II OSK 744/11

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2011-05-11

Skład orzekający: Arkadiusz Despot-Mładanowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy ponowne wniesienie skargi na uchwałę rady gminy, poprzedzone ponownym wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, jest dopuszczalne, gdy wcześniejsza skarga dotycząca tej samej uchwały została już prawomocnie osądzona?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że ponowne wezwanie do usunięcia naruszenia prawa jest bezskuteczne, a sprawa pomiędzy tymi samymi stronami dotycząca tej samej uchwały została już prawomocnie osądzona (res iudicata). W związku z tym, skarga została wniesiona z uchybieniem terminu, co skutkowało jej odrzuceniem. Ponowne wniesienie skargi nie jest dopuszczalne, gdy istnieje stan rzeczy osądzonej.
Stan faktyczny
Skarżący wnieśli skargę na uchwałę Rady m.st. Warszawy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę, uznając, że sprawa była już prawomocnie osądzona i że ponowne wezwanie do usunięcia naruszenia prawa było bezskuteczne, a skarga została wniesiona z uchybieniem terminu. Skarżący wniósł skargę kasacyjną, kwestionując te ustalenia.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz po rozpoznaniu w dniu 11 maja 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej S. L. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 grudnia 2010 r., sygn. akt IV SA/Wa 1553/10 o odrzuceniu skargi M. C. , M. M. , T. M. , J. M. oraz S. L. na uchwałę Rady m.st. Warszawy z dnia 10 lipca 2008 r., Nr XXXVI/1090/2008 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego postanawia: oddalić skargę kasacyjną Rada m. st. Warszawy podjęła w dniu 10 lipca 2008 r. uchwałę Nr XXXVI/1090/2008 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru Ursynów Południe - Kabaty. Pismem z dnia 3 sierpnia 2010 r. skargę na powyższą uchwałę wnieśli M. C. , M. M. , T. M. , J. M. oraz S. L. zaskarżając ją w całości. Postanowieniem z dnia 28 grudnia 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę. Jak wskazał Sąd, z akt spraw o sygnaturach IV SA/Wa 2074/09 oraz IV SA/Wa 127/10 wynika, że wszystkie osoby, które podpisały skargę z dnia 3 sierpnia 2010 r. wnosiły już skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na tę samą uchwałę Rady m. st. Warszawy z dnia 10 lipca 2008r., zaskarżając ją również w całości ze szczególnym uwzględnieniem działek należących do tych osób. Powyższe sprawy o sygnaturach IV SA/Wa 2074/09 oraz IV SA/Wa 127/10 zostały już prawomocnie zakończone. Ponadto Sąd podkreślił, że przed wniesieniem skarg w sprawach o sygn. IV SA/Wa 2074/09 oraz IV SA/Wa 127/10 wszyscy skarżący występowali do Rady m. st. Warszawy z wezwaniami do usunięcia naruszenia prawa uchwałą z 10 lipca 2008 r. Również skarga wniesiona w niniejszej sprawie została poprzedzona pismem z dnia 11 czerwca 2010 r., wniesionym do Rady m. st. Warszawy w imieniu wszystkich skarżących, a określonym jako wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Sąd uznał, że ponowne wezwanie do usunięcia naruszenia prawa jest bezskuteczne a zatem skarga wniesiona w sprawie niniejszej została złożona z uchybieniem terminu przewidzianego w art. 53 § 2 p.p.s.a. liczonego od dnia złożenia pierwszego wezwania do usunięcia naruszenia prawa odpowiednio w dniach 17 września 2008 r. i 1 października 2008 r. Od powyższego postanowienia skargę kasacyjną wniósł S. L. , domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, zarzucając: 1) naruszenie art. 45 ust. 1 oraz art. 78 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, poprzez ich błędną wykładnię, skutkującą błędnym uznaniem, iż strony, którym przysługują tradycyjne środki odwoławcze nie mogą być w gorszej sytuacji niż podmioty, którym przysługuje środek odwoławczy z art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, podczas gdy żądanie skarżącego, zawarte w pierwotnej skardze, nie zostało w całości rozpoznane, 2) naruszenie art. 101 ust. 1 w związku z art. 101 ust. 2 w związku z art. 102a ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym, poprzez ich błędną wykładnię, skutkujące błędnym uznaniem, iż wezwanie do usunięcia naruszenia nie może zostać złożone ponownie, podczas gdy: - wezwanie do usunięcia naruszenia stanowi jedynie warunek formalny wniesienia skargi do sądu administracyjnego na uchwałę podjętą przez organ gminy z zakresu administracji publicznej, - przeszkodą do orzekania przez sąd administracyjny mogłaby być jedynie powaga rzeczy osądzonej, która istniałaby wówczas, gdyby o całości żądania skarżącego S. L. orzekł Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, 3) naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 52 § 3 i 4 oraz art. 53 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 102a w związku z art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, poprzez przyjęcie, iż w sprawach skarg, o których mowa w art. 101 ustawy o samorządzie gminnym ma zastosowanie art. 53 § 2 w związku z art. 52 § 3 i 4 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, pomimo dyspozycji art. 102a ustawy o samorządzie gminnym, podczas gdy: - ustawa o samorządzie gminnym przewiduje, iż jedynym warunkiem wniesienia skargi jest wcześniejsze bezskuteczne wezwanie do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia bez wskazania terminu, - ustawa o samorządzie gminnym nie reguluje środków zaskarżenia uchwał podjętych przez organ gminy z zakresu administracji publicznej, jak również nie reguluje odmiennych sposobów rozstrzygania, co implikuje konstatację, iż jedynie brak regulacji ustawowej, która jest klarowana (art. 102a ustawy o samorządzie gminnym), dawałby podstawę do zastosowania art. 52 § 4 w związku z art. 53 § 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a warunkiem wniesienia skargi byłoby wynikające z tegoż przepisu wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, - art. 52 § 4 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi reguluje wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, zaś art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym reguluje wezwanie do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia, co implikuje konstatację o braku podstaw do identycznego interpretowania obu regulacji, - brak jest podstaw do wyinterpretowania, iż skarżący, skarżąc uchwałę podjętą przez organ gminy z zakresu administracji publicznej w sprawach skarg objętych art. 101 ustawy o samorządzie gminnym, jest związany terminem z art. 53 § 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, bowiem art. 53 § 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie obejmuje skarg wnoszonych w ww. trybie, - skarżący nie jest ograniczony terminem wniesienia skargi i może ją wnieść w każdym czasie pod warunkiem bezskutecznego wezwania, 4) naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 58 § 1 pkt 2) w związku z art. 52 § 3 i 4 w związku z art. 53 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 102a w związku z art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym poprzez przyjęcie, iż skarga została wniesiona po upływie terminu do jej wniesienia, pomimo, że w sprawach skarg objętych art. 101 ustawy o samorządzie gminnym termin określony w art. 53 § 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie ma zastosowania. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że nie może być mowy o powadze rzeczy osądzonej w stosunku do skargi złożonej przez S. L. , bowiem żądanie skarżącego, wbrew twierdzeniu zawartemu w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, nie zostało w całości merytorycznie rozpoznane w pierwotnej sprawie. Tym samym jedyną możliwością uzyskania przez skarżącego pełnego rozstrzygnięcia w zakresie zaskarżonej uchwały, było ponowne wniesienie skargi, które warunkowane jest wcześniejszym wezwaniem do usunięcia naruszenia. W tej sytuacji skarżący mógł ponownie wnieść skargę bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i narazić się na zarzut braku wezwania do usunięcia naruszenia (art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym), bądź zarzut wniesienia skargi po terminie określonym w art. 53 § 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ewentualnie zadośćuczynić obowiązkowi wezwania do usunięcia naruszenia i skierować ponowne wezwanie, a następnie wnieść skargę na ww. uchwałę Rady m. st. Warszawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Jak zauważył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie z akt spraw o sygnaturach IV SA/Wa 2074/09 oraz IV SA/Wa 127/10 wynika, że wszystkie osoby, które podpisały skargę z dnia 3 sierpnia 2010 r. wnosiły już skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na tę samą uchwałę Rady m. st. Warszawy z dnia 10 lipca 2008 r., zaskarżając ją również w całości ze szczególnym uwzględnieniem działek należących do tych osób. Wyrokiem z dnia 3 marca 2010 r. sygn. akt IV SA/Wa 2074/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę M. C. , M. M. , T. M. i J. M. na uchwałę Rady m.st. Warszawy z dnia 10 lipca 2008 r., Nr XXXVI/1090/2008 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wyrok ten jest prawomocny. Z kolei wyrokiem z dnia 3 marca 2010 r. sygn. akt IV SA/Wa 127/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu skargi S. L. na uchwałę Rady m.st. Warszawy z dnia 10 lipca 2008 r. nr XXXVI/1090/2008 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego stwierdził nieważność § 40 ust. 2 pkt 4 i 5 zaskarżonej uchwały w części dotyczącej działki nr ewid. 83/4 z obrębu 1-11-13 oraz stwierdził nieważność § 42 ust. 1 i ust. 2 pkt 1, 2, 6 zaskarżonej uchwały w części dotyczącej działki nr ewid. 83/4 z obrębu 1-11-13. Powyższy wyrok również jest prawomocny. W takiej sytuacji zastosowanie znajdował przepis art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a. stanowiący, że Sąd odrzuca skargę jeżeli sprawa pomiędzy tymi samymi stronami została już prawomocnie osądzona (res iudicata). Bez znaczenia jest w tym zakresie podniesiona w skardze kasacyjnej okoliczność, że Sąd nie uwzględnił żądania skarżącego o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w całości, stwierdzając jej nieważność jedynie w części wskazanej w sentencji wyroku. Istotne jest bowiem, że Sąd rozpoznał skargę S. L. na przedmiotową uchwałę Rady m.st. Warszawy z dnia 10 lipca 2008 r. nr XXXVI/1090/2008 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, co powoduje w stosunku do niej stan rzeczy osądzonej. Rację też trzeba przyznać wywodom zawartym w zaskarżonym postanowieniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w zakresie w jakim podniesiona została bezskuteczność ponownego wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Podzielić należy bowiem pogląd zawarty w tezie przywołanego w zaskarżonym orzeczeniu postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 czerwca 2002 r. , sygn. akt OSA 2/02 (ONSA 2001/1/2), że wezwanie do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia, określone w art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym jest czynnością prawną, która przysługuje danemu podmiotowi w stosunku do określonej uchwały - jednokrotnie, następne pisma w tej samej sprawie, pochodzące od tego samego podmiotu, nie są wezwaniami w rozumieniu tego przepisu. Powyższe oznacza, że w sprawnie niniejszej termin do wniesienia skargi powinien być zatem liczony od daty pierwszego wezwania do usunięcia naruszenia prawa co miało miejsce odpowiednio w dniach 17 września 2008 r. i 1 października 2008 r. Skutkiem tego prawidłowo Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał również, że skarga z dnia 3 sierpnia 2010 r. została wniesiona z uchybieniem terminu przewidzianego w art. 53 § 2 p.p.s.a co także skutkować musiało jej odrzuceniem na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Z tego względu na podstawie art. 184 w zw. z art. 182 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) skargę kasacyjną należało oddalić.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło