu ustawy stanowi, że kontrola prawidłowości realizacji przepisów ust.1-4a wykonywana jest przez właściwe terenowo urzędy skarbowe. Zgodnie z § 9 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 19 grudnia 2007 r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych warunkiem uznania pomocy jako pomocy de minimis, jest uzyskanie zaświadczenia wydanego przedsiębiorcy przez organ podatkowy, podmiot uprawniony do pobierania opłat na podstawie odrębnych przepisów lub inny podmiot udzielający pomocy. Ubiegając się o wydanie zaświadczenia pracodawca jest obowiązany złożyć dokumenty o jakich mowa w § 9 ust. 3 rozporządzenia. Rodzaj wydatków, które można pokryć z zakładowego funduszu rehabilitacji został wskazany w § 2 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 19 grudnia 2007 r. Z przepisu § 2 pkt 12 tego rozporządzenia wynika, że ze środków funduszu rehabilitacji realizowane są wydatki na indywidualne programy rehabilitacji, mające na celu zmniejszenie ograniczeń zawodowych, w ramach których są finansowane m.in. wynagrodzenia członków komisji rehabilitacyjnej. W § 6 rozporządzenia postanowiono, że warunkiem wykorzystania środków funduszu rehabilitacji na wydatki, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 12 jest opracowanie programu rehabilitacji. Przywołane przepisy wskazują w jakich okolicznościach pomoc może być zakwalifikowana jako pomoc de minimis oraz wskazują na to, że podstawą zakwalifikowania tej pomocy jako pomocy de minimis jest zaświadczenie wydawane przedsiębiorcy przez uprawniony podmiot. Przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z 20 marca 2007 r. w sprawie zaświadczeń de minimis określają formę, treść, termin i sposób wydawania takiego zaświadczenia. Uzupełnieniem tej regulacji są przepisy działu VII kpa - Wydawanie zaświadczeń.
Skarżący dokonując oceny charakteru żądanego przez siebie zaświadczenia prezentuje stanowisko, że zaświadczenie, które w przedmiotowej sprawie wydaje jako podmiot uprawniony PFRON jest zaświadczeniem, które wydawane jest obligatoryjnie, zaś zasadność żądania ze względu na charakter zaświadczenia, nie może być badana w żadnym zakresie pod warunkiem złożenia dokumentów o jakich mowa w § 9 ust. 3 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 19 grudnia 2007 r.
Odnosząc się do tej kwestii Sąd uznał, że z § 9 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 19 grudnia 2007 r. w sprawie funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych wynika, że warunkiem uznania pomocy de minimis jest uzyskanie zaświadczenia, treść tego przepisu wskazuje, że nie jest to zaświadczenie o jakim mowa w art. 217 § 2 pkt 1 k.p.a. Przepis ten kładzie bowiem nacisk na konieczność uzyskania zaświadczenia, co w ocenie Sądu nakłada na przedsiębiorcę konieczność wykazania, że poniósł wydatek kwalifikujący się do uznania go za pomoc de minimis. Tym samym Sąd nie podzielił argumentów skargi odnoszących się do charakteru zaświadczenia. Zdaniem Sądu poglądowi temu nie przeczy treść art. 33 ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji, który to przepis należy odczytywać w całości z uwzględnieniem charakteru organu kontrolnego oraz zakresu wspomnianej kontroli.
W postępowaniu dotyczącym wydania zaświadczenia o pomocy de minimis organ zobowiązany do wydania zaświadczenia, jest uprawniony do wyjaśnienia kwestii powiązania zgłoszonego żądania z rodzajem poniesionego wydatku, którego ma dotyczyć zaświadczenie. Odnosząc wspomniane uwagi do rozstrzyganej sprawy należy uznać, że rodzaj wydatku (wynagrodzenie dla członków komisji rehabilitacyjnej) nie usprawiedliwiał żądania złożenia indywidualnych programów rehabilitacyjnych czy też listy płac, czy umów zlecenia. W aktach znalazły się dokumenty bankowe, w tym przelewy, które dotyczą określonych członków komisji rehabilitacyjnej, wskazują na wysokość należnych im i wypłaconych kwot oraz wskazują z jakiego tytułu je wypłacono.
Uznać należało więc, że nie doszło do naruszenia treści przepisów wskazywanych w skardze z wyjątkiem art. 11, art. 12 kpa oraz art. 218 k.p.a. w tym znaczeniu, że brak było podstaw do żądania dodatkowych dokumentów w odniesieniu do postępowania wyjaśniającego dotyczącego wydania zaświadczenia o pomocy de minimis na wydatki poniesione na dzień [...] maja 2009 r. na kwotę 800 zł oraz na dzień [...] czerwca 2009 r. na kwotę 400 zł.
Zaskarżone postanowienie w części dotyczącej odmowy wydania zaświadczenia o pomocy de minimis na kwotę 12.800 zł. poniesionych na dzień [...] maja 2009 r. odpowiada prawu, dlatego też brak było podstaw do uwzględnienia skargi w tej części. Organ do którego skierowany zostaje wniosek o wydanie zaświadczenia o pomocy de minimis ma obowiązek zbadać, czy pomoc objęta wnioskiem może być uznana za pomoc de minimis, a tym samym, czy spełnione zostały przesłanki rozporządzenie Rady Ministrów z 20 marca 2007 r. w sprawie zaświadczeń o pomocy de minimis i pomocy de minimis w rolnictwie i rybołówstwie warunkujące uzyskanie zaświadczenia. Zgodnie z mającym zastosowanie w sprawie art. 218 § 2 k.p.a organ administracji publicznej, przed wydaniem zaświadczenia, może przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające. Organ miał podstawę prawną do żądania nadesłania indywidualnych programów rehabilitacji.
Tylko analiza całości zebranego materiału dowodowego co do celowości poniesienia przedmiotowego wydatku (zakup podnośnika dwukolumnowego) i jego zgodności z przepisami rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 19 grudnia 2007 r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych pozwala na wydanie zaświadczenia. W przypadku zaś, gdy nie można spełnić żądania osoby ubiegającej się o wydanie zaświadczenia odnośnie potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego, np. ze względu na treść posiadanych dokumentów, właściwy organ odmawia wydania zaświadczenia. Odmowa następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie.
Z. K. wystąpił ze skargą kasacyjną od wyroku Sądu I instancji. Zaskarżając ten wyrok w części – tj. w zakresie pkt 2 - wnossił o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W. oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
Skargą kasacyjną zarzucił:
naruszenie przepisów postępowania, tj.:
- art. 141 § 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez uchylenie się od obowiązku rozważenia i odniesienia się do zarzutów podniesionych przez skarżącego, nie zawarcie w uzasadnieniu orzeczenia odniesienia się do zarzutów podniesionych przez skarżącego;
- art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie;
- art. 218 k.p.a. – poprzez jego błędną wykładnię;
- art. 11 k.p.a. – poprzez jego niezastosowanie;
a ponadto, naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, tj:
- § 9 Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych z dnia 19 grudnia 2007 r., przez błędną wykładnię;
- art. 23 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie danych osobowych, przez błędną wykładnię;
- art. 33 ust. 6 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, przez jego niezastosowanie.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor przedstawił szeroką argumentację na zaprezentowane powyżej zarzuty.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Na wstępie wyjaśnić należy, że z przepisów art. 174 i art. 183 § 1 p.p.s.a. wynika, iż postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, wywołane wniesioną skargą kasacyjną, nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania (por. H. Knysiak-Molczyk Skarga kasacyjna w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Warszawa 2009, s. 238 – 240; wyrok NSA z dnia 15 lipca 2005 r., sygn. akt FSK 2706/04; wyrok NSA z dnia 13 lutego 2007 r., sygn. akt II FSK 329/06).
Strona skarżąca oparła skargę kasacyjną na obydwu podstawach wskazanych w art. 174 p.p.s.a., podnosząc w ramach podstawy określonej w pkt 1 przywołanego przepisu naruszenie: § 9 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2007 r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych, przez jego błędną wykładnię; art. 23 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych przez jego błędną wykładnię; art. 33 ust. 6 ustawy 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, przez jego niezastosowanie; w ramach zaś podstawy określonej w pkt 2 art. 174 p.p.s.a., sformułowała zarzuty naruszenia: art. 141 § 4 p.p.s.a.; art. 217 § 2 pkt 1 k.p.a., przez jego niezastosowanie; art. 218 k.p.a. przez jego błędna wykładnię; art. 11 k.p.a. przez jego niezastosowanie.
Wobec tak postawionych i sformułowanych zarzutów skargi kasacyjnej, na wstępie przypomnieć należy, że zarzuty skargi kasacyjnej, jak wynika z zasady związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 p.p.s.a.), muszą być precyzyjnie określone przez wnoszącego ten środek odwoławczy. Naczelny Sąd Administracyjny nie jest bowiem, co do zasady, upoważniony do stawiania jakichkolwiek hipotez i prowadzenia rozważań co do możliwego kierunku i zakresu zaskarżenia wyroku sądu I instancji. Z art. 176 p.p.s.a. wynika, że skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom dla pism w postępowaniu sądowy, zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany. Wymagane określenie podstaw kasacji i ich uzasadnienie obejmuje zaś wskazanie, które przepisy ustawy zostały naruszone, na czym to naruszenie polegało i jaki mogło mieć to wpływ na wynik sprawy. Wnoszący skargę kasacyjną dążąc do skutecznego podważenia zaskarżanego wyroku powinien zachować więc dbałość o poprawne sformułowanie stawianych zarzutów.
W tym kontekście podnieść należy, że strona skarżąca zaskarżyła wyrok Sądu I instancji w części, tj,. w jego pkt II, oddalającym skargę. Możliwość zaskarżenia wyroku w "części", wynikająca z art. 176 p.p.s.a. dotyczy sytuacji, w której przedmiotem zaskarżenia nie są wszystkie spośród odrębnych rozstrzygnięć zawartych w tym wyroku, a ponadto, gdy ewentualne uchylenie wyroku w zaskarżonej części pozostanie bez wpływu na pozostałe (tj. nie objęte skargą kasacyjną) rozstrzygnięcia, poza orzeczeniem o kosztach (por. wyrok NSA z dnia 9 lipca 2009 r., sygn. akt I FSK 859/08; wyrok NSA z dnia 4 lutego 2011 r., sygn. akt II GSK 215/10). Ze wskazanego punktu widzenia, zwłaszcza gdy uwzględnić fakt, iż zaskarżonym wyrokiem Sąd I instancji w pkt I tego wyroku, uchylił postanowienie Ministra Pracy i Polityki Społecznej wydane w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o pomocy de minimis w części utrzymującej w mocy postanowienie Prezesa ZPFON w zakresie odmowy wydania zaświadczenia o pomocy de minimis na wydatki poniesione na dzień [...] maja 2009 r. oraz [...] czerwca 2009 r., w pozostałym zakresie zaś, w pkt II tego wyroku skargę oddalił, nie ma podstaw, aby w rozpoznawanej sprawie podważać możliwość (dopuszczalność) wskazanego zakresu zaskarżenia wyroku WSA w W.. Jednocześnie, w skardze kasacyjnej, jej autor zawarł żądanie uchylenia tego wyroku w całości. W tej mierze, nie uwzględnił jednak, wskazanych już wyżej, konsekwencji normatywnej treści art. 183 § 1 w związku z art. 186 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje bowiem sprawę w granicach wyznaczonych skargą kasacyjną. Ponadto, zadość tak sformułowanemu - jak wyżej wskazano – żądaniu, można byłoby uczynić tylko i wyłącznie w okolicznościach objętych hipotezą normy prawnej z przepisu art. 183 § 2 w związku z art. 186 p.p.s.a. w zw. z art. 183 p.p.s.a., których wystąpienia w rozpoznawanej sprawie, Naczelny Sąd Administracyjny jednak nie stwierdził.
Odnosząc się do formułowanego w ramach podstawy kasacyjnej określonej w pkt 1 art. 174 p.p.s.a., zarzutu naruszenia § 9 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2007 r. przez jego błędną wykładnię stwierdzić należy, że tak postawiony zarzut – zwłaszcza gdy podkreślić, że przepis § 9 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2007 r. podzielony jest na mniejsze jednostki redakcyjne, tj. ustępy, spośród których ustęp 3 podzielony jest ponadto na punkty - nie wskazuje, w jakim zakresie odnosi się on, czy to do konkretnej jednostki redakcyjnej, czy to do konkretnej treści (części) normatywnej przepisu wymienianego, przez autora skargi kasacyjnej, jako naruszony. Nie mniej jednak, w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, jej autor przywołał treści ust. 2 i ust. 3 § 9 rozporządzenia z dnia 19 grudnia 2007 r. formułując jednocześnie stanowisko, że katalog dokumentów wymienionych na gruncie przywoływanej regulacji jest katalogiem zamkniętym. Wskazuje to na to, że strona skarżąca, zarzuca nie tyle błędną wykładnię przywołanych przepisów – które nota bene nie stanowiły, jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego wyroku, przedmiotu wykładni Sądu I instancji, rezultatem której miałaby być ponadto teza, że na ich gruncie prawodawca przyjął formułę otwartego katalog określonych nimi dokumentów dołączanych do wniosku o wydanie zaświadczenia – co niewłaściwe ich zastosowanie.
Identyczne spostrzeżenie odnieść należy również do zarzutu naruszenia art. 23 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie danych osobowych. Również i tym przypadku, jakkolwiek autor skargi kasacyjnej zarzuca błędną wykładnię tego przepisu, to jednak uznać należy, że w rzeczywistości formą zarzucanego naruszenia jest jednak niewłaściwe zastosowanie wymienionego przepisu. Zwłaszcza, że w uzasadnieniu tego zarzutu autor skargi kasacyjnej podnosi okoliczność w postaci pominięcia przez Sąd I instancji, istotnej jego zdaniem, kwestii obowiązywania i znaczenia tego przepisu dla rozstrzygnięcia sprawy.
Z kolei, w zakresie odnoszącym się do stawianych w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia przepisów postępowania, a mianowicie zarzutów naruszenia art. 217 § 2 pkt 1 k.p.a., art. 218 k.p.a., art. 11 k.p.a. wyjaśnić należy, że na gruncie przepisu art. 174 pkt 2 p.p.s.a. mowa jest wyłącznie o naruszeniu przepisów postępowania sądowoadministracyjnego, co oznacza, iż ocena skuteczności zarzutów ich naruszenia uzależniona jest od wyszczególnienia przez wnoszącego skargę kasacyjną naruszonych - jego zdaniem - przepisów postępowania sądowego, a nie przepisów regulujących postępowanie przed organami administracji publicznej. Przedmiotem zaskarżenia jest bowiem orzeczenie sądu, a nie akt lub czynność z zakresu administracji publicznej. Działanie sądu administracyjnego podlega regulacji ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych. Z tego punktu widzenia istotne jest więc, aby skarżący zawarł w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia przepisów, które mogły być i były stosowane przez sąd I instancji w procesie orzekania. Rolą sądu administracyjnego, operującego w granicach sprawy i na podstawie akt sprawy jest bowiem przeprowadzenie procesu kontroli działania organu administracji z punktu widzenia jego zgodności z prawem. Proces ten obejmuje: kontrolę rekonstrukcji i zastosowania przez organy administracji publicznej norm proceduralnych określających prawne wymogi ustalania faktów; kontrolę sposobu prawnej kwalifikacji tych faktów, co odnosi się do materialnoprawnych podstaw rozstrzygnięcia administracyjnego, w tym kontroli ich wykładni i zastosowania; przez pryzmat zaś przepisów ustaw procesowych określających prawne wymogi odnośnie uzasadnienia decyzji administracyjnej, kontrolę konkretnego sposobu ustalenia w konkretnej sprawie faktycznych i prawnych podstaw rozstrzygnięcia (por. L. Leszczyński, Orzekanie przez sądy administracyjne a kontrola wykładni prawa, "Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego" 2010, nr 5 – 6, s. 267 i n.). Sąd administracyjny "stosuje" więc przepisy regulujące bieg postępowania przed organami administracji publicznej w tym sensie, w jakim stanowią one, jako normy dopełnienia, wzorzec kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej.
Wskazane ułomności w sposobie skonstruowania przywołanych zarzutów skargi kasacyjnej nie czynią jednak niemożliwym merytorycznego ich rozpoznania. Zwłaszcza, gdy w tym względzie odwołać się również do stanowiska prezentowanego przez Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu uchwały z dnia 26 października 2009 r., sygn. akt I OPS 10/09.
Z analizy treści wszystkich zarzutów skargi kasacyjnej, sposobu ich sformułowania oraz uzasadnienia, jasno i wyraźnie wynika, że istota sporu prawnego w sprawie odnosi się zasadniczo do kwestii trybu i zasad obowiązujących w postępowaniu o wydanie zaświadczenia o pomocy de minimis, a mianowicie, czy w postępowaniu o jego wydanie, okoliczność poniesienia wydatku przez przedsiębiorcę prowadzącego zakład pracy chronionej na prawem określony cel, finansowanie którego może stanowić podstawę do uznania pomocy jako pomoc de minimis, musi być przez niego w odpowiedni sposób wykazana.
Podkreślając w analizowanym zakresie podstawowe znaczenie regulacji zawartej na gruncie ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej oraz wydanego na podstawie jej art. 5 ust. 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 marca 2007 r. w sprawie zaświadczeń o pomocy de minimis i pomocy de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie oraz ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych i wydanego na podstawie jej art. 33 ust. 11 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2007 r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych, w punkcie wyjścia wskazać należy, że zgodnie z art. 7 ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej i zatrudnianiu osób niepełnosprawnych rehabilitacja osób niepełnosprawnych oznacza zespół działań, w szczególności organizacyjnych, leczniczych, psychologicznych, technicznych, szkoleniowych, edukacyjnych i społecznych, zmierzających do osiągnięcia, przy aktywnym uczestnictwie tych osób, możliwie najwyższego poziomu ich funkcjonowania, jakości życia i integracji społecznej, przy czym rehabilitacja lecznicza osób niepełnosprawnych odbywa się na podstawie odrębnych przepisów.
Z kolei, z przepisu art. 33 ust. 1 tej ustawy wynika, że prowadzący zakład pracy chronionej tworzy fundusz rehabilitacji osób niepełnosprawnych zwany "funduszem rehabilitacji". Źródła środków z jakich tworzy się fundusz rehabilitacji określa ust. 2 art. 33 tej ustawy, zaś na gruncie ust. 3 art. 33 ustawodawca adresuje do prowadzącego zakład pracy chronionej obowiązki: prowadzenia ewidencji środków funduszu rehabilitacji (pkt 1); prowadzenia rachunku bankowego środków funduszu rehabilitacji (pkt 2); przekazywania środków funduszu rehabilitacji na rachunek bankowy tego funduszu, w terminie 7 dni od dnia, w którym środki te uzyskano (pkt 3), zaś cele na jakie środki te mogą być przeznaczone określa art. 33 ust. 4 przywołanej ustawy – finansowanie wydatków związanych z rehabilitacją zawodową, społeczną i leczniczą, w tym na indywidualne programy rehabilitacji osób niepełnosprawnych opracowywane przez powołane przez pracodawców komisje rehabilitacyjne oraz ubezpieczenie osób niepełnosprawnych, zgodnie z zakładowym regulaminem wykorzystania tych środków - oraz przepisy, wydanego na podstawie ust. 11 art. 33 tej ustawy, rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2007 r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych, którego regulacja, w przedmiotowym zakresie udzielonego upoważnienia i zgodnie z wytycznymi treściowymi zawartymi w przepisie upoważniającym, uwzględniać ma prawidłowe wykorzystanie środków tego funduszu.
Z przywołanej regulacji wynika, że uwzględniając źródła środków, z jakich tworzy się fundusz rehabilitacyjny oraz cel, na jaki jego środki mogą być przeznaczane, iż fundusz rehabilitacyjny jest wydzielonym organizacyjno - prawnie zasobem pieniężnym i stanowi fundusz celowy.
Konstatacja ta ma podstawowe znacznie dla oceny zasadności zarzutów skargi kasacyjnej i oceny odnośnie zgodności z prawem zaskarżonego wyroku Sądu I instancji.
W kontekście przedstawionej powyżej istoty sporu prawnego w rozpoznawanej sprawie oraz jego źródła, wskazać należy, że zgodnie z art. 5 ust. 3 ustawy z 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej podmioty udzielające pomocy wydają beneficjentowi pomocy zaświadczenie stwierdzające, że udzielona pomoc publiczna jest pomocą de minimis (albo pomocą de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie), zaś formę, treść, termin i sposób wydawania zaświadczenia stwierdzającego, że udzielona pomoc publiczna jest pomocą de minimis, zwanego "zaświadczeniem o pomocy de minimis", określają przepisy rozporządzenie Rady Ministrów z 20 marca 2007 r. w sprawie zaświadczeń o pomocy de minimis i pomocy de minimis w rolnictwie i rybołówstwie.
Z przepisu § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2007 r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych wynika, że wymienione na jego gruncie rodzaje wydatków - w tym wydatki z pkt 12 ust. 1 § 2, tj. ponoszone na finansowanie indywidualnych programów rehabilitacji mających na celu zmniejszenie ograniczeń zawodowych, w ramach których są finansowane konkretnie wymienione w nim koszty – w okolicznościach objętych hipotezą tego przepisu stanowią pomoc de minimis w rozumieniu rozporządzenia Komisji (WE) nr 1998/2006 r. Z przepisu § 6 rozporządzenia z dnia 19 grudnia 2007 r. wynika przy tym, że warunkiem wykorzystania środków funduszu rehabilitacji na wydatki wymienione w pkt 12 ust. 2 § 2, jest opracowanie programu rehabilitacji. Zgodnie z § 9 ust. 1 przywołanego rozporządzenia warunkiem uznania pomocy, jako pomocy de minimis jest uzyskanie zaświadczenia wydanego przedsiębiorcy przez wskazany w tym przepisie organ (w tym przypadku przez organ udzielający pomocy). W celu uzyskania zaświadczenia - stosowanie do § 9 ust. 2 - przedsiębiorca przedstawia informację o dokonaniu wydatku ze środków zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych w ciągu 30 dni od jego dokonania. Ponadto, występując o wydanie zaświadczenia przedsiębiorca zobowiązany jest przedstawić zaświadczenia, informacje oraz oświadczenia wymienione w § 9 ust. 3 pkt 1 - 3 przywołanego rozporządzenia.
Fakt, że na gruncie przepisów art. 5 ust. 3 ustawy z 30 kwietnia 2004 r. oraz § 9 ust. 1 rozporządzenia z dnia 19 grudnia 2007 r. prawodawca operuje pojęciem "zaświadczenia" prowadzi do wniosku, że do postępowania w sprawie wydania zaświadczenia, o którym mowa w tych przepisach mają zastosowanie przepisy Działu VII - "Wydawanie zaświadczeń" – kodeku postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 217 § 2 k.p.a. zaświadczenie wydaje się, jeżeli: 1) urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa, 2) osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. W związku z tym, że zaświadczenie, o którym mowa w § 9 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2007 r. jest warunkiem koniecznym dla uznania pomocy. Za pomoc de minimis, należy przyjąć, że zaświadczenie to ma charakter zaświadczenia określonego w art. 217 § 2 pkt 1 k.p.a. Jakkolwiek więc stanowisko prezentowane przez Sąd I instancji w tej kwestii nie jest prawidłowe, to jednak nie uzasadnia to twierdzenia, że zaskarżony wyrok tego Sądu nie odpowiada prawu (art. 184 p.p.s.a). W analizowanym zakresie za zasadniczo prawidłowe bowiem uznać należy stanowisko Sądu I instancji zajęte odnośnie istoty postępowania regulującego tryb wydawania zaświadczeń oraz istoty instytucji zaświadczenia.
Postępowanie w sprawie wydawania zaświadczeń jest niewątpliwie rodzajem postępowania administracyjnego o charakterze uproszczonych i o odformalizowanym charakterze. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że postępowanie to, jakkolwiek ma charakter postępowania uproszczonego, to jednak ma charakter prawny zbliżony do postępowania administracyjnego. Już samo bowiem zamieszczenie instytucji wydawania zaświadczeń w kodeksie postępowania administracyjnego prowadzi do wniosku, iż do tego postępowania mają zastosowanie zasady ogólne postępowania administracyjnego, a w odpowiednim zakresie również przepisy o ogólnym postępowaniu administracyjnym (por. wyrok NSA z dnia 9 stycznia 2001 r., sygn. akt I SA 1808/99; wyrok NSA z dnia 10 marca 2010 r., sygn. akt I OSK 733/09). Ze wskazanego punktu widzenia, za wadliwe uznać należy więc stanowisko prezentowane przez autora skargi kasacyjnej, który podważając w okolicznościach stanu prawnego i faktycznego sprawy możliwość, ba nawet dopuszczalność, prowadzenia postępowania wyjaśniającego, o którym mowa w art. 218 k.p.a., wywodził - jak ze stanowiska tego zdaje się wynikać - wręcz obowiązek wydania zaświadczenia o treści żądanej przez stronę skarżącą. W tej mierze autor skargi kasacyjnej nie uwzględnia tego, że z art. 218 k.p.a. wprost wynika, iż w sytuacji objętej hipotezą jego § 1 – która w rozpoznawanej sprawie z oczywistych względów nie występuje – organ administracji publicznej nie może uchylić się od wydania zaświadczenia, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź innych danych znajdujących się w jego posiadaniu, podczas gdy w sytuacji, w której przed wydaniem zaświadczenia okoliczności te, tj. określone w § 1, nie występują – a więc tak jak w rozpoznawanej sprawie – organ powinien, zgodnie z § 2 art. 218 k.p.a., przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w koniecznym zakresie (por. K. Chorąży, W. Taras, A. Wróbel, Postępowanie administracyjne, egzekucyjne i sądowoadministracyjne, Zakamycze 2004, s. 206; por. również wyrok NSA z dnia 20 stycznia 2010 r.,., sygn. akt II GSK 348/09). Podkreślenia wymaga przy tym, że zakres takiego postępowania wyjaśniającego wynikać będzie nie tylko z żądania osoby zainteresowanej, lecz również z oceny możliwości jego spełnienia przez organ. Wobec tego, że postępowanie to pełni funkcję pomocniczą przy ustalaniu treści zaświadczenia, powinno ono zmierzać w kierunku ustalenia stanu faktycznego i prawnego wymagającego potwierdzenia zaświadczeniem. W jego toku można wykorzystać środki dowodowe, stosując odpowiednio przepisy o postępowaniu dowodowym zawarte w k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 1 grudnia 2006 r., sygn. akt I OSK 1227/06; wyrok WSA w Warszawie z dnia 24 czerwca 2010 r., sygn. akt IV SA/Wa 661/10).
Przedstawione powyżej stanowisko ma istotne znaczenie, z uwagi na fakt, że istota zaświadczenia - abstrahując od tego, czy należałoby je kwalifikować, jako czynność materialno - techniczną, czy też jako czynność faktyczną przyjmującą postać dokumentu urzędowego – wyraża się w tym, że stanowiąc element pochodny w odniesieniu do istniejących faktów lub stanu prawnego, istniejące fakty albo stan prawny potwierdza. Zaświadczenie stanowi więc oświadczenie wiedzy, a nie oświadczenie jego woli i nie ma charakteru prawotwórczego; nie rozstrzyga żadnej sprawy, nie tworzy nowej sytuacji, ani nie kształtuje bezpośrednio stosunku prawnego. Z powyższego wynika, że istotę zaświadczenia należy oceniać przez pryzmat kategorii wyrażania w jego treści prawdy obiektywnej, co do faktów lub prawa.
W konsekwencji powyżej przedstawionych argumentów za oczywiste uznać należy również i to, że postępowanie w sprawie wydania zaświadczenia może zakończyć się: 1) przez wydanie zaświadczenia dotyczącego stanu faktycznego lub stanu prawnego, którego potwierdzenia żąda osoba zainteresowana; 2) przez odmowę w ogóle wydania zaświadczenia (np. z powodu braku podstaw prawnych do jego wydania albo niestwierdzenia po stronie wnioskodawcy interesu prawnego); 3) przez odmowę wydania zaświadczenia o żądanej treści, np. z powodu niepotwierdzenia się w toku postępowania wyjaśniającego istnienia stanu faktycznego lub prawnego, którego potwierdzenia żądała osoba ubiegająca się o zaświadczenie (zob. Z.R. Kmiecik, Charakter prawny zaświadczenia a możliwość ustalania i weryfikacji jego treści "Państwo i Prawo" z. 10, s. 58).
Odnosząc powyższe do okoliczności stanu faktycznego i prawnego sprawy, przyjętego przez Sąd I instancji za podstawę wyrokowania, stwierdzić należy, że nie ma podstaw, aby za usprawiedliwione uznać zarzuty naruszenia § 9 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2007 r., a także zarzuty naruszenia art. 217 i art. 218 k.p.a. Wbrew argumentacji zawartej w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, w świetle powyżej przedstawionych argumentów, w tym tych odnoszących się do istoty zaświadczenia oraz postępowania w sprawie o jego wydanie, nie sposób zasadnie oczekiwać, że w wydawanym na wniosek strony skarżącej zaświadczeniu, o którym mowa w § 9 rozporządzenia z dnia 19 grudnia 2007 r. w związku z art. 5 ust. 3 ustawy z dnia art. 5 ust. 3 ustawy z 30 kwietnia 2004 r., organ administracji publicznej miałby zawrzeć treści, potwierdzające fakty, w odniesieniu do których nie posiada on żadnej wiedzy, czy to z urzędu, czy też pozyskanej od strony występującej o wydanie zaświadczenia o określonej treści. I to w sytuacji, gdy strona zabiegająca o wydanie zaświadczenia o żądanej treści – zaświadczenia o pomocy de minimis – będąc dysponentem informacji o konkretnych faktach, informacji tych nie przedstawia. W analizowanym zakresie, konieczność ich przedstawienia (§ 9 ust. 2 przywołanego rozporządzenia), skoro stanowić ma środek do realizacji celu w postaci uzyskania zaświadczenia o pomocy de minimis, powiązać należy z wszystkimi konsekwencjami określonymi w przepisie § 2 ust. 1 pkt 12 w związku z § 6 rozporządzenia z dnia 19 grudnia 2007 r. w związku z art. 33 ust. 4 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Aby więc wydać zaświadczenie o treści żądanej przez stronę, organ musi posiąść wiedzę odnośnie faktu poniesienia przez przedsiębiorcę konkretnych, określonych przywołaną regulacją wydatków, z których finansowane są konkretnie określone nią koszty (lit. a - f), po to, aby w rezultacie przeprowadzonego postępowania o wydanie zaświadczenia, wydatki te, odpowiednio zakwalifikować uwzględniając w tej mierze cel ich poniesienia, odniesienie się do którego, nie jest możliwe bez analizy treści indywidualnego programu rehabilitacji. Poza sporem jest więc, że nie można tego uczynić - tj. innymi słowy potwierdzić w treści wydawanego zaświadczenia - bez posiadania konkretnej wiedzy, którą dysponuje strona zabiegająca o wydanie zaświadczenia o żądane przez siebie treści, i której to wiedzy nie udostępnia w prowadzonym, w koniecznym zakresie, postępowaniu o wydanie tego zaświadczenia.
Ze wskazanego punktu widzenia nie ma więc podstaw, aby za usprawiedliwiony uznać zarzut naruszenia art. 33 ust. 6 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych przez jego niezastosowanie. Zarzut ten nie jest przy tym zrozumiały. Wobec przywołanych wyżej argumentów, nie ma żadnym podstaw, aby twierdzić, że celem zaświadczenia wydawanego w trybie przepisów rozporządzenia z dnia 19 grudnia 2007 r. jest kontrola gospodarowania środkami zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych. Ta bowiem zastrzeżona jest, zgodnie z przywołanym przepisem, dla właściwych terenowo urzędów skarbowych. Celem tego postępowania jest potwierdzenie faktu poniesienia konkretnych wydatków finansujących cele odpowiadające prawu i w związku z tym odpowiednie ich zakwalifikowanie, co stanowi przesłankę prawnej możliwości zakwalifikowania pomocy jako pomocy de minimis.
Za nieuzasadniony uznać należy również zarzut naruszenia art. 23 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie danych osobowych. Jakkolwiek faktem jest, że w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd I instancji nie odniósł się do podnoszonej w skardze kwestii dotyczącej art. 23 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie danych osobowych oraz jego stosowania/niestosowania w rozpoznawanej sprawie, to jednak również i w tym przypadku stwierdzić należy, że okoliczność ta nie może stanowić podstawy uznania skargi kasacyjnej za usprawiedliwioną, albowiem zaskarżony wyrok odpowiada prawu. Z przywołanego przepisu wynika, że ustawodawca uznaje za dopuszczalne przetwarzanie danych, gdy jest to niezbędne do zrealizowania uprawnienia lub spełnienia obowiązku wynikającego z przepisu prawa. Na gruncie przywołanego przepisu oraz określonej nim przesłanki legalizacyjnej ustawodawca akcentuje element istnienia odpowiedniego przepisu prawa przyznającego konkretnemu podmiotowi uprawnienie lub nakładającego na niego obowiązek oraz niezbędności przetwarzania danych do zrealizowania tego uprawnienia lub spełnienia obowiązku wynikającego z tego przepisu. W tej mierze, znamienne jest, że ustawodawca operuje kategorią "przepisu prawa". Jest to kategoria stosunkowo szeroka, bo odnoszącą się do wielu dziedzin prawa, między innymi, również do prawa procesowego, w tym, jak należy w pełni zasadnie przyjąć, również do procedury administracyjnej w zakresie dotyczącym postępowania dowodowego. W związku z powyższym, w kontekście argumentów formułowanych na tle przywołanych wyżej przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. oraz ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. i rozporządzenia z dnia 19 grudnia 2007 r. regulujących zasady i tryb wydawania zaświadczenia stanowiącego warunek uznania pomocy jako pomocy de minimis, a także w kontekście wskazanej istoty instytucji zaświadczenia oraz postępowania w sprawie jego wydania, stwierdzić należy, że przepisy te, są przepisami prawa, o którym mowa w art. 23 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie danych osobowych i ustanowionej na jego gruncie przesłanki legalizacyjnej. Zmierzając bowiem do realizacji uprawnienia w postaci wydania zaświadczenia, stanowiącego warunek uznania pomocy jako pomoc de minimis, przedsiębiorca prowadzący zakład pracy chronionej nie może uchylić się od udostępnienia informacji (danych zawartych w indywidualnych programach rehabilitacji) istotnych z punktu widzenia treści zaświadczenia, o wydanie którego występuje, zaś podmiot udzielający pomocy, aby zrealizować kompetencję (wykonać obowiązek) wydania zaświadczenia o treści żądanej przez wnioskodawcę, informacjami tego rodzaju - wobec tego, że sam ich nie posiada i ich nie gromadzi - musi dysponować. Przyjęcie innego kierunku wykładni przepisu art. 23 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie danych osobowych (w związku z § 9 rozporządzenia z dnia 19 grudnia 2007 r.), zwłaszcza zaś kierunku sugerowanego przez autora skargi kasacyjnej, oznaczałoby akceptację propozycji prowadzącej do rozwiązania oczywiście dysfunkcjonalnego, a w związku z tym, również niekorespondującego z wolą racjonalnego prawodawcy.
Konfrontując wskazaną wyżej istotę zaświadczenia oraz normatywną treść przywołanych przepisów rozporządzenia z dnia 19 grudnia 2007 r. oraz ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, ze stanowiskiem prezentowanym przez stronę skarżącą (jak również z jej postawą w postępowaniu o wydanie zaświadczenia) stwierdzić należy - wbrew argumentacji zawartej w uzasadnieniu skargi kasacyjnej - że Sąd I instancji słusznie przyjął, że w analizowanym zakresie doszło do uzasadnionej odmowy wydania zaświadczenia o żądanej przez stronę treści. Powód tego stanu rzeczy stanowiło niepotwierdzenie się w toku postępowania wyjaśniającego, prowadzonego w koniecznym zakresie, istnienia stanu faktycznego, którego potwierdzenia żądała strona skarżąca ubiegająca się o wydanie zaświadczenia.
Za niezasadny uznać należy również zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. W prawidłowo sporządzonym uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, o czym przekonują powyżej przywołane już argumenty, przedstawiony został stan faktyczny sprawy przyjęty za podstawę wyrokowania. Wskazana została również podstawa prawna rozstrzygnięcia wraz z jej wyjaśnieniem. Przy tym, wadliwość oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku Sądu I instancji, nie daje podstaw do formułowania tezy o naruszeniu przywołanego przepisu i to w stopniu, który mógłby mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 184 p.p.s.a.). Podkreślić należy również, że funkcja uzasadnienia wyroku wyraża się i w tym, że jego adresatem, oprócz stron, jest także Naczelny Sąd Administracyjny. Tworzy to więc po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, który umożliwi przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia w sytuacji, gdy strona postępowania zażąda, poprzez wniesienie skargi kasacyjnej, jego kontroli (wyrok NSA z dnia 12 października 2010 r., sygn. akt II OSK 1620/10). Według Naczelnego Sądu Administracyjnego, brak jest zaś podstaw aby uznać, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie spełnia wymogów konstrukcyjnej poprawności, a w konsekwencji, że nie spełnia funkcji perswazyjnej oraz funkcji kontroli trafności wydanego rozstrzygnięcia.
W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie przepisu art. 184 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.
-----------------------
19
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło