I SA/Bk 338/09

WyrokWSA w Białymstoku2009-11-10

Skład orzekający: Sławomir Presnarowicz, Piotr Pietrasz, Urszula Barbara Rymarska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy podatnikowi przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur, które nie dokumentują rzeczywistego obrotu gospodarczego, a jedynie zostały wykorzystane w celu oszustwa podatkowego, mimo że podatnik nie wiedział o oszustwie, ale nie dochował należytej staranności przy weryfikacji kontrahenta?
Ratio decidendi
Prawo do odliczenia podatku naliczonego, wynikające z art. 86 ustawy o VAT, nie przysługuje w sytuacji, gdy faktury dokumentują czynności, które nie zostały dokonane (art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o VAT). Nawet jeśli podatnik nie wiedział o oszustwie podatkowym, ale nie podjął wszelkich możliwych działań, których można się od niego domagać, aby zapewnić, że transakcje nie stanowią części łańcucha oszustwa, traci prawo do odliczenia. Organy podatkowe wykazały, że skarżąca spółka nie dochowała należytej staranności przy zawieraniu transakcji, co uzasadnia odmowę prawa do odliczenia.
Stan faktyczny
Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej zakwestionował prawo Spółki G. do odliczenia podatku naliczonego w wysokości 45.673,32 zł z faktur wystawionych przez "M." S.C. na sprzedaż papierówki, kłód sosnowych i tarcicy. Przyczyną było stwierdzenie, że "M." S.C. nie wystawiła tych faktur, a jej wspólnicy zaprzeczyli transakcjom. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał decyzję w mocy, wskazując na brak należytej staranności Spółki G. w weryfikacji kontrahenta i potencjalne uczestnictwo w oszustwie podatkowym. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o VAT i Ordynacji podatkowej.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Sławomir Presnarowicz, Sędziowie sędzia WSA Piotr Pietrasz (spr.), sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska, Protokolant Beata Rusiecka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 10 listopada 2009 r. sprawy ze skargi G. Spółka z o.o. w G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] czerwca 2009 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące: styczeń, luty, marzec, maj, czerwiec, lipiec i sierpień 2008 r. oddala skargę. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w B. decyzją Nr [...] z dnia [...].03.2009 r. dokonał G. [...] Spółce z o.o. w G. (dalej powoływana jako Spółka) rozliczenia podatku od towarów i usług za styczeń, luty, marzec, maj, czerwiec, lipiec i sierpień 2008 r. w wysokości odmiennej niż zadeklarowano. Organ zakwestionował prawo do odliczenia podatku naliczonego w łącznej wysokości 45.673,32 zł wynikającego z 9 faktur VAT, wystawionych tytułem sprzedaży papierówki, kłód sosnowych i tarcicy obrzynanej przez "M." S.C., [...] z siedzibą w K. Przyczyną zakwestionowania powyższego prawa był brak kopii przedmiotowych faktur u wystawcy, zaś wspólnicy tejże spółki cywilnej, przesłuchani w charakterze świadków zeznali, iż nie zawierali ze skarżącą Spółką jakichkolwiek transakcji handlowych, ani nie wystawili okazanych im oryginałów spornych faktur VAT. Z powyższą decyzją nie zgodziła się Spółka i w złożonym odwołaniu zarzuciła naruszenie prawa wspólnotowego w zakresie prawa podatnika do odliczenia podatku naliczonego, naruszenia art. 210 § 4 oraz art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm., dalej powoływana jako o.p.) w zakresie wymaganych składników decyzji i zasady swobodnej oceny dowodów oraz naruszenie art. 122 i art. 187 § 1 o.p. w zakresie błędnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego oraz zasady prawdy obiektywnej. Po rozpoznaniu odwołania, Dyrektor Izby Skarbowej w B., decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r. Nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, iż w świetle orzecznictwa ETS prawo do odliczenia podatku naliczonego związanego z transakcjami wykorzystanymi do popełnienia oszustwa w podatku VAT jest uzależnione od tego, czy nabywca towaru wiedział, bądź na podstawie obiektywnych okoliczności istniejących w sprawie powinien był wiedzieć, iż uczestniczy w oszustwie podatkowym oraz czy podjął wszelkie możliwe działania, aby do takiej sytuacji nie dopuścić. Organ wskazał, iż z zeznań Pana M. G., udziałowca skarżącej Spółki wynika, że kontakty z "M." S.C. zostały nawiązane przez mężczyznę o imieniu i nazwisku I. L., który pojawił się w T. (miejsce prowadzenia działalności skarżącej Spółki) i przedstawił się jako współwłaściciel "M." S.C. To on składał oferty Spółce i dostarczał towar. W związku z tym M. G. nie musiał odwiedzać kontrahenta i nigdy nie był w siedzibie spółki. Nie posiadał on również kontaktu z I. L., gdyż zawsze dzwonił on sam bądź jego kierowcy, którzy przywozili towar. Wypisane w jednym egzemplarzu (bez kopii) oryginały faktur VAT przywoził wraz z towarem I. L. bądź jego kierowcy. Jednocześnie mimo, iż dostarczone faktury opiewały na znaczne kwoty (faktura nr [...] z dnia [...].01.2008 r. - 40.333, 20 zł, faktura nr [...] z dnia [...].02.2008 r. - 33.611 zł, faktura nr [...] z dnia [...].02.2008 r. - 32.018, 90 zł) płatności za wydany towar były realizowane wyłącznie gotówką. Wszystkie wskazane wyżej okoliczności i fakty, traktowane łącznie i we wzajemnym powiązaniu, wskazują, zdaniem organu II instancji, iż istniały podstawy do powzięcia przez skarżącą Spółkę wątpliwości co do legalności realizowanych transakcji oraz podjęcia leżących w jej możliwościach działań zmierzających do sprawdzenia kontrahenta w celu uniknięcia ewentualnego uczestniczenia w oszustwie podatkowym. Jednakże takich czynności skarżąca Spółka nie podjęła - nie sprawdziła wiarygodności "M." S.C., tj. dokumentów rejestracyjnych: zaświadczenia o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej wspólników, decyzji urzędu skarbowego w sprawie nadania numeru NIP oraz potwierdzenia zgłoszenia rejestracyjnego w zakresie podatku od towarów i usług. Organ podzielił stanowisko pełnomocnika Spółki, iż ustawa o podatku od towarów i usług nie nakłada na podatnika obowiązku sprawdzenia, czy jego kontrahent jest zarejestrowanym podatnikiem VAT, a możliwość ustalenia faktu zarejestrowania kontrahenta jako podatnika tego podatku jest tylko i wyłącznie jego uprawnieniem wynikającym z art. 96 ust. 13 ustawy o VAT. Zwrócił jednak uwagę, iż wchodząc w różnorakie relacje gospodarcze podmioty prowadzące działalność gospodarczą narażone są na ryzyko, iż ich kontrahent okaże się podmiotem nierzetelnym, także w zakresie wywiązywania się przez niego z obowiązków o charakterze publicznoprawnym. Okoliczność ta jest szczególnie istotna na gruncie przepisów ustawy o podatku od towarów i usług. Ze względu na konstrukcję tego podatku i sposób jego rozliczenia (podatek należny, podatek naliczony) istnieje ścisła współzależność między uczestnikami tego obrotu, a nieprawidłowości, które wystąpiły u jednego z podatników mogą, co do zasady, nieść negatywne konsekwencje dla pozostałych osób biorących udział w obrocie (por. wyrok NSA z dnia 16.12.2008 r., sygn. akt I FSK 1493/07). Jeżeli zatem Spółka nie wykazała należytej dbałości o swoje interesy i nie sprawdziła wiarygodności swojego kontrahenta, to nie może obarczać skutkami braku swojej przezorności budżetu państwa. Mając na uwadze powyższe ustalenia faktyczne i prawne Dyrektor Izby Skarbowej w B. podzielił stanowisko organu I instancji, iż w okolicznościach rozpoznawanej sprawy Spółka co najmniej powinna przypuszczać, iż transakcje zawierane z I. L. odbiegają zasadniczo od normalnych stosunków handlowych między uczestnikami legalnego obrotu gospodarczego i w związku z tym powinna podjąć działania zmierzające do sprawdzenia kontrahenta. Brak zachowania należytej staranności przy zawieraniu zakwestionowanych transakcji wyklucza możliwość powoływania się przez Spółkę na przepisy prawa wspólnotowego, a zwłaszcza zasadę neutralności. W związku z powyższym za niezasadny należy uznać zarzut naruszenia wskazanych w odwołaniu przepisów VI Dyrektywy. Na powyższą decyzję skarżąca Spółka wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, w której zarzuciła skarżonemu rozstrzygnięciu naruszenie prawa materialnego mającego istotny wpływ na wynik sprawy poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 86 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm., dalej powoływana jako ustawa o VAT), tj. zakwestionowanie prawa do odliczenia podatku naliczonego z posiadanych przez podatnika faktur, których nielegalności organ I instancji nie stwierdził z całą pewnością, oraz przeniesienie odpowiedzialności na podatnika za działania osób trzecich oraz błędną wykładnię art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) ustawy o VAT, tj. przyjęcie, że faktury dokumentują czynności, które nie zostały dokonane. Ponadto skarżąca Spółka zarzuciła naruszenie art. 122 w związku z art. 187 § 1 o.p. poprzez nie rozpatrzenie w sposób wyczerpujący zebranego materiału dowodowego, a także nie odniesienie się do zeznań i wyjaśnień Pana M. G. oraz dokumentów świadczących tym, iż towar zakupiony przez skarżącą Spółkę widniejący na zakwestionowanych fakturach VAT stał się przedmiotem dalszego obrotu gospodarczego. W uzasadnieniu skargi skarżąca Spółka wskazała, iż nie sposób zgodzić się ze stanowiskiem organów, że zakwestionowane faktury nie dokumentują rzeczywiście przeprowadzonych transakcji, a co za tym idzie podatnik nie może odliczyć wynikającego z nich podatku naliczonego. Zgodnie z brzmieniem art. 86 ustawy o VAT, podatnik ma prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług związanych ze sprzedażą opodatkowaną. Przepis ten sam w sobie nie stanowi o zakazie dokonywania odliczeń, wprost przeciwnie, jest on wyrazem dopuszczalności odliczeń podatku naliczonego. Tymczasem organ I instancji stwierdził naruszenie przez podatnika tego zapisu, powołując się na kontrole przeprowadzone w firmie "M." S. C. [...], które wykazały, że do takich transakcji nie dochodziło, a faktury posiadane przez podatnika nie są potwierdzone kopiami posiadanymi przez sprzedawcę ani opatrzone ich podpisami. W ocenie skarżącej Spółki nieuzasadnione jest również stanowisko organu odnośnie naruszenia art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o VAT. W postępowaniu podatkowym nie udowodniono, bowiem, iż czynności udokumentowane zakwestionowanymi fakturami nie miały miejsca. Wręcz przeciwnie, stwierdzono, iż skarżąca Spółka taki towar posiadała, dokonywała jego obróbki i odsprzedaży. Zdaniem skarżącej Spółki, z samego faktu, iż nie potwierdzono kwestionowanych dokumentów u wskazanego na nich kontrahenta, oraz wykryciu oszustwa podlegającego na podszyciu się osoby trzeciej pod tego kontrahenta, nie można pozbawić Spółki prawa do odliczenia ze spornych faktur. Istotne jest bowiem to, że podatnik przy zachowaniu należytej staranności nie mógł przypuszczać, że dostawca bezprawnie podaje się za wspólnika "M." S.C. Jednocześnie wskazano, że możliwość ustalenia przez podatnika faktu zarejestrowania jego kontrahenta jako podatnika VAT jest tylko i wyłącznie jego uprawnieniem wynikającym z art. 96 ust. 13 ustawy o podatku od towarów i usług. Nie można zatem czynić skarżącej Spółce zarzutu, że nie skorzystała z ze swoich uprawnień w tym zakresie. W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Skarbowej, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Dokonując kontroli skarżonej w sprawie decyzji, Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Wbrew zarzutom skargi organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny i właściwie dokonały subsumcji norm prawa materialnego pod tak ustalony stan faktyczny. W przedmiotowej sprawie istota sporu sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy posiadane przez podatnika faktur, na których jako wystawca figuruje podmiot o nazwie: "M." s.c. [...] w K. stanowi podstawę do odliczenia wykazanego w nich podatku naliczonego. U podstaw rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonej decyzji, pozbawiającego podatnika prawa do odliczenia podatku naliczonego w zakwestionowanych fakturach, legło ustalenie, że faktury te nie dokumentują rzeczywistego obrotu gospodarczego, ponieważ Spółka "M." nie była ani wystawcą tychże faktur, ani sprzedawcą towarów w nich wyszczególnionych. Ustalenie to zostało wywiedzione przez organy podatkowe w oparciu o analizę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w szczególności zeznań wspólników Spółki "M." J. Ł. i M. M., jak też przeprowadzonych w firmie "M." czynności sprawdzających. Otóż z zeznań wspólników Spółki "M." wynika, iż nie znają oni podmiotu gospodarczego o nazwie "G.", nie zawierali z nim jakichkolwiek transakcji, zaś sprzedaż udokumentowana spornymi fakturami w rzeczywistości nie miała miejsca. Spółka nigdy nie handlowała drewnem, a tylko i wyłącznie meblami. Wspólnicy stwierdzili, iż nie wystawiali, ani nie podpisywali okazanych im oryginałów faktur VAT. Wskazali, iż nie posługują się pieczęcią, jaka widnieje na zakwestionowanych fakturach. Pieczęć ta zawiera też błędne dane jednego ze wspólników, nie obejmuje też wszystkich danych zawartych na pieczęci faktycznie używanej przez Spółkę "M.". Ustalenia te, w ocenie organów podatkowych, uzasadniały przyjęcie, iż kwestionowane faktury dokumentują czynności, które w rzeczywistości nie zostały dokonane, co w konsekwencji stosownie do przepisu art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o VAT pozbawia podatnika prawa do odliczenia wskazanego w nich podatku naliczonego. Biorąc pod uwagę treść skargi, strona skarżąca w istocie nie podważa okoliczności faktycznych wskazujących na to, że wykazane w zakwestionowanych fakturach usługi nie zostały wykonane przez podmiot tam wskazany. Mając jednak na względzie fakt, że widniejący na fakturach towar znajdował się w przedsiębiorstwie podatnika, został poddany obróbce i dalszej odsprzedaży, jak też posiadanie samych faktur, skarżąca wywodzi, iż stwarza to podstawę do realizacji prawa do odliczenia zawartego w fakturach podatku naliczonego. Z takim stanowiskiem nie można się zgodzić. Stosownie do art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o VAT nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury i dokumenty celne w przypadku, gdy wystawione faktury, faktury korygujące lub dokumenty celne stwierdzają czynności, które nie zostały dokonane – w części dotyczącej tych czynności. Niewątpliwie uregulowanie stanowi wyjątek od określonej w art. 86 ustawy o VAT zasady potrącalności podatku naliczonego. Organy podatkowe trafnie wskazują, iż wykładnia przepisu art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o VAT prowadzi do wniosku, że prawo do odliczenia podatku naliczonego dotyczy jedynie faktur stwierdzających faktycznie zrealizowane czynności, sama faktura nie tworzy zaś prawa do odliczenia VAT w niej wykazanego. Trzeba zauważyć, że pogląd ten jest ugruntowany w orzecznictwie sądów administracyjnych (m.in. wyrok NSA z 18 kwietnia 2008 r., I FSK 1210/06, LEX nr 468698 - w tym orzeczenia przywołane w jego uzasadnieniu, wyrok WSA w Gdańsku z 26 sierpnia 2008 r., I SA/Gd 445/08, LEX nr 424137, wyrok WSA w Szczecinie z 12 marca 2009 r., I SA/Sz 715/08, LEX nr 503216). W ocenie Sądu w niniejszej sprawie organy podatkowe udowodniły, iż czynności udokumentowane spornymi fakturami nie zostały dokonane. Skarżąca Spółka dysponowała wprawdzie towarem, który po obróbce został odsprzedany jednakże towar ten nie pochodził od Spółki "M.". Pomiędzy stronami wskazanymi na fakturze nie doszło do rzeczywistego obrotu drewnem. Jak wskazały organy towar, którym dysponowała Spółka był towarem niewiadomego pochodzenia. Z tych przyczyn sporne faktury nie mogły stanowić podstawy do odliczenia wynikającego z nich podatku naliczonego. Nie ma także podstaw by zgodzić się z zarzutem, iż rozstrzygnięcie podjęte w niniejszej sprawie kwestionujące prawo podatnika do obniżenia podatku należnego narusza prawo wspólnotowe. Niewątpliwie fundamentalnym prawem podatnika wynikającym z konstrukcji podatku od towarów i usług, jako podatku od wartości dodanej jest prawo obniżenia podatku należnego o kwoty podatku zapłaconego przy nabyciu towarów i usług związanych z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą. Prawo to, co do zasady nie może być ograniczane. Zasada neutralności może jednak doznać wyjątku przypadkach, gdy miało miejsce działanie w nieuczciwych celach lub nadużycie prawa. W tym zakresie należy odwołać się do tez formułowanych w orzecznictwie Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości. W orzecznictwie tym wskazuje się, że podmioty nie mogą powoływać się na normy prawa wspólnotowego w celach nieuczciwych lub stanowiących nadużycie (zob. wyrok z 12 maja 1998 r. w sprawie C-367/96 Kefalas i in.), nadto zwalczanie oszustw podatkowych, unikania opodatkowania oraz innych nadużyć jest celem uznanym i propagowanym przez VI Dyrektywę (zob. wyrok z 29 kwietnia 2004 r. w sprawach połączonych C-487/01 i C-7/02 Gemeente Leudsen i Holin Groep). Jeżeli organ podatkowy stwierdzi, że prawo do odliczenia wykonywane było w sposób oszukańczy, jest on uprawniony do wystąpienia z mocą wsteczną, z wnioskiem od dokonanie zwrotu odliczonych kwot (zob. wyrok z 14 lutego 1985 r. w sprawie 268/83 Rompelman, z 29 lutego 1996 r. w sprawie C-110/94 INZO). W wyroku z 11 maja 2006 r. w sprawie C-384/04 Federation of Technological Industries ETS wskazał, że podmioty gospodarcze podejmujące wszelkie możliwe działania, których podjęcia można się od nich w sposób uzasadniony domagać celem zapewnienia, że realizowane przez nie transakcje nie stanowią części łańcucha, obejmującego transakcje objęte oszustwem w podatku VAT, powinny móc powołać się na ich legalność, bez ryzyka utraty prawa do odliczenia naliczonego podatku VAT. W wyroku z 6 lipca 2006 r. w sprawach połączonych C-439/04 i C-440/04 Axel Kittel i Recolta Recycling SPRL Trybunał stwierdził m.in., iż w przypadku, gdy dostawa jest realizowana na rzecz podatnika, który nie wiedział lub nie mógł wiedzieć o tym, że dana transakcja była wykorzystana do celów oszustwa, które zostało popełnione przez sprzedawcę, nie można odebrać nabywcy prawa do odliczenia podatku zapłaconego przez tego podatnika. Należy zatem zgodzić się ze stanowiskiem, że prawo do odliczenia podatku naliczonego związanego z transakcjami wykorzystanymi do oszustwa w podatku VAT jest uzależnione od tego, czy nabywca towaru wiedział, bądź na podstawie obiektywnych okoliczności istniejących w sprawie powinien był wiedzieć, iż uczestniczy w oszustwie podatkowym oraz czy podjął wszelkie możliwe działania, aby do takiej sytuacji nie dopuścić. W okolicznościach niniejszej sprawy organy podatkowe wykazały bezspornie, iż skarżący nie dochował należytej staranności przy zawieraniu zakwestionowanych transakcji. Organy przeanalizowały okoliczności towarzyszące tymże transakcjom wskazując przesłanki świadczące, iż zachodziły podstawy do powzięcia przez Spółkę wątpliwości, co do ich legalności, które winny prowadzić do podjęcia działań mających na celu sprawdzenie kontrahenta w celu uniknięcia ewentualnego uczestniczenia w oszustwie podatkowym. Przedstawione w tym względzie rozumowanie jest zgodne z logiką i zasadami doświadczenia życiowego. W szczególności wskazano, że Spółka nie sprawdziła tożsamości mężczyzny przedstawiającego się, jako rzekomy współwłaściciel "M." s.c., nie zażądała też dokumentów rejestracyjnych tego podmiotu. Wątpliwości, co do działań kontrahenta nie nasunął Spółce także fakt niepodania przez niego jakichkolwiek numerów telefonów kontaktowych. Spółka przyjmowała faktury VAT wypisywane w jednym egzemplarzu, w sytuacji gdy przepisy wymagają przynajmniej dwóch egzemplarzy faktur. Pomimo, że podmiot ten był największym dostawcą Spółki płatności dokonywane były wyłącznie w formie gotówkowej. Okoliczności te wynikają wprost z zeznań pełnomocnika Spółki M. G. Organy podatkowe wskazały także, iż Spółka nie skorzystała z przysługującego jej stosownie do art. 96 ust. 13 ustawy o VAT prawa do sprawdzenia, czy jej kontrahent jest zarejestrowanym podatnikiem podatku VAT. Biorąc pod uwagę zarzuty skarżącego należy stwierdzić, iż wprawdzie nie jest to obowiązek podatnika, jeżeli jednak okoliczności sprawy budziły uzasadnione wątpliwości, co do rzetelności kontrahenta, a Spółka nie skorzystała z tego uprawnienia, to w przypadku stwierdzenia faktu niezarejestrowania kontrahenta, jako podatnika VAT ponosi ona negatywne konsekwencje braku należytej staranności (zob. wyrok WSA w Gdańsku z 4 marca 2008 r., I SA/Gd 802/07, Jur. Podat. 2008/3/92). Jak zwrócił uwagę organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę, wbrew twierdzeniom strony sprawdzenie kontrahenta w trybie art. 96 ust. 13 p.t.u. pozwoliłoby na uzyskanie informacji, iż "M." s.c. [...] nie jest podatnikiem podatku od towarów i usług, natomiast działa i jest zarejestrowana firma pod nazwą: "M." s.c. J. Ł., M. M. Okoliczności powołane w skardze, jak niedobór towarów na rynku surowców drzewnych oraz zapewnienie przez kontrahenta realizacji dostaw drewna, nie mogą tłumaczyć nie podjęcia działań zmierzających do sprawdzenia tego podmiotu w celu uniknięcia ewentualnego uczestniczenia w oszustwie podatkowym. Odnośnie podnoszonej w skardze kwestii kontroli podatkowych przeprowadzonych w Spółce należy wskazać, że nie dotyczyły one okresu objętego zaskarżoną decyzją. W jednym zaś przypadku kontrola, która odnosiła się do okresu styczeń – marzec 2008 r. zakresem przedmiotowym obejmowała sprawdzenie zgodności danych ewidencyjnych ze stanem faktycznym oraz prawidłowości ewidencjonowania na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej i rolników ryczałtowych. Należy jednak zwrócić uwagę iż, jak wyjaśnił Dyrektor Izby Skarbowej, kontrole nie obejmowały czynności sprawdzających u kontrahentów Spółki. Także w przypadku występowania przez podatnika o zwrot podatku VAT sprawdzenie składanych faktur nie obejmowało badania ich poprawności materialnej. Niezasadne są zatem twierdzenia strony skarżącej, iż ustalenia tychże kontroli nie stwierdzające nieprawidłowości zwalniały ją z obowiązku zachowania należytej staranności przy zawieraniu transakcji handlowych. W ocenie Sądu działanie organów podatkowych w niniejszej sprawie znajduje pełne oparcie w obowiązujących przepisach prawa materialnego oraz prawa procesowego (art. 120 o.p.). Nie można również uwzględnić twierdzenia, iż wydanie w tej sytuacji niekorzystnego dla strony rozstrzygnięcia narusza zasadę zaufania (art. 121 o.p.). Za chybione należy uznać także zarzuty naruszenia art. 122 oraz art. 187 § 1 o.p. Organy podatkowe w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły materiał dowodowy w sprawie, w szczególności: dokumenty źródłowe (faktury VAT), ewidencję księgową oraz zeznania świadków i protokół z czynności sprawdzających. Kierując się zasadą swobodnej oceny dowodów ustalono, iż sporne faktury nie potwierdzają rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, co prowadziło do zakwestionowania prawa podatnika do obniżenia w tym zakresie podatku należnego. W uzasadnieniu decyzji szczegółowo i przekonywująco wyjaśniono przesłanki, którymi kierowano się przy podejmowaniu rozstrzygnięcia. Wbrew zarzutom skargi organy podatkowe odniosły się również do zeznań i wyjaśnień M. G., między innymi na ich podstawie ustalono okoliczności towarzyszące zawieraniu i realizacji spornych transakcji. Jak już wskazano powyżej, nie kwestionowano faktu posiadania przez Spółkę surowców drzewnych i dalszej ich odsprzedaży. Nie znajdując w tych warunkach podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja nie odpowiada przepisom prawa materialnego, jak i tego, że uchybia ona przepisom postępowania podatkowego, stosownie do przepisu art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) należało orzec o oddaleniu skargi jako nieuzasadnionej.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło