II OSK 701/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Bujko Sędziowie: Sędzia NSA Alicja Plucińska-Filipowicz (spr.) Sędzia NSA del. Jerzy Solarski Protokolant: Agnieszka Majewska po rozpoznaniu w dniu 11 lipca 2012 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej J. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 grudnia 2010 r. sygn. akt II SA/Wa 878/10 w sprawie ze skargi J. D. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską oddala skargę kasacyjną II OSK 701/11 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 15 grudnia 2010 r., sygn. II SA/Wa 878/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu skargi J. D. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] marca 2010 r. w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską - oddalił skargę. W uzasadnieniu wyroku podano, iż decyzją z dnia [...] marca 2010 r. Komendant Główny Policji wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa oraz art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (tekst jednolity Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Katowicach z dnia [...] stycznia 2010 r. cofającą J. D. pozwolenie na broń palną myśliwską. W uzasadnieniu podano, iż w dniu [...] grudnia 2009 r. organ I instancji wszczął postępowanie administracyjne w sprawie cofnięcia J. D. pozwolenia na broń palną myśliwską, ze względu na toczące się przeciwko niemu postępowanie karne. W toku prowadzonego postępowania Komendant Wojewódzki Policji w Katowicach ustalił, iż J. D. został w dniu 16 listopada 2009 r. oskarżony o popełnienie czynu z art. 178a § 1 k.k. Ponadto, Sąd Rejonowy w Katowicach prawomocnym wyrokiem z dnia 29 kwietnia 2005 r. sygn. akt XIII Ks 140/04/4 uznał J. D. winnym popełnienia czynu z art. 77 § 2 k.k.s. i art. 6 § 2 k.k.s. w zw. z art. 9 § 3 k.k.s. (przestępstwa skarbowego niewpłacenia pobranego podatku — wymierzonego przeciwko obowiązkom podatkowym i rozliczeniom z tytułu dotacji lub subwencji) i za to wymierzył mu karę grzywny w wymiarze 150 stawek dziennych, ustalając wysokość jednej stawki na kwotę 30 zł. W oparciu o dokonane ustalenia organ I instancji uznał, iż zarówno fakt toczącego się przeciwko stronie postępowania karnego o przestępstwo prowadzenia w stanie nietrzeźwości pojazdu mechanicznego, jak i fakt popełnienia przez nią przestępstwa skarbowego w pełni pozwalają na zakwalifikowanie jej do kategorii osób, co do których istnieje obawa, że mogą użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub publicznego i na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji, decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r. cofnął jej pozwolenie na broń palną myśliwską. W odwołaniu od tej decyzji skarżący zarzucił zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, poprzez niewłaściwe zastosowanie i wykładnię tego przepisu prawa polegającą na przyjęciu, iż jest osobą co do której istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego; a także naruszenie przepisu postępowania, tj. art. 80 Kpa, poprzez potraktowanie przez organ I instancji wybiórczo materiału dowodowego z całkowitym pominięciem okoliczności świadczących na korzyść strony. Komendant Główny Policji utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu podano, iż do przesłanek nakazujących cofnąć pozwolenie na broń należy zaliczyć, przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, a w szczególności te, których jednym ze znamion jest stan nietrzeźwości sprawcy (takim jest czyn z art. 178a § 1 k.k.). Obawa, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji wynika z faktu, iż stronie zarzuca się popełnienie właśnie takiego czynu. Zatem jako posiadacz tak szczególnego prawa, jakim jest pozwolenie na broń, utracił wiarygodność co do zgodnego z prawem posiadania i używania broni w rozumieniu dyspozycji art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Za takim rozstrzygnięciem przemawia także fakt, że J. D. został skazany prawomocnym wyrokiem za przestępstwo skarbowe. Okoliczność ta ma niewątpliwie znaczenie dla oceny dotychczasowego postępowania strony w kontekście możliwości posiadania przez niego broni palnej. W związku z tym należy odwołującego się zaliczyć do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie J. D. zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, w postaci art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji poprzez błędną ich wykładnię, polegającą na niewłaściwym przyjęciu, iż przestępstwo z art. 178a § 1 k.k. oraz przestępstwo skarbowe z art. 77 § 2 i art. 6 § 2 w zw. z art. 9 § 3 k.k.s., za popełnienie których skarżący został skazany, wywołują zaistnienie wobec skarżącego uzasadnionej obawy użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w sytuacji gdy istnienie tej przesłanki, należy badać niezależnie od okoliczności, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, jeśli dane czyny nie mieszczą się w katalogu przestępstw wskazanych w tym przepisie, w oparciu o jak najszerszy zakres dowodów związanych z dotychczasowym sposobem zachowania, postępowania itp. oraz widocznych cech osobowych skarżącego. Ponadto zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, w postaci art. 7, art. 8 oraz art. 11 Kpa W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji podtrzymał stanowisko wyrażone w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga nie jest uzasadniona. W uzasadnieniu wyroku podano, iż przesłanką cofnięcia skarżącemu pozwolenia na broń palną myśliwską był fakt wniesienia przeciwko skarżącemu aktu oskarżenia do Sądu Rejonowego Katowice – Zachód w Katowicach (sygn. akt VIII K 1157/09) za to, że J. D. prowadził samochód w stanie nietrzeźwości (0,42 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu), tj. o czyn z art. 178a § 1 k.k. - przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji. Ponadto organ Policji wskazał także, iż nie bez znaczenia dla wydania decyzji o cofnięciu skarżącemu pozwolenia na broń miał fakt jego skazania za popełnienie przestępstwa skargowego niewpłacenia pobranego podatku – wymierzonego przeciwko obowiązkowi podatkowemu z tytułu dotacji lub subwencji. Powyższe okoliczności zdaniem Sądu I instancji świadczą o tym, iż skarżący wykazuje lekceważący stosunek do norm prawnych. Zważywszy na uprzednie skazanie skarżącego prawomocnym wyrokiem sądowych za przestępstwo skarbowe, nie można mówić o jednostkowym naruszeniu prawa i przypadkowości zdarzenia kwalifikowanego jako przestępstwo. Świadczy to o braku poszanowania prawa i lekceważącym podejściem do obowiązujących norm prawnych i społecznych. Prowadzenie pojazdu po spożyciu alkoholu należy oceniać z całą surowością jako postępowanie sprowadzające na inne osoby bezpośrednie niebezpieczeństwo uszkodzenia ciała czy też nawet śmierci. Powyższe sprawia, iż zdaniem Sądu I instancji skarżącego należy oceniać jako osobę, której cechy charakteru i wynikające z nich postępowanie budzą wątpliwości co do tego, czy będzie w stanie używać posiadanej broni w sposób zgodny z zasadami bezpieczeństwa i porządku publicznego. Sąd I instancji nie uwzględnił zarzutów skarżącego co do tego, iż organ nie uwzględnił wszystkich okoliczności, tj. pozytywnych dla skarżącego opinii z miejsca zamieszkania oraz koła łowieckiego, a także licznych dowodów prowadzonej przez niego działalności społecznej bowiem okoliczności te nie mogły mieć wpływu na decyzję organu. Skoro organ, dokonując oceny, uznał, iż skarżący należy do katalogu osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 cytowanej ustawy, to fakt ten był wystarczającą podstawą do cofnięcia pozwolenia na broń palną. Bez względu bowiem na treść pozytywnych opinii i dotychczasowy sposób życia, organ został zobligowany przepisami ustawy do wydania powyższej decyzji. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł J. D. zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 18 ust 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525) poprzez błędną ich wykładnię, polegającą na: a) niewłaściwym przyjęciu, iż przestępstwo z art. 178a § 1 Kodeksu karnego oraz przestępstwo skarbowe z art. 77 § 2 i art. 6 § 2 w zw. z art. 9 § 3 Kodeksu karnego skarbowego, za popełnienie których skarżący został skazany, ex legę wywołują zaistnienie wobec skarżącego uzasadnionej obawy użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w sytuacji gdy istnienie tej przesłanki, należy badać niezależnie od okoliczności, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, jeśli dane czyny nie mieszczą się w katalogu przestępstw wskazanych w tym przepisie, w oparciu o najszerszy zakres dowodów związanych z dotychczasowy sposobem zachowania, postępowania itp. oraz widocznych cech osobowych skarżącego, b) nieprawidłowym uznaniu, iż dowody świadczące o Stronie korzystnie, takie jak pozytywna opinia w miejscu zamieszkania oraz w środowisku łowieckim, jak również prawidłowe przechowywanie broni i jego zachowanie się przed i po popełnieniu ww. czynu, nie mogą mieć decydującego wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy, podczas gdy uzasadnioną obawę użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego powinno uzasadniać dotychczasowe postępowanie danej osoby lub negatywne cechy jej charakteru. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podkreśla się w szczególności, iż zarzucany skarżącemu czyn z art. 178a § 1 kk nie mieści się w kategorii przestępstw przeciwko życiu i zdrowiu, czy przestępstw przeciwko mieniu wskazanych w przepisie art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, konieczne jest zatem wykazanie ścisłego związku przyczynowego pomiędzy przestępstwem, okolicznościami jego popełnienia, a jej dotychczasową postawą i cechami charakteru. Z przebiegu rozprawy przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wynika, że orzeczenie w sprawie karnej stało się prawomocne. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku oparto o przepisy art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, przy czym naruszenia wskazanych przepisów upatruje się w błędnym ustaleniu, że skarżący stwarza uzasadnioną obawę użycia broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, pomimo, że postawa sprawcy zarówno przed jak i po popełnieniu zarzucanego czynu z art. 178a k.k. oraz z art. 77 § 2 k.k.s. i art. 6 § 2 k.k.s. w zw. z art. 9 § 3 k.k.s., temu przeczy. Ponadto zarzucono Sądowi I instancji, iż zaakceptował ustalenia stanu faktycznego przez orzekające w sprawie organy pomimo naruszenia przez nie art. 7 i art. 77 Kpa polegające na braku należytego rozważenia całości zebranego materiału dowodowego w sprawie, w szczególności okoliczności podnoszonych przez skarżącego dotyczących jego dotychczasowej postawy. Podkreślić należy, że analiza treści przepisów ustawy o broni i amunicji mających w sprawie zastosowanie była przedmiotem uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 listopada 2009 r. w sprawie sygn. akt II OPS 4/09 (ONSAiWSA 2010/1/5). Stanowisko wyrażone we wskazanej wyżej uchwale skład orzekający w niniejszej sprawie podziela. W świetle zaprezentowanych w tej uchwale wywodów należy stwierdzić, że użycie kwantyfikatora "w szczególności", poprzedzające wymienienie osób, które zostały skazane za popełnienie przestępstw przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu oznacza, że co do tych osób ustawodawca sam rozstrzygnął, iż istnieje obawa sprzecznego z prawem użycia broni. Organ nie musi, więc wobec tych osób przeprowadzać oceny, czy obawa rzeczywiście istnieje, gdyż oceny tej dokonał już ustawodawca w sposób wiążący. Pozwolenia na broń nie wydaje się, zatem osobom wymienionym po kwantyfikatorze "w szczególności", ale także innym osobom, które nie były wprawdzie skazane za wymienione przestępstwa, ale co do których, organ ustali okoliczności wskazujące na istnienie uzasadnionej obawy, że użyją broni w sposób sprzeczny z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela również stanowisko przedstawione w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 kwietnia 2010 r., sygn. akt II OSK 2026/09, zgodnie z którym skoro posiadacz pozwolenia na broń będąc w stanie nietrzeźwym prowadzi pojazd po drodze publicznej, stanowi to o jego nieodpowiedzialnym zachowaniu będącym naruszeniem porządku prawnego w sposób szczególny, ponieważ w stanie nietrzeźwości. Tym samym podważone jest domniemanie, że osoba ta będzie użytkowała broń w sposób zgodny z interesem porządku publicznego. O ziszczeniu się przesłanek wskazanych w art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z 1999 r. o broni i amunicji decyduje nie popełnienie jakiegokolwiek przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, ale fakt, że przestępstwo to popełniono w warunkach nietrzeźwości. Należy mieć także na uwadze, że prawo posiadania broni nie należy w Polsce do praw obywatelskich gwarantowanych w Konstytucji RP i ma reglamentacyjny charakter. Osoby posiadające pozwolenie na broń powinny w sposób szczególny unikać kolizji z prawem, z całą pewnością wymagać od nich należy nieskazitelnej postawy. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, bezspornym jest, że skarżący, świadomie i w sposób umyślny naruszając obowiązujący ład prawny, takiej postawy nie wykazał, a więc nie daje gwarancji przestrzegania przepisów ustawy o broni i amunicji w zakresie nie tylko bezpiecznego posiadania broni palnej, ale również jej używania. W związku z powyższym uznać należy, że prawomocne skazanie za przestępstwo z art. 178a k.k. /kierowanie pojazdu w stanie nietrzeźwości/ powoduje, iż w pełni uprawnione jest twierdzenie, że istotnie skarżący naruszył obowiązujący porządek prawny, a ocena w tym zakresie niezależna jest od jego dotychczasowego postępowania czy cech charakteru, jak również pozytywnych opinii w miejscu zamieszkania czy środowisku. Poglądy zatem i zaprezentowana argumentacja organów obu instancji, jak również stanowisko Sądu I instancji wobec przeprowadzonej oceny stanu faktycznego spawy, są w tej materii zasadne, co czyni nieusprawiedliwionymi zarzuty skargi kasacyjnej. Na marginesie podkreślić w dniu 10 marca 2011 r. weszła w życie nowelizacja ustawy o broni i amunicji, w której w art. 15 ust 1 pkt 6b jednoznacznie wskazuje się, że pozwolenia na broń nie wydaje się osobom skazanym prawomocnie za nieumyślne przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, popełnione w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego albo gdy sprawca zbiegł z miejsca zdarzenia. Z tych względów i na podstawie art. 184 ppsa, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.