I OSK 1917/11
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2012-01-24
Skład orzekający: Jan Paweł Tarno, Janina Antosiewicz, Jerzy Stankowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy wyrażająca zgodę na przekazanie nieruchomości w drodze aportu do jednoosobowej spółki gminnej narusza prawo najemcy lokalu mieszkalnego do pierwokupu tej nieruchomości, jeśli najemca nie został prawidłowo zawiadomiony o zamiarze zbycia nieruchomości?Ratio decidendi
Wniesienie nieruchomości aportem do jednoosobowej spółki gminnej stanowi zbycie nieruchomości w rozumieniu ustawy o gospodarce nieruchomościami, a brak zawiadomienia najemcy o zamiarze zbycia nieruchomości i o przysługującym mu prawie pierwokupu stanowi naruszenie jego interesu prawnego. Uchwała rady gminy w takiej sytuacji została wydana z naruszeniem prawa.Stan faktyczny
D. B., najemca lokalu mieszkalnego, zaskarżyła uchwałę Rady Miejskiej w Nakle nad Notecią, która wyraziła zgodę na przekazanie nieruchomości zabudowanej tym lokalem w drodze aportu do jednoosobowej spółki gminnej. Skarżąca podniosła, że uchwała ta narusza jej prawo pierwokupu, ponieważ nie została o tym zawiadomiona. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając, że przekazanie nieruchomości aportem nie jest zbyciem w rozumieniu ustawy, a zatem nie narusza interesu prawnego skarżącej. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną D. B.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i stwierdził, że uchwała Rady Miejskiej w Nakle nad Notecią z dnia 29 grudnia 2005 r. nr XXXIX/372/05 została wydana z naruszeniem prawa. Zasądził od Gminy Miejskiej Nakło nad Notecią na rzecz D. B. kwotę 600 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Jan Paweł Tarno (spr.), Sędzia NSA Janina Antosiewicz, Sędzia del. NSA Jerzy Stankowski, Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Krakowiecka, po rozpoznaniu w dniu 24 stycznia 2012 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej D. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 30 maja 2011 r. sygn. akt II SA/Bd 1323/10 w sprawie ze skargi D. B. na uchwałę Rady Miejskiej w Nakle nad Notecią z dnia 29 grudnia 2005 r. nr XXXIX/372/05 w przedmiocie wyrażenia zgody na przekazanie składników majątkowych w drodze aportu 1. uchyla zaskarżony wyrok i stwierdza, że uchwała Rady Miejskiej w Nakle nad Notecią z dnia 29 grudnia 2005 r. nr XXXIX/372/05 została wydana z naruszeniem prawa; 2. zasądza od Gminy Miejskiej Nakło nad Notecią na rzecz D. B. kwotę 600 /sześćset/ złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wyrokiem z 30 maja 2011 r., II SA/Bd 1323/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę D. B. na uchwałę Rady Miejskiej w Nakle n/Notecią z 29 grudnia 2005 r. nr XXXIX/372/05 w przedmiocie wyrażenia zgody na przekazanie składników majątkowych w drodze aportu. W uzasadnieniu swego orzeczenia Sąd podniósł, że skarga na przedmiotową uchwałę złożona została w trybie art. 101 ust. 1 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591 ze zm.). W myśl powołanego przepisu każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Zatem, przed dokonaniem kontroli zgodności z prawem zaskarżonego aktu, sąd administracyjny w pierwszej kolejności rozstrzyga, czy akt ten narusza interes prawny lub uprawnienie strony skarżącej, czyli czy strona ma legitymację czynną do wniesienia skargi. Sąd podkreślił, iż powołany przepis wymaga spełnienia przez podmiot wnoszący skargę innego kryterium legitymacji materialnej do wniesienia skargi, niż przewiduje to konstytuujący ogólną zasadę art. 50 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w myśl bowiem art. 101 ust. 1 u.s.g. konieczne jest nie tylko posiadanie interesu prawnego we wniesieniu skargi, ale również "naruszenie" tego interesu prawnego lub uprawnienia.
Zgodnie z utrwalonym w doktrynie oraz orzecznictwie sądowym poglądem, pojęcie "interesu prawnego" odnoszone jest do związku między sferą indywidualnych praw i obowiązków skarżącego, wynikających z normy prawnej, a zaskarżonym aktem. Jakkolwiek pojęcie to w rozumieniu art. 50 § 1 p.p.s.a. może obejmować uprawnienia i obowiązki wynikające z prawa procesowego, a nawet ustrojowego, to jednak z reguły wywodzi się je z prawa materialnego (te ostatnie są wyłącznością interesu prawnego, o którym mowa w art. 28 k.p.a., tj. interesu w postępowaniu administracyjnym). Innymi słowy, interes prawny strony to taki interes, który na zasadzie przepisu prawa może być zrealizowany przy pomocy indywidualnego aktu administracyjnego, wpływającego na sytuację prawną danej osoby.
Z analizy art. 101 ust. 1 u.s.g. wynika, jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 23 listopada 2005 r., I OSK 715/05, iż zaskarżeniu w jego trybie podlega uchwała organu gminy, która jest niezgodna z prawem i jednocześnie godzi w sferę prawną skarżącego - wywołuje dla niego negatywne konsekwencje prawne, np. znosi, ogranicza czy uniemożliwia realizację jego uprawnienia, interesu prawnego. O powodzeniu skargi przesądza wobec tego wykazanie naruszenia przez organ gminy konkretnego przepisu prawa, wpływającego negatywnie na sytuację prawną skarżącego. Przyjmuje się przy tym, że interes ten powinien być bezpośredni, konkretny i aktualny – nie wystarczy stan zagrożenia jego naruszenia. Interesu takiego nie ma w sytuacji, w której dopiero kolejne skutki wcześniejszej konkretyzacji normy prawnej w odniesieniu do jednego podmiotu pośredniego wpływają na sytuację prawną drugiego podmiotu poprzez zastosowanie w stosunku do niego innej już normy prawnej. Od tak rozumianego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, który występuje wówczas, gdy określony podmiot jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany sposobem uregulowania danej kwestii, jednakże poprzez dane uregulowanie nie dochodzi do naruszenia przepisu prawa, dającego podstawę skutecznego żądania stosownych czynności organu, stanowiącego podstawę roszczenia w stosunku do organu o przyznanie uprawnienia lub zwolnienie z nałożonego obowiązku, które także uprawniało będzie go do zainicjowania kontroli sądowej.
D. B. upatruje naruszenia jej interesu prawnego w wyrażeniu przez Radę Miejską w Nakle n/Notecią w zaskarżonej uchwale zgody na przekazanie w drodze aportu spółce Nakielska Administracja Domów Mieszkalnych nieruchomości zabudowanej budynkiem, w którym wynajmuje ona na czas nieokreślony lokal mieszkalny, w wykonaniu której to uchwały Burmistrz Nakła zbył tę nieruchomość wymienionej spółce, co pozbawiło ją gwarantowanego przepisem art. 34 ust. 1 pkt 3 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2004 r., Nr 261, poz. 2603 ze zm.) prawa pierwszeństwa w nabyciu zajmowanego lokalu. Jako podstawę prawną powołano w kwestionowanej uchwale przepis art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. g u.s.g. W myśl tego przepisu, do wyłącznej kompetencji rady gminy należy podejmowanie uchwał w sprawach majątkowych gminy, przekraczających zakres zwykłego zarządu, w tym dotyczących między innymi, do określenia zasad wnoszenia, cofania i zbywania udziałów i akcji przez wójta (pkt 9 lit. g). Rada Miejska w Nakle zaś, podobnie jak to przewiduje pkt a, wyraziła zgodę na przekazanie nieruchomości w drodze aportu konkretnej spółce gminnej. Owa zgoda mieszcząc się w kompetencjach Rady wyczerpuje jednocześnie jej prawne formy działania w tym przedmiocie. Zgodnie bowiem z art. 30 ust. 1 u.s.g. to wójt (burmistrz, prezydent miasta) wykonuje uchwały rady i zadania gminy określone przepisami prawa i do niego należy gospodarowanie mieniem komunalnym (art. 30 ust. 2 pkt 3). Analogiczne rozwiązanie zawiera również ustawa o gospodarce nieruchomościami. Stosownie bowiem do art. 11 ust. 1 tej ustawy, z zastrzeżeniem wyjątków wynikających z jej przepisów oraz odrębnych ustaw, organami reprezentującymi jednostki samorządu terytorialnego w sprawach gospodarowania nieruchomościami są ich organy wykonawcze. Z kolei z art. 25 u.g.n. wynika, że gminnym zasobem nieruchomości gospodaruje wójt, burmistrz albo prezydent miasta, przy czym gospodarowanie to polega w szczególności na zbywaniu i nabywaniu nieruchomości (art. 23 ust. 1 pkt 7). Rada nie może podejmować czynności należących do sfery wykonawczej – będącej w gestii wyżej wymienionych podmiotów, gdyż byłoby to naruszeniem konstytucyjnej zasady podziału organów gminy na stanowiące i wykonawcze. Mając wymaganą zgodę nakielskiej rady, której nie należy utożsamiać z zobowiązaniem Burmistrza, Burmistrz Nakła we własnym zakresie zadecydował o przekazaniu przedmiotowej nieruchomości w drodze aportu. To nie Rada dokonała jednostkowego aktu przekazania nieruchomości spółce, lecz Burmistrz Miasta. Uchwałę zaś należy uznać jako akt wewnętrzny skierowany wyłącznie do Burmistrza. Zatem na etapie podejmowania zaskarżonej uchwały nie doszło do naruszenia interesu prawnego skarżącej poprzez pozbawienie jej możliwości zgłoszenia roszczeń z tytułu przysługującego jej pierwszeństwa w nabyciu zajmowanego mieszkania. Interes prawny skarżącej, w świetle treści art. 34 ust. 1 pkt 3 u.g.n., aktualizuje się bowiem przy zbywaniu nieruchomości osobom fizycznym lub prawnym, czyli dopiero wówczas powstaje uprawnienie do skorzystania z pierwszeństwa w nabyciu. Tak więc wobec podjęcia uchwały o tej treści można co najwyżej mówić o naruszeniu interesu prawnego skarżącej w późniejszym niż data jej podjęcia czasie. Aby uznać istnienie legitymacji skarżącej do zaskarżenia do sądu omawianej uchwały naruszenie jej interesu uchwałą Rady musiałoby być i aktualne, i bezpośrednie. W niniejszym przypadku skutki adresowanej do Burmistrza Nakła uchwały tylko pośrednio mogły wpłynąć na jej sytuację prawną, gdyż sam fakt podjęcia tejże uchwały niczego w sytuacji związanej z jej uprawnieniami wynikającymi z powołanego przepisu nie zmienił.
Zresztą o jakimkolwiek interesie prawnym w przyszłości w kwestionowaniu uchwały nr XXIX/372/05 po stronie skarżącej nie można mówić, bo przekazanie nieruchomości Spółce w drodze aportu nie stanowi zbycia tej nieruchomości. Według zamieszczonej w art. 4 pkt 3b u.g.n. definicji zbywania i nabywania nieruchomości należało przez nie rozumieć dokonywanie czynności prawnych, na podstawie których następuje przeniesienie własności nieruchomości lub przeniesienie prawa użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej albo oddanie jej w użytkowanie wieczyste.
W orzeczeniach sądów administracyjnych przyjęto, że także wniesienie przez gminę do spółki z ograniczoną odpowiedzialnością aportu w postaci nieruchomości stanowi zbycie nieruchomości, o którym mowa w art. 4 pkt 3b i art. 34 ust. 1 wymienionej ustawy. Nie ulega bowiem wątpliwości, że wniesienie wkładu do spółki kapitałowej, jaką jest spółka z o.o. stanowi czynność prawną w wyniku której ulega przeniesieniu własność przedmiotu wkładu. Orzeczenia te, w tym także wyroki WSA we Wrocławiu z 19 marca 2008 r. II SA/Wr 681/07 (Lex 495328) i NSA w Warszawie z 7 października 2008 r. I OSK 856/08 (Lex 510244) dotyczą jednak spółek z ograniczoną odpowiedzialnością odmiennych od Spółki Nakielska Administracja Domów Mieszkalnych. Wymieniona spółka jest jednoosobową spółką gminną, w której 100% udziałów posiada Gmina Nakło nad Notecią, a funkcję zgromadzenia wspólników pełni burmistrz. Ze względu na to, iż cały kapitał zakładowy tej spółki należy do Gminy Nakło, jest ona gminną osobą prawną (uchwała SN z 14 marca 1995 r., III CZP 6/95). Zgodnie z art. 43 u.s.g., mieniem komunalnym jest własność i inne prawa majątkowe należące do gminy oraz mienie innych gminnych osób prawnych.
Z kolei w świetle art. 2 ustawy z 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej (Dz. U. z 2011 r., Nr 45, poz. 236) gospodarka komunalna może być prowadzona przez jednostki samorządu terytorialnego w szczególności w formach samorządowego zakładu budżetowego lub spółek prawa handlowego, a w myśl art. 9 ust. 1 tej ustawy jednostki samorządu terytorialnego mogą tworzyć spółki z ograniczoną odpowiedzialnością lub spółki akcyjne, a także mogą przystępować do takich spółek. Zauważono także, że przez mieszkaniowy zasób gminy należy rozumieć lokale stanowiące własność gminy oraz gminnych osób prawnych lub spółek handlowych tworzonych z udziałem gminy (art. 2 ust. 1 pkt 10 ustawy z 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego – Dz. U. z 2005 r., Nr 31, poz. 266). W świetle powyższego majątek Spółki Nakielska Administracja Domów Mieszkalnych stanowi mienie Gminy Nakło nad Notecią. Zatem wniesienie aportem do tej spółki gruntowej, zabudowanej nieruchomości gminnej położonej przy ul. [...] nie spowodowało wyłączenia tej nieruchomości z majątku komunalnego (gminnego). Taki sam pogląd wyraził NSA w wyroku z 10 marca 2009 r., I OSK 1333/08 stwierdzając, że wniesienie przez gminę nieruchomości aportem do spółki będącej jednoosobową spółką gminną nie jest zbyciem nieruchomości w rozumieniu art. 34 ust 1 w związku z art. 4 pkt 3b u.s.g.
Wskutek wykonania przez Burmistrza Nakła wymienionej w uchwale czynności zasób mieszkaniowy Gminy Nakło nie ulega uszczupleniu, a Gmina pozostaje nadal jedynym właścicielem nieruchomości, w związku z czym nie sposób mówić w tej sytuacji o zbyciu nieruchomości przez jednostkę samorządu terytorialnego. Uchwała z 29 grudnia 2005 r. spowodowała tylko zmianę formy własności gminnej. Skoro zatem nie doszło do zbycia nieruchomości w rozumieniu art. 4 pkt 3b u.g.n., to tym samym powołany przez skarżącą przepis nie może stanowić materialnoprawnej podstawy interesu prawnego w kwestionowaniu legalności uchwały wyrażającej zgodę na wniesienie przedmiotowej nieruchomości w drodze aportu do nakielskiej spółki. W sprawie, bowiem w ogóle nie zaistniała przesłanka warunkująca możliwość zastosowania art. 34 ust. 1 w zw. z art. 4 pkt 3b ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Powyższy wyrok został zaskarżony w całości w drodze skargi kasacyjnej przez D. B., która zarzuciła Sądowi I instancji błędną wykładnię art. 4 pkt 3b i art. 34 ust. 1 u.g.n. w zw. art. 2 i 9 ust. 1 ustawy z 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej poprzez przyjęcie, że wniesienie przez gminę nieruchomości zabudowanej budynkiem mieszkalnym wielorodzinnym aportem do spółki będącej jednoosobową spółką gminną nie jest zbyciem nieruchomości w rozumieniu art. 34 ust. 1 w zw. z art. 4 pkt 3b u.g.n. Ponadto zarzucono Sądowi naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 101 ust. 1 u.s.g., poprzez odmówienie skarżącej legitymacji czynnej do wniesienia skargi.
Na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Bydgoszczy.
W uzasadnieniu podniesiono, że z wyrokiem tym nie sposób się zgodzić bowiem narusza on przepisy prawa materialnego poprzez ich błędną wykładnię, a także narusza przepisy postępowania w sposób, który miał istotny wpływ na wynik sprawy.
Uchwała Rady Miejskiej w Nakle nad Notecią Nr XXXIX/372/05 w sprawie przekazania składników majątkowych w drodze aportu do Nakielskiej Administracji Domów Mieszkalnych Spółka z o.o. uniemożliwiła skarżącej skorzystanie z prawa pierwokupu zajmowanego najmowanego na czas nieokreślony lokalu mieszkalnego. W wykonaniu w/w uchwały Burmistrz zbył nieruchomość zabudowaną budynkiem wielorodzinnym położonym przy ul. [...] Nakle nad Notecią - z naruszeniem art. 34 ust. 1 pkt 3 u.g.n., naruszając tym samym jej uprawnienie do skorzystania z prawa pierwokupu zajmowanego lokalu mieszkalnego. Zgodnie z tym przepisem, w przypadku zbywania nieruchomości osobom fizycznym i prawnym pierwszeństwo w ich nabyciu, przysługuje osobie, która jest najemcą lokalu mieszkalnego, a najem został nawiązany na czas nieoznaczony. Skarżąca spełnia warunek wskazany w tym przepisie, gdyż zajmuje lokal mieszkamy znajdujący się w zbytym budynku od lipca 2001 r. na podstawie umowy najmu zawartej na czas nieokreślony.
Zgodnie z art. 4 ust. 3b u.g.n. pod pojęciem zbywania albo nabywania nieruchomości - należy rozumieć dokonywanie czynności prawnych, na podstawie których następuje przeniesienie własności nieruchomości lub przeniesienie prawa użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej albo oddanie jej w użytkowanie wieczyste. Wniesienie nieruchomości aportem do Spółki z o.o. mieści się w pojęciu zbycie nieruchomości, o którym mowa w art. 34 ust. 1 pkt 3 tej ustawy. Ustawa nie ogranicza uprawnień podmiotów wskazanych w art. 34 od spełnienia innych dodatkowych warunków nie wymienionych w ustawie; w art. 4 wskazanych jest zamknięty katalog czynności prawnych, które mieszczą się w pojęciu zbywanie nieruchomości. Stawianie znaku równości pomiędzy Gminą a jednoosobową gminną spółką z o.o. - w zakresie własności nieruchomości jest niedopuszczalne. Zgodnie z art. 2 i 9 ust. 1 ustawy o gospodarce komunalnej, gospodarka komunalna może być prowadzona przez jednostki samorządu terytorialnego w formie m.in. spółek prawa handlowego, a jednostki samorządu terytorialnego mogą tworzyć takie spółki i przystępować do już istniejących. Zgodnie z art. 37 k.c. w zw. z art. 163 k.s.h. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z chwilą wpisu do rejestru uzyskuje osobowość prawną. Nakielska Administracja Domów Mieszkalnych sp. z o.o. stanowi więc odrębny od Gminy Nakło podmiot prawa - nabywa nieruchomości na własny rachunek. Przedmiotowa nieruchomość, której własność Spółka nabyła poprzez podwyższenie kapitału zakładowego w formie aportu wniesionego przez jedynego udziałowca tj. Gminę Nakło, "wyszła" z zasobu komunalnego Gminy Nakło. Spółka prawa handlowego nie ma zaś obowiązku stosowania art. 34 u.g.n., a skarżąca utraciła bezpowrotnie możliwość skorzystania z prawa pierwokupu najmowanego lokalu mieszkalnego.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną wniesiono o jej oddalenie oraz o zasądzenie na rzecz organu administracji kosztów postępowania według norm przepisanych. Podniesiono w szczególności, że organ administracji podziela w całości interpretację przepisów prawa zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W postępowaniu przed NSA prowadzonym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej obowiązuje generalna zasada ograniczonej kognicji tego sądu (art. 183 § 1 p.p.s.a.). NSA jako sąd II instancji rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, wyznaczonych przez przyjęte w niej podstawy, określające zarówno rodzaj zarzucanego zaskarżonemu orzeczeniu naruszenia prawa, jak i jego zakres. Z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania. Ta jednak nie miała miejsca w rozpoznawanej sprawie.
Skarga kasacyjna ma usprawiedliwione podstawy, albowiem podniesione w niej zarzuty przeciwko zaskarżonemu wyrokowi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy są trafne.
Na wstępie należy podkreślić, że Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w niniejszym składzie podziela stanowisko wyrażone w wyroku NSA z 7 października 2008 r., I OSK 856/08, że wniesienie wkładu do spółki kapitałowej stanowi czynność prawną, w wyniku której ulega przeniesieniu własność przedmiotu wkładu, a więc czynność, o której mowa w art. 4 pkt 3b i art. 34 ust. 1 u.g.n. Nie ulega bowiem najmniejszej wątpliwości, że Nakielska Administracja Domów Mieszkalnych sp. z o.o. stanowi odrębny od Gminy Nakło podmiot prawa, w dodatku taki, który nie jest obciążony obowiązkiem respektowania prawa pierwszeństwa do nabycia nieruchomości osób wymienionych w art. 34 ust. 1 u.g.n. W tej sytuacji bez znaczenia jest występująca w niniejszej sprawie okoliczność, przedmiotowa nieruchomość w dalszym ciągu jest nieruchomością komunalną.
W przypadku zbywania nieruchomości osobom fizycznym i prawnym, pierwszeństwo w ich nabyciu, z zastrzeżeniem art. 216a, przysługuje osobie, która jest najemcą lokalu mieszkalnego, a najem został nawiązany na czas nieoznaczony (art. 34 ust. 1 pkt 3 u.g.n.). Osobę taką zawiadamia się na piśmie o przeznaczeniu nieruchomości do zbycia oraz o przysługującym jej pierwszeństwie w nabyciu tej nieruchomości, pod warunkiem złożenia wniosku o nabycie w terminie określonym w zawiadomieniu (art. 34 ust. 4 zd. 1 u.g.n.). Naruszenie tego warunku przez gminę stanowi oczywiste naruszenie interesu prawnego najemcy lokalu mieszkalnego, ponieważ uniemożliwia mu realizację uprawnienia wynikającego z art. 34 u.g.n.
Kontrola zgodności z prawem uchwał jednostek samorządu terytorialnego powinna w pierwszym rzędzie obejmować kontrolę poprawności trybu podjęcia zaskarżonej uchwały. Dopiero przesądzenie o poprawności trybu podejmowania uchwały, w szczególności zgodności z przepisem art. 25a u.s.g., a w rozpoznawanej sprawie również trybu określonego w art. 34 ust. 4 zd. 1 u.g.n., uzasadnia ocenę zasadności wystąpienia przesłanek materialnoprawnych warunkujących podjęcie uchwały o danej treści – por. wyrok NSA z 19 grudnia 2005 r., II OSK 341/05, LEX nr 190951. Nie ulega najmniejszej wątpliwości, że uchwała Rady Miejskiej w Nakle n/Notecią z 29 grudnia 2005 r., nr XXXIX/372/05 w przedmiocie wyrażenia zgody na przekazanie składników majątkowych w drodze aportu została wydana z pogwałceniem trybu określonego w tym ostatnim przepisie, albowiem skarżąca nie została zawiadomiona o przeznaczeniu nieruchomości do zbycia.
Dlatego za zasadny należy również uznać zarzut naruszenia art. 101 ust. 1 u.s.g., poprzez odmówienie skarżącej legitymacji czynnej do wniesienia skargi. Jej interes prawny w rozpoznawanej sprawie wynika z art. 34 ust. 4 zd. 1 u.g.n., ponieważ jest rzeczą oczywistą, że wyrażenie przez Radę Miejską na przekazanie składników majątkowych w drodze aportu spółce prawa handlowego jest równoznaczne z przeznaczeniem wymienionej w uchwale nieruchomości do zbycia, w rozumieniu art. 34 ust. 4 zd. 1 u.g.n. Zatem podjęcie przedmiotowej uchwały naruszało interes prawny skarżącej wynikający z art. 34 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 34 ust. 4 zd. 1 u.g.n., co dawało jej legitymację czynną do wniesienia skargi na przedmiotową uchwałę Rady Miejskiej w Nakle n/Notecią na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. Każda inna wykładnia przywołanych przepisów jest błędna, ponieważ w świetle zasady demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji RP) nie jest dopuszczalna taka interpretacja jakiekolwiek przepisu prawa, która by naruszała zagwarantowane ustawowo prawa obywatelskie.
O tym, czy sąd stwierdzi nieważność zaskarżonego aktu organu jednostki samorządu terytorialnego, czy też ograniczy się do stwierdzenia, że został wydany z naruszeniem prawa (art. 147 § 1 p.p.s.a.), przesądza waga stwierdzonego naruszenia prawa. Przy tym ocena wagi stwierdzonego naruszenia prawa (istotne – nieistotne) zostaje pozostawiona sądowi, który w tym względzie nie jest krępowany żadnymi kryteriami normatywnymi. Ocena ta powinna jednak uwzględniać występujące w sprawie okoliczności faktyczne i prawne. W warunkach rozpoznawanej sprawy naruszenie trybu określonego w art. 34 ust. 4 zd. 1 u.g.n. jest istotnym naruszeniem prawa, ponieważ może mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jest oczywiste, że gdyby skarżąca została prawidłowo zawiadomiona o zamiarze zbycia nieruchomości i skorzystałaby z przysługującego jej uprawnienia do nabycia zajmowanego lokalu mieszkalnego, to przedmiotowa nieruchomość nie mogłaby być wniesiona przez Gminę aportem do spółki prawa handlowego.
Dodać należy, że na mocy przepisu szczególnego, jakim jest art. 94 u.s.g., sąd administracyjny jest władny stwierdzić jedynie o niezgodności zaskarżonej uchwały lub zarządzenia organu gminy z prawem, jeżeli minął rok – co miało miejsce w rozpoznawanej sprawie – od daty ich przedłożenia w przepisanym terminie (art. 90 ust. 1 u.s.g.) organowi nadzoru albo jeżeli są one aktem prawa miejscowego, a jednocześnie istnieją przesłanki stwierdzenia nieważności.
Z tych względów i biorąc pod uwagę, że w postępowaniu kasacyjnym nie stwierdzono naruszeń przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd działając na podstawie art. 188 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i art. 147 § 1 in fine p.p.s.a. w zw. z art. 94 ust. 1 u.s.g. i art. 193 p.p.s.a. uznał, że skargę kasacyjną należało uwzględnić poprzez uchylenie zaskarżonego wyroku oraz stwierdzenie, że uchwała Rady Miejskiej w Nakle n/Notecią z 29 grudnia 2005 r., nr XXXIX/372/05 w przedmiocie wyrażenia zgody na przekazanie składników majątkowych w drodze aportu została wydana z naruszeniem prawa.
O kosztach postępowania kasacyjnego Sąd orzekł na zasadzie art. 203 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 2 pkt c) i § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.), biorąc pod uwagę charakter sprawy oraz wkład pracy pełnomocnika w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło