II SA/Ol 938/10
WyrokWSA w Olsztynie2010-12-16
Skład orzekający: Adam Matuszak, Marzenna Glabas, Katarzyna Matczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sprzeciw wobec zgłoszenia robót budowlanych dotyczących budowy budynku gospodarczego i wiaty ogrodowej, usytuowanych przy granicy działki, był zasadny oraz czy organ prawidłowo ocenił obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę w świetle przepisów prawa budowlanego i rozporządzenia o warunkach technicznych?Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że organ administracji nie wyjaśnił należycie, czy zgłoszone obiekty budowlane faktycznie podlegają zwolnieniu z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, co jest kluczowe dla oceny zasadności sprzeciwu. Ponadto organ naruszył przepisy postępowania administracyjnego, nie wyjaśniając wszystkich istotnych okoliczności faktycznych i prawnych, co miało wpływ na wynik sprawy. W konsekwencji decyzje organów zostały uchylone i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania.Stan faktyczny
Skarżący S. K. zgłosił do Starosty zamiar budowy budynku gospodarczego oraz wiaty ogrodowej na działce. Starosta wniósł sprzeciw wobec zgłoszenia, nakładając obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę, argumentując, że lokalizacja obiektów przy granicy działki może powodować uciążliwości dla sąsiadów. Wojewoda utrzymał decyzję Starosty w mocy. Skarżący podniósł, że obiekty te są zwolnione z obowiązku pozwolenia na budowę oraz że sprzeciw został wniesiony po terminie.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty; zasądził od Wojewody na rzecz skarżącego kwotę 500 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Matuszak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Marzenna Glabas Sędzia WSA Katarzyna Matczak Protokolant Jakub Borowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi S. K. na decyzję Wojewody z dnia"[...]", nr "[...]" w przedmiocie sprzeciwu w sprawie przyjęcia zgłoszenia robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego S. K. kwotę 500 zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; III. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
W dniu "[...]", wpłynęło do Starosty "[...]" zgłoszenie S. K. w sprawie robót budowlanych, polegających na budowie budynku gospodarczego oraz wiaty ogrodowej na działce Nr "[...]", obręb "[...]", przy ul. "[...]" w "[...]".
Starosta "[...]" decyzją z dnia "[...]", nr "[...]", na podstawie art. 30 ust. 6 pkt 2 oraz ust. 7 pkt 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. nr 156, poz. 1118 z 2006 r., ze zmianami), dalej określanej jako: ustawa – Prawo budowlane, wniósł sprzeciw w sprawie przyjęcia powyższego zgłoszenia i nałożył obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę obiektów objętych zgłoszeniem.
Decyzję powyższą organ nadał w urzędzie pocztowym w dniu "[...]".
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji stwierdził, że budowa zarówno budynków, jak i innych obiektów budowlanych przy granicy działek sąsiednich jest możliwa tylko po przeprowadzeniu postępowania z udziałem stron. Możliwość przeprowadzenia postępowania daje wyłącznie procedura pozwolenia na budowę. Swoje stanowisko organ oparł na przepisie § 12 ust. 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 z 2002 r., ze zmianami), dalej określanego jako: rozporządzenie z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, który stanowi, iż usytuowanie budynku na działce budowlanej w sposób, o którym mowa w ust. 2 i 3, powoduje objęcie sąsiedniej działki budowlanej obszarem oddziaływania w rozumieniu art. 3 pkt 20 ustawy - Prawo budowlane.
W ocenie organu I instancji lokalizacja wiaty (obiektu budowlanego nie będącego budynkiem) bezpośrednio przy granicy działki może wprowadzić, utrwalić, bądź zwiększyć ograniczenia lub uciążliwości dla terenów sąsiednich, np. ograniczyć nasłonecznienie pomieszczeń mieszkalnych w istniejącym budynku.
W odwołaniu od tej decyzji S. K. stwierdził, iż organ I instancji dokonał błędnej interpretacji przepisów wskazując, że skoro zgłoszenie nie wszczyna postępowania administracyjnego i w związku z tym nie ma możliwości jego przeprowadzenia z udziałem stron, należy nałożyć na zgłaszającego obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę. Skarżący podniósł również fakt uzyskania warunków zabudowy z lokalizacją na granicy z udziałem sąsiadów w tym postępowaniu.
Wojewoda decyzją z dnia "[...]", nr "[...]", na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz.1071 ze zmianami), dalej określanej jako: k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
Wojewoda stwierdził, iż organ I instancji słusznie wskazał na naruszenie przepisu § 12 ust. 4 rozporządzenie z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, nadto, art. 3 i art. 5 ustawy – Prawo budowlane.
Zgodnie z treścią art. 28 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane, zasadą jest, że roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Prawo budowlane, w stosunku do wskazanej wyżej zasady, wprowadza wyjątki, które określone zostały w art. 29 tej ustawy. Przepis ten zawiera enumeratywnie określony katalog obiektów i robót budowlanych, zwolnionych z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Większość obiektów i robót budowlanych w nim wymienionych, dla zgodnego z prawem wykonania, wymaga przeprowadzenia uproszczonej procedury w postaci zgłoszenia zamiaru ich wykonania właściwemu organowi administracji architektoniczno - budowlanej. Oczywiście w takim przypadku również muszą być zachowane wszelkie inne przepisy prawa budowlanego, w tym warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Jeśli warunki te nie mogłyby być zachowane (np. § 12 ust. 4 rozporządzenie z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych - objęcie sąsiedniej działki budowlanej obszarem oddziaływania w rozumieniu art. 3 pkt. 20 ustawy - Prawo budowlane), organ może wnieść sprzeciw na podstawie art. 30 ust. 6 pkt 2 ustawy - Prawo budowlane.
Wojewoda wskazał, iż charakter zabudowy na granicy wymusza przy projektowaniu i wznoszeniu obiektów budowlanych szczególną dbałość o uwzględnienie interesów właścicieli sąsiednich nieruchomości. Obiekty budowlane przy takiej lokalizacji winny być projektowane w sposób minimalizujący niedogodności związane z ich budową, dlatego usytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy działki powoduje objęcie sąsiedniej działki budowlanej obszarem oddziaływania w rozumieniu art. 3 pkt. 20 ustawy - Prawo budowlane, a w konsekwencji trybem pozwolenia na budowę.
Organ odwoławczy stwierdził, iż do usytuowania wiaty nie znajdują zastosowania odległości sytuowania budynków na działce budowlanej od granicy z sąsiednią działką budowlaną, określone w § 12 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych. W stosunku do wiat sytuowanych na granicy w myśl art. 30 ust. 7 pkt 4 ustawy - Prawo budowlane, właściwy organ może nałożyć, w drodze decyzji, obowiązek uzyskania pozwolenia na ich wykonanie, jeżeli ich realizacja może np. wprowadzić, utrwalić bądź zwiększyć ograniczenia lub uciążliwości dla terenów sąsiednich.
Ustosunkowując się do zarzutu odwołania braku skuteczności sprzeciwu z uwagi na przekroczenie przez Starostę trzydziestodniowego terminu określonego w art. 30 ust. 5 ustawy - Prawo budowlane, Wojewoda stwierdził, iż w pełni podziela prezentowany przez Naczelny Sąd Administracyjny, pogląd, iż dla zachowania terminu z art. 30 ust. 5 ustawy - Prawo budowlane, konieczne jest wydanie i wysłanie przed upływem tego terminu sprzeciwu, albo postanowienia o nałożeniu obowiązku uzupełnienia zgłoszenia. Z tego względu Wojewoda, rozpoznając niniejszą sprawę nie podziela poglądów NSA zawartych w orzeczeniach wydanych na tle innych stanów faktycznych, w których przyjęto, iż skutek prawny wywołuje dopiero doręczenie stronie pisma zawierającego oświadczenie organu.
W tej sytuacji za nieuzasadnione Wojewoda uznał zarzuty naruszenia w niniejszej sprawie art. 30 ust. 5 ustawy - Prawo budowlane.
Reasumując, organ odwoławczy przyjął, że w sprawie zachodziły podstawy do wniesienia sprzeciwu w odniesieniu do obydwu przedsięwzięć objętych zgłoszeniem. W związku z tym należało uznać, że zaskarżona decyzja organu I instancji, w przedmiocie wniesienia sprzeciwu odpowiada prawu, gdyż zgłoszony sprzeciw w sprawie niniejszej pozostaje w zgodzie z przepisami ustawy - Prawo budowlane i rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych.
Na powyższą decyzję Wojewody, skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie wniósł S. K., wnosząc o jej uchylenie.
Wskazał, iż w dniu "[...]" zgłosił Staroście zamiar budowy na swej działce nr "[...]", budynku gospodarczego oraz wiaty ogrodowej. Do zgłoszenia dołączył wymagane prawem szkice i rysunki oraz prawomocną decyzję Burmistrza Miasta "[...]" o warunkach zabudowy. Dnia "[...]" Starosta wniósł sprzeciw do planowanego zamierzenia budowlanego oraz nałożył na skarżącego obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę obiektów objętych zgłoszeniem, uzasadniając to koniecznością przeprowadzenia postępowania administracyjnego z udziałem stron.
Skarżący wskazał, iż zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt. 2 ustawy - Prawo budowlane, pozwolenia na budowę nie wymaga między innymi budowa wolno stojących parterowych budynków gospodarczych oraz wiat o powierzchni zabudowy do 25 m2, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki. Zgodnie z § 12 ust. 3 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, w zabudowie jednorodzinnej, uwzględniając przepisy odrębne oraz zawarte w § 13, 60 i 271 - 273, dopuszcza się sytuowanie budynku ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną lub w odległości mniejszej niż określona w ust. 1 pkt 2, lecz nie mniejszej niż 1,5 m, na działce budowlanej o szerokości mniejszej od 16 m, jak również sytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną, jeżeli będzie on przylegał całą powierzchnią swojej ściany do ściany budynku istniejącego na sąsiedniej działce lub do ściany budynku projektowanego, dla którego istnieje ostateczna decyzja o pozwoleniu na budowę, pod warunkiem, że jego część leżąca w pasie o szerokości 3 m wzdłuż granicy działki będzie miała długość i wysokość nie większe niż ma budynek istniejący lub projektowany na sąsiedniej działce budowlanej. Skarżący wskazał, iż z załączonej przez niego dokumentacji do zgłoszenia wynika, iż budynek gospodarczy lokalizowany jest bezpośrednio przy budynku istniejącym na działce sąsiedniej i nie narusza powyższego przepisu. Szerokość jego działki wynosi 12 m.
Nadto, skarżący podniósł, iż decyzję Starosty otrzymał 31 dnia od dnia złożenia zgłoszenia, a więc w jego ocenie, doszło do złamania przepisów prawa materialnego, to jest ustawy - Prawo budowlane, w którym wyraźnie określono 30 dniowy termin, po upływie którego można rozpocząć roboty budowlane.
W odpowiedzi na skargę, Wojewoda wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), stosownie do przysługujących sądowi administracyjnemu kompetencji, Sąd kontroluje zaskarżone decyzje pod kątem ich zgodności z prawem. Oznacza to, iż w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest legalność decyzji, czyli jej zgodność z przepisami prawa materialnego i prawidłowość przyjętej przez organ procedury, która doprowadziła do wydania decyzji.
Ponadto, stosownie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zmianami, dalej określanej jako: p.p.s.a.), Sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, przy czym nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, iż w granicach danej sprawy, Sąd dokonuje oceny zgodności zaskarżonego aktu z przepisami prawa, bez względu na zarzuty podniesione w skardze.
W niniejszej sprawie sądowa kontrola zaskarżonej decyzji wykazała naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Wskazać na wstępie należy, iż rozpoczęcie procesu inwestycyjnego polegającego na budowie lub rozbudowie budynku powinno być co do zasady poprzedzone uzyskaniem pozwolenia na budowę. Zasadę tę wyraża art. 28 ustawy - Prawo budowlane stanowiąc, że roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Wyjątkiem od tej zasady jest art. 29 tejże ustawy, ustalający katalog budów i robót budowlanych niewymagających pozwolenia na budowę. Zgodnie z ust. 1 pkt 2 wskazanego artykułu pozwolenia na budowę nie wymaga między innymi budowa wolno stojących parterowych budynków gospodarczych oraz wiat o powierzchni zabudowy do 25 m2, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki. Ta łagodniejsza forma reglamentacji dotyczy przedsięwzięć drobnych, nieskomplikowanych technicznie i łatwych w realizacji. Skoro zatem ustawodawca uzależnia możliwość rozpoczęcia procesu inwestycyjnego polegającego na budowie budynku od uprzedniego uzyskania decyzji zezwalającej na budowę, przy czym jednocześnie dla rozpoczęcia budowy wolno stojących parterowych budynków gospodarczych i wiat przewiduje jedynie formę zgłoszenia (zawiadomienia właściwego organu), to prowadzi to do wniosku, iż "rozróżnia" te obiekty już na etapie zamierzenia inwestycyjnego. Różnicując tryb uzyskania zgody organu administracji na rozpoczęcie budowy, typizuje wolno stojący parterowy budynek gospodarczy i wiatę w innych kategoriach niż budynek, co bezsprzecznie świadczy o tym, iż ich nie utożsamia.
W niniejszej sprawie organ ograniczył się jedynie do stwierdzenia, iż zgłoszona przez skarżących budowa wiaty i budynku gospodarczego wymaga uzyskania pozwolenia na budowę, gdyż ich realizacja może spowodować wprowadzenie, utrwalenie bądź zwiększenie ograniczeń lub uciążliwości dla terenów sąsiednich.
Istotne natomiast w przedmiotowej sprawie jest ustalenie przez organy orzekające, czy zgłoszone przez inwestora obiekty budowlane określone jako: budynek gospodarczy oraz wiata ogrodowa są faktycznie tego rodzaju obiektami i należą do obiektów podlegających zwolnieniu od uzyskania pozwolenia na budowę. Kwestii tej organy w sposób należyty i nie budzący wątpliwości nie wyjaśniły. O tym, czy po stronie inwestora istnieje obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę, czy też dokonania zgłoszenia decyduje bowiem przede wszystkim kwalifikacja obiektu budowlanego, a nie działania inwestora, który niezależnie od rodzaju planowanej budowy, wybiera uproszczoną formę reglamentacji robót budowlanych. Jeżeli zatem zgłoszenie dotyczy inwestycji wymagającej pozwolenia na budowę, wbrew intencjom zgłaszającego, nie może być uznane za zgłoszenie w rozumieniu art. 30 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane i nie wywołuje skutków przewidzianych dla tej instytucji (patrz: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 października 2009 r., sygn. akt VII SA/Wa 1286/09).
Należy wskazać, iż decyzją z dnia "[...]", Burmistrz Miasta "[...]" ustalił warunki zabudowy terenu położonego w "[...]" przy ulicy "[...]" na fragmencie działki geodezyjnej nr "[...]" obręb "[...]", określając rodzaj inwestycji jako: rozbudowę budynku mieszkalnego w zakresie dobudowy wiaty do elewacji tylnej oraz budowę budynku gospodarczego.
Określony w powyższej decyzji rodzaj inwestycji, w odniesieniu do rozbudowy budynku mieszkalnego w zakresie dobudowy wiaty do elewacji tylnej, wskazuje na potrzebę uzyskania przez inwestora pozwolenia na budowę. Organy orzekające winny więc jednoznacznie ustalić, czy prace te faktycznie stanowią przebudowę istniejącego budynku, co podlega przepisom wymagającym uzyskania pozwolenia na budowę (art. 3 pkt 7 ustawy - Prawo budowlane, zgodnie z którym przez roboty budowlane należy rozumieć budowę, a także prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego, przez budowę zaś - wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego- art. 3 pkt 6 ustawy). Za przebudowę przyjęło się uważać powiększenie istniejącego obiektu budowlanego. Także dobudowanie na istniejącym tarasie wiaty ogrodowej, może mieścić się w granicach rozumienia terminu przebudowa lub rozbudowa. Z akt sprawy jednoznacznie nie wynika czy wiata miała by zostać usytuowana czy nie, na istniejącym ewentualnie już tarasie, wykonanym z kostki polbrukowej, będącym częścią innego obiektu, a więc istniejącego już budynku mieszkalnego inwestora. Wskazanych okoliczności organy orzekające w ogóle jednak nie wyjaśniły.
Należy zauważyć, iż przepis art. 30 ust. 6 ustawy - Prawo budowlane przewiduje obowiązek wniesienia sprzeciwu wobec zgłoszenia robót budowlanych, między innymi, gdy zgłoszenie dotyczy budowy lub wykonywania robót budowlanych objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę. Obowiązek ten dotyczy także rozbudowy budynku mieszkalnego. Z akt sprawy wynika, że do zgłoszenia był dołączony rysunek planowanej wiaty wraz z wymiarami i odległością usytuowania od granicy. Obiekt ten nie był zgłoszony jako budynek w rozumieniu prawa budowlanego. Uznanie go bowiem za budynek na etapie zgłoszenia czyniłoby koniecznym wniesienie sprzeciwu z uwagi na bliższe niż przewidują normy odległościowe planowe jego usytuowanie w stosunku do granic z nieruchomością sąsiednią. Obowiązek zapewnienia odpowiedniego usytuowania obiektu budowlanego na działce wiąże się ze stosowaniem przepisów techniczno - budowlanych, zatem także określonych w § 12 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych.
Należy podkreślić, iż do postępowania w niniejszej sprawie stosuje się przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, a zatem stosuje się także zasady ogólne w nim wyrażone. Zgodnie, więc z zasadami ogólnymi postępowania administracyjnego, organ administracji publicznej rozpoznający sprawę, a w efekcie wydający decyzję, powinien prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa (art. 8 k.p.a.). Winien, zatem działać na podstawie przepisów prawa (art. 6 k.p.a.), wyczerpująco informować strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego oraz czuwać, aby strony nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa (art. 9 k.p.a.). Nadto, w toku postępowania organ zobowiązany jest stać na straży praworządności oraz podejmować wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy (art. 7 k.p.a.), jak również wyjaśniać stronom zasadność przesłanek rozstrzygnięcia, którymi kierował się przy załatwianiu sprawy (art.11 k.p.a.). Organ winien też mieć na względzie, że zasady ogólne postępowania administracyjnego są integralną częścią przepisów regulujących to postępowanie i są dla niego wiążące na równi z innymi przepisami postępowania.
Analiza zgromadzonego materiału dowodowego sprawy wskazuje jednak, w ocenie Sądu, że organ uchybił wskazanej wyżej zasadzie zawartej w art. 7 k.p.a. przy rozstrzyganiu sprawy. Zgodnie z wyrażoną w art. 7 k.p.a. zasadą prawdy obiektywnej organ prowadzący postępowanie ma obowiązek podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy zgodnie z rzeczywistością. Z kolei art. 77 § 1 k.p.a. stanowi, że organ administracji publicznej zobowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Obowiązek zebrania całego materiału dowodowego w postępowaniu administracyjnym oznacza, że organ administracji publicznej winien z własnej inicjatywy gromadzić w aktach dowody, które jego zdaniem będą konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy oraz zobowiązany jest gromadzić w aktach sprawy także dowody wskazane lub dostarczone przez strony, jeżeli mają one znaczenie dla sprawy.
Zaniechanie przez organ administracji podjęcia czynności procesowych zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego, zwłaszcza w sytuacji, gdy strona powołuje się na określone i ważne dla niej okoliczności, jest uchybieniem przepisom postępowania administracyjnego, skutkującym wadliwość decyzji.
Wskazać należy, iż jako dowolne winny być traktowane ustalenia faktyczne znajdujące wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale niekompletnym, czy nie w pełni rozpatrzonym. Zarzut dowolności zostaje wykluczony dopiero ustaleniami dokonanymi w całokształcie materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.), zgromadzonego i rozpatrzonego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 k.p.a.), a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego wydania decyzji o przekonującej treści.
Organy orzekające w niniejszej sprawie naruszyły zatem przepisy postępowania administracyjnego dotyczące zarówno swobodnej oceny dowodów przez organ, zebrania materiału dowodowego z urzędu, jak również dotyczące warunków formalnych, jakim powinna odpowiadać decyzja administracyjna (uzasadnienie faktyczne i prawne decyzji).
W dalszym toku postępowania organy orzekające powinny ponownie przeprowadzić postępowanie dowodowe, w szczególności na opisane wyżej, niewyjaśnione okoliczności. Przede wszystkim organy winny rozstrzygnąć dwie kwestie, po pierwsze czy, w świetle decyzji z dnia "[...]" o warunkach zabudowy, obiekt objęty zgłoszeniem zamiaru przystąpienia do budowy dokonanym przez skarżącego stanowi wiatę w rozumieniu art. 29 ust. 1 pkt. 2 ustawy - Prawo budowlane, a po drugie, czy do przedsięwzięcia objętego zgłoszeniem mają zastosowanie przepisy rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, w szczególności zaś § 12 dotyczący usytuowania budynków na działce budowlanej. Z zestawienia tego wynika wprost, że wiaty nie są budynkami gospodarczymi (tym bardziej zaś nie są także budynkami mieszkalnymi) oraz co do zasady ich budowa nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę.
Natomiast odnośnie do kwestii budynku gospodarczego należy zauważyć, iż jego planowana lokalizacja wskazuje na to, iż nie będzie to wolno stojący budynek gospodarczy, o jakim to obiekcie stanowi przepis art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo budowlane.
Organy powinny wskazać w uzasadnieniu decyzji, stosownie do art. 107 § 3 k.p.a., fakty, które uznały za udowodnione, dowody, na których się oparły, oraz przyczyny z powodu których innym dowodom odmówiły wiarygodności i mocy dowodowej, jak również wyjaśnić podstawy prawne decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.
Odnosząc się natomiast do zarzutu skargi w kwestii naruszenia przez organ I instancji terminu do wniesienia sprzeciwu, zdaniem Sądu, zarzut ten nie może zostać uwzględniony.
Zgodnie z art. 30 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane, zgłoszenia, o którym mowa w ust. 1, należy dokonać przed zamierzonym terminem rozpoczęcia robót budowlanych. Do wykonania robót budowlanych można przystąpić, jeżeli w terminie 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia właściwy organ nie wniesie sprzeciwu. Z przepisu tego wynika, iż organ powinien zareagować na wniesione zgłoszenie w terminie 30 dni od dnia jego doręczenia. Ust. 1 a tego przepisu stanowi, że w zgłoszeniu należy określić rodzaj, zakres i sposób wykonywania robót oraz termin ich rozpoczęcia. Do zgłoszenia należy dołączyć dowód stwierdzający prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz, w zależności od potrzeb, odpowiednie szkice lub rysunki, a także pozwolenia wymagane odrębnymi przepisami. W razie konieczności uzupełnienia zgłoszenia, właściwy organ nakłada, w drodze postanowienia, na zgłaszającego obowiązek uzupełnienia, w określonym terminie, brakujących dokumentów, a w przypadku ich nieuzupełnienia - wnosi sprzeciw, w drodze decyzji.
Zgodnie z poglądem prezentowanym w tym zakresie w orzecznictwie, i w całości podzielonym przez Sąd w niniejszym składzie, upływ terminu wskazanego w art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, nie będzie stanowił upoważnienia do realizacji inwestycji także wówczas, gdy przed upływem tego terminu właściwy organ uzewnętrzni wobec strony konieczność uzupełnienia zgłoszenia w granicach określonych w art. 1a powołanego artykułu (por. wyrok NSA z 6.12.2002 r., IV SA 2765/00, ONSA 2004/2/49).
Ustosunkowując się z kolei do zarzutu, dotyczącego braku skuteczności sprzeciwu z uwagi na przekroczenie przez Starostę trzydziestodniowego terminu określonego w art. 30 ust. 5 ustawy - Prawo budowlane, Sąd nie uwzględnił tegoż zarzutu skargi.
W tej kwestii Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela stanowisko organu odwoławczego, oparte na prezentowanym przez Naczelny Sąd Administracyjny orzecznictwie, między innymi w wyroku: z dnia 21 kwietnia 2009 r., sygn. akt II OSK 574/08, z dnia 12 grudnia 2006 r., sygn. akt II OSK 79/06, iż dla zachowania terminu z art. 30 ust. 5 ustawy - Prawo budowlane konieczne jest wydanie i wysłanie przed upływem tego terminu albo sprzeciwu, albo postanowienia o nałożeniu obowiązku uzupełnienia zgłoszenia. NSA wskazał, że konstytucyjna zasada równości wymaga aby terminowi "wniesienie sprzeciwu" nadać podobną treść jak "wniesienie" odwołania, zażalenia czy skargi przez stronę. Dlatego dla określenia daty, z jaką termin uważa się za zachowany, należałoby sięgnąć do zasad określonych w art. 57 § 5 k.p.a. Przyjęcie, że datą wniesienia sprzeciwu jest data jego doręczenia stronie faktycznie skróciłoby trzydziestodniowy termin i umożliwiłoby stronie unikania skutków prawnych sprzeciwu przez opóźnianie daty odbioru wysłanej korespondencji. To stanowisko nie może być jednak w pełni zaakceptowane.
Z tego względu Wojewódzki Sąd Administracyjny nie podziela poglądów NSA zawartych w orzeczeniach, w których przyjęto, iż skutek prawny wywołuje dopiero doręczenie stronie pisma zawierającego oświadczenie organu.
Zatem za nieuzasadniony należało uznać zarzut skargi naruszenia art. 30 ust. 5 ustawy - Prawo budowlane.
Biorąc wskazane powyżej okoliczności pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.
O zwrocie kosztów postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Nadto, w trybie art. 152 p.p.s.a., Sąd wskazał, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło