IV SA/Gl 727/09

WyrokWSA w Gliwicach2010-03-22

Skład orzekający: Sędzia NSA Szczepan Prax, Sędzia WSA Teresa Kurcyusz – Furmanik (sprawozdawca), Sędzia WSA Małgorzata Walentek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy może utrzymać w mocy decyzję odmowną stwierdzenia choroby zawodowej, gdy strona odmawia poddania się aktualnym badaniom lekarskim wymaganym przez obowiązujące przepisy?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy ma obowiązek stosować przepisy prawa materialnego obowiązujące w dniu wydania decyzji odwoławczej, w tym nowe rozporządzenia dotyczące chorób zawodowych. W przypadku odmowy strony poddania się aktualnym badaniom lekarskim przez uprawnione jednostki orzecznicze, organ może wywieść negatywne wnioski i utrzymać w mocy decyzję odmowną stwierdzenia choroby zawodowej. Obowiązek współdziałania strony w postępowaniu dowodowym jest istotny i brak współpracy może skutkować negatywnym rozstrzygnięciem.
Stan faktyczny
J. M. wniósł skargę na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. odmowną w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej narządu głosu. Organ I instancji odmówił wydania decyzji stwierdzającej chorobę zawodową, powołując się na wcześniejsze prawomocne orzeczenie oraz brak przesłanek ustawowych. Organ odwoławczy utrzymał tę decyzję w mocy, wskazując na odmowę strony poddania się aktualnym badaniom lekarskim. Skarżący podnosił, że był narażony na nadmierny wysiłek głosowy przez wiele lat i kwestionował orzeczenia lekarskie organów.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax Sędziowie Sędzia WSA Teresa Kurcyusz – Furmanik (spr.) Sędzia WSA Małgorzata Walentek Protokolant st. sekr. sąd. Magdalena Nowacka-Brzeźniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 marca 2010 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę. Decyzją Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w C. z dnia [...] Nr [...] skierowaną do J. M. orzeczono o odmowie wydania decyzji w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej narządu głosu wym. w poz. 15 wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115). W uzasadnieniu organ wskazał, iż z uwagi na fakt, że zainteresowany uzyskał już ostateczną decyzję w sprawie choroby zawodowej, jak też treść żądania strony i "brak przesłanek ustawowych do wydania nowej decyzji" należało orzec jak w sentencji decyzji. Odwołanie od tej decyzji złożył J. M. Domagał się rozpoznania choroby zawodowej, względnie uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Powoływał się na wieloletni okres narażenia na nadmiemy wysiłek głosowy w czasie pracy na stanowisku nauczyciela i na długoletnie leczenie laryngologiczne oraz dolegliwości narządu głosu -uważając, że orzeczenie Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. z dnia [...] wydane zostało na podstawie nieaktualnych przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych, wnosząc o ponowne rozpatrzenie sprawy zgodnie z przepisami obecnie obowiązującego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. dotyczącego chorób zawodowych (Dz. U. nr 132, poz. 1115). Decyzją z dnia [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. orzekł utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję w całości. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż J. M. zwrócił się do PPIS w C. pismem z dnia [...] o anulowanie decyzji PPIS w C. z dnia [...] Nr [...] orzekającej o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej narządu głosu i o wydanie decyzji stwierdzającej u niego chorobę zawodową narządu głosu w oparciu o przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. dot. chorób zawodowych -zaznaczając, że od daty w/w decyzji z dnia [...] nie kontynuował pracy w zawodzie nauczyciela z uwagi na konieczność stałego leczenia laryngologicznego z powodu dolegliwości ze strony narządu głosu (chrypki, zapalenie krtani, utraty głosu). Organ podkreślił, iż z analizy materiału dowodowego wynika , że sprawa dotycząca choroby zawodowej narządu głosu J. M. była przedmiotem postępowania administracyjnego zakończonego decyzją PPIS w C. z dnia [...] Nr [...] o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej narządu głosu. Decyzja ta w wyniku nie złożenia odwołania przez skarżącego stała się prawomocna. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ odwoławczy stwierdził, że decyzja organu I instancji z dnia [...] została wydana zgodnie z przepisami rozporządzenia R.M. z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych, gdyż rozpoczęcie postępowania w sprawie nastąpiło w dniu [...] skierowaniem do P.Ch.Z. WaMP w S. -data umieszczona w orzeczeniu lekarskim WaMP z dnia [...] Nr[...]. Dlatego też nie może być spełniony wniosek J. M. o ponowne przeprowadzenie postępowania w oparciu o przepisy rozporządzenia R. M. z dnia 30 lipca 2002 r. dot. chorób zawodowych - bowiem zaczęły one obowiązywać od dnia 02 września 2002 r.. Podsumowując PWIS w K. stwierdził, iż nie zachodzą żadne nowe okoliczności faktyczne ani prawne w rozumieniu przepisów o chorobach zawodowych, które mogłyby stanowić podstawę do dokonania zmiany decyzji PPIS w C. z dnia [...] lub jej uchylenia i przekazania sprawy do jej ponownego rozpatrzenia. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego J. M. domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji. Szczegółowo opisał przebieg pracy zawodowej, swoje schorzenia, jak też proces leczenia. Wskazał, iż łączny okres narażenia na chorobę zawodową zamknął się w czasokresie od 01 stycznia 1957 r. do 31 sierpnia 2002 r.. Akcentował, że orzeczenie lekarskie Nr [...] Instytutu Medycyny Pracy z dnia [...] potwierdza niedowład mięśni przywodzących i napinających fałdy głosowe z niedomykalnością fonacyjną głośni i trwałą dysfonią – zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2002 r. - potwierdziłoby chorobę zawodową. Podniósł nadto, iż badania w Poradni Chorób Zawodowych i w Instytucie Medycyny Pracy rozpoczęte były po wejściu w życie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r.. Domagał się wnikliwego rozpatrzenia skargi w oparciu rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. Po rozpoznaniu skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 15 lutego 2008r. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Państwowego Inspektora Sanitarnego w C. z dnia [...]Nr [...]. Sąd zwrócił uwagę, iż skarżący zarówno w piśmie z dnia [...], jak też w swoim własnoręcznie sporządzonym pisemnym oświadczeniu z dnia [...] wskazał, iż "składa wniosek o wydanie decyzji stwierdzającej chorobę zawodową w oparciu o rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r." W konsekwencji tego ustalenia, zalecił organom ponowne rozpoznanie sprawy na podstawie właściwych przepisów prawa, a to rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115). Zdaniem Sądu decyzja ostateczna Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w C. z dnia [...] Nr [...], którą odmówiono stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej narządu głosu nie byłaby decyzją tożsamą z decyzją, której wydania wymagało przeprowadzone postępowanie. Ostateczna decyzja Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w C. z dnia [...] Nr [...] (odpis w aktach sprawy) została oparta o przepisy § 1, 7 i 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. Nr 65 poz. 294 ze zm.), a więc o rozporządzenie już nieobowiązujące od dnia 03 września 2002 r.. Skoro zatem skarżący swój wniosek o wydanie nowej decyzji zgłosił w roku 2007 , to oczywistym jest, iż winien być on rozpoznany pod rządami aktualnie obowiązujących przepisów prawa, a to rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115). Wojewódzki Sąd Administracyjny zwrócił nadto uwagę, iż organ I instancji wydał orzeczenie nieznane procedurze administracyjnej, bowiem decyzją orzekł "o odmowie wydania decyzji". Takie rozstrzygnięcie organu I instancji nie znajduje uzasadnienia oraz podstawy w przepisach prawa, bowiem w wypadku, gdy orzeczenie rozstrzygające w sposób ostateczny daną sprawę funkcjonuje w obrocie prawnym, kolejne postępowanie dotyczące tej samej materii jest w oczywisty sposób bezprzedmiotowe, a zatem winno być umorzone decyzją wydaną w trybie art. 105 § 1 k.p.a. Do zarzutów dotyczących kwestii, czy u skarżącego obecnie można stwierdzić (bądź nie) występowanie choroby zawodowej, Sąd nie odniósł się wobec braku jakichkolwiek rozważań na ten temat w decyzjach organów sanitarnych. W ponownie przeprowadzonym postępowaniu przesłuchano J. M., który potwierdził, iż domaga się wydania decyzji w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej w na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach. Dopuszczono następnie dowód z karty oceny narażenia zawodowego, z której wynikał okres zatrudnienia J. M., jako nauczyciela w latach 1957 – 2002r. Stwierdzono tam, iż warunki pracy J. M. stwarzały możliwość powstania choroby zawodowej, bowiem wykonywał pracę wymagająca nadmiernego wysiłku głosowego. Przeprowadzone w Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. badanie przy pomocy diagnostyki laryngologicznej i foniatrycznej z oceną laryngostroboskopową krtani przed i po obciążeniu głosu, pomiarów parametrów fonacyjnych oraz komputerowej analizy akustycznej nie doprowadziło do stwierdzenia w narządzie głosu zmian patologicznych odpowiadających skutkom przeciążenia w postaci: guzków głosowych twardych, wtórnych zmian przerostowych fałdów głosowych, niedowładu mięśni przywodzących i napinających fałdy głosowe z niedomykalnością fonacyjną głośni i trwałą dysfonią. Uznano natomiast, iż stwierdzone u badanego zmiany mają charakter przewlekłego prostego nieżytu błon śluzowych gardła i krtani i nie uzasadniają rozpoznania przewlekłej choroby zawodowej narządu głosu spowodowanej nadmiernym wysiłkiem głosowym. J. M. zakwestionował wydane przez placówkę diagnostyczną orzeczenie, w związku z czym organ zwrócił się do Przychodni Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. o wydanie orzeczenia. Pismem z dnia [...] Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. zwrócił się do J. M. o wyrażenie zgody na przeprowadzenie ponownych badań w Instytucie. Poinformowano jednocześnie stronę, iż wydanie orzeczenia lekarskiego w sprawie możliwe jest jedynie po uprzednim przeprowadzeniu aktualnych badań. J. M. nie zgłosił się w placówce medycznej, pomimo dwukrotnego wyznaczania terminu i pisemnie poinformował, iż zgłaszał się już na badania 18 razy, a jeden z lekarzy Poradni Chorób Zawodowych w S. stwierdzić miał bezcelowość tych badań. W dniu [...] wydana została przez zastępcę dyrektora Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego, na zlecenie organu inspekcji sanitarnej, opinia lekarska, w której nie stwierdzono u badanego guzków głosowych twardych ani wtórnych zmian przerostowych fałdów głosowych, jak również niedowładu mięsni przewodzących i napinających fałdy głosowe z niedomykalnością fonacyjną głośni i trwałą dystonią, a w związku z tym nie zostały spełnione, wymagane w wykazie chorób zawodowych zawartym w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych (...), przesłanki do rozpoznania u J. M. przewlekłej choroby zawodowej narządu głosu spowodowanej nadmiernym wysiłkiem głosowym trwającym co najmniej 15 lat. Wskazano, iż opisywany w orzeczeniu Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. niewielki brak zwarcia fonacyjnego głośni jedynie w części międzychrząstnej, przy współistniejącej nieprawidłowości w sposobie tworzenia głosu o typie dysfonii hiperfunkcjonalnej, będącej zaburzeniem czynnościowym nie upoważnia do rozpozna u J. M. niedowładu mięśni przywodzących i napinających fałdy głosowe z niedomykalnością fonacyjna głośni i trwała dysfonią Zauważono, iż z foniatrycznego punktu widzenia nie każdy brak zwarcia fonacyjnego głośni odpowiada niedowładowi fałdów głosowych spowodowanych nadmiernym wysiłkiem głosowym. Konsekwentnie do przedstawionych uwag uznano, iż nie zostały spełnione przesłanki do rozpoznania u J. M. przewlekłej choroby zawodowej narządu głosu spowodowanej nadmiernym wysiłkiem głosowym. Decyzją z dnia [...] Nr [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w C. odmówił stwierdzenia u J. M. przewlekłej choroby zawodowej narządu głosu spowodowanej nadmiernym wysiłkiem głosowym. Rozstrzygnięcie to wydano w oparciu o wyżej wymienione postępowanie wyjaśniające oraz orzeczenie lekarskie uprawnionej placówki medycznej szczebla pierwszego oraz opinię lekarską Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego . Organ zwrócił uwagę, iż nie spełnione został w sprawie kryterium do stwierdzenia choroby zawodowej, bowiem nie rozpoznano u J. M. schorzenia wymienionego w wykazie chorób zawodowych zawartego w zawartym w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych.( Dz. U. nr 132 poz. 1115). Zaznaczono, iż J. M., który nie zgadzał się z treścią orzeczenia Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy i wystąpił w wnioskiem o powtórne badanie jednak , dwukrotnie wezwany, nie stawił się w placówce medycznej , mimo uprzedzenia, iż badanie takie jest konieczne w celu uzyskania aktualnej diagnozy. J. M. odwołał się od opisanej decyzji podkreślając, iż przeprowadzone u niego w latach 2002 i 2003r. badania wykazywały brak zwarcia fonacyjnego głośni, stała chrypkę, słaby głos i niewydolność w sposobie jego tworzenia, stan taki istnieje u niego od dziewięciu lat. Zmiany, jakie stwierdzone zostały u niego w czasie badań foniatrycznych przez prof. dr hab. M. Z.-K. figurują w wykazie chorób zawodowych. Podniósł, iż był badany 18 razy w Poradni Chorób Zawodowych w S., a od kierownika Poradni uzyskał informację, że nie otrzyma pozytywnego orzeczenia. Uznał, iż przyczyny jego narażenia zawodowego nie zostały przedstawione placówce medycznej szczebla wyższego i jego zdaniem organ inspekcji sanitarnej działał na jego niekorzyść. W związku ze zmianą prawną, jaka nastąpiła w okresie postępowania międzyinstanyjnego Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. zwrócił się do Instytuty Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego o wydanie orzeczenia lekarskiego zgodnie z wykazem chorób nowego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych ( DZ. U. Nr 105 poz. 869). Organ zlecił również ustosunkowanie się do rozbieżności pomiędzy wynikami badań z Centrum Endoskopii Laryngologicznej [...] przedstawionych przez J. M., a orzeczeniem lekarskim Instytutu Medycyny Pracy. Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego poinformował organ inspekcji sanitarnej, iż wydanie orzeczenia lekarskiego zgodnie z wykazem chorób zawodowych nowego rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009r. byłoby możliwe jedynie po przeprowadzeniu u pacjenta aktualnych badań foniatryczno-laryngologicznych. Wskazano także, iż diagnoza prof. Dr hab. Z. – K. nie stanowi wystarczającej przesłanki do stwierdzenia choroby zawodowej. Organ zwrócił się zatem do J. M. , informując o konieczności przeprowadzenia aktualnych badań, o wyrażenie zgody na poddanie się im. Mimo uzyskania takiej informacji J. M. odmówił stawienia się w Instytucie. Decyzją z dnia [...] Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zmianami), art. 235¹ ustawy z dnia 26 czerwca 1974 Kodeks pracy (Dz.U. z 1998 Nr 21, poz. 94, ze zm.) oraz § 8 i § 11 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. Nr 105 poz. 869) Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. orzekł utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję w całości. W uzasadnieniu wskazał, że w dniu 3 lipca 2009 r. weszło w życie nowe rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych. Na mocy § 11 ust. 1 tego rozporządzenia do postępowań w sprawie zgłaszania podejrzenia, rozpoznania i stwierdzenia chorób zawodowych, wszczętych i niezakończonych stosuje się przepisy tego rozporządzenia, z tym że czynności dokonane w toku wszczętych postępowań pozostają skuteczne. Podkreślił, że przewlekłe choroby narządu głosu spowodowane nadmiernym wysiłkiem głosowym, trwającym co najmniej 15 lat znajdują się w załączniku do rozporządzenia pod tą sama pozycją co w załączniku do nieobowiązującego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r.. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. podniósł, że dla stwierdzenia choroby zawodowej niezbędnym jest orzeczenie przez kompetentną placówkę diagnostyczną służby zdrowia istnienia występującego schorzenia jako choroby - zakwalifikowanej przez orzeczników do odpowiedniej pozycji wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów oraz wykazanie związku przyczynowego między środowiskiem pracy a rozpoznaną chorobą tj. wykazanie, że narażenie na czynnik szkodliwy, który wywołał rozpoznane schorzenie miało miejsce w czasie i miejscu pracy w związku z wykonywanym zawodem. Podkreślono, że w sprawie J. M. dochodzenie epidemiologiczne wykazało, że w/wym. pracując na stanowisku nauczyciela w szkole podstawowej od 1957r. do 1970r., w latach1970-1973 jako referent pedagogiczny w Inspektoracie Oświaty w C., w 1973r.-1992r. jako dyrektor w szkole podstawowej dla pracujących w C. i S., w 1997r.-2002r. jako dyrektor w niepełnym wymiarze pracy w szkole podstawowej w U., a nadto w Świetlicy Dziecięcej "[...]" w G., jako wychowawca, w latach 1969 -1970 w Państwowym Zakładzie Wychowawczym w C. jako wychowawca, 1973-1992 jako nauczyciel w Szkole Podstawowej w C., w latach 1985-1990 w Zespole Szkół Mechaniczno-Elektrycznych w C., jako wychowawca internatu, w 1985-1989 w Zespole Szkół Zawodowych Nr 1 w C. - był narażony na wysiłek głosowy. Stąd też organ odwoławczy uznał, że J. M. pracował w latach 1957-2002 w warunkach stwarzających ryzyko powstania przewlekłej choroby zawodowej narządu głosu. Wskazano, że był on badany w Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. (orzeczenie lekarskie z dnia [...] nr[...]) i w Przychodni Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. (orzeczenie lekarskie z dnia [...] nr[...]). Lekarze specjaliści tej kompetentnej placówki diagnostycznej wykluczyli u w/wym. istnienie choroby zawodowej narządu głosu uznając charakter zmian stwierdzonych u J. M. jako pozbawiony cech organicznej patologii związanej z nadmiernym wysiłkiem głosowym. Tym samym organ inspekcji sanitarnej uznał, że nie można zakwalifikować rozpoznanego schorzenia z poz. 15 wykazu chorób zawodowych. Lekarze specjaliści WOMP w S. w orzeczeniu z dnia [...] podstawie przeprowadzonej diagnostyki laryngologicznej i foniatrycznej z oceną laryngostroboskopową przed i po obciążeniu głosu, pomiarów parametrów fonacyjnych oraz komputerowej analizy akustycznej nie stwierdzili bowiem w narządzie głosu zmian patologicznych odpowiadających skutkom przeciążenia w postaci: guzków głosowych twardych, wtórnych zmian przerostowych fałdów głosowych, niedowładu mięśni przywodzących i napinających fałdy głosowe z niedomykalnością fonacyjną głośni i trwałą dysfonią. Zauważono nastepnie, iż wniosek J. M. o powtórne badanie został przekazany do Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego, jednakże odwołujący nie zgłosił się na badania. Organ odwoławczy zaakcentował, że nieusprawiedliwiona ważnymi udokumentowanymi powodami postawa odwołującego ( odmowa poddania się badaniom lekarskim) nie mogła przynieść korzystnych dla strony skutków w postaci decyzji administracyjnej stwierdzającej chorobę zawodową, bowiem zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych (wyrok z dnia 6 lutego 2004r. Sygn. akt 3/II SA/Ka 3605/01) uniemożliwienie przeprowadzenia dowodu istotnego dla rozpoznania sprawy wskazuje na brak współdziałania strony z organem odwoławczym. Reasumując organ podniósł, że brak istnienia określonych skutków zdrowotnych narażenia zawodowego uniemożliwia rozpoznanie choroby zawodowej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego J. M. wskazał, że nie zgadza się z decyzją organu odwoławczego i treścią orzeczeń lekarskich zapadłych w sprawie. Ponownie podkreślił, że przez 45 lat pracował jako nauczyciel w warunkach narażenia zawodowego. Oświadczył, że na skutek złego stanu zdrowia leczył się farmakologicznie i fizykoterapeutycznie i nadal pozostaje pod opieką laryngologa i foniatry. Podniósł, iż w braku zaufania do placówek medycznych wydających w jego sprawie orzeczenia lekarskie udał się na badania do Centrum Endoskopii Laryngologicznej we W., gdzie uzyskał informację, iż prosty nieżyt błony śluzowej, gardła i krtani nigdy nie przyczynia się do dysfonii oraz braku zwarcia fonacyjnego. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. W punkcie wyjścia należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz.1269) Sąd ten sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wspomnianego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd związany jest normą prawną odzwierciedlającą wolę ustawodawcy, wyrażoną w treści odpowiedniego przepisu prawa. Przy tym z mocy art. 134 § 1 cytowanej ustawy tejże kontroli legalności dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W przypadku kontrolowanej sprawy Sąd nie dostrzegł wymienionych wyżej przesłanek zezwalających na uwzględnienie skargi. Jak wynika z przedstawionych wraz ze skargą akt sprawy organ I instancji wydawał decyzję w dniu [...] a zatem jeszcze pod rządem rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132 poz. 1115 z 2002 r.), które w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 czerwca 2008 r., sygn. P 23/07 (Dz.U. Nr 116, poz. 740) utraciło moc z dniem 03 lipca 2009 r. W tej dacie weszło w życie rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. Nr 105, poz. 869). Organ II instancji rozpatrywał odwołanie wniesione od decyzji pierwszoinstancyjnej w dniu [...], a zatem już pod rządami nowego rozporządzenia. W orzecznictwie powszechnie akceptowane jest stanowisko, że organ odwoławczy powinien ocenić sprawę według przepisów prawa materialnego obowiązujących w dniu wydania przezeń decyzji. Jeżeli przepisy prawa materialnego ulegną zmianie w czasie między wydaniem decyzji w I instancji, a rozpatrzeniem odwołania, organ II instancji - zachowując tożsamość sprawy, obowiązany jest uwzględnić nowy stan prawny, chyba że z nowych przepisów wynika co innego. Stosownie zatem do treści § 11 ust. 1 obowiązującego rozporządzenia - organ odwoławczy zobligowany był zastosować nowe przepisy prawa materialnego w zakresie chorób zawodowych. Trafnie wskazał Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarnego, że przepisy wymienione w załączniku do rozporządzenia z roku 2002 r. i jak i rozporządzenia aktualnie obowiązującego dotyczące przewlekłych chorób narządu głosu spowodowanego nadmiernym wysiłkiem głosowym, trwającym co najmniej 15 lat znajdują się w załączniku do tych aktów wykonawczych pod tą sama pozycją. Zważyć jednak przyjdzie, że przepisy te nie są identyczne. Jeśli chodzi o choroby wymienione pod poz. 15 załącznika do rozporządzenia, to rzeczywiście istnieje zgodność brzmienia dwóch pierwszych schorzeń w przepisach rozporządzenia z roku 2002 i rozporządzenia aktualnie obowiązującego. Występuje natomiast różnica w brzmieniu trzeciego schorzenia. Według poprzednio obowiązujących przepisów - tym schorzeniem był "niedowład mięśni przywodzących i napinających fałdy głosowe z niedomykalnością fonacyjną głośni i trwałą dysfonią", natomiast według aktualnych przepisów "niedowład mięśni wewnętrznych krtani z wrzecionowatą niedomykalnością fonacyjną i trwałą dysfonią". Słusznie przeto uznano za niezbędne przeprowadzenie u skarżącego aktualnych badań w uprawnionej placówce medycznej, bowiem poprzednio przeprowadzono je pod rządami rozporządzenia z roku 2002 r. Organ dostrzegł bowiem zmianę w obowiązujących normach prawnych i uznał za konieczne rozważyć sprawę pod kątem ewentualnego rozpoznania u skarżącego schorzenia widniejącego w aktualnie obowiązującym wykazie chorób zawodowych. Jednakże wyłącznie z woli skarżącego nie doszło do ponownego badania, ze względu na jego odmowę stawienia się w placówce medycznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał za zasadny pogląd wyrażony w zaskarżonej decyzji, co do skutków , jakie wiązały się z odmową zgłoszenia się skarżącego na powtórne badania. Po myśli § 8 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U.Nr 105 poz.869 ) decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika. Uprawnionym do wydania wiążącego organy inspekcji sanitarnej orzeczenia lekarskiego nie jest jednak dowolnie wybrany przez strony postępowania lekarz, a określony podmiot spełniający wymagania kwalifikacyjne określone w przepisach wydanych na podstawie art. 9 ust. 3 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o służbie medycyny pracy (Dz. U. z 2004 r. Nr 125, poz. 1317, z 2006 r. Nr 141, poz. 1011 oraz z 2008 r. Nr 220, poz. 1416 i Nr 234, poz. 1570) zatrudniony w jednej z jednostek orzeczniczych, którymi są- 1) poradnie chorób zawodowych wojewódzkich ośrodków medycyny pracy; 2) kliniki i poradnie chorób zawodowych uniwersytetów medycznych (akademii medycznych); 3) poradnie chorób zakaźnych wojewódzkich ośrodków medycyny pracy albo przychodnie i oddziały chorób zakaźnych poziomu wojewódzkiego - w zakresie chorób zawodowych zakaźnych i pasożytniczych; 4) jednostki organizacyjne zakładów opieki zdrowotnej, w których nastąpiła hospitalizacja - w zakresie rozpoznawania chorób zawodowych u pracowników hospitalizowanych z powodu wystąpienia ostrych objawów choroby i jednostki badawczo-rozwojowe w dziedzinie medycyny pracy jako placówki szczebla wyższego. Jeżeli strona odmówi poddania się badaniom lekarskim wyznaczonych w rozporządzeniu podmiotów nie może w to miejsce przedstawić orzeczenia innych placówek medycznych. Organy inspekcji sanitarnej nie są uprawnione do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, w dodatku dokumentacji pochodzącej z innego źródła, niż wymienione w rozporządzeniu jednostki orzecznicze. Skoro skarżący bez obiektywnie uzasadnionej przyczyny zrezygnował z możliwości udokumentowania niezbędnych dla stwierdzenia choroby zawodowej przesłanek, organ inspekcji sanitarnej mógł wywieść negatywne dla niego wnioski. Postępowanie w sprawach chorób zawodowych jest postępowaniem prowadzonym w indywidualnej sprawie z zakresu administracji publicznej, a w konsekwencji tego prowadzone jest zgodnie z przepisami procedury administracyjnej. Wypełniając obowiązki wynikające z zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 k.p.a., jak tez stosownie do zapisu zawartego w art.77 § 1 k.p.a organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Obowiązku tego nie można jednak pojmować w ten sposób, iż tylko organ obowiązany jest do wyszukiwania faktów uzasadniających twierdzenia strony. Z zasadą prawdy obiektywnej koresponduje bowiem zasada czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym, zgodnie z którą strona nie tylko korzysta z uprawnienia do zapoznania się w toku postępowania z działaniami organu lecz także ma obowiązek współdziałać w celu wykazania słuszności swego stanowiska. Jak podkreśla E. Iserzon: "Postępowanie administracyjne wymaga od strony czynnego udziału w postępowaniu dowodowym" (E. Iserzon, J. Starościak, Kodeks postepowania administracyjnego s. 164). Dotyczy to zwłaszcza sytuacji, gdy nieudowodnienie określonej czynności faktycznej może prowadzić do rezultatów niekorzystnych dla strony. Jak stwierdza Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 maja 1998 r., (I SA/Ka 1605/96, publ.LEX nr 33 414), z treści przepisów nakładających na organy obowiązek zebrania całego materiału dowodowego nie daje się w szczególności wyprowadzić konkluzji, że: "organy administracji zobowiązane są do poszukiwania środków dowodowych służących poparciu twierdzeń strony w sytuacji, gdy ta ostatnia - mimo wezwania - środków takich nie przedstawia. Nie można bowiem w takim przypadku założyć, że przy bierności strony, cały ciężar dowodzenia faktów mających przemawiać przeciwko ustaleniom poczynionym przez organy administracji spoczywa na tych organach". Pogląd ten należy podzielić także wtedy, gdy strona pomimo wezwania przedstawia ogólnikowe bądź lakoniczne środki dowodowe (wyrok NSA z dnia 19 września 1988 r., II SA 1947/87, ONSA 1988, nr 2, poz. 82 oraz z dnia 23 września 1998 r., III SA 2792/97, LEX nr 44742). Ponad powyższe przyznać trzeba, iż organy inspekcji sanitarnej wypełniły obowiązki ciążące na nich z mocy art. 7 i art. 77 k.p.a. gromadząc w sposób odpowiadający tym przepisom, a także unormowaniu zawartemu w Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U.Nr 105 poz.869 ) właściwy materiał dowody. Wbrew twierdzeniom skarżącego wydane w sprawie orzeczenie placówki medycznej szczebla I, jak też uzupełniająca je opinia lekarska są wewnętrznie spójne i logicznie uzasadnione wypełniając rolę wiarygodnego dowodu pozwalającego przyjąć jako słuszne, iż brak jest możliwości prawnych do stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej narządów słuchu. Z tych względów należało orzec jak w sentencji, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło