II OSK 1668/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Włodzimierz Ryms sędzia NSA Jacek Chlebny (spr.) sędzia del. WSA Maciej Dybowski Protokolant Karolina Kubik po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2010 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej C. M. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 lipca 2009 r. sygn. akt IV SA/Wa 651/09 w sprawie ze skargi C. M. S. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia posiadania obywatelstwa polskiego oddala skargę kasacyjną. Zaskarżonym wyrokiem z 9 lipca 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę C. M. S. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z (...) marca 2009 r. utrzymującą w mocy decyzję Wojewody Opolskiego z (...) stycznia 2009 r. o odmowie stwierdzenia posiadania przez skarżącą obywatelstwa polskiego. Wojewódzki Sąd Administracyjny przyjął za podstawę rozstrzygnięcia stan faktyczny ustalony przez organ odwoławczy. Z ustaleń organu wynika, że C. M. S. urodziła się jako K. M. K., obywatelka polska, córka G. i H. z domu S. w dniu (...) sierpnia 1959 r. w miejscowości K. W 1979 r. skarżąca wyjechała z Polski do Republiki Federalnej Niemiec i w granicznym obozie przejściowym we F. - jako przesiedleniec -uzyskała poświadczenie rejestracji nr (...), z którego wynika, że od urodzenia posiada ona również obywatelstwo niemieckie. W dniu 12 lutego 1987 r. C. M. S. złożyła w Wydziale Konsularnym Ambasady PRL w B. wniosek o udzielenie zezwolenia na zmianę obywatelstwa polskiego na obywatelstwo Republiki Federalnej Niemiec. Decyzją z (...) września 1987 r. Kierownik Wydziału Konsularnego Ambasady PRL w B. udzielił wnioskodawczyni tego zezwolenia, które obejmowało także jej małoletniego syna D. R. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, albowiem organy obu instancji prawidłowo przyjęły, że skarżąca utraciła obywatelstwo polskie w dniu uzyskania zezwolenia właściwego organu polskiego na zmianę obywatelstwa. Sąd wskazał, że materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji jest art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1962 r. o obywatelstwie polskim (Dz. U. Nr 10, poz. 49 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w dniu 2 września 1987 r., zgodnie z którym obywatel polski mógł nabyć obywatelstwo obce jedynie za zezwoleniem właściwego organu polskiego na zmianę obywatelstwa, a nabycie obywatelstwa obcego pociągało za sobą utratę obywatelstwa polskiego. W ocenie Sądu I instancji, organy administracji słusznie uznały, że skarżąca spełniła przesłanki wskazane w tym przepisie, ponieważ wystąpiła z wnioskiem do właściwego organu o zezwolenie na zmianę obywatelstwa polskiego na niemieckie, takie zezwolenie uzyskała (decyzja z Kierownik Wydziału Konsularnego Ambasady PRL w B. z (...) września 1987 r.) oraz nabyła obywatelstwo obce. W związku z tym, że skarżąca nabyła obywatelstwo niemieckie przed uzyskaniem zezwolenia właściwego organu polskiego na zmianę obywatelstwa polskiego, utrata przez nią obywatelstwa polskiego nastąpiła w dniu uzyskania przez nią tego zezwolenia, tj. (...) września 1987 r. W odniesieniu do zarzutów skargi dotyczących odpowiedniej kolejności uzyskania zezwolenia na zmianę obywatelstwa i nabycia obcego obywatelstwa, Sąd I instancji stwierdził, że przesłanki utraty obywatelstwa polskiego wynikające z art. 13 ust. 1 powołanej ustawy muszą być spełnione łącznie. Nie ma natomiast decydującego znaczenia kolejność spełnienia tych przesłanek. Sąd wskazał, że zgodnie z przepisami ustawy z 1962 r. o obywatelstwie polskim skarżąca, wyjeżdżając z Polski w 1979 r., posiadała wyłącznie obywatelstwo polskie. W świetle prawa polskiego nabyła ona obywatelstwo obce dopiero po wyjeździe na stałe do Republiki Federalnej Niemiec, gdyż wtedy poddała się niemieckiemu porządkowi prawnemu. Jej status jako obywatelki niemieckiej regulowało prawo niemieckie, którego polskie organy administracji publicznej stosować nie mogły, gdyż, zgodnie z art. 6 k.p.a., podstawą ich działania jest wyłącznie prawo polskie. Skarżąca uzyskała obywatelstwo Republiki Federalnej Niemiec zgodnie z obowiązującym w tym państwie porządkiem prawnym i nie ma znaczenia dla prawa polskiego, a w szczególności dla zastosowania art. 13 ust. 1 ustawy z 1962 r. o obywatelstwie polskim, czy nastąpiło to z chwilą urodzenia skarżącej, czy z jakąś inną datą. W odniesieniu do zarzutu skargi dotyczącego braku kompetencji Kierownika Urzędu Konsularnego Ambasady PRL w B. do udzielania zezwoleń na zmianę obywatelstwa, Sąd wskazał, iż w myśl art. 16 ust. 1 powołanej ustawy w brzmieniu obowiązującym w 1987 r. o zezwoleniu na zmianę obywatelstwa polskiego orzekała Rada Państwa, która mogła upoważnić Ministra Spraw Zagranicznych do udzielania zezwoleń na zmianę obywatelstwa polskiego osobom zamieszkałym za granicą. Rada Państwa mogła też wyrazić zgodę na przekazanie przez Ministra Spraw Zagranicznych decyzji w tych sprawach kierownikom niektórych urzędów konsularnych (art. 16 ust. 3 ustawy). Na podstawie art. 16 ust. 3 ustawy z dnia 15 lutego 1962 r. o obywatelstwie polskim Rada Państwa 26 czerwca 1975 r. podjęła uchwałę Nr 51/75 w sprawie upoważnienia Ministra Spraw Zagranicznych do udzielania zezwoleń na zmianę obywatelstwa polskiego osobom zamieszkałym za granicą. W pkt 2 tej uchwały Rada Państwa wyraziła zgodę na przekazanie przez Ministra Spraw Zagranicznych kierownikom wymienionych w tej uchwale urzędów konsularnych decyzji w sprawach udzielania zezwoleń na zmianę obywatelstwa polskiego tym osobom zamieszkałym za granicą, które w myśl prawa obcego nabyły już obywatelstwo obce, bądź uzyskały przyrzeczenie nadania obywatelstwa obcego. Pod pozycją 29 pkt 2 uchwały wymieniono Republikę Federalną Niemiec i Wydział Konsularny Ambasady PRL w B. Minister Spraw Zagranicznych zarządzeniem Nr 10 z dnia 15 lipca 1975 r. upoważnił kierowników niektórych urzędów konsularnych PRL, w tym Kierownika Wydziału Konsularnego Ambasady PRL w B. (pkt 29) do udzielania wskazanych zezwoleń. Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że jeżeli skarżąca kwestionuje właściwość tego organu do udzielenia zezwolenia na zmianę obywatelstwa oraz tryb wydania przez niego decyzji z (...) września 1987 r., to może złożyć wniosek o stwierdzenie nieważności tej decyzji. Dopóki ta decyzja pozostaje w obiegu prawnym wiąże inne organy administracji publicznej. Skargę kasacyjną od tego wyroku wniosła C. M. S., podnosząc zarzuty naruszenia prawa materialnego, tj. : - art. 1 w zw. z art. 2 Konwencji w sprawie pewnych zagadnień dotyczących kolizji ustaw o obywatelstwie podpisanej w Hadze dnia 12 kwietnia 1930 r., ratyfikowanej przez Rzeczypospolitą Polską w dniu 12 maja 1934 r. (na mocy ustawy z 5 marca 1934 r. (Dz. U. Nr 47, poz. 361)) poprzez ich błędne zastosowanie polegające na uznaniu, że skarżąca nabyła obywatelstwo obce dopiero po wyjeździe na stałe do Republiki Federalnej Niemiec, - art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1962 r. o obywatelstwie polskim (Dz. U. Nr 10, poz. 49 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w dniu 2 września 1987 r. przez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż nie ma znaczenia prawnego kolejność spełnienia przesłanek utraty obywatelstwa polskiego określonych w tym przepisie, jak również poprzez przyjęcie, że powołana regulacja nabycia obywatelstwa obcego znajduje zastosowanie także w przypadku osoby posiadającej takie obywatelstwo od urodzenia. Powołując się na podstawę kasacyjną określoną w art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i uwzględnienie skargi przez Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 p.p.s.a., ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, jak również o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania za obie instancje. Uzasadniając zarzut naruszenia art. 1 w zw. z art. 2 Konwencji haskiej strona skarżąca wskazała, że Sąd naruszył przepisy wyrażające ogólną zasadę prawa międzynarodowego, że o kwestii posiadania obywatelstwa danego państwa decyduje prawo wewnętrzne tego państwa. Ze złożonego do akt sprawy dokumentu poświadczenia rejestracji wystawionego przez właściwy organ Republiki Federalnej Niemiec wynika, że posiada ona obywatelstwo niemieckie od urodzenia, nie zaś - jak stwierdził Sąd I instancji – od daty wyjazdu na stałe do tego państwa. Zdaniem skarżącej, wbrew stanowisku Sądu I instancji, istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia tej sprawy miała kolejność spełnienia przez nią przesłanek utraty obywatelstwa polskiego określonych w art. 13 ust. 1 ustawy z 1962 r. o obywatelstwie polskim. Z przepisu tego wynika, że uzyskanie zezwolenia właściwego organu na zmianę obywatelstwa nie było bezpośrednią przyczyną utraty obywatelstwa polskiego. Skutek prawny utraty tego obywatelstwa następował dopiero z dniem nabycia obywatelstwa obcego. Literalna wykładnia tego przepisu wskazuje więc na konieczne następstwo czasowe przesłanek utraty obywatelstwa. Ponadto przepis art. 13 ust. 1 ustawy przewidywał zgodę organu polskiego na "zmianę" obywatelstwa. Uzyskanie obywatelstwa obcego przed wyrażeniem przez organ polski tej zgody powodowało, że z chwilą jej wyrażenia nie następowała zmiana obywatelstwa, ponieważ strona to obywatelstwo już posiadała. Strona skarżąca podniosła również, że regulacja art. 13 powołanej ustawy miała zapobiec powstaniu podwójnego obywatelstwa w drodze wtórnego nabycia obywatelstwa obcego. Przepis ten nie dotyczył natomiast przypadku posiadania podwójnego obywatelstwa od urodzenia, ponieważ w takiej sytuacji przesłanka utraty obywatelstwa polskiego następowałaby już w momencie jego nabycia, które następowało równocześnie z nabyciem obywatelstwa państwa obcego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Kwestią sporną w tej sprawie jest znaczenie prawne określonej kolejności spełnienia przesłanek utraty obywatelstwa polskiego wymienionych w art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1962 r. o obywatelstwie polskim (Dz. U. Nr 10, poz. 49 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w dacie uzyskania przez skarżącą zezwolenia na zmianę obywatelstwa ((...) września 1987 r.). Strona skarżąca, podnosząc w skardze kasacyjnej zarzut dokonania przez Sąd I instancji błędnej wykładni tego przepisu, twierdzi bowiem, że skutek prawny utraty obywatelstwa polskiego przez skarżącą mógłby nastąpić tylko w przypadku, gdyby najpierw uzyskała ona zezwolenie właściwego organu na zmianę obywatelstwa, a dopiero później nabyła obywatelstwo obce. Rozstrzygnięcie tego sporu wymaga w pierwszej kolejności zwrócenia uwagi na jedną z ogólnych zasad polskiego prawa regulującego kwestię obywatelstwa, a mianowicie zasadę wyłączności obywatelstwa polskiego. Zgodnie z art. 2 powołanej ustawy, obywatel polski w myśl prawa polskiego nie może być równocześnie uznawany za obywatela innego państwa. Oznacza to, że obywatel polski posiadający równocześnie obywatelstwo innego państwa do momentu utraty obywatelstwa polskiego jest traktowany przez władze polskie wyłącznie jako obywatel polski. W wyroku z 22 maja 2007 r., I OSK 947/06 (publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www.nsa.gov.pl) Naczelny Sąd Administracyjny, stwierdził, że zasada wyłączności obywatelstwa wyklucza uznanie na gruncie prawa polskiego obywatela polskiego za obywatela innego państwa. W praktyce zasada ta sprowadza się do tego, że Rzeczypospolita nie uznaje obcych obywatelstw własnych obywateli, gdy wchodzą w stosunki z polskimi organami państwowymi lub dokonują czynności na podstawie prawa polskiego. Z omawianą zasadą ściśle związany jest przepis art. 13 ust. 1 ustawy z 1962 r. o obywatelstwie polskim. O ile bowiem przepis art. 2 tej ustawy dotyczy sytuacji nabycia przez obywatela polskiego obywatelstwa obcego, które nie wywiera skutków prawnych na gruncie polskiego prawa o obywatelstwie, o tyle przepis art. 13 ust. 1 ustawy reguluje sytuację nabycia przez obywatela polskiego obywatelstwa obcego prowadzącego do utraty obywatelstwa polskiego. Zgodnie z tym przepisem w brzmieniu obowiązującym do dnia wejścia w życie ustawy z dnia 24 lipca 1998 r. o zmianie niektórych ustaw określających kompetencje organów administracji publicznej - w związku z reformą ustrojową państwa (Dz. U. Nr 106, poz. 668 ze zm.) tj. do dnia 31 grudnia 1998 r., z zastrzeżeniem wyjątków w ustawie przewidzianych obywatel polski może nabyć obywatelstwo obce jedynie za zezwoleniem właściwego organu polskiego na zmianę obywatelstwa. Nabycie obywatelstwa obcego pociąga za sobą utratę obywatelstwa polskiego. W kontekście zasady wyłączności obywatelstwa polskiego uzyskanie zezwolenia właściwego organu polskiego na zmianę obywatelstwa oznaczało, że w stosunku do państwa polskiego określona osoba przestała być obywatelem polskim, została "zwolniona z polskiego obywatelstwa". Od dnia uzyskania tego zezwolenia osoba taka mogła legitymować się w stosunku do państwa polskiego obywatelstwem innego państwa, o ile je wcześniej nabyła, gdyż posiadanie obywatelstwa obcego z tym dniem zyskało znaczenie prawne również na gruncie prawa polskiego. Jednocześnie tylko skuteczne w świetle prawa polskiego nabycie obywatelstwa obcego powodowało utratę obywatelstwa polskiego. Z treści art. 13 ust. 1 ustawy wynika, że obywatel polski mógł nabyć obywatelstwo obce jedynie za zezwoleniem właściwego organu polskiego na zmianę obywatelstwa. Nie chodzi tu jednak zezwolenie na nabycie obywatelstwa innego państwa skuteczne na gruncie prawa tego państwa, lecz zezwolenie na zmianę obywatelstwa skutkujące nabyciem obywatelstwa obcego w świetle prawa polskiego. Państwo polskie nie mogło bowiem decydować, kiedy następuje nabycie obywatelstwa innego państwa w świetle prawa tego państwa, gdyż oznaczałoby to wkraczanie w kompetencje wewnętrzne tego państwa. Zgodnie z art. 1 zdanie pierwsze Konwencji haskiej z 1930 r. w sprawie pewnych zagadnień dotyczących kolizji ustaw o obywatelstwie każde państwo władne jest określić w swym ustawodawstwie, kto jest jego obywatelem. Tym bardziej polskie organy nie były władne udzielać zezwolenia na nabycie przez obywatela polskiego obywatelstwa innego państwa wywierającego skutki na gruncie prawa tego państwa. Przewidziane w art. 13 ust. 1 ustawy zezwolenie właściwego organu polskiego na zmianę obywatelstwa miało więc decydujące znaczenie, jeżeli chodzi o skuteczność w świetle prawa polskiego nabycia przez obywatela polskiego obywatelstwa innego państwa. Brak takiego zezwolenia oznaczał, że nabycie obywatelstwa obcego nie miało znaczenia dla sytuacji prawnej jednostki w płaszczyźnie polskiego obywatelstwa i nie powodowało zmiany obywatelstwa. Natomiast jego uzyskanie i jednoczesne posiadanie lub późniejsze nabycie obywatelstwa obcego powodowało, że obywatel polski tracił obywatelstwo polskie i był uważany przez państwo polskie wyłącznie za obywatela obcego państwa. Skoro nabycie obywatelstwa obcego było skuteczne na gruncie prawa polskiego dopiero od dnia uzyskania zezwolenia na zmianę obywatelstwa, to nie ma istotnego znaczenia czy w świetle prawa obcego państwa obywatel polski nabył jego obywatelstwo przed, czy po uzyskaniu tego zezwolenia. Nawet, jeżeli obywatel polski w myśl przepisów prawa obcego nabył obywatelstwo obce przed uzyskaniem zezwolenia właściwego organu polskiego na zmianę obywatelstwa, to i tak dopiero z chwilą uzyskania tego zezwolenia nabycie obywatelstwa obcego odnosiło skutek prawny na gruncie prawa polskiego. Utrata obywatelstwa polskiego następowała w takim przypadku z dniem udzielenia zezwolenia, ponieważ w tym dniu zostały spełnione obie przesłanki określone w art. 13 ust. 1 ustawy (uzyskanie zezwolenia na zmianę obywatelstwa oraz skuteczne na gruncie prawa polskiego nabycie obywatelstwa obcego). Natomiast w przypadku nabycia obywatelstwa innego państwa już po uzyskaniu zezwolenia, utrata obywatelstwa polskiego następowała z dniem nabycia obywatelstwa obcego. Zezwolenie właściwego organu na zmianę obywatelstwa, o którym mowa w art. 13 ust. 1 ustawy w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 1998 r. mogło być więc udzielone obywatelowi polskiemu ex post, a więc już po nabyciu przez niego obywatelstwa innego państwa w świetle prawa tego państwa. W takim przypadku utrata obywatelstwa polskiego następowała w dniu uzyskania przez obywatela polskiego tego zezwolenia. Pogląd ten podzielany jest w literaturze (W. Ramus, Instytucje prawa o obywatelstwie polskim, Warszawa 1980, s. 247, s. 251-252) oraz orzecznictwie (wyrok NSA z 23 grudnia 2008 r., II OSK 903/07, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, wyrok WSA w Warszawie z 1 grudnia 2006 r., IV SA/Wa 1320/06, niepubl.). W powołanym wyroku Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że z art. 13 ustawy z dnia 15 lutego 1962 r. o obywatelstwie polskim nie wynika, iż zezwolenie na zmianę obywatelstwa mogło być udzielone tylko wówczas, gdy obywatel polski nie nabył jeszcze obywatelstwa obcego. Nabycie obywatelstwa obcego bez zezwolenia powodowało ten skutek, że obywatel polski w myśl prawa polskiego nie był uznawany za obywatela innego państwa (art. 2 ustawy o obywatelstwie polskim). Tak więc dopiero udzielenie zezwolenia na zmianę obywatelstwa w stosunku do takiej osoby pociągało za sobą utratę obywatelstwa polskiego, jeżeli ta osoba nabyła obywatelstwo obce. Wbrew twierdzeniom autora skargi kasacyjnej, w sprzeczności z prezentowanym stanowiskiem nie pozostaje pogląd wyrażony przez Sąd Najwyższy w postanowieniu z 13 grudnia 1990 r., III SW 49/90 (Lex 465404). Teza tego orzeczenia, która brzmi: "Nabycie obywatelstwa obcego tylko wtedy powoduje utratę obywatelstwa polskiego, gdy następuje po uprzednim zezwoleniu właściwego organu polskiego na zmianę obywatelstwa", nie może być odczytywana w oderwaniu od treści jego uzasadnienia. W postanowieniu tym Sąd Najwyższy nie rozstrzygał kwestii znaczenia kolejności spełnienia przesłanek utraty obywatelstwa określonych w art. 13 ust. 1 ustawy. Z orzeczenia tego wynika jedynie, że koniecznym warunkiem utraty obywatelstwa polskiego w przypadku nabycia przez obywatela polskiego obywatelstwa obcego jest uzyskanie zezwolenia właściwego organu polskiego na zmianę obywatelstwa (w stanie faktycznym tej sprawy obywatel polski takiego zezwolenia nie uzyskał, wobec czego nie utracił obywatelstwa polskiego). Należy również zwrócić uwagę na treść art. 7 zdanie pierwsze Konwencji haskiej z 1930 r. w sprawie pewnych zagadnień dotyczących kolizji ustaw o obywatelstwie, który stanowi, że pozwolenie na ekspatriację, o ile jest ono przewidziane przez dane ustawodawstwo, pociąga za sobą utratę obywatelstwa tego Państwa, które go udzieliło, jedynie o ile posiadacz pozwolenia ma już inne obywatelstwo, w przeciwnym zaś razie, tylko od chwili, kiedy uzyskuje nowe. Z powołanego przepisu Konwencji, którego celem jest zapobieżenie powstaniu bezpaństwowości, można również wyprowadzić wniosek, że możliwe jest udzielenie przez państwo pozwolenia na ekspatriację w sytuacji, gdy jego obywatel posiada już obywatelstwo innego państwa. W takim wypadku utrata obywatelstwa tego państwa następuje z dniem uzyskania pozwolenia. Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że prezentowana przez stronę skarżącą wykładnia art. 13 ust. 1 ustawy z 1962 r. o obywatelstwie polskim w brzmieniu obowiązującym w dniu (...) września 1987 r. jest błędna, ponieważ w świetle tego przepisu, odczytywanego łącznie z art. 2 tej ustawy, nie miała znaczenia prawnego kolejność spełnienia przesłanek utraty obywatelstwa polskiego. Strona skarżąca wychodzi z błędnego założenia, że nabycie obywatelstwa obcego skutkujące utratą obywatelstwa polskiego w myśl art. 13 ust. 1 ustawy było równoznaczne z nabyciem tego obywatelstwa w świetle prawa innego państwa. Utratę obywatelstwa polskiego powodowało jednak wyłącznie nabycie obywatelstwa obcego skuteczne w stosunku do państwa polskiego, które - w świetle uregulowań art. 13 ust. 1 i art. 2 ustawy - nie mogło nastąpić wcześniej niż w dacie uzyskania zezwolenia na zmianę obywatelstwa. W rozpoznawanej sprawie Sąd I instancji prawidłowo uznał, że skarżąca utraciła obywatelstwo polskie z dniem uzyskania zezwolenia właściwego organu polskiego na zmianę obywatelstwa polskiego na obywatelstwo Republiki Federalnej Niemiec tj. (...) września 1987 r., gdyż zostały spełnione przesłanki określone w art. 13 ust. 1 ustawy z 1962 r. o obywatelstwie polskim. Wprawdzie przed uzyskaniem tego zezwolenia skarżąca nabyła obywatelstwo niemieckie, jednak w świetle prawa polskiego obywatelką Republiki Federalnej Niemiec stała się dopiero w dniu (...) września 1987 r., ponieważ z tym dniem przestała w stosunku do niej działać zasada wyłączności obywatelstwa polskiego (art. 2 ustawy). W odniesieniu do zarzutów naruszenia przez Sąd I instancji art. 1 w zw. z art. 2 Konwencji haskiej z 1930 r. w sprawie pewnych zagadnień dotyczących kolizji ustaw o obywatelstwie poprzez ich błędne zastosowanie polegające na uznaniu, że skarżąca nabyła obywatelstwo obce dopiero po wyjeździe na stałe do Republiki Federalnej Niemiec, wskazać należy, że w tej sprawie nie ma znaczenia data nabycia przez skarżącą obywatelstwa niemieckiego w myśl prawa obowiązującego w Republice Federalnej Niemiec, a więc czy nastąpiło to w dacie jej urodzenia, czy w dacie wyjazdu skarżącej do tego państwa. Sąd polski stosuje wyłącznie prawo polskie i nie jest władny ustalać, z jaką datą skarżąca nabyła obywatelstwo innego państwa na gruncie prawa tego państwa. Jak już wskazano powyżej, w świetle prawa polskiego skarżąca mogła nabyć obywatelstwo obce dopiero od dnia udzielenia jej przez właściwy organ polski zezwolenia na zmianę obywatelstwa. Bezspornym jest, że w dniu(...)września 1987 r. skarżąca posiadała już obywatelstwo niemieckie w rozumieniu prawa niemieckiego, a więc od tego dnia mogła być traktowana przez państwo polskie jako obywatelka Republiki Federalnej Niemiec. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.