I SA/Łd 1381/10
WyrokWSA w Łodzi2011-01-11
Skład orzekający: Wiktor Jarzębowski, Bogusław Klimowicz, Paweł Janicki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy prawidłowo odmówił uchylenia ostatecznej decyzji podatkowej, uznając nowy dowód (duplikat faktury) za nieistotny dla sprawy, mimo że mógł on wpłynąć na odmienne rozstrzygnięcie?Ratio decidendi
Organ podatkowy nieprawidłowo ocenił istotność nowego dowodu w postaci duplikatu faktury dla sprawy wznowienia postępowania podatkowego. Faktura ta, dokumentująca wydatek, który mógł być zaliczony do kosztów uzyskania przychodów, powinna zostać uznana za istotną, nawet jeśli istniały rozbieżności między jej kwotami a innymi dokumentami. Brak należytego wyjaśnienia tych rozbieżności przez organ stanowi naruszenie przepisów postępowania.Stan faktyczny
Podatnik złożył wniosek o wznowienie postępowania podatkowego dotyczącego zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1997 rok, powołując się na nowy dowód w postaci duplikatu faktury od zagranicznego kontrahenta. Dyrektor Izby Skarbowej odmówił uchylenia ostatecznej decyzji, uznając fakturę za nieistotną. Podatnik zaskarżył tę decyzję, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym błędną ocenę dowodu. Sąd administracyjny uznał skargę za uzasadnioną.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. i zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 11 stycznia 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Wiktor Jarzębowski (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Bogusław Klimowicz Sędzia NSA Paweł Janicki Protokolant: Asystent sędziego Joanna Skrzypczak-Zajger po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 stycznia 2011 roku sprawy ze skargi T. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji określającej wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1997 rok 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. na rzecz skarżącego kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
I SA/Łd 1381/10
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] odmawiającą uchylenia decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] w sprawie określenia T.M. wysokości zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 1997 w kwocie 52.291,80 zł w całości, z uwagi na brak przesłanek określonych w art. 240 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa.
Podstawą decyzji były następujące ustalenia i wnioski organu prowadzącego postępowanie.
Decyzją z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Ł., po rozpatrzeniu odwołania T.M. od decyzji Urzędu Skarbowego Ł. z dnia [...] Nr [...], uchylił w całości zaskarżoną decyzją organu I instancji w sprawie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 1997 w wysokości 54.216,80 zł i jednocześnie określił podatnikowi wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 1997 w kwocie 52.291,80 zł. Powyższą decyzję doręczono stronie w dniu 7 października 2003 r.
Wnioskiem z dnia 24 listopada 2003 r. podatnik wystąpił o wznowienie postępowania oraz ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją ostateczną Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...], w związku z otrzymaniem od kontrahenta Campingu A duplikatu faktury. W wyniku analizy wniosku oraz przepisów mających zastosowanie w przedmiotowej sprawie Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. decyzją z dnia [...] odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...], uchylającą w całości decyzję organu l instancji w sprawie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 1997 w wysokości 54.216,80 zł i jednocześnie określającą wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 1997 w kwocie 52.291,80 zł, z uwagi na fakt wystąpienia negatywnej przesłanki wznowienia postępowania, określonej w art. 243 § 1a ustawy Ordynacja podatkowa.
Następnie wnioskiem z dnia 14 października 2009 r., podatnik, reprezentowany przez pełnomocnika w osobie adwokata, wystąpił o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. z dnia [...], w związku z otrzymaniem od kontrahenta Campingu A duplikatu faktury z dnia 15 czerwca 1997 r. Nr 485. We wniosku podatnik wskazał, że jest to dowód nowy, nieistniejący w momencie wydania decyzji.
W wyniku analizy dokumentów zgromadzonych w przedmiotowej sprawie Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł. stwierdził, że organem właściwym do rozpatrzenia wniosku zgodnie z art. 244 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, jest Dyrektor Izby Skarbowej w Ł., bowiem wydał w sprawie decyzję w ostatniej instancji. W związku z tym wniosek skarżącego został przekazany Dyrektorowi Izby Skarbowej w Ł. w dniu 5 listopada 2009 r.
Postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wznowił postępowanie podatkowe zakończone decyzją ostateczną z dnia [...] w sprawie określenia wysokości zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 1997 w kwocie 52.291,80 zł.
Pismami z dnia 13 stycznia 2010 r. oraz z dnia 17 lutego 2010 r. wezwano skarżącego do przedłożenia tłumaczenia na język polski dołączonego do wniosku o wznowienie postępowania duplikatu faktury z dnia 15 czerwca 1997 r. Nr 485, wystawionej przez A we F.. Do dnia wydania decyzji nie wpłynęły do organu żadne dokumenty ani wyjaśnienia w przedmiotowej sprawie.
W wyniku analizy dokumentów znajdujących się w aktach sprawy oraz przepisów mających zastosowanie w sprawie Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. decyzją z dnia [...] nie stwierdził istnienia przesłanek określonych w
art. 240 § 1 pkt 5 ustawy Ordynacja podatkowa i odmówił uchylenia ostatecznej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] w sprawie określenia wysokości zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 1997 w kwocie 52.291,80 zł.
Od powyższej decyzji skarżący wniósł odwołanie, zarzucając ww. decyzji rażące naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 120, art. 122, art. 187 § 1,
art. 197 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa. W dniu 21 lipca 2010 r. do Izby Skarbowej w Ł. wpłynęło pismo z dnia 19 lipca 2010 r., do którego skarżący dołączył tłumaczenie ww. duplikatu faktury z dnia 15 czerwca 1997 r. Nr 485 z języka francuskiego na język polski.
W związku z powyższym Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. pismem z dnia 28 lipca 2010 r. zwrócił się do podatnika z ponowną prośbą o wyjaśnienie, które wydatki określone jako "usługi kontrahentów" zaksięgowane przez niego w podatkowej księdze przychodów i rozchodów na podstawie dowodów wewnętrznych o poniższych numerach:
- dowód wew. Nr 1/VI z dnia 30.06.1997r. na kwotę 18.387,48 zł,
- dowód wew. Nr 1/VII z dnia 31.07.1997r. na kwotę 25.186,79 zł,
- dowód wew. Nr 1/VIII z dnia 31.08.1997r. na kwotę 16.750,10 zł,
- dowód wew. Nr 2/VIII z dnia 31.08.1997r. na kwotę 19.600,00 zł
odnoszą się do pozycji wymienionych na ww. duplikacie faktury, a ponadto na podstawie, jakich dokumentów źródłowych skarżący wystawiał dowody wewnętrzne oraz po jakim kursie NBP przeliczał kwoty wyrażone w walucie obcej na złotówki.
W dniu 24 września 2010 r. do Izby Skarbowej wpłynęło pismo z dnia 18 sierpnia 2010 r., do którego podatnik dołączył noty memoriałowe wystawione przez Bank A S.A., na podstawie których wystawiał przedmiotowe dowody wewnętrzne. Jednocześnie podatnik stwierdził, że niemożliwe jest precyzyjnie przyporządkowanie poszczególnych płatności oraz dowodów wewnętrznych do poszczególnych pozycji na fakturze, jako że dokonywał płatności częściowo w miarę dostępności środków pieniężnych na rachunku bankowym. Ponadto wskazał, że część należności wynikających z faktury została rozliczona w gotówce.
W wyniku analizy ww. dokumentów Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wskazał, że przedstawiony przez skarżącego duplikat faktury i złożone wyjaśnienia w toku postępowania odwoławczego nie uzasadniają stwierdzenia, że ma on cechy istotnego dla sprawy, tj. dokumentuje wydatki w łącznej kwocie 79.924,37 zł zaewidencjonowane w podatkowej księdze przychodów i rozchodów na podstawie dowodów wewnętrznych, które mogłyby zostać zaliczone do kosztów uzyskania przychodów. Na podstawie tego duplikatu faktury i przedstawionych okoliczności nie można, zdaniem organu, stwierdzić w sposób jednoznaczny, że gdyby był on znany organowi podatkowemu w postępowaniu zwykłym, mogłoby to mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy. W konkluzji Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. stwierdził, że nie istnieją przesłanki do uchylenia ostatecznej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] z powodu braku podstaw wskazanych w art. 240 § 1 pkt 5 ustawy Ordynacja podatkowa.
Nie zgadzając się z powyższą decyzją podatnik, reprezentowany przez pełnomocnika w osobie adwokata, złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji podatnik zarzucił:
1) naruszenie prawa materialnego, tj. art. 22 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych przez niewłaściwe zastosowanie i odmowę zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wydatków na wynajem miejsc campingowych, mimo ich rzeczywistego poniesienia w celu osiągnięcia przychodów oraz
2) rażące naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
a) art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 245 § 1 pkt 2 oraz art. 240 § 1 pkt 5 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez utrzymanie w mocy decyzji odmawiającej uchylenia decyzji z 25 września 2003 r. z uwagi na brak istnienia przesłanek określonych w
art. 240 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, mimo iż w niniejszej sprawie wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji w postaci faktury od kontrahenta francuskiego, a ponadto organ podatkowy uznał ujawnioną fakturę za dowód niemający charakteru istotnego dla sprawy,
b) art. 210 § 4 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez brak uzasadnienia prawnego i faktycznego, w szczególności w zakresie, w jakim organ podatkowy uznał, że skarżący nie udokumentował faktycznego poniesienia wydatków w niniejszej sprawie, mimo że przedstawił on całość dokumentacji stwierdzającej poniesienie wydatku (duplikat faktury VAT, bankowe noty memoriałowe potwierdzające dokonanie płatności oraz wewnętrzne dowody księgowe),
c) art. 191 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez pominięcie dowodów przedłożonych przez skarżącego w toku postępowania podatkowego, które nastąpiło arbitralnie, bez żadnego uzasadnienia ze strony organu podatkowego.
W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł m.in., że dokonywał płatności za przedmiotową fakturę w miarę dostępności środków na rachunku bankowym. Faktura opiewa na jedną, łączną kwotę 126.021 franków francuskich. Uiszczał całkowitą należność w ratach, w miarę dostępności środków na rachunku bankowym oraz wystawiał zbiorczo wewnętrzne dowody księgowe. Stąd kwoty poszczególnych transz płatności nie odpowiadają pozycjom wskazanym na fakturze. Wskazał także, iż uiszczał należności przelewami np. z 30.06.1997r. (23.100 FRF), 11.07.1997r. (20.000 FRF), czy też 31.07.1997r. (1.638 FRF) i 19.08.1997r. (29.500 FRF). Podkreślił przy tym, że część zapłaty dokonywana była gotówką, na co pobierał środki pieniężne z rachunku bankowego, co również zostało udokumentowane bankowymi notami memoriałowymi. Wydatki zostały poniesione w sposób niekwestionowany.
Jednocześnie skarżący odnosząc się do oceny organu dotyczącej sporządzonych przez niego dowodów wewnętrznych wskazał, że związek wydatku z przychodem nigdy nie był kwestionowany przez organy podatkowe, a fakt poniesienia wydatku został udokumentowany notami memoriałowymi wystawionymi przez bank. Odmowa wiarygodności temu dowodowi nie została uzasadniona przez organ podatkowy, co nie tylko narusza zasadę swobodnej oceny dowodów wyrażoną w art. 191 ustawy Ordynacja podatkowa, ale i obowiązek uzasadnienia prawnego oraz faktycznego decyzji z art. 210 § 4 ustawy Ordynacja podatkowa.
Ponadto zdaniem skarżącego niezasadny jest zarzut Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. dotyczący braku podpisu na fakturze wystawionej przez kontrahenta zagranicznego. Ani polskie przepisy w zakresie podatku od towarów i usług, ani też przepisy dyrektywy 2006/112, nie nakładają na podatników tego podatku obowiązku podpisywania faktur.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalenie, argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonego aktu.
Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi pełnomocnik skarżącego poparł skargę i wniósł o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pełnomocnik organu wniósł natomiast o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga jest uzasadniona, bowiem zaskarżona decyzja narusza przepisy proceduralne w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Wniosek z dnia 14 października 2009 r. o wznowienie postępowania zakończonego wcześniej ostateczną decyzją wymiarową w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych za 1997 r. został oparty na podstawie wznowienia określonej w art. 240 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. z 2005 r., Dz.U. Nr 8, poz. 60 ze zm.). Dla porządku należy podkreślić, że treść wniosku jest nieprecyzyjna, bowiem wnioskodawca powołuje się na postępowanie zakończone cyt. "ostateczną decyzją Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. z dnia [...] w sprawie o sygn. j.w.". Jednocześnie w treści wniosku powołano sygn. sprawy – [...]. Należy więc zauważyć, że sygnatura ta dotyczy sprawy zakończonej decyzją tego właśnie organu, ale z dnia [...] określającą T.M. zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 1997. Decyzja ta nie uzyskała jednak waloru ostateczności, bowiem na skutek wniesionego przez podatnika odwołania została zmieniona decyzją Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...], która stała się ostateczna. Organ odwoławczy nieznacznie zmniejszył kwotę zobowiązania podatkowego. Tak więc powyższy wniosek o wznowienie postępowania dotyczy niewątpliwie, mimo oczywiście błędnej treści, postępowania zakończonego ostateczną decyzją Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Okoliczność ta jest jednak poza sporem, co wynika zarówno z treści decyzji wydawanych w postępowaniu wznowieniowym, jak i z treści skargi.
Z treści art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej wynika, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Warunkiem wznowienia postępowania na tej podstawie jest zatem:
- ujawnienie się nowych dowodów lub nowych okoliczności faktycznych. Mogą to być zarówno okoliczności lub dowody nowoodkryte, jak i po raz pierwszy zgłoszone przez stronę. Spełnienia tego warunku nie wyklucza fakt, że strona znała wcześniej te dowody lub okoliczności, ale ich nie powołała w toku postępowania toczącego się w trybie zwyczajnym. Nie ma też znaczenia, czy nowe dowody lub okoliczności zostały odkryte przez stronę, czy przez organ,
- nowe okoliczności lub dowody muszą być istotne, co oznacza, że mogą mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia sprawy,
- nowe okoliczności lub dowody musiały istnieć już wcześniej, co najmniej w dniu wydania decyzji w sprawie, chociaż wtedy nie mogły być podstawą oceny, bo nie były ujawnione,
- nowe okoliczności lub dowody nie mogły być wcześniej znane organowi.
Z treści zaskarżonej decyzji wynika, że powołana przez skarżącego przesłanka wznowienia postępowania nie została spełniona, bowiem dostarczony przez skarżącego duplikat faktury Nr 485 wystawionej przez podmiot zagraniczny A, choć jest dowodem nowym, to jednak nie jest dowodem istotnym w sprawie. W ocenie organu nawet wzięcie pod uwagę tego dowodu oraz uwzględnienie wyjaśnień podatnika związanych z kwestionowanymi wydatkami na rzecz kontrahenta zagranicznego nie dawałoby podstaw do innego rozstrzygnięcia sprawy, niż zawarte w decyzji ostatecznej. Kwoty wynikające z tej faktury nie korespondują bowiem ani z zapisami w podatkowej księdze przychodów i rozchodów, ani z przedstawionymi wcześniej, w toku zwyczajnego postępowania, dokumentami bankowymi (notami memoriałowymi) dokumentującymi przelew pieniędzy na rzecz kontrahenta zagranicznego.
Dodatkowo organ stwierdził, że przedłożony przez skarżącego duplikat w/w faktury nie zawiera podpisu osoby uprawnionej do wystawienia tego dokumentu. Z uzasadnienia decyzji nie wynika jednak jasno, czy ten brak podpisu świadczy o wadliwości faktury, a zatem czy jest również argumentem, iż nowy dowód nie jest istotny dla rozstrzygnięcia sprawy.
Ponadto istotną okolicznością, według organu, jest to, że podatnik w 1997 r. księgując wydatki określone jako "usługi kontrahentów" nie posiadał faktury dokumentującej zakup tych usług, bowiem po pierwsze, czynił to na podstawie dowodów wewnętrznych, a po drugie, nie przedstawił faktury ani w toku postępowania kontrolnego, ani w toku postępowania podatkowego zwyczajnego toczącego się w 2003 r. Odnosząc się do tego stwierdzenia organu podatkowego Sąd stwierdza, że jest ono niejasne. Nie wiadomo bowiem, w jakim celu argument ten został powołany i dlaczego okoliczność ta ma charakter istotny, a w szczególności, czy w ten sposób organ chce wykazać brak spełnienia przesłanki wynikającej z art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, a zatem wykazać, że nowy dowód powołany przez stronę nie istniał w chwili wydawania decyzji wymiarowej. Wyżej wskazane niejasności uzasadnienia zaskarżonej decyzji są podstawą do postawienia zarzutu naruszenia art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej.
Zasadniczy spór między stronami dotyczy tego, czy nowy dowód przedstawiony przez skarżącego jest dowodem istotnym w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Ocena taka musi być dokonana w kontekście sytuacji faktycznej i prawnej w danej sprawie i roli tego dowodu w zakresie ustalenia stanu faktycznego i kwalifikacji prawnej. Jak wynika z uzasadnienia decyzji ostatecznej Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] zaksięgowane wydatki poniesione na rzecz kontrahenta zagranicznego z tytułu organizowania przez skarżącego obozu młodzieżowego na K. (skarżący prowadził m. in. działalność gospodarczą w zakresie świadczenie usług turystycznych) zostały przez organy podatkowe wyłączone z kosztów uzyskania przychodu, gdyż podatnik nie udokumentował ich prawidłowo. Zgodnie z obowiązującymi w 1997 r. przepisami o prowadzeniu podatkowej księgi przychodów i rozchodów wydatków tego typu nie można było dokumentować, jak uczynił to skarżący, dokumentami wewnętrznymi, a przedstawienie przez niego not memoriałowych było także niewystarczające.
Niewątpliwie właściwym i zasadniczym dowodem na wykazanie konieczności poniesienia wydatku w określonej kwocie na rzecz kontrahenta jest faktura wystawiona przez tego kontrahenta. Takie jest też stanowisko Dyrektora Izby Skarbowej. W zaskarżonej decyzji podkreślił bowiem, że skarżący nie posiadał w 1997 r. faktury na zakup usług. Oczywiście posiadanie faktury nie musi być uznawane za wystarczające do zaliczenia wydatku do kosztów. Podatnik musi też wykazać, że wydatek został poniesiony i że był celowy, a więc przyczynił się lub mógł się przyczynić do osiągnięcia przychodu. W tej sprawie celowość wydatku na rzecz podmiotu zagranicznego świadczącego "usługę kampingową" nie była przez organy podatkowe kwestionowana. Nie kwestionowano przecież przychodu osiągniętego z tytułu organizacji obozu młodzieżowego na K.. Wobec tego, skoro podatnik przedstawił fakturę na zakup usługi zagranicznej, to ocena tego dowodu jako nieistotnego narusza art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, a brak wyjaśnienia wątpliwości organu podatkowego związanych z tą fakturą jest naruszeniem art. 122 tej ustawy.
Nie ma przy tym decydującego znaczenia, czy istnieje możliwość precyzyjnego powiązania wszystkich kwot uwidocznionych na fakturze z kwotami uwidocznionymi w bankowych dowodach przelewu pieniędzy na rzecz kontrahenta i z zapisami w księdze przychodów i rozchodów. Bardzo prawdopodobne jest przecież i wynika to z pisma pełnomocnika skarżącego z dnia 18 sierpnia 2010 r., że skarżący płacił należność z faktury w kilku ratach, w miarę posiadania gotówki i że przelewem dokonał zapłaty części należności. Być może taki sposób płacenia był niezgodny z umową zawartą z kontrahentem, ale to także nie ma decydującego znaczenia dla udokumentowania konieczności poniesienia wydatku za zakupioną usługę. Ważne jest, że skarżący przedstawił organowi podstawowy dokument finansowy, jakim jest faktura, a więc dokument, którego brak w 2003 r. był zasadniczą przyczyną nieuznania wydatku na zakup usługi. Jeżeli zatem istnieją rozbieżności pomiędzy kwotami wynikającymi z faktury, z przelewów bankowych oraz z zapisów księgowych, to należy przy pomocy podatnika spróbować wyjaśnić te rozbieżności. Z treści faktury wynika, jaka kwota powinna być zapłacona na rzecz kontrahenta, a z dokumentów bankowych – jaka kwota została rzeczywiście zapłacona, czyli jaki wydatek został poniesiony. Może się okazać, że zapisy księgowe w tej mierze będą częściowo nierzetelne, jeżeli nie będzie dowodów na faktyczne dokonanie zapłaty całej kwoty zapisanej w księdze lub też ta ostatnia kwota nie będzie odpowiadała kwocie wynikającej z faktury. Nieuznanie księgi za dowód pozwala jednak ustalić wysokość wydatku na podstawie dokumentów źródłowych, czyli faktury konfrontowanej z dowodami zapłaty (przelewami). Jeżeli organ podatkowy miał wątpliwość, czy zapłacone przez skarżącego i zaliczone do kosztów kwoty są powiązane ze sporną fakturą, to również powinien tę kwestię wyjaśnić ustalając, czy podatnik był zobowiązany do zapłaty na rzecz A z innego tytułu, na podstawie innej jeszcze umowy i faktury. Takiej wątpliwości do tej pory jednak nie wyrażono.
Czyniąc powyższe rozważania Sąd miał na uwadze, że organ nie kwestionował rzetelności i autentyczności przedstawionego duplikatu faktury, poza brakiem podpisu wystawcy. Zarzutu wadliwości faktury francuskiej z powodu braku podpisu wystawcy organ nie uzasadnił w decyzji, natomiast w odpowiedzi na skargę powołał się na przepisy rozporządzenia Ministra Finansów z 21 grudnia 1995 r. w sprawie wykonania przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 154, poz. 797 ze zm.). Oczywiście ta argumentacja jest błędna, bo francuski podmiot gospodarczy działający we F. zobowiązany był stosować prawo francuskie. Organ podatkowy nie ustalał, w jaki sposób Republika Francji wdrożyła przepisy VI Dyrektywy Rady z dnia 17 maja 1977 r. w sprawie harmonizacji przepisów Państw Członkowskich dotyczących podatków obrotowych – wspólny system podatku od wartości dodanej; ujednolicona podstawa wymiaru podatku (77/388/EWG), jednakże należy zwrócić uwagę, że z art. 22 ust. 3 lit b tego aktu wynika, że cyt. "Państwa Członkowskie nie będą wymagać, aby faktury były podpisane", co prawdopodobnie doprowadzi do wniosku, że sporna faktura nie jest wadliwa. Dodatkowo tylko należy zauważyć, że powołanie się w skardze w tym zakresie na Dyrektywę 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej, jest wadliwe, bo ten akt prawa wspólnotowego zaczął obowiązywać od 1 stycznia 2007 r.
Dla możliwości wznowienia postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej nie ma też znaczenia, czy podatnik posiadał sporną fakturę w 1997 r., wobec czego bezprzedmiotowe są uwagi organu podatkowego o nieposiadaniu dokumentu w tym okresie. Istotne jest natomiast, że dokument ten, traktowany jako nowy, istotny dowód, powinien istnieć w dniu wydania decyzji ostatecznej. W ocenie Sądu istotne jest stwierdzenie, że w dniu wydania decyzji ostatecznej istniała wspomniana wyżej faktura Nr 485 wystawiona przez A. Data uwidoczniona na fakturze – 15 czerwca 1997 r. na to wskazuje. Organ podatkowy nie twierdzi, że dokument ten został antydatowany i nie istniał w dniu 25 września 2003 r., t.j. w dacie wydania decyzji ostatecznej. Sąd dostrzega, że na załączonej do akt fakturze jest oznaczenie "duplikat", ale mając na uwadze rolę, jaką pełni duplikat faktury, nie jest istotne, aby w chwili wydania decyzji ostatecznej istniał właśnie duplikat tej faktury. Duplikat – drugi egzemplarz danego dokumentu ma zastąpić utracony, zagubiony wcześniej dokument. Treść duplikatu jest identyczna z treścią oryginału. Zasadniczo istotnym dowodem na konieczność poniesienia wydatku jest faktura i nie ma decydującego znaczenia, czy podatnik przedstawi jej egzemplarz, kopię lub duplikat.
Organ nie wykazał także, aby istotne znaczenie miał fakt, że podatnik przez kilka lat nie podjął żadnych starań (wersja organu podatkowego) w celu zdobycia zaginionego dokumentu. Ważne, aby faktura ta istniała w chwili wydania decyzji ostatecznej, nawet jeżeli jej duplikat został sporządzony później. Dodatkowo tylko można wskazać, że nawet nie wiadomo, kiedy został sporządzony załączony do akt duplikat wspomnianej faktury.
Rozważania zawarte w zaskarżonej decyzji odnoszące się do braku przedstawienia przez skarżącego tłumaczenia obcej faktury na język polski są bez znaczenia, bowiem przed wydaniem tej decyzji tłumaczenie zostało załączone i treść faktury była zrozumiała.
W chwili obecnej przedwczesne byłoby odnoszenie się do zarzutu naruszenia art. 22 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych poprzez niezaliczenie w całości wykazanych przez podatnika wydatków na wynajem miejsc kampingowych. Organ nie dokonywał, bowiem nie analizował, jaka część (lub całość) tych wydatków została właściwie udokumentowana i powiązana z przychodem, bowiem uznał przedstawioną mu fakturę za dowód nieistotny. Odmienna w tym zakresie ocena Sądu jest dla organu podatkowego wiążąca, a zatem przedmiotową fakturę należy uznać za dowód nowy i istotny. Będzie to jednak punktem wyjścia do ustalenia, w jakiej kwocie wydatki zostały rzeczywiście poniesione i udokumentowane, a więc, w jakim zakresie mają charakter kosztowy. Dodatkowo można wskazać, że skarga w tym zakresie nie jest precyzyjna. Nie wiadomo choćby, czy podatnik uważa, że organ powinien uwzględnić wszelkie wydatki z tego tytułu wykazane w księdze, czy tylko te, których poniesienie zostało udokumentowane notami memoriałowymi.
W ocenie Sądu Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. naruszył wskazane wyżej przepisy postępowania, co mogło mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, a zatem należało uchylić zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 § 2 tej ustawy oraz § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).
(MSi)
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło