I SA/Łd 1342/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Adamczyk Sędziowie Sędzia WSA Joanna Tarno /spr./ Sędzia WSA Bartosz Wojciechowski Protokolant Asystent sędziego Jarosław Szkudlarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi M. C. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia ustawowego terminu do wniesienia odwołania i pozostawienia odwołania bez rozpatrzenia oddala skargę. I SA/Łd 1342/10 UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r., nr [...], Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. stwierdził, że odwołanie z dnia [...]r. od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. nr [...] zostało wniesione z uchybieniem terminu określonego w art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej. W związku z powyższym odwołanie pozostawił bez rozpoznania. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że z potwierdzenia odbioru przesyłki pocztowej nr [...], zawierającej m.in. decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. z dnia [...] r., zaadresowanej na K. B., Kancelaria Prawa Międzynarodowego, wynika, że została ona odebrana w dniu 5 lipca 2010 r. przez pełnomocnika adresata – M. W.. Powyższe potwierdza data oraz podpis złożony na potwierdzeniu odbioru. W związku z wątpliwościami dotyczącymi okoliczności doręczenia przesyłki Dyrektor UKS zwrócił się do Poczty Polskiej S.A. z prośbą o przeprowadzenie czynności wyjaśniających. Pismem z dnia [...] r. nr [...] Poczta Polska S.A., Centrum Poczty, Oddział Rejonowy w Ł. poinformowała, że przesyłka polecona nr [...] została pozostawiona w placówce pocztowej jako awizowana, w dniu 17 czerwca 2010 r., powtórne awizo zostało wystawione w dniu 25 czerwca 2010 r. Przesyłka została wydana za pokwitowaniem w dniu 5 lipca 2010 r. złożonym przez pełnomocnika adresata – M. W.. W tej sytuacji organ stwierdził, że zgodnie z art. 150 Ordynacji podatkowej doręczenie decyzji nastąpiło w dniu 1 lipca 2010 r., zaś na podstawie art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej termin do wniesienia odwołania upływał w dniu 15 lipca 2010 r. Natomiast odwołanie zostało przesłane do Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. w dniu 19 lipca 2010 r. (data stempla pocztowego), a zatem z uchybieniem terminu przewidzianego przez ustawę. W konsekwencji powoduje to bezskuteczność odwołania, czego następstwem jest ostateczność decyzji organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy wskazał również, że w decyzji wymiarowej zostało zamieszczone pouczenie o terminie i trybie wniesienia odwołania (art. 210 § 1 pkt 7 Ordynacji podatkowej). Postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. zostało zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. przez pełnomocnika M. C., który zarzucił organowi rażące naruszenie art. 150 Ordynacji podatkowej poprzez jego błędne zastosowanie. W tej sytuacji wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu podniesiono, że Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. błędnie przyjął, iż dniem doręczenia odwołania jest data 1 lipca 2010 r. Gdyby faktycznie uznać, jak twierdzi Poczta Polska, że przesyłka została pozostawiona w placówce pocztowej w dniu 17 czerwca 2010 r., to oznaczałoby, że w dniu tym pracownik placówki pocztowej nie zastał nikogo w kancelarii. Zatem pismo to powinno być przechowywane w terminie 14 dni w placówce pocztowej, czyli od dnia 18 czerwca 2010 r. do dnia 1 lipca 2010 r. W sytuacji gdy w terminie 7 dni nie nastąpiło podjęcie pisma (czyli do dnia 24 czerwca 2010 r. włącznie), to należało dokonać powtórnego zawiadomienia. Dniem powtórnego zawiadomienia mógł być zatem dzień następny, czyli 25 czerwca 2010 r. Zdaniem strony skarżącej nie jest prawdą, że przedmiotowa przesyłka była pozostawiona do odebrania (dyspozycji) adresata w czasie od dnia 18 czerwca 2010 r. do dnia 1 lipca 2010 r., gdyż w dniach 21 czerwca 2010 r., 23 czerwca 2010 r., 28 czerwca 2010 r. i 30 czerwca 2010 r. M. W. dokonywała odbioru innych przesyłek listowych, w tym pochodzących z Izby Skarbowej w Ł., a spornej przesyłki jej nie wydano, ani nie poinformowano jej, że przesyłka taka oczekuje na odebranie. Gdyby było odwrotnie i M. W. odmówiłaby jej odbioru, to pracownik Urzędu zamieściłby na przesyłce informację, że adresat odmówił przyjęcia przesyłki, co również nie miało miejsca. Nie jest prawdą również, że pracownik placówki pocztowej nie zastał nikogo w kancelarii w dniu 17 czerwca 2010 r. i że pozostawił informację, że przesyłka jest do odbioru w placówce pocztowej oraz, że pracownik ten - po raz drugi - informacje taką pozostawił w dniu 25 czerwca 2010 r., gdyż doręczyciele na zawiadomieniach nigdy nie piszą numeru przesyłki poleconej oraz, od kogo ona pochodzi, a jedynie wskazują ilość listów, która nie zawsze zgadza się z ilością listów, które faktycznie pozostają do odbioru. Dla potwierdzenia skarżący przedłożył dwa inne zawiadomienia. Zatem pewnym jest, że w dniu 17 czerwca 2010 r. doręczyciel nie pozostawił informacji o pozostawieniu pisma w Urzędzie Pocztowym, co najwyżej, informację taką mógł pozostawić na jeszcze innym zawiadomieniu, tym razem pozostawionym w skrzynce pocztowej kancelarii - najpóźniej - w dniu 29 czerwca 2010 r., skoro M. W. przesyłkę tą odebrała w dniu 5 lipca 2010 r. Zdaniem M. W. zawiadomienie, którym posłużyła się ona do odbioru przesyłki w dniu 5 lipca 2010 r. było pierwotnym zawiadomieniem, nie zaś informacją o powtórnym awizie. Gdyby przyjąć wersję Dyrektora Izby Skarbowej, należałoby uznać, że pracownica Urzędu Pocztowego wydała przesyłkę M. W. w czasie, kiedy przesyłka ta dawno już powinna zostać zwrotnie odesłana do Izby Skarbowej w Ł., co jest mało prawdopodobne. W Urzędzie Pocztowym w P. przy ulicy A 7, gdzie odbierana jest korespondencja, obowiązuje zintegrowany (komputerowy) system wydawania listów, który nie pozwala wydawać przesyłek po terminie. Funkcja wydania listu jest automatycznie blokowana. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumenty zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1296) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły prawa, i to przynajmniej w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Skarga jest bezzasadna, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest ustalenie w jakim trybie została doręczona przesyłka pocztowa nr [...], zawierającej decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. nr [...]. Dla wyjaśnienia wątpliwości w tym zakresie zostało wszczęte postępowanie reklamacyjne we właściwej placówce Poczty Polskiej S.A. Z pisma z dnia 5 sierpnia 2010 r., podpisanego przez Kierownika Działu Jakości z upoważnienia Dyrektora Centrum Poczty Oddziału Rejonowego w Ł., wynika, że przesyłka polecona nr [...] została pozostawiona w placówce pocztowej jako awizowana w dniu [...] r., powtórne awizo zostało wystawione w dniu 25 czerwca 2010 r. Przesyłkę wydano za pokwitowaniem w dniu 5 lipca 2010 r. przez pełnomocnika adresata – M. W.. Zgodnie z art. 194 § 1 Ordynacji podatkowej dokumenty urzędowe sporządzone w formie określonej przepisami prawa przez powołane do tego organy władzy publicznej stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. W myśl § 2 przepis § 1 stosuje się odpowiednio do dokumentów urzędowych sporządzonych przez inne jednostki, jeżeli na podstawie odrębnych przepisów uprawnione są do ich wydawania. Na podstawie § 3 przepisy § 1 i 2 nie wyłączają możliwości przeprowadzenia dowodu przeciwko dokumentom wymienionym w tych przepisach. Ustawodawca podatkowy nie definiuje pojęcia dokumentu. Z treści art. 194 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej można wyprowadzić wniosek, że dokumentem urzędowym jest dokument spełniający łącznie następujące przesłanki: został sporządzony w formie określonej przepisami prawa oraz sporządziły go powołane do tego organy władzy publicznej lub inne jednostki, jeżeli na podstawie odrębnych przepisów uprawnione są do ich wydawania. W odniesieniu do "innych jednostek", przyznanie wystawianym przez nie dokumentom mocy dowodowej dokumentów urzędowych uwarunkowane jest istnieniem normatywnego uprawnienia do ich wydawania. Sąd podziela stanowisko zawarte w wyroku WSA w Warszawie z dnia 22 maja 2007 r., III SA/Wa 4015/06, LEX nr 345902, że do dokumentów urzędowych sporządzanych przez inne jednostki, które na podstawie odrębnych przepisów uprawnione są do ich wydawania, należy zaliczyć m. in. pocztowe dowody doręczenia przesyłki rejestrowanej - art. 3 pkt 20 ustawy z dnia 12 czerwca 2003 r. - Prawo pocztowe (tekst jedn. Dz. U. z 2008 r. Nr 189, poz. 1159 z późn. zm.). Charakter taki mają również pisma operatora świadczącego powszechne usługi pocztowe, zawierające odpowiedź na reklamację zgłoszoną przez nadawcę lub adresata na podstawie art. 61 ust. 2 Prawa pocztowego. Dokument urzędowy spełniający wymogi Ordynacji podatkowej uzyskał zwiększoną (szczególną) moc dowodową, która sprowadza się do przyjęcia dwóch domniemań: prawdziwości (autentyczności) oraz zgodności z prawdą twierdzeń w nim zawartych (wiarygodności). W konsekwencji, bez przeprowadzenia przeciwdowodu, organ podatkowy nie może odrzucić istnienia faktu stwierdzonego w dokumencie urzędowym. W skardze pełnomocnik strony stara się podważyć wiarygodność [...] 117368646, podnosząc, że na zawiadomieniach doręczyciele nigdy nie piszą numeru przesyłki. Jako potwierdzenie takiej praktyki pełnomocnik załącza dwa inne przykładowe zawiadomienia, na których jedynie podano liczbę listów, jakie zawiera przesyłka. Zarzuty pełnomocnika wsparte wymienionymi załącznikami w istocie stanowią wniosek o przeprowadzenie przez WSA w Ł. dowodów z dokumentów na podstawie art. 106 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a." Zgodnie z tym przepisem sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Dokonywanie przez sąd administracyjny samodzielnych ustaleń faktycznych jest dopuszczalne jedynie w takim zakresie, w jakim jest to niezbędne do dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego działania lub bezczynności organu administracji. Kwestia ta nigdy nie budziła wątpliwości w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym podkreślano, że sąd administracyjny nie może dokonywać ustaleń, które mogłyby służyć merytorycznemu rozstrzyganiu sprawy załatwionej zaskarżoną decyzją (w tym przypadku postanowieniem). Może on dokonywać jedynie takich ustaleń, które będą stanowiły podstawę oceny zgodności z prawem tejże decyzji (por. wyrok NSA z 7 lutego 2001 r., V SA 671/00, Lex nr 50129). Ta linia orzecznicza jest kontynuowana również pod rządem P.p.s.a. Jak trafnie ujął to NSA w wyroku z 7 lutego 2006 r., II GSK 359/05, LEX nr 216130 "Celem postępowania dowodowego, o którym stanowi art. 106 § 3, nie jest ponowne ustalenie stanu faktycznego sprawy administracyjnej, lecz ocena, czy właściwe w sprawie organy ustaliły ten stan zgodnie z regułami obowiązującymi w procedurze administracyjnej, a następnie czy prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego do poczynionych ustaleń. Przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego z dokumentu przez sąd administracyjny będzie dopuszczalne zatem wówczas, gdy postulowany (bądź dopuszczony z urzędu) dowód będzie pozostawał w związku z oceną legalności zaskarżonego aktu, np. gdy przedmiotem dowodu będzie okoliczność, czy podpis osoby, która podpisała decyzję jest podpisem osoby do tego upoważnionej. Podobnej wykładni tego przepisu dokonał NSA w wyroku z 6 października 2005 r., II GSK 164/05, (ONSAiWSA 2006, nr 2, poz. 45) i w wyroku z 3 marca 2006 r., I OSK 544/05, LEX nr 198149. W ocenie Sądu w omawianym przypadku dokumenty załączone do skargi nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, mogą bowiem dowodzić jedynie, że w odniesieniu do innych przesyłek, nie należących do przedmiotu rozpoznawanej sprawy, doręczyciel nie wypełnił całego druku zawiadomienia, zawierającego miejsce, w którym należy wpisać numer nadania. Prawidłowe wpisanie takiego numeru w odniesieniu do przesyłki zawierającej decyzję Dyrektora UKS w Ł. z dnia [...] r., nie może podważyć wiarygodności dowodu z dokumentu urzędowego z dnia [...] r. Słusznie zatem wskazuje organ w odpowiedzi na skargę, że zarzuty pełnomocnika dotyczą wprawdzie pewnych nieprawidłowości w funkcjonowaniu Poczty Polskiej, nie mogą jednak stanowić dowodu na nieskuteczność doręczenia spornej przesyłki w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z § 1 tego przepisu w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 148 § 1 lub art. 149: 1) poczta przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez pocztę; 2) pismo składa się na okres 14 dni w urzędzie gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika organu podatkowego lub przez inną upoważnioną osobę. Na podstawie § 1a adresata zawiadamia się dwukrotnie o pozostawaniu pisma w miejscu określonym w § 1. Powtórne zawiadomienie następuje w razie niepodjęcia pisma w terminie 7 dni. W myśl § 2 zawiadomienie o pozostawaniu pisma w miejscu określonym w § 1 umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. W rozpoznawanej sprawie poza sporem jest, że omawiana przesyłka została odebrana z placówki pocztowej w dniu [...] r. Data ta nie ma jednak wpływu na skuteczność doręczenia w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej, skoro organ wykazał, że przesyłka była dwukrotnie awizowana w dniach 17 i 25 czerwca 2010 r., czyli z zachowaniem reguł wynikających z art. 150 § 1 i 1a Ordynacji podatkowej. Na tej podstawie organ prawidłowo ustalił termin doręczenia przesyłki, o którym stanowi art. 150 § 2 Ordynacji podatkowej, a który w tym przypadku nie pokrywał się z dniem odebrania przesyłki z placówki pocztowej. Ustosunkowując się do zarzutów skargi należy stwierdzić ponadto, że fakt dokonywania odbioru innych przesyłek listowych przez M. W. w dniach 21 23, 28 i 30 czerwca 2010 r., jest również obojętny dla rozstrzygnięcia sprawy. Awizowanie spornej przesyłki w dniach 17 i 25 czerwca 2010 r. nie oznacza, że w każdym dniu 14-dniowego terminu określonego w art. 150 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej Poczta jest obowiązana do dokonywania kolejnych doręczeń lub informowania o miejscu przechowywania awizowanej przesyłki. W tej sytuacji należy stwierdzić, że w sprawie nie doszło do zarzucanego w skardze rażące naruszenie art. 150 Ordynacji podatkowej. Z powyższych względów, na podstawie art. 151 P.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji. P.Z.-C.