II OSK 800/11
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2011-08-11
Skład orzekający: Anna Łuczaj, Andrzej Gliniecki, Janina Kosowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo ocenił zgodność z prawem decyzji organu sanitarnego o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej, opierając się na orzeczeniach lekarskich, które nie wykazały związku między schorzeniem a wykonywaną pracą?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo ocenił zgodność z prawem decyzji organu sanitarnego. Sąd administracyjny nie jest uprawniony do samodzielnej oceny merytorycznej dokumentacji medycznej ani do kwestionowania orzeczeń lekarskich jednostek uprawnionych do rozpoznawania chorób zawodowych, jeśli nie budzą one wątpliwości formalnych lub merytorycznych w świetle innych dowodów. Organy administracji są związane ustaleniami tych orzeczeń.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J. K. na decyzję Dolnośląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej – przewlekłego zapalenia kaletki maziowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę, a następnie Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną wniesioną przez J. K. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów postępowania, w tym brak wyczerpującego rozważenia okoliczności sprawy przez organy administracji oraz nieprawidłowe uzasadnienie wyroku WSA.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Anna Łuczaj /spr./ Sędziowie sędzia NSA Andrzej Gliniecki sędzia del. NSA Janina Kosowska Protokolant Marcin Sikorski po rozpoznaniu w dniu 11 sierpnia 2011 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej J. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia [...] grudnia 2010 r. sygn. akt IV SA/Wr 200/10 w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Dolnośląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W. z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] w przedmiocie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej – przewlekłego zapalenia kaletki maziowej oddala skargę kasacyjną
Wyrokiem z dnia 29 grudnia 2010 r., sygn. akt IV SA/Wr 200/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę J. K. na decyzję Dolnośląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W. z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] w przedmiocie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej – przewlekłego zapalenia kaletki maziowej.
W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd podał, iż Dolnośląski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W. decyzją z dnia [...] lutego 2010 r. – wydaną na podstawie art. 235¹ Kodeksu pracy (Dz.U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 ze zm.) oraz § 8 ust. 1 i 4 w związku z § 11 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869), dalej: rozporządzenie, oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. - utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Z. z dnia [...] czerwca 2009r. nr [...] o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej przewlekłej choroby układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy: przewlekłe zapalenie kaletki maziowej (poz. 19.2).
Uzasadniając swoje stanowisko, na wstępie organ odwoławczy wskazał, iż wnioskujący ur. dnia [...] lutego 1964 r., był zatrudniony: - od 30 maja 1985 r. do 31 grudnia 1986 r. w Jastrzębskiej Spółce Węglowej S.A. Kopalnia Węgla Kamiennego "Zofiówka" w J. jako mechanik samochodowy; - od 1 stycznia 1987 r. do 20 sierpnia 1987 r. w Spółdzielni Kółek Rolniczych z/s w S. (zakład zlikwidowany) jako mechanik samochodowy; - od 21 sierpnia 1987 r. do 5 grudnia 1988 r. w Kopalni Skalnych Surowców Drogowych w W. (następca prawny: Przedsiębiorstwo Górniczo-Produkcyjne "B." S.A. w W.) jako mechanik napraw pojazdów samochodowych i sprzętu ciężkiego;- od 1 czerwca 1989 r. do 4 sierpnia 1994 r. prowadził własną działalność gospodarczą Blacharstwo Samochodowe - Mechanika Pojazdowa w S.; - od 2 lutego 1990 r. do 8 marca 1990 r. w Nadleśnictwie Z. jako elektromechanik; - od 12 marca 1990 r. do 15 września 1990 r. w Zakładzie Przetwórstwa Mięsnego Sp. z o.o. w Z. (zakład zlikwidowany) jako konserwator; - od 1 lutego 1991 r. do 4 sierpnia 1994 r. prowadził własną działalność gospodarczą jako handlowiec; - od 28 października 1997 r. do 31 października 2003 r. w Przedsiębiorstwie Produkcyjno – Usługowo - Handlowym "Promus Ruda Śląska" Sp. z o.o. w R. jako elektromonter samochodowy; - od 22 kwietnia 2004 r. do 3 lutego 2005 r. w Przedsiębiorstwie Produkcyjno – Usługowo - Handlowym "Promus Ruda Śląska" Sp. z o.o. w R. jako konserwator-zaopatrzeniowiec; - od 24 listopada 2005 r. do 27 kwietnia 2007 r. w DSE Draexlmaier Systemy Elektryczne Sp. z o.o. w J. jako monter podzespołów elektrycznych w narażeniu na ruchy monotypowe z obciążeniem kończyn górnych (od 27 lipca 2006 r. na zwolnieniu lekarskim); - od 2007 r. na rencie.
Ocena narażenia zawodowego nie potwierdziła nadmiernego obciążenia stawów łokciowych i kolanowych w przebiegu pracy zawodowej. W związku z podejrzeniem choroby zawodowej J. K. był badany w Dolnośląskim Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy we Wrocławiu Oddział w Lubinie, który dnia 10 marca 2009 r. wydał orzeczenie lekarskie nr [...] znak: [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej – choroby układu ruchu wywołane sposobem wykonywania pracy: przewlekłe zapalenie kaletki maziowej (poz. 19.2 wg wykazu chorób zawodowych do rozporządzenia RM z dnia 30 lipca 2002 r.). W uzasadnieniu tego orzeczenia stwierdzono, iż u J. K. rozpoznano reumatoidalne zapalenie stawów w II fazie i w 2 okresie. U pacjenta nigdy nie postawiono rozpoznania przewlekłego zapalenia kaletek maziowych będącego następstwem wykonywanej pracy zawodowej. Ponadto, wykazywany przez pacjenta zakres czynności nie wiązał się z obciążeniem stawów łokciowych i kolanowych, a praca wykonywana była przez okres 8 miesięcy. W trybie odwoławczym J. K. był badany w Instytucie Medycyny Pracy w Łodzi, który w dniu 11 maja 2009 r. wydał orzeczenie lekarskie nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej - choroby układu ruchu wywołane sposobem wykonywania pracy: przewlekłe zapalenie kaletki maziowej (poz. 19.2 wg wykazu chorób zawodowych do rozporządzenia RM z dnia 30 lipca 2002 r.) u zainteresowanego. W uzasadnieniu powyższego orzeczenia stwierdzono, że w zdjęciu RTG rąk stwierdzono zmiany zwyrodnieniowe oraz niewielkie zniekształcenia kości nadgarstków i dalszych odcinków kości przedramion. Przeprowadzone konsultacje neurologiczna i ortopedyczna potwierdzają, iż zgłaszane przez pacjenta dolegliwości wynikają z rozpoznanego reumatoidalnego zapalenia stawów. Analiza dokumentacji lekarskiej, przeprowadzone konsultacje specjalistyczne oraz wyniki badań pomocniczych nie dają podstaw do rozpoznania choroby zawodowej pod postacią przewlekłego zapalenia kaletek maziowych.
W oparciu o powyższe orzeczenia lekarskie Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Z. w dniu [...] czerwca 2009 r. wydał decyzję nr [...], znak: [...] o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej - przewlekłe choroby układu ruchu wywołane sposobem wykonywania pracy: przewlekle zapalenie kaletki maziowej (poz. 19.2 wg wykazu chorób zawodowych do rozporządzenia RM z dnia 30 lipca 2002 r.) u pana J. K.
Od powyższej decyzji zainteresowany wniósł odwołanie do Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W., nie zgadzając się z jej rozstrzygnięciem.
Organ odwoławczy podkreślił, że do stwierdzenia choroby zawodowej przez Państwową Inspekcję Sanitarną muszą być spełnione łącznie, jak to wynika z definicji choroby zawodowej zawartej w art. 2351 Kodeksu pracy oraz § 5 ust. 2 i 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, dwa warunki, tj. choroba musi być rozpoznana przez upoważnioną do tego placówkę służby zdrowia i znajdować się w wykazie chorób zawodowych oraz choroba ta musi być wywołana czynnikami szkodliwymi znajdującymi się w środowisku pracy. Dolnośląski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W. dokonał oceny orzeczeń lekarskich wydanych w sprawie przez Dolnośląski Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy we Wrocławiu Oddział w Lubinie jak i Instytut Medycyny Pracy w Łodzi i stwierdził, że opinie te są zgodne, uzasadnione i wyjaśniają swoje stanowisko w sposób przekonujący i dostępny dla stron oraz organu prowadzącego postępowanie. Ocena narażenia zawodowego nie potwierdziła nadmiernego obciążenia stawów łokciowych i kolanowych, a sam fakt narażenia zawodowego na czynniki szkodliwe jest niewystarczający do stwierdzenia choroby zawodowej jeśli choroby takiej nie rozpoznały upoważnione do tego placówki diagnostyczno - orzecznicze.
J. K. nie zgodził się z decyzją organu II instancji i wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Skarżący podkreślił, że choruje na reumatoidalne zapalenie stawów, które powstało na skutek wykonywanej pracy. Podniósł, że przewlekłe zapalenie kaletki maziowej, jest podstawowym składnikiem reumatoidalnego zapalenia stawów.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Zdaniem organu, załączone przez skarżącego dokumenty w postaci wyników badań diagnostycznych, MR i EMG a także wykaz wykonywanych czynności na stanowisku pracy były konsultowane z placówkami diagnostyczno-orzeczniczymi, które po zapoznaniu się z całym materiałem dowodowym nie znalazły podstaw do zmiany orzeczeń lekarskich. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 29 grudnia 2009r. oddalił skargę J. K. jako niezasadną. Sąd zaznaczył, że nie może wypowiadać się w kwestii stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej, a jedynie oceniać zgodność z prawem rozstrzygnięcia dokonanego przez organy administracji.
Sąd podkreślił, iż za chorobę zawodową w rozumieniu art. 235 Kodeksu pracy uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy, albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym".
Rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów choroby w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych (art. 235² Kodeksu pracy). Oznacza to, że choroba zawodowa jest pojęciem prawnym oznaczającym zachorowanie, które pozostaje w związku przyczynowym z pracą (jej rodzajem, charakterem i warunkami jej wykonywania). Choroby zawodowe zostały ujęte w tzw. wykazie chorób zawodowych. Na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 237 Kodeksu pracy, Rada Ministrów wydała rozporządzenie z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych. Uregulowania tego aktu prawnego obowiązywały już w chwili wydania decyzji organu odwoławczego i według tych przepisów należy oceniać postępowanie organu. Wskazuje na to § 11 ust. 1 rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009 r., który stanowi, że z zastrzeżeniem postępowań wszczętych i zakończonych przez dniem 3 września 2002r., do postępowań w sprawie zgłaszania podejrzenia, rozpoznania i stwierdzenia chorób zawodowych, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, stosuje się przepisy tego rozporządzenia, z tym że czynności dokonane w toku wszczętych postępowań pozostają skuteczne. Zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009 r. decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim wyspecjalizowanych jednostek diagnostycznych powołanych do rozpoznawania chorób zawodowych, wymienionych w § 5 tego rozporządzenia, oraz formularza oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika.
Stosownie do tych przepisów skarżący został poddany badaniom w dwóch jednostkach medycznych, to jest Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy Oddział w Lubinie i Instytucie Medycyny Pracy w Łodzi, które nie znalazły podstaw do stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej, przewlekłej choroby układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy: przewlekłe zapalenie kaletki maziowa (poz. 19.2).
Sąd, powołał się na utrwalone w orzecznictwie stanowisko, iż wydane w sprawie orzeczenie lekarskie jednostki właściwej do rozpoznania chorób zawodowych ma charakter opinii biegłego, a organ prowadzący postępowanie jest nim związany. Organ nie ma prawa samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia. Orzeczenie lekarskie stanowi jedyny wiarygodny środek dowodowy służący stwierdzeniu choroby zawodowej, jeśli nie budzi wątpliwości w świetle pozostałych dowodów. Organy administracji są związane ustaleniami orzeczeń diagnostycznych i nie dysponując przeciwdowodami, które mogłyby orzeczenia te podważyć, nie mają w tym zakresie podstaw do przyjęcia, iż rzeczywisty stan zdrowia skarżącego kształtuje się odmiennie od wyników nadań stanowiących postawę orzeczeń lekarskich (wyrok NSA z dnia 5 stycznia 2007, sygn. akt II OSK 1078/06 publikowany w CBOSA i powołane w nim orzecznictwo). Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu podniósł, że sąd administracyjny kontrolując pod względem zgodności z prawem decyzję państwowego inspektora sanitarnego, może zakwestionować ustalenia stanu faktycznego dokonane przez organ, co może prowadzić do zakwestionowania pod względem formalnym również orzeczenia lekarskiego, np. że zostało wydane w niewłaściwej formie, bez uzasadnienia lub przez nieuprawnionego lekarza, bądź uprawnionego lekarza lecz niezatrudnionego we wskazanej w rozporządzeniu w sprawie chorób zawodowych jednostce organizacyjnej, jednak nie może to dotyczyć merytorycznej treści orzeczenia lekarskiego. Nadto zakwestionowanie orzeczeń lekarskich jest możliwe w przypadku, jeżeli w materiale dowodowym znajdują się orzeczenia lekarzy zatrudnionych w uprawnionych do rozpoznawania chorób zawodowych jednostkach organizacyjnych, które zawierają różne ustalenia (rozpoznania chorobowe). Jednak nawet w takiej sytuacji organ, ani sąd administracyjny, nie są uprawnieni do weryfikacji treści merytorycznej orzeczeń lekarskich, co najwyżej organ może żądać wydania kolejnych orzeczeń przez inne uprawnione jednostki organizacyjne w celu ujednolicenia stanowisk. Nie będąc uprawniony do poddawania analizie materiału dowodowego z medycznego punktu widzenia (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 19 marca 2007 r., sygn.. akt VII SA/Wa 2429/06, wyrok WSA w Warszawie z dnia 5 listopada 2008 r., sygn. akt VIII SA/Wa 256/08 dostępne w CBOSA), Sąd uznał, że organ, opierając się o stanowiska zajęte przez uprawnionych lekarzy, rozstrzygnął sprawę zgodnie z prawem.
Skargę kasacyjną wniósł J. K., reprezentowany przez adwokata A. F. Ż., zaskarżając powyższy wyrok w całości.
Skarżący zarzucił naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik postępowania (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), tj.:
- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w związku z § 8 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. (Dz.U. z 2009 r. Nr 105, poz. 869) w sprawie chorób zawodowych;
- art. 141 § 4 p.p.s.a.
W oparciu o powyższe zarzuty J. K. wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu do ponownego rozpoznania oraz przyznanie kosztów nieopłaconej w całości pomocy prawnej udzielonej skarżącemu.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że w toku postępowania doszło do naruszenia przepisów procesowych, którego Sąd nie skorygował. Organy obu instancji przyjęły, że czynności zawodowe wykonywane przez skarżącego nie mogły stanowić przyczyny jego problemów zdrowotnych. Pozostaje to w sprzeczności z wynikami przeprowadzonego postępowania dowodowego. Jak wskazano w ocenie sporządzonej przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w J. nie można wykluczyć, że przypadłości skarżącego wynikały z czynności wykonywanych w ranach zatrudnienia w DSE Draexlmaier Systemy Elektryczne Sp. z o.o. w J. i w Zakładzie Przetwórstwa Mięsnego Sp. z o.o. w Z. Organy przyjęły niekorzystną dla skarżącego ocenę związku między wykonywaną pracą, a stanem jego zdrowia. Takie działanie narusza zasady postępowania regulowane w art. 7, 77 i 80 k.p.a., które nakładają na organy obowiązek wyczerpującego rozważenia wszelkich okoliczności sprawy. Zdaniem strony, Sąd nie uwzględnił powyższych naruszeń, a NATO ograniczył się jedynie do przytoczenia treści § 8 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz.869), z którego wynika obowiązek kierowania się przy wydawaniu decyzji tak opinią lekarską, jak i formularzem oceny narażenia zawodowego pracownika. To stanowi naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a.
Nadto sporządzone w toku postępowania administracyjnego opinie lekarskie nie są rzetelne, na co wskazuje treść zamówionych prywatnie badań. Istniejące poważne rozbieżności winny być wyjaśnione w stopniu, który nie pozostawia żadnych wątpliwości co do stanu faktycznego. Zdaniem skarżącego, mimo sporządzenia dodatkowych opinii przez jednostki medyczne, wątpliwości nie zostały wyjaśnione, albowiem opiniujące jednostki nie odniosły się do przedstawionych wyników w sposób kompleksowy i wyczerpujący. W dokumencie sporządzonym przez jednostkę medyczna opiniującą w sprawie, nazwanym "Weryfikacja", wskazano, że przekazane aktualnie przez pacjenta badanie MR prawego nadgarstka z dnia 10 lipca 2009 r. oraz orzeczenie ZUS i opis czynności wykonywanych na stanowisku elektromontera nie maja wpływu na treść wydanego orzeczenia. W ocenie skarżącego, nadawanie orzeczeniu lekarskiemu w sprawach o stwierdzenie choroby zawodowej statusu opinii biegłego wymaga postawienia przed sporządzanymi przez jednostki medyczne ocenami wysokich standardów. Nie można bowiem opierać całego ciężaru wydawanego orzeczenia na opiniach lekarskich, które nie ustosunkowują się merytorycznie do podnoszonych przez skarżącego wątpliwości, znajdujących swoje poparcie w badaniach sporządzonych w niezależnej jednostce medycznej.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dolnośląski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W. wniósł o jej oddalenie jako pozbawionej usprawiedliwionych podstaw. Organ stwierdził, że Sąd pierwszej instancji wziął pod uwagę wszystkie okoliczności i wydał wyrok zgodny ze stanem faktycznym i przepisami prawa. Nie zachodzi zarzucane naruszenie art. 145 §1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z § 8 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869) oraz art. 141 § 4 p.p.s.a. Organ podtrzymał stanowisko, że ocena narażenia zawodowego nie potwierdziła nadmiernego obciążenia stawów łokciowych i kolanowych w przebiegu pracy zawodowej, a nadto wykonane przez upoważnione placówki diagnostyczno – orzecznicze badania lekarskie oraz konsultacje neurologiczne i ortopedyczne wykazały, że zgłaszane przez J. K. dolegliwości wynikają z rozpoznanego reumatologicznego zapalenia stawów, które to schorzenie nie jest wpisane na listę chorób zawodowych rozporządzenia z 2009 r.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm. ), zwanej dalej "p.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania.
W niniejszej sprawie żadna z wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania nie zaistniała, wobec czego Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do zbadania zarzutów kasacyjnych.
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw zaskarżenia.
Chybione są zarzuty naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisów postępowania, tak art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej "p.p.s.a." jak i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w związku z § 8 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych ( Dz. U. Nr 105, poz. 869) w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Przypomnieć należy, iż przepis art. 151 p.p.s.a. ( powołany przez Sąd pierwszej instancji), podobnie jak i art. 145 § 1 p.p.s.a., łączą sposób rozstrzygnięcia sprawy ze stosowaniem przepisów prawa materialnego lub przepisów regulujących postępowanie administracyjne. Dlatego dla pełnego wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia niezbędne jest odniesienie się także do tych przepisów. Z tego też względu szczególne znaczenie przypisuje się uzasadnieniu wyroku, albowiem stanowi ono odzwierciedlenie przeprowadzenia przez Sąd administracyjny kontroli legalności rozstrzygnięcia organu administracji publicznej. Treść uzasadnienia wyroku winna potwierdzać proces badania przez Sąd zgodności z prawem zaskarżonego do Sądu rozstrzygnięcia organu. Przedstawienie w uzasadnieniu wyroku podstawy prawnej wydanego wyroku oraz jej wyjaśnienie polega bowiem nie tylko na wskazaniu przepisów regulujących rozpatrywany stan faktyczny, ale także na wyjaśnieniu - także w oparciu o całość materiału dowodowego - dlaczego w konkretnej sytuacji prawnej mają zastosowanie powołane przepisy.
W niniejszej sprawie Sąd pierwszej instancji wypowiedział się we wszystkich kwestiach istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy odwołując się do materiału dowodowego sprawy. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku w tym zakresie opiera się na konkretnych danych.
Zgodnie z dyspozycją art. 141 § 4 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisko pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Przepis ten, normując treść uzasadnienia wyroku, stanowi na gruncie Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi odzwierciedlenie wynikającej z art. 2 Konstytucji RP zasady budowania zaufania do organów państwa. Uzasadnienie wyroku powinno być tak sporządzone, aby wynikało z niego dlaczego Sąd uznał zaskarżone orzeczenie za zgodne lub niezgodne z prawem. Zarzut naruszenia tego przepisu jest skuteczny wówczas, gdyby Sąd pierwszej instancji nie wyjaśnił w sposób adekwatny do celu, jaki wynika z tego przepisu, dlaczego nie stwierdził w rozpatrywanej sprawie naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego, ani przepisów procedury w stopniu, który mógłby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia (por. wyrok NSA z dnia 13 grudnia 2005 r., sygn. akt I FSK 299/05, LEX, nr 187709).
Pamiętać należy, iż przedstawienie w uzasadnieniu wyroku Sądu administracyjnego podstawy prawnej wyroku oraz jej wyjaśnienie polega na wskazaniu nie tylko przepisów regulujących rozpatrywany stan faktyczny, ale także na wyjaśnieniu, dlaczego w konkretnej sytuacji prawnej mają zastosowanie powołane przepisy.
W niniejszej sprawie Sąd pierwszej instancji nie dopuścił się naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem wskazując jako podstawę prawną wyroku przepis art. 151 p.p.s.a. wyjaśnił w dostateczny sposób przyczyny podjętego rozstrzygnięcia w odniesieniu do zebranego materiału dowodowego sprawy.
Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej, Sąd pierwszej instancji jednoznacznie stwierdził, iż, za chorobę zawodową - jak stanowi art. 235¹ Kodeksu pracy - uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy, albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych - art. 2352 Kodeksu pracy.
Zasadnie też Sąd pierwszej instancji podkreślił, iż zgodnie § 8 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych ( Dz. U. Nr 105, poz. 869) decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika. Jednocześnie Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu trafnie uznał, iż organ nie ma prawa samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia.
Rozpoznanie chorób zawodowych należy do właściwości jednostek medycznych określonych w § 5 rozporządzenia i organy inspekcji sanitarnej nie są uprawnione do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia. Orzeczenia jednostek organizacyjnych służby zdrowia w kwestii rozpoznania choroby zawodowej lub braku do tego podstaw są wiążące dla organów inspekcji sanitarnej, jeżeli zostały one wydane z zachowaniem norm określonych w rozporządzeniu w sprawie chorób zawodowych ( por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 24 lutego 1998r., I SA 1520/97, ONSA 1998/4/150, z dnia 23 lipca 2003r., I SA 108/03, LEX nr 160259, z dnia 24 maja 2001r., SA 1801/00,LEX nr 77663, z dnia 2 czerwca 1998r., I SA 225/98, LEX nr 45827).
Generalną zasadą postępowania w sprawie chorób zawodowych jest to, aby jednostki medyczne wydawały orzeczenia posiadając wiedzę o zagrożeniach zawodowych, przebiegu i charakterze pracy. Jeżeli właściwy państwowy powiatowy inspektor sanitarny przed wydaniem decyzji uzna, że materiał dowodowy, o którym mowa w § 8 ust. 1 powołanego wyżej rozporządzenia, jest niewystarczający do wydania decyzji, może – stosownie do § 8 ust. 1 rozporządzenia żądać od lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie, dodatkowego uzasadnienia tego orzeczenia lub wystąpić do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację oraz podjąć inne czynności niezbędne do uzupełnienia tego materiału.
W niniejszej sprawie Dolnośląski Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy we Wrocławiu Oddział w Lubinie w orzeczeniu lekarskim z dnia 10 marca 2009 r. nr [...] znak: [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej – choroby układu ruchu wywołane sposobem wykonywania pracy: przewlekłe zapalenie kaletki maziowej (poz. 19.2 wg wykazu chorób zawodowych do rozporządzenia RM z dnia 30 lipca 2002r.). jednoznacznie stwierdził, iż u J. K. rozpoznano reumatoidalne zapalenie stawów w II fazie i w 2 okresie. U pacjenta nigdy nie postawiono rozpoznania przewlekłego zapalenia kaletek maziowych będącego następstwem wykonywanej pracy zawodowej. Powyższą diagnozę podtrzymał Instytut Medycyny Pracy w Łodzi w orzeczeniu lekarskim z dnia 11 maja 2009 r. nr [...] wskazując, iż przeprowadzone konsultacje neurologiczna i ortopedyczna potwierdzają, iż zgłaszane przez pacjenta dolegliwości wynikają z rozpoznanego reumatoidalnego zapalenia stawów. W orzeczeniu tym stwierdzono, że analiza dokumentacji lekarskiej, przeprowadzone konsultacje specjalistyczne oraz wyniki badań pomocniczych nie dają podstaw do rozpoznania choroby zawodowej pod postacią przewlekłego zapalenia kaletek maziowych.
Także w powołanym w skardze kasacyjnej orzeczeniu lekarskim z dnia 28 grudnia 2009 r. znak: [...] - weryfikacja - Dolnośląski Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy we Wrocławiu Oddział w Lubinie w stwierdził, iż przekazane przez pacjenta badanie MR prawego nadgarstka z dnia 10 lipca 2009 r. oraz orzeczenie lekarskie ZUS i opis czynności wykonywanych na stanowisku pracy elektromontera nie mają wpływu na treść wydanego orzeczenia z dnia 10 marca 2009 r. nr [...] znak: [...], gdyż stwierdzone zmiany patologiczne należy wiązać z reumatoidalnym zapaleniem stawów w II fazie i w 2 okresie.
W takiej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu nie miał podstaw do zakwestionowania postępowania przeprowadzonego przed wydaniem zaskarżonej decyzji. Rację ma bowiem Sąd pierwszej instancji, że organy administracji są związane orzeczeniami jednostek medycznych określonych w § 5 rozporządzenia i nie dysponując przeciwdowodami, które mogłyby orzeczenia te podważyć, nie mają podstaw do przyjęcia, że rzeczywisty stan zdrowia pracownika / byłego pracownika kształtuje się odmiennie od wyników badań stanowiących postawę orzeczeń lekarskich.
Z powyższych względów Sądowi pierwszej instancji nie można też skutecznie przypisać zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w związku z § 8 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych ( Dz. U. Nr 105, poz. 869).
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalił skargę kasacyjną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło