I OSK 457/11
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2011-09-27
Skład orzekający: Marek Stojanowski, Joanna Runge-Lissowska, Leszek Kamiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zaszeregowanie stanowiska radcy prawnego w Wojskowym Sztabie Wojskowym do grupy uposażenia U-14, podczas gdy stanowiska głównego specjalisty występują na wyższych szczeblach Sił Zbrojnych i są zaszeregowane do wyższych grup uposażenia, stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 KPA w związku z art. 224 ust. 1 ustawy o radcach prawnych?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Ministra Obrony Narodowej, uznając, że Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo zinterpretował przepisy dotyczące zaszeregowania uposażenia radcy prawnego. Sąd podkreślił, że art. 224 ust. 1 ustawy o radcach prawnych ma charakter gwarancyjny i zapewnia radcy prawnemu uposażenie na poziomie nie niższym niż głównego specjalisty lub stanowiska równorzędnego, niezależnie od tego, czy takie stanowisko występuje w danej jednostce organizacyjnej, o ile istnieje ono w ramach całych Sił Zbrojnych. Przyznanie niższego uposażenia stanowi rażące naruszenie prawa.Stan faktyczny
P. N., radca prawny w Wojskowym Sztabie Wojskowym, został wyznaczony na stanowisko szefa wydziału z uposażeniem w grupie U-14. Wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji w części dotyczącej zaszeregowania, twierdząc, że narusza to art. 224 ust. 1 ustawy o radcach prawnych, który gwarantuje uposażenie na poziomie nie niższym niż głównego specjalisty. Minister Obrony Narodowej odmówił stwierdzenia nieważności, argumentując, że w Wojewódzkim Sztabie Wojskowym nie występowało stanowisko głównego specjalisty. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Ministra, uznając naruszenie prawa. Minister Obrony Narodowej wniósł skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną Ministra Obrony Narodowej.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Stojanowski, Sędzia NSA Joanna Runge-Lissowska, Sędzia del. WSA Leszek Kamiński (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Kamil Wertyński, po rozpoznaniu w dniu 27 września 2011 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Ministra Obrony Narodowej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 grudnia 2010 r. sygn. akt II SA/Wa 1386/10 w sprawie ze skargi P. N. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie wyznaczenia na stanowisko służbowe w części dotyczącej zaszeregowania tego stanowiska do grupy uposażenia U – 14 oddala skargę kasacyjną
Wyrokiem z dnia 1 grudnia 2010 r., sygn. akt II SA/Wa 1386/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, uwzględniając skargę P. N., uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie wyznaczenia na stanowisko służbowe w części dotyczącej zaszeregowania tego stanowiska do grupy uposażenia U-14. W uzasadnieniu wyroku Sąd przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne sprawy.
Decyzją z dnia [...] maja 1999 r. nr [...], (pkt 62), Minister Obrony Narodowej wyznaczył ppłk. P. N. na stanowisko służbowe szefa wydziału – radcę prawnego w Wojewódzkim Sztabie Wojskowym w K. We wspomnianej decyzji wskazano, że na zajmowanym stanowisku służbowym oficerowi przysługiwać będzie uposażenie zasadnicze według grupy uposażenia U-14. Od decyzji oficer nie wniósł odwołania, stała się ona ostateczna.
W dniu [...] listopada 2009 r. P. N. wystąpił do Ministra Obrony Narodowej z wnioskiem o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji, w części dotyczącej grupy uposażenia. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że zaszeregowanie stanowiska służbowego radcy prawnego do grupy uposażenia U-14 w sposób rażący narusza art. 224 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych. Przepis ten stanowi bowiem, że radcy prawnemu przysługuje uposażenie na poziomie nie niższym niż głównemu specjaliście albo innemu równorzędnemu stanowisku służbowemu. Natomiast, w ocenie wnioskodawcy, otrzymywane przez niego uposażenie było niższe od określonego w art. 224 ust. 1 cyt. ustawy o radcach prawnych.
Decyzją z dnia [...] marca 2010 r., nr [...], Minister Obrony Narodowej, na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 i art. 157 § 1 i § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst, jedn. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071, ze zm.) zw. dalej k.p.a., odmówił stwierdzenia nieważności decyzji nr [...] (pkt 62) z dnia [...] maja 1999 r., w części dotyczącej grupy uposażenia.
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że przedmiotowa decyzja w części dotyczącej grupy uposażenia nie narusza w sposób rażący przepisu art. 224 ust. 1 ustawy o radcach prawnych, gdyż otrzymywane przez oficera uposażenia było na poziomie kierowników znaczących komórek organizacyjnych jednostki wojskowej, w której pełnił służbę.
P. N. wystąpił do organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. We wniosku podniósł, że porównanie otrzymywanego przez niego uposażenia należ dokonać w odniesieniu do stanowiska służbowego głównego specjalisty (występującego w dowództwach Rodzajów Sił Zbrojnych i komórkach organizacyjnych Ministerstwa Obrony Narodowej), a nie w odniesieniu do stanowisk służbowych występujących w jednostce wojskowej, w której pełnił służbę.
Decyzją z dnia [...] lipca 2010 r., nr [...], Minister Obrony Narodowej, na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po ponownym rozpatrzeniu sprawy, utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję nr [...] z dnia [...] marca 2010 r.
W uzasadnieniu decyzji organ podkreślił, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, którego istotą jest ustalenie, czy decyzja podlegająca kontroli dotknięta jest jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Jedną z przesłanek uznania decyzji za nieważną jest natomiast, w myśl art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., wydanie jej z rażącym naruszeniem prawa, w przedmiotowej sprawie, art. 224 ust. 1 cyt. ustawy o radcach prawnych.
W ocenie organu, wskazanie przez Ministra Obrony Narodowej, że P. N. na stanowisku służbowym przysługiwało uposażenie zasadnicze w stawce przewidzianej dla grupy uposażenia U-14, nie narusza postanowienia zawartego w art. 224 ust. 1 ustawy o radcach prawnych. Przepis ten nakazuje bowiem ustalić wysokość uposażenia radcy prawnego na poziomie nie niższym niż przewidziane dla stanowiska służbowego głównego specjalisty lub innego równorzędnego stanowiska pracy. W strukturze organizacyjnej Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w K. nie występowało natomiast stanowisko służbowe głównego specjalisty. Stanowiska głównych specjalistów występowały jedynie na wyższych szczeblach dowodzenia (rodzaju Sił Zbrojnych i urzędu Ministra Obrony Narodowej) i były zaszeregowane do stopnia etatowego pułkownika i grupy uposażenia U-10 lub U-09. Ponadto stanowiska służbowe występowały w instytucjach cywilnych i były zaszeregowane do niższych grup uposażenia. Oznacza to, że nie można wprost i jednoznacznie stwierdzić, które stanowiska służbowe w strukturze organizacyjnej Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w K. odpowiadały (były równorzędne) stanowiskom głównych specjalistów. Nie można zatem w sytuacji, gdy w danej jednostce organizacyjnej nie występuje stanowisko służbowe głównego specjalisty twierdzić, że ustalona wysokość uposażenia radcy prawnego w sposób oczywisty i bezsprzeczny nie odpowiada wysokości uposażenia przewidzianego dla głównego specjalisty.
W obowiązującej do dnia [...] czerwca 2004 r. strukturze organizacyjnej Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w K. stanowisko służbowe radcy prawnego było pod względem uposażenia zasadniczego według stanowiska służbowego zaszeregowane na poziomie szefów komórek wewnętrznych (wydziałów). Do wyższych grup uposażenia zaszeregowane były jedynie stanowiska Szefa i zastępcy Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w K. Dokonując zatem oceny naruszenia ustawy o radcach prawnych wyłącznie poprzez kwestię uposażenia zasadniczego według stanowiska służbowego (pomijając wysokość pozostałych obligatoryjnych składników uposażenia) stwierdzić należy, że zaszeregowanie to odpowiadało dyrektywie zawartej w ustawie o radcach prawnych. P. N. otrzymywał bowiem uposażenie na poziomie wyższym niż pozostali kierownicy znaczących komórek organizacyjnych Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w K.
W ocenie organu, użyte przez ustawodawcę w art. 224 ust. 1 ustawy o radcach prawnych pojęcie "jednostki organizacyjnej" należy odnosić do jednostki organizacyjnej, w której radca prawny – żołnierz zawodowy pełni służbę wojskową. Zauważyć bowiem należy, że zgodnie z art. 9 ust. 3 omawianej ustawy, w organie państwowym radca prawny może być zatrudniony także w wyodrębnionej jednostce organizacyjnej i podlegać jej kierownikowi. Porównywania stanowisk pod względem uposażenia należy więc dokonywać w ramach jednostki organizacyjnej, w której P. N. pełnił zawodową służbę wojskową. Za niedopuszczalne należy uznać odnoszenie pojęcia "jednostki organizacyjnej" do całości Sił Zbrojnych. W takim bowiem przypadku dokonanie porównania stanowiska służbowego radcy prawnego w odniesieniu do wszystkich stanowisk służbowych występujących w Siłach Zbrojnych prowadziłoby do sytuacji, że radca prawny otrzymywałby wyższe uposażenie od dowódcy jednostki wojskowej, w której pełni służbę. Organ podkreślił jednocześnie, że P. N. nigdy nie podlegał bezpośrednio pod Ministra Obrony Narodowej i nie wykonywał obsługi prawnej na rzecz całych Sił Zbrojnych. Uznanie "jednostki organizacyjnej" jako całości Sił Zbrojnych wiązałoby się natomiast, zdaniem organu, z koniecznością świadczenia przez radcę prawnego – żołnierza zawodowego pomocy prawnej na rzecz wszystkich jednostek organizacyjnych wchodzących w skład Sił Zbrojnych. Nie można bowiem dokonywać na gruncie ustawy o radcach prawnych rozróżnienia pojęcia jednostki organizacyjnej i przyjmować, że dla celów uposażeniowych są to całe Siły Zbrojne, natomiast pod kątem świadczonej służby pojęcie to byłoby ograniczone wyłącznie do jednej jednostki wojskowej. Ustawodawca wprowadzając regułę ustalania uposażenia nie mógł bowiem jej ustalić w oderwaniu od zakresu wykonywanej pracy. Główni specjaliści pełniący służbę w Siłach Zbrojnych wykonują pracę na rzecz komórek organizacyjnych, w których pełnią służbę. Skoro natomiast świadczenie pomocy prawnej w ramach stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej przez P. N. ograniczało się wyłącznie do Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w K., to kwestia ustalania otrzymywanego przez niego uposażenia powinna być odniesiona do stanowisk występujących w tym Sztabie.
W przedmiotowej sprawie nie zachodzi zatem przesłanka opisana w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., która upoważniałaby Ministra Obrony Narodowej do stwierdzenia nieważności decyzji nr [...] z dnia [...] maja 1999 r., w części dotyczącej grupy uposażenia zasadniczego.
Powyższą decyzję zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie P. N., wnosząc o jej uchylenie jako naruszającej prawo oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisany. W skardze skarżący zarzucił organowi: błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie przepisu art. 224 ust. l w związku z art.8 ust. 5 w związku z art. 75 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych, poprzez określenie dla zajmowanego przez niego stanowiska radcy prawnego uposażenia na poziomie zaszeregowania do poziomu starszego specjalisty, a nie jak być powinno, przyznanie uposażenia głównego specjalisty, co stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art.156 § 1 pkt 2 k.p.a.; naruszenie prawa procesowego, tj. art. 7 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy mając na względzie słuszny interes obywatela, art. 77 § 1 k.p.a. przez zaniechanie obowiązku zebrania w sposób wyczerpujący i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, a także art. 12 k.p.a. i art. 35 § 3 k.p.a. poprzez załatwienie sprawy z rażącym przekroczeniem ustawowych terminów.
W uzasadnieniu skargi P. N. podkreślił, że istotą sporu w niniejszej sprawie jest istnienie faktu, iż szef wydziału prawnego, radca prawny zaszeregowany do poziomu uposażenia starszego specjalisty, nie był tak samo uposażony jak główny specjalista, a zatem nastąpiło rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Przepis art. 224 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych jest bowiem przepisem gwarancyjnym, zabezpieczającym wynagrodzenie radcy prawnego na poziomie głównego specjalisty, którego nie można w żadnym wypadku naruszać. Na poparcie swojego stanowiska skarżący powołał się na wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 3 września 2009 r. sygn. akt I OSK 1494/08 oraz z dnia 25 września 2009 r. sygn. akt I OSK 1493/08, wydane w analogicznych sprawach.
W odpowiedzi na skargę Minister Obrony Narodowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W ocenie organu, podnoszony przez skarżącego zarzut rażącego naruszenia ustawy o radcach prawnych byłby zasadny w sytuacji, gdy należne mu uposażenie zostałoby ustalone na poziomie jaskrawo niskim w stosunku do uposażeń otrzymywanych przez innych żołnierzy zawodowych, którzy pełnili służbę w Wojewódzkim Sztabie Wojskowym w K., w korpusie oficerów starszych. Ustalenie natomiast wysokości tego uposażenia na poziomie innych kluczowych stanowisk służbowych występujących w tej jednostce wojskowej, nie może zostać uznane jako rażące naruszenie prawa.
Skarżący w piśmie procesowym z dnia 19 listopada 2010 r. podtrzymał zarzuty skargi. Podniósł jednocześnie, iż twierdzenie organu, że wykonywał obsługę prawną wyłącznie na rzecz jednej jednostki organizacyjne, tj. Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w K. jest błędne. Wykonywana przez niego obsługa prawna obejmowała bowiem również osiem podległych pod Wojewódzki Sztab Wojskowy jednostek organizacyjnych, ponadto dotyczyła prowadzenia wszystkich spraw odszkodowawczych dotyczących jednostek wojskowych znajdujących się na terenie województwa, w tym dotyczyła także jednostek podległych pod wojska lotnicze oraz szpitala wojskowego, obejmowała także prowadzenie spraw procesowych zleconych przez Ministra Obrony Narodowej.
W kolejnym piśmie procesowym z dnia 29 listopada 2010 r. skarżący powołał się na zarządzenie Ministra Obrony Narodowej nr 24/MON z dnia 20 maja 1983 r. w sprawie obsługi prawnej w wojsku. Zaznaczył, iż przepisy tego zarządzenia, określające usytuowanie radcy prawnego, zaprzeczają twierdzeniom organu, iż wykonywana przez radcę prawnego - Szefa Wydziału Prawnego - obsługa prawna była wykonywana wyłącznie na rzecz jednej jednostki organizacyjnej, tj. Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w K.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 1 grudnia 2010 r. sygn. akt II SA/Wa 1386/10, uwzględniając skargę wskazał, że skarga w niniejszej sprawie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja Ministra Obrony Narodowej oraz utrzymana nią w mocy decyzja tego organu z dnia [...] marca 2010 r. wydane zostały z naruszeniem prawa. Stosownie do treści art. 224 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. Nr 19, poz. 145, ze zm.), radca prawny wykonujący zawód na podstawie stosunku pracy ma prawo do wynagrodzenia i innych świadczeń określonych w układzie zbiorowym pracy lub w przepisach o wynagradzaniu pracowników, obowiązujących w jednostce organizacyjnej zatrudniającej radcę prawnego. Wynagrodzenie to nie może być niższe od wynagrodzenia przewidzianego dla stanowiska pracy głównego specjalisty lub innego równorzędnego stanowiska pracy (...).
W sprawie niniejszej Minister Obrony Narodowej nie negował, że do obsługi prawnej w wojsku mają zastosowanie zasady dotyczące wynagradzania radców prawnych ustanowione w powołanym wyżej przepisie ustawy jednakże podnosił, że w strukturze organizacyjnej Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w K. nie było stanowiska służbowego głównego specjalisty. Stanowiska głównych specjalistów występowały jedynie na wyższych szczeblach dowodzenia (rodzaju Sił Zbrojnych i urzędu Ministra Obrony Narodowej) i były zaszeregowane do stopnia etatowego pułkownika i grupy uposażenia U-10 lub U-09. Ustalenie zatem w decyzji nr [...] (pkt 62) z dnia [...] maja 1999 r. uposażenia zasadniczego skarżącego w stawce przewidzianej dla grupy uposażenia U-14, czyli na poziomie innych kluczowych stanowisk służbowych występujących w tej jednostce wojskowej, nie może zostać uznane jako rażące naruszenie przepisu art. 224 ust. 1 ustawy o radcach prawnych prawa.
W ocenie Sądu z powyższym stanowiskiem organu nie można się zgodzić, gdyż nie uwzględnia ono zapisu art. 75 ustawy o radcach prawnych, zgodnie z którym stosunek służbowy oraz wynikające z niego prawa i obowiązki radców prawnych i aplikantów radcowskich będących żołnierzami w czynnej służbie wojskowej, funkcjonariuszami Policji, Urzędu Ochrony Państwa, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej lub Służby Więziennej w zakresie nie określonym niniejszą ustawą określają przepisy odrębnych ustaw. Z przepisu tego wynika zatem, że w zakresie nieuregulowanym ustawą o radcach prawnych kwestie związane z treścią stosunku służbowego radcy prawnego, będącego żołnierzem zawodowym, w tym w szczególności kwestię uposażenia, określają przepisy pragmatyczne.
Treść powołanego wyżej przepisu art. 75 ustawy o radcach prawnych uprawnia tym samym do stwierdzenia, że przepis art. 224 ust. 1 tej ustawy stanowi lex specialis w stosunku do przepisów pragmatycznych regulujących zasady wynagradzania żołnierzy zawodowych.
Ponadto Sąd mając na uwadze treści art. 8 ust. 5 ustawy o radcach prawnych, który stanowi, że ilekroć w ustawie jest mowa o "stosunku pracy", "zatrudnieniu", "wynagrodzeniu", rozumie się przez to również odpowiednio "stosunek służbowy", "pełnienie służby" i "uposażenie". Z przepis art. 224 ust. 1 ww. ustawy wynika wyraźnie zakaz przyznawania radcom prawnym - żołnierzom zawodowym uposażenia na poziomie niższym od uposażenia przewidzianego dla stanowiska głównego specjalisty lub innego równorzędnego stanowiska służbowego.
Jak słusznie podniósł skarżący, regulacja ta ma charakter gwarancyjny, gdyż w ten sposób ustawodawca zrównuje pod względem wynagrodzenia (uposażenia) stosunek pracy radcy prawnego ze stosunkiem służbowym, zapewniając, by w obu przypadkach radca prawny nie otrzymywał niższego wynagrodzenia (uposażenia), niż to, które przysługuje w danej strukturze organizacyjnej na stanowisku głównego specjalisty lub stanowisku równorzędnym. Z uwagi na fakt, że przepis ten ma charakter gwarancyjny należy jego brzmienie odnosić do wszystkich radców prawnych, a więc nie tylko zatrudnionych na podstawie stosunku pracy w podmiotach prawa prywatnego, ale także we wszelkich instytucjach publicznych, w tym także do tych wykonujących ten zawód na podstawie stosunku służbowego. Jeżeli natomiast w danej jednostce organizacyjnej nie przewidziano stanowisk głównego specjalisty, wówczas wynagrodzenie radcy prawnego winno odpowiadać stanowisku równorzędnemu, czyli najwyższemu specjalistycznemu stanowisku w obowiązującej strukturze.
Błędnym jest zatem stanowisko organu, że w sytuacji skarżącego porównania stanowisk można dokonać tylko w odniesieniu do stanowisk służbowych przewidzianych w Wojewódzkim Sztabie Wojskowym w K., a nie w odniesieniu do wszystkich stanowisk służbowych, przeznaczonych dla żołnierzy zawodowych występujących w Siłach Zbrojnych. Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 3 września 2009 r. sygn. akt I OSK 1494/08 "skoro przepis art. 224 ust. 1 ustawy o radcach prawnych pełni funkcję gwarancyjną, to konsekwencją tego jest zapewnienie wszystkim radcom prawnym, pełniącym służbę w Siłach Zbrojnych, uposażeń na tym samym poziomie, odpowiadającym uposażeniu głównego specjalisty. Na każdym szczeblu dowodzenia obowiązują przecież te same przepisy w zakresie uposażenia i dowódcy wszystkich jednostek wojskowych zobowiązani są do ich stosowania względem podległych im żołnierzy. Nie ma znaczenia prawnego, czy stanowisko głównego specjalisty występuje czy też nie na danym poziomie dowodzenia, ważne natomiast jest, że takie w ogóle istnieje w Siłach Zbrojnych i z tego powodu uposażenie radcy prawnego ma się kształtować na tym samym poziomie". Organ nie kwestionował faktu, iż w dacie wydawania decyzji Ministra Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] maja 1999 r. stanowiska głównych specjalistów występowały na wyższych szczeblach dowodzenia (rodzaju Sił Zbrojnych i urzędu Ministra Obrony Narodowej) i były zaszeregowane do stopnia etatowego pułkownika i grupy uposażenia U-10 lub U-09. Z kolei posiadany przez skarżącego stopień etatowy podpułkownika i grupa uposażenia U-14 były zaszeregowane do stanowiska starszego specjalisty. Okoliczność ta, w zestawieniu z treścią przepis art. 224 ust. 1 w związku z art. 8 ust. 5 i art. 75 ustawy o radcach prawnych, wskazuje zatem w sposób jednoznaczny, że uposażenie skarżącego nie było ukształtowane na poziomie uposażenia głównego specjalisty. Przyznanie radcy prawnemu - żołnierzowi zawodowemu uposażenia w wysokości niższej, niż przysługuje na stanowisku głównego specjalisty, świadczy w sposób oczywisty o naruszeniu przepisu art. 224 ust. 1 w związku z art. 8 ust. 5 i art. 75 ustawy o radcach prawnych, które winno być kwalifikowane w kategoriach rażącego naruszenia prawa, w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku opartą na przesłance z art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., złożył Minister Obrony Narodowej, wnosząc na podstawie art. 188 p.p.s.a. o uchylenie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 1 grudnia 2010 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 1386/10 i oddalenie skargi wniesionej przez płk. rez. P. N. na decyzję Ministra Obrony Narodowej Nr [...] z dnia [...] lipca 2010 r., ewentualnie stosownie do treści art. 185 p.p.s.a. wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego niniejszą skargą kasacyjną wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 grudnia 2010 r., sygn. akt II SA/Wa 1386/10 i przekazanie sprawy do ponownego rozstrzygnięcia Sądowi I instancji.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa materialnego, tj.: art. 224 ust. 1 w zw. z art. 9 ust. 1 oraz art. 8 ust. 5 w zw. z art. 75 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (t.j. Dz. U. z 2010 r., Nr 10, poz. 65, ze zm.) oraz w zw. z art. 6 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (t.j. Dz. U. z 2010 r., Nr 90, poz. 593, ze zm.) poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że jeżeli w danej jednostce organizacyjnej resortu obrony narodowej (samodzielnej jednostce wojskowej), niezależnie od jej hierarchicznego usytuowania, nie występuje stanowisko głównego specjalisty, to stanowisko radcy prawnego powinno być zaszeregowane do grupy uposażenia przysługującego głównemu specjaliście występującemu na najwyższych szczeblach resortu obrony narodowej (rodzajów Sił Zbrojnych i Ministerstwa Obrony Narodowej); art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 224 ust. 1 ustawy z dnia 06 lipca 1982 r. o radcach prawnych poprzez zastosowanie przepisu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., co związane było z błędną wykładnią przepisów prawa materialnego i przyjęciu że decyzja dotycząca przyznania radcy prawnemu uposażenia na poziomie szefów innych znaczących komórek organizacyjnych WSzW w K., w sytuacji gdy w tej jednostce organizacyjnej resortu ON nie było stanowiska głównego specjalisty, wydana została z rażącym naruszeniem prawa.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie zawiera zarzutu usprawiedliwiającego uchylenie zaskarżonego wyroku.
Naczelny Sąd Administracyjny, jak stanowi art. 183 § 1 p.p.s.a, rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonego orzeczenia z prawem materialnym i procesowym w granicach skargi kasacyjnej. Dokonując tej kontroli, Sąd nie jest uprawniony do badania ewentualnej wadliwości zaskarżonego orzeczenia, wykraczającej poza ramy wyznaczone zarzutami skargi kasacyjnej. Oznacza to zatem, że zakres rozpoznania sprawy wyznacza strona wnosząca skargę kasacyjną przez przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Nie dopatrzywszy się w niniejszej sprawie okoliczności uzasadniających nieważność postępowania, Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do oceny zarzutów skargi kasacyjnej i uznał, że podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty nie mają usprawiedliwionych podstaw.
W świetle art. 174 powołanej ustawy, skargę kasacyjną można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (ust. 1), taki też zarzut został wywiedziony przez Ministra Obrony Narodowej. Zarzut ten nie jest jednak zasadny, gdyż Sąd Wojewódzki prawidłowo zinterpretował brzmienie zastosowanych norm prawnych, powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 września 2009 r., sygn. akt I OSK 1494/08. W orzeczeniu tym, podobnie jak i w sprawie sygn. akt I OSK 1493/08 Naczelny Sąd Administracyjny analizując prawne aspekty sprawy, identyczne jak w sprawie obecnie rozpoznawanej, doszedł do przekonania, że skoro przepis art. 224 ust. 1 ustawy o radcach prawnych pełni funkcję gwarancyjną, to konsekwencją tego jest zapewnienie wszystkim radcom prawnym, pełniącym służbę w Siłach Zbrojnych, uposażeń na tym samym poziomie, odpowiadającym uposażeniu głównego specjalisty. Nie ma przy tym znaczenia prawnego, czy stanowisko głównego specjalisty występuje czy też nie na danym poziomie dowodzenia, ważne natomiast jest, że takie w ogóle istnieje w Siłach Zbrojnych i z tego powodu uposażenie radcy prawnego ma się kształtować na tym samym poziomie.
Okoliczności te oraz poglądy na znaczenie tego przepisu stały się podstawą do uchylenia przez Sąd Wojewódzki zaskarżonej decyzji i zaprezentowania w uzasadnieniu wyroku zakwestionowane przez organ wykładni przepisów, zgodnego z dotychczasową wykładnią przyjmowaną w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Również w rozpoznawanej sprawie, w składzie obecnie orzekającym, Naczelny Sąd Administracyjny podziela poglądy wyrażone w przywołanych orzeczeniach co do sposobu rozumienia art. 224 ust. 1 w zw. z art. 9 ust. 1 oraz art. 8 ust. 5 w zw. z art. 75 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych oraz w zw. z art. 6 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej, poza powtórzeniem poglądów, które organ wyrażał już wcześniej w zaskarżanej decyzji, nie podniesiono argumentów, które mogłyby podważać stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zajmowane w poprzednio rozstrzyganych sprawach, wobec czego obecnie orzekający skład Naczelnego Sądu Administracyjnego nie znalazł podstaw do zmiany stanowiska w tym zakresie.
Wobec powyższego uznając, że zarzuty skargi kasacyjnej nie okazały się usprawiedliwione, na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło