II SA/Ol 818/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Ślusarczyk Sędziowie Sędzia WSA Hanna Raszkowska (spr.) Sędzia WSA Irena Szczepkowska Protokolant Grażyna Wojtyszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 października 2009 r. sprawy ze skargi S.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie wygaśnięcia zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych oddala skargę. WSA/wyr.1 – sentencja wyroku Prezydent Miasta E. zezwoleniami z dnia 19 marca 2008 r. na podstawie art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 26.10.1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz.U. z 2007 r. Nr 70, poz. 473, ze zm.) zezwolił S.B. na sprzedaż i podawanie napojów alkoholowych zawierających do 4,5%, powyżej 4,5% do 18% oraz powyżej 18% alkoholu, przeznaczonych do spożycia w miejscu sprzedaży, tj. w lokalu "[...]" na czas oznaczony od dnia 20 marca 2008 r. do dnia 20 marca 2012 r. Następnie, decyzją z dnia 2 czerwca 2009 r., Prezydent Miasta E. stwierdził wygaśnięcie z dniem 1 czerwca 2009 r. powyższych zezwoleń na sprzedaż alkoholu, na podstawie art. 162 § 1 pkt 1 i § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071, ze zm.) dalej zwanej jako K.p.a., w związku z art. 18 ust. 12 pkt 5 i ust. 13 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (t.j. Dz. U. z 2007 r. Nr 70, poz. 473, ze zm.). W uzasadnieniu podał, że strona nie dokonała wpłaty należnej raty opłaty za korzystanie z zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych w ustawowym terminie do 31 maja 2009 r., który to obowiązek wynikał z art. 111 ust. 7 powołanej wyżej ustawy. Powyższe obligowało organ administracji do stwierdzenia wygaśnięcia przedmiotowych zezwoleń. W złożonym odwołaniu S.B. podniósł, że dzień 31 maja 2009 r. przypadał w niedzielę, wobec czego zgodnie z art. 57 § 4 K.p.a. i art. 12 § 5 Ordynacji podatkowej, ostatnim dniem terminu był najbliższy następny dzień powszedni. Odwołujący się uiścił należną opłatę dnia 1 czerwca 2009 r., czyli z zachowaniem ustawowego terminu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w E. decyzją z dnia 6 lipca 2009 r. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu Kolegium wywiodło, że przepisy ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi nie uzależniają wygaśnięcia zezwolenia od tego czy opóźnienie w zapłacie przedmiotowej opłaty było zawinione, czy też nie. Podniosło, że wygaśnięcie zezwoleń nastąpiło z mocy prawa. Ponadto, Kolegium nie podzieliło stanowiska strony dotyczącego stosowania trybu przewidzianego w art. 57 § 4 K.p.a. i art. 12 § 5 Ordynacji podatkowej, dla dokonania czynności polegającej na dokonaniu opłat za korzystanie z zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych. Wywiodło w oparciu o wyroki sądów administracyjnych, że normy prawne zawarte w tych przepisach odnoszą się do sposobu liczenia terminów procesowych, a nie materialnych, natomiast termin do wniesienia opłaty jest terminem prawa materialnego. Przepis art. 18 ust. 12 pkt 5 ustawy nie przewiduje możliwości prolongowania terminu płatności, który jest też nieprzywracalny, zatem jego uchybienie powoduje wygaśnięcie pozwolenia, które właściwy organ administracji stwierdza decyzją administracyjną. W złożonej skardze S.B. zarzucił, że błędnie obliczono przewidziany w art. 111 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi termin. Stwierdził, że powołane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyroki zapadły w odmiennym stanie faktycznym, wobec czego tezy tam zawarte nie mają znaczenia w sprawie, gdyż on nie uchybił terminowi do uiszczenia spornej opłaty. Zaznaczył, że w sprawie nie miał zastosowania art. 12 § 5 Ordynacji podatkowej, gdyż opłata przewidziana w art. 111 powołanej wyżej ustawy nie należy do kategorii podatków. Zarzucił, że w zaskarżonej decyzji brak jest uzasadnienia poglądu, że do sposobu obliczania terminów prawa materialnego nie ma zastosowania art. 57 § 4 K.p.a. W oparciu o poglądy doktryny i orzecznictwo sądów administracyjnych, wywiódł, że art. 57 § 4 i § 5 K.p.a. ma zastosowanie do liczenia terminów prawa materialnego, natomiast art. 58 - art. 60 mają zastosowanie wyłącznie do terminów procesowych. Wobec czego skarżący miał prawo dokonać opłaty w dniu 1 czerwca 2009 r. bez narażenia się na zarzut uchybienia terminowi do dokonania tej czynności. W odpowiedzi ma skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Stosownie do art. 111 ust. 1 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi w celu pozyskania dodatkowych środków na finansowanie zadań określonych w art. 41 ust. 1 gminy pobierają opłatę za korzystanie z zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych, o których mowa w art. 18. Opłata ta wnoszona jest na rachunek gminy w każdym roku kalendarzowym objętym zezwoleniem w trzech równych ratach w terminach do 31 stycznia, 31 maja i 30 września danego roku kalendarzowego (ust. 7). Sankcją za nieterminowe uiszczenie przedmiotowej opłaty jest wygaśnięcie zezwolenia, co przewiduje art. 18 ust. 12 pkt 5 tej ustawy, stanowiąc, że zezwolenie, o którym mowa w ust. 1, wygasa w przypadku niezłożenia oświadczenia, o którym mowa w art. 111 ust. 4, lub niedokonania opłaty w wysokości określonej w art. 111 ust. 2 i ust. 5 w terminach, o których mowa w art. 111 ust. 7. Przepisy ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałania alkoholizmowi regulują zatem wszystkie zagadnienia dotyczące opłaty za korzystanie z zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych, w szczególności określają wysokość opłaty należnej w danym roku kalendarzowym i termin, do którego ta opłata musi zostać wniesiona (art. 111). Zaskarżoną decyzją stwierdzono wygaśnięcie z dniem 30 maja 2009 r. zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych udzielonych skarżącemu, gdyż nie uiścił on w ustawowym terminie drugiej raty opłaty za korzystanie z udzielonych mu trzech zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych. Bezsporne jest bowiem, że skarżący dokonał wpłaty drugiej raty opłaty za korzystanie z zezwoleń w dniu 1 czerwca 2009 r., tj. w następnym dniu powszednim po dniu ustawowo wolnym od pracy, którym był przypadający w niedzielę dzień 31 maja 2009 r. Kwestią sporną jest natomiast czy skarżący działaniem tym naruszył art. 18 ust. 12 pkt 5 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, w konsekwencji czego wygasły udzielone mu zezwolenia. Nie budzi wątpliwości, że terminy przewidziane w art. 111 ust. 7 są terminami prawa materialnego. W tych okresach może nastąpić ukształtowanie praw lub obowiązków strony w ramach administracyjnoprawnego stosunku materialnego (uprawnienie do sprzedaży napojów alkoholowych). Uchybienie temu terminowi wywołuje skutek prawny wygaśnięcia zezwolenia (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 maja 2009 r., sygn. akt II GSK 897/08). W uzasadnieniu uchwały składu 5 sędziów z dnia 23 czerwca 1997 r. (OPK 32/97, ONSA 1997/4/152), Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że analiza art. 18 ust. 8 (obecnie art. 18 ust. 12) ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałania alkoholizmowi, prowadzi do wniosku, że wymienione w nim sytuacje (w tym niedokonanie kolejnej wpłaty za zezwolenie we wskazanym w ustawie terminie), które powodują wygaśnięcie zezwolenia, mają charakter zdarzeń, które następują w ściśle określonym czasie. Z tymi zdarzeniami został powiązany skutek w postaci wygaśnięcia zezwolenia, wobec czego, gdy określone zdarzenie nastąpi, powstaje skutek w postaci wygaśnięcia zezwolenia. W przypadku, o którym mowa w art. 18 ust. 12 pkt 5 ustawy, niedokonanie kolejnej wpłaty za zezwolenie w określonym terminie powoduje z upływem tego terminu skutek w postaci wygaśnięcia zezwolenia. Wygaśnięcie zezwolenia następuje zatem w dniu, w którym upłynął termin do wniesienia kolejnej wpłaty. Sąd podziela prezentowany w orzecznictwie sądów administracyjnych i w doktrynie pogląd, że do terminów materialnoprawnych nie stosuje się przepisów rozdziału 10 K.p.a., co oznacza, że tych terminów nie oblicza się w sposób wskazany w art. 57 i nie jest dopuszczalne ich przywrócenie na podstawie art. 58 – art. 60 K.p.a. (por. A. Wróbel [w:] M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze 2005, s. 389). Wobec powyższego, pomimo że data końcowa uiszczenia kolejnej wpłaty z tytułu posiadanych zezwoleń przypadała na dzień ustawowo wolny od pracy (niedziela), to w tym przypadku nie ma zastosowania art. 57 § 4 K.p.a. (por. wyroki WSA w Łodzi z dnia 12 listopada 2008 r., sygn. akt III SA/Łd 57/08 i sygn. akt III SA/Łd 55/08 i). Przepis art. 57 § 4 K.p.a. odnosi się bowiem tylko do terminów prawa procesowego, czyli okresu do dokonania czynności procesowej przez podmioty postępowania lub uczestników postępowania. Odnosząc się natomiast do argumentacji opartej na treści wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 września 2005 r., sygn. akt III SA/Wa 1828/05, wskazać należy, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 30 marca 2006 r. (sygn. akt II GSK 401/05), rozpoznając skargę kasacyjną od wskazanego wyżej wyroku nie podzielił stanowiska zaaprobowanego przez Sąd pierwszej instancji, że termin do przesłania informacji i wniosku, o których mowa w art. 26c ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 776, ze zm.), ma charakter materialnoprawny. Sąd, nie kwestionując podziału terminów na materialnoprawne i procesowe i związanych z tym podziałem odmiennych następstw uchybienia terminu wskazał, że decydujące znaczenie ma treść mających zastosowanie w sprawie przepisów prawnych. Stosownie do art. 45 ust. 3a przy rozpatrywaniu i rozstrzyganiu spraw przez Fundusz, w zakresie nieuregulowanym w odrębnych przepisach, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Ponadto, wskazać należy, że w uchwale z dnia 15 października 2008 r. (sygn. akt II GPS 4/08, ONSAiWSA 2009/1/1) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że wprawdzie Rozdział 10 K.p.a. - "Terminy" jest zamieszczony w dziale I K.p.a. -"Przepisy ogólne", reguluje jednak tylko sposób obliczania terminów procesowych czynności stron. Wobec powyższego stwierdzić należy, że w stanie faktycznym sprawy prawidłowo stwierdzono wygaśnięcie zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), należało orzec jak w sentencji wyroku.