II FSK 616/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Antoni Hanusz (sprawozdawca), Sędziowie NSA Małgorzata Wolf – Kalamala, WSA del. Anna Sokołowska, Protokolant Barbara Mróz, po rozpoznaniu w dniu 26 lipca 2012 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej O. spółki z o.o. z siedzibą w W. obecnie: C. spółki z o.o. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 listopada 2010 r. sygn. akt III SA/Wa 969/10 w sprawie ze skargi O. spółki z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 4 lutego 2010 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia złożonego na postanowienie wyłączające pisma z akt sprawy ze względu na interes publiczny 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od C. spółki z o.o. z siedzibą w W. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w W. kwotę 120 (słownie: sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. II FSK 616/11 Uzasadnienie 1. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 29 listopada 2010 roku, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w spawie o sygnaturze akt III SA/Wa 969/10, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 roku, poz. 270), dalej u.p.p.s.a., oddalił skargę O. Sp. z o.o., na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 4 lutego 2010 roku w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia złożonego na postanowienie wyłączające pisma z akt sprawy ze względu na interes publiczny. Zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Izby Skarbowej działając na podstawie art. 228 § 1 pkt 1 w związku z art. 239 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz. U. z 2005 roku nr 8, poz. 60 ze zm., dalej jako Ordynacja), stwierdził niedopuszczalność zażalenia od postanowienia Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w W. z dnia 22 kwietnia 2009 r. w przedmiocie wyłączenia z akt sprawy wskazanych w postanowieniu dokumentów. Ze stanu sprawy przyjętego przez Sąd za podstawę orzekania wynikało, że Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej, w trakcie postępowania kontrolnego w stosunku do spółki, prowadzonego w zakresie prawidłowości wywiązywania się z obowiązków płatnika naliczania, deklarowania i odprowadzania zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za 2003 r., zwrócił się do organów podatkowych właściwych miejscowo dla pracowników kontrolowanej spółki z prośbą o udzielenie informacji, czy pracownicy uwzględnili w zeznaniach rocznych za 2003 r. dochody z tytułu otrzymanych napiwków oraz czy wobec osób tych prowadzone było postępowanie podatkowe. Organ podatkowy pierwszej instancji postanowieniem z dnia 22 kwietnia 2009 r. wydanym na podstawie art. 179 § 1, art. 216 oraz art. 217 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 roku, Nr 8, poz. 60), dokumenty zawierające odpowiedzi na powyższe wezwania wyłączył z akt sprawy. W uzasadnieniu wskazał, iż w udzielonych przez organy podatkowe przywołanych wyżej odpowiedziach na wezwanie do udzielenia informacji znajdują się dane, które w myśl art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej, stanowią tajemnicę skarbową i nie dotyczą kontrolowanego. Spółka, w zażaleniu z 5 listopada 2009 r., zarzuciła naruszenie art. 123 § 1, art. 124, art. 129, art. 179 § 1, art. 210 § 4 w związku z art. 210 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz udostępnienie wyłączonej części akt sprawy. Dyrektor Izby Skarbowej zaskarżonym do Sądu postanowieniem stwierdził niedopuszczalność zażalenia. Zdaniem organu, na postanowienie wydane na podstawie art. 179 § 1 Ordynacji podatkowej zażalenie nie przysługuje. 2. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyniku przeprowadzenia sądowej kontroli objętego skargą postanowienia uznał, że nie narusza ono prawa. Sąd wskazał, że przedmiotem sporu jest dopuszczalność wniesienia zażalenia na postanowienie z dnia 22 kwietnia 2009 r. o wyłączeniu z akt sprawy pism, na podstawie art. 179 § 1 Ordynacji podatkowej. Zdaniem Sądu, ustawodawca w art. 179 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej przewidział możliwość wydania dwóch odrębnych postanowień, z których tylko jedno, wydane na podstawie § 2, jest zaskarżalne. Zgodnie więc z art. 179 § 1 Ordynacji, przepisów art. 178 Ordynacji o prawie wglądu do akt sprawy nie stosuje się do znajdujących się w aktach sprawy dokumentów objętych ochroną tajemnicy państwowej, a także do innych dokumentów, które organ podatkowy wyłączy z akt sprawy ze względu na interes publiczny. Natomiast w myśl § 2 art. 179 Ordynacji podatkowej, odmowa umożliwienia stronie zapoznania się z dokumentami, o których mowa w § 1, sporządzania z nich notatek, kopii i odpisów, uwierzytelniania odpisów i kopii lub wydania uwierzytelnionych odpisów następuje w drodze postanowienia. Sąd podzielił stanowisko organów podatkowych, że wykładnia językowa art. 179 § 3 Ordynacji podatkowej nie pozwala na wniosek, że zażalenie służy na postanowienie, o którym mowa w § 1. Sąd zauważył również, że spółka nie zakwestionowała spornym zażaleniem postanowienia o odmowie wglądu do akt sprawy, na które ustawodawca przewidział możliwość wniesienia zażalenia w § 2 art. 179, lecz zaskarżyła postanowienie "o wyłączeniu z akt sprawy". Zaskarżone postanowienie o niedopuszczalności tego środka zażalenia nie naruszało prawa. 3. W skardze kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego, spółka zaskarżyła wskazany powyżej wyrok w całości, zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) u.p.p.s.a. w związku z art. 179 § 1-3 w związku z art. 121, art. 123 § 1 oraz art. 129 ustawy Ordynacja podatkowa. Do naruszenia tego dojść miało w wyniku oddalenia skargi oraz błędnej wykładni polegającej na przyjęciu, że obowiązujący stan prawny nie przewiduje możliwości złożenia zażalenia na postanowienie wydane w sprawach wskazanych w art. 179 § 1 Ordynacji podatkowej. Wskazując na powyższe zarzuty, autor skargi kasacyjnej wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Wniósł też o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. 4. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw ani zarzutów, a zatem należało ją oddalić. Rozpoznając skargę kasacyjną w granicach wskazanych w niej podstaw, zarzutów ich uzasadnienia oraz przedstawionych wniosków, stosownie do art. 183 § 1 u.p.p.s.a., należy wskazać, że została ona oparta na wynikającej z art. 174 pkt 2 u.p.p.s.a., podstawie naruszenia przez Sąd przepisów postępowania. W ocenie autora skargi kasacyjnej Sąd miał niesłusznie za organami podatkowymi twierdzić, że przepisy art. 179 § 1-3 Ordynacji podatkowej nie dają podstaw by przyjąć, że od postanowienia odmawiającego stronie zapoznania się z dokumentami zawierającymi informacje niejawne, a także z innymi dokumentami, które organ podatkowy wyłączy z akt sprawy ze względu na interes publiczny, nie przysługuje środek zaskarżenia, jakim jest zażalenie. Tymczasem stanowisko zaprezentowane przez Sąd pierwszej instancji, stosownie do którego wykładnia językowa art. 179 § 3 Ordynacji podatkowej nie pozwala przyjąć, że na postanowienie, o którym mowa w art. 179 § 1 Ordynacji podatkowej zażalenie przysługuje, zostało już ugruntowane w judykaturze, a Naczelny Sąd Administracyjny je podziela (por. wyrok WSA w sprawie VIII SA/Wa 80/08, I SA/GD 68/09, I SA/Lu 800/07, dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Z tej przyczyny zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) u.p.p.s.a. w związku z art. 179 § 1-3 Ordynacji podatkowej, przez błędną wykładnię, nie był uzasadniony. W konsekwencji należy też jako bezprzedmiotowe, oddalić zarzuty naruszenia w zaskarżonym wyroku art. 121, art. 123 § 1 oraz art. 129 ustawy Ordynacja podatkowa. U podstaw rozpoznawanej sprawy sądowoadministracyjnej nie leży bowiem postanowienie o odmowie wglądu spółki w akta sprawy. Skarżąca nie zgadzała się jedynie z postanowieniem organu dotyczącym wyłączenia z akt sprawy dokumentów zawierających informacje pochodzące od organów skarbowych na temat podatników zatrudnionych w spółce, występującej w rozpoznawanej sprawie w charakterze płatnika, czego nie dostrzegł pełnomocnik skarżącej. Jednak taką decyzję organów można kwestionować w skardze na decyzję wydaną w wyniku zakończenia postępowania, w którym organ postanowił o wyłączeniu z akt sprawy dokumentów, w trybie art. 179 § 1 Ordynacji podatkowej. W rozpoznawanej sprawia, skarga taka nie była przedmiotem rozważań Sądu pierwszej instancji. Wskazując na powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 u.p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. Natomiast o kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono zgodnie z art. 204 pkt 1 tej ustawy i § 14 ust. 2 pkt 2 lit c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.09.2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).