II OSK 899/11
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2012-09-12
Skład orzekający: Anna Łuczaj, Arkadiusz Despot Mładanowicz, Jerzy Siegień
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy warunkowe umorzenie postępowania karnego za przestępstwo prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości (art. 178a § 1 kk) może stanowić podstawę do cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską na podstawie art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji?Ratio decidendi
Warunkowe umorzenie postępowania karnego, mimo że nie jest skazaniem w rozumieniu prawa karnego, zawiera stwierdzenie popełnienia przestępstwa i potwierdzenie winy sprawcy. Fakt ten, w połączeniu z oceną społecznej szkodliwości czynu i lekkomyślności sprawcy, może uzasadniać obawę, że osoba taka może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, co stanowi podstawę do cofnięcia pozwolenia na broń na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej J. K. po tym, jak został on warunkowo umorzony za prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości. Organy administracji uznały, że czyn ten wzbudza uzasadnioną obawę użycia broni w celu sprzecznym z porządkiem publicznym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę J. K., a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko organów i sądu pierwszej instancji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną J. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Łuczaj Sędziowie: Sędzia NSA Arkadiusz Despot Mładanowicz (spr.) Sędzia WSA del. Jerzy Siegień Protokolant: Mariusz Szufnara po rozpoznaniu w dniu 12 września 2012 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej J. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 stycznia 2011 r. sygn. akt II SA/Wa 1319/10 w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od J. K. na rzecz Komendanta Głównego Policji kwotę 120 (słownie: sto dwadzieścia) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 11 stycznia 2011 r., sygn. akt II SA/Wa 1319/10, oddalił skargę J. K. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] czerwca 2010 r. w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej.
Wyrok został wydany w następujących okolicznościach sprawy:
O. Komendant Wojewódzki Policji decyzją z dnia [...] października 2009 r. nr [...] na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 i art. 20 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (tekst jednolity Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 z późn. zm.) oraz art. 104 i art. 268a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) cofnął J. K. pozwolenie na posiadanie broni palnej myśliwskiej do celów łowieckich. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że dniu [...] marca 2009 r. wszczęto postępowanie administracyjne, w toku którego ustalono, że przeciw Stronie KP w G. prowadzi postępowanie karne o popełnienie przestępstwa z art. 178a § 1 kk.
W trakcie prowadzonego postępowania organ prowadzący ustalił, że na podstawie nieprawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w P. o sygn. akt [...] z dnia [...] czerwca 2009 r. strona została uznana winną popełnienia przestępstwa określonego w art. 178a § 1 Kodeksu karnego, tj. tego, że w dniu [...] stycznia 2009 r. w miejscowości G. kierowała samochodem m-ki Fiat [...] nr rej. [...] po drodze publicznej będąc w stanie nietrzeźwym (0,89 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu).
Dalej organ podał, że strona posiada pozytywną opinię w miejscu zamieszkania, nie była leczona neurologicznie i psychiatrycznie, w przeszłości nie karana sądownie i administracyjnie, przestrzega zasad współżycia społecznego i porządku prawnego. W trakcie wykonywania kontroli warunków przechowywania broni nie stwierdzono nieprawidłowości. Z badań lekarskich wynika, że strona nie należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2-4 ustawy o broni i amunicji i może dysponować bronią. Jednakże nie może to przysłonić tego jednego nierozważnego czynu, gdzie strona kierowała samochodem w stanie po spożyciu alkoholu, narażając życie i zdrowie swoje oraz innych uczestników ruchu.
Organ wskazał, że przepis art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji ma charakter obligatoryjny, a zatem organy Policji mają obowiązek cofnięcia pozwolenia na broń w każdym przypadku ujawnienia, iż posiadacz pozwolenia na broń należy do grupy osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 niniejszej ustawy. Ustawodawca nie przewidział bowiem możliwości zachowania pozwolenia na broń osobie, co do której istnieje uzasadniona obawa, że może ona użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego.
Stwierdził również, że katalog okoliczności, w tym przestępstw, których popełnienie (lub o których oskarżenie) może wzbudzić obawy niezgodnego z prawem użycia broni palnej w rozumieniu art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, jest otwarty. Stanowisko to nie budzi też wątpliwości w orzecznictwie sądów administracyjnych (vide: np. wyrok WSA w Warszawie z dnia 30 czerwca 2006 r., VI SA/Wa 960/06, LEX nr 214087). Zatem norma ta stanowi dla organów Policji wytyczną interpretacyjną w sprawach cofnięcia pozwolenia, co daje tym organom możliwość oceny postępowania posiadacza broni. Podkreślił, że od osób starających się o pozwolenie na posiadanie broni lub posiadających takie pozwolenia, należy wymagać bezwzględnego przestrzegania przepisów prawa. W stosunku do takich osób obowiązuje zatem miernik najwyższej staranności. Prawomocne, potwierdzające fakt popełnienia czynów zabronionych prawem, orzeczenia sądu są więc dla Policji wiążące w zakresie ustalania prawnych i faktycznych przesłanek cofnięcia pozwolenia na broń. Organy te nie zostały zobowiązane przepisami prawa do udowodnienia, że faktycznie posiadacz pozwolenia na broń (lub osoba chcąca je uzyskać), posłużył się lub użyje broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Wystarczające jest bowiem samo domniemanie takiego zachowania, którego podstawą może być m.in. fakt skazania lub podejrzenia (oskarżenia) o popełnienie przestępstwa istotnego ze względu na rodzaj i wagę dla sfery stosunków społecznych, a zatem wykluczającego możliwość posiadania broni.
Organy Policji przyjęły więc, że do przesłanek niepozwalających przyznać prawa do broni, a poprzez dyspozycję art. 18 ust. 1 pkt 2 – nakazujących je cofnąć, należy zaliczyć, m.in. przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, zwłaszcza te, których jednym ze znamion jest stan nietrzeźwości sprawcy (takim jest czyn z art. 178a § 1 kk). Organy Policji, ustalając tę okoliczność jako spełniającą dyspozycję art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, wzięły pod uwagę wysoki stopień szkodliwości tego przestępstwa (w jego wyniku traci życie lub staje się inwalidami tysiące osób) oraz nagminność (stanowi ono bowiem plagę społeczną), jego ewentualne następstwa (zagrożenia także dla życia, zdrowia i mienia nie tylko sprawcy, ale także innych uczestników ruchu drogowego), umyślność czynu – sprawca świadomie godzi się na popełnienie przestępstwa, a także na ewentualne jego skutki, np. śmierć lub kalectwo ludzi albo uszkodzenie mienia.
Konkludując organ podniósł, że dokonane ustalenia świadczą o tym, że J. K. zignorował obowiązujące go przepisy prawa, a to wzbudza uzasadnioną obawę, iż może on ich nadal nie przestrzegać, a tym samym może stworzyć zagrożenie dla bezpieczeństwa i porządku publicznego.
Od decyzji tej odwołanie do Komendanta Głównego Policji wniósł pełnomocnik strony. W piśmie tym wskazał, że zgodnie z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji pozwolenia na broń posiadać nie mogą osoby w szczególności skazane za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, a przestępstwo z art. 178a § 1 kk do tych kategorii czynów zabronionych nie należy. Dlatego organ I instancji nie mógł zastosować prostego przełożenia: skazanie – cofnięcie pozwolenia na broń, lecz winien był ustalić okoliczności czynu i cechy osobowe strony oraz wykazać związek między tym czynem strony i jej dotychczasowym zachowaniem.
Komendant Główny Policji, decyzją nr [...] na podstawie art. 138 § 2 i art. 268a kpa oraz art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
W uzasadnieniu organ podał, że po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego uznał za zasadny drugi ze wskazanych w odwołaniu wniosków pełnomocnika strony, tj. postanowił uchylić zaskarżoną decyzję i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, a to z powodu naruszenia przez ten organ przepisów postępowania nakazujących zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego (art. 7 i 77 § 1 kpa) i dlatego też organ administracji jest zobowiązany do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w pełnym zakresie, w tym postępowania dowodowego.
O. Komendant Wojewódzki Policji decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r., na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 i art. 20 ustawy o broni i amunicji oraz art. 104 i art. 268a kpa, cofnął J. K. pozwolenie na posiadanie broni palnej myśliwskiej do celów łowieckich.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że wydał ją w wyniku ponownego postępowania administracyjnego w związku z uchyleniem przez Komendanta Głównego Policji poprzedniej decyzji tego organu z dnia [...] października 2009 r.
Organ I instancji przeprowadził ponowne postępowanie, stosując się do wytycznych Komendanta Głównego Policji. Uznał jednak, że uzupełniony materiał dowodowy nie daje podstaw do innego rozstrzygnięcia sprawy strony, jak tylko cofnięcia jej pozwolenia na broń palną. W uzasadnieniu swego stanowiska organ I instancji wskazał, że waga popełnionego przez stronę czynu z punktu widzenia ochrony interesu społecznego ze względu na powodowane pośrednie zagrożenie dla zdrowia i życia uczestników ruchu drogowego, jego okoliczności oraz otwarty charakter katalogu przesłanek uzasadniających zaliczenie posiadacza pozwolenia na broń do osób, w stosunku do których istnieje obawa użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego (art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji) stanowią podstawę do cofnięcia stronie pozwolenia na broń w myśl art. 18 ust. 1 pkt 2 tej ustawy – i to pomimo pozytywnych opinii w miejscu zamieszkania i kole łowieckim, prawidłowego przechowywania broni, dotychczasowej niekaralności oraz zdolności zdrowotnej do dysponowania bronią. Wszystkie te dowody nie zmieniają bowiem faktu nierozważnego i rażącego (w obecności policjantów) kierowania przez stronę samochodem w stanie nietrzeźwości po drodze publicznej.
Od decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w O. odwołanie wniósł pełnomocnik J. K., zarzucając jej obrazę przepisów prawa materialnego, poprzez ich niewłaściwą interpretację i wykładnię polegającą na przyjęciu, iż jego mocodawca, wobec którego warunkowo umorzono postępowanie karne o czyn z art. 178a § 1 kk (a więc niegodzący w życie, zdrowie lub mienie, o których to dobrach jest mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, lecz w bezpieczeństwo w komunikacji) może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, podczas gdy takiej obawie przeczy jego dotychczasowe postępowanie i warunki osobiste (w tym opieka nad schorowaną żoną), na co zwrócił już uwagę Sąd Rejonowy w P. w wyroku z dnia [...] czerwca 2009 r., sygn. akt [...]. Do powzięcia tej obawy nie skłaniają również, zdaniem pełnomocnika, okoliczności popełnienia czynu, tj. niski poziom alkoholu w organizmie strony, jej spokojne zachowanie podczas kontroli oraz pokonanie samochodem zaledwie kilkusetmetrowego odcinka spod baru do miejsca zamieszkania.
Komendant Główny Policji, decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2010r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268a kpa oraz art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, po rozpatrzeniu odwołania J. K. od decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w O. z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] cofającej pozwolenie na broń palną myśliwską, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji organ podał, że w niniejszej sprawie bezspornym jest, iż J. K. został uznany za winnego prowadzenia pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości, tj. przestępstwa z art. 178a § 1 kk, o czym świadczy wspomniany wyżej, prawomocny wyrok Sądu Rejonowego w P. z dnia [...] czerwca 2009 r. Faktem jest także, że w przypadku warunkowego umorzenia postępowania karnego, wina sprawcy oraz społeczna szkodliwość przestępstwa muszą być nieznaczne, a postawa tego sprawcy oraz inne związane z nim i wskazane w tym przepisie prawa okoliczności winny uzasadniać (w ocenie sądu) przypuszczenie, że pomimo umorzenia postępowania będzie on przestrzegał porządku prawnego, w szczególności nie popełni przestępstwa. Tego rodzaju ocena sądu karnego nie jest jednakże wiążąca w postępowaniu administracyjnym dotyczącym pozwolenia na broń.
W ocenie organu odwoławczego, pozostawieniu J. K. pozwolenia na broń sprzeciwia się interes społeczny (art. 7 kpa).
Organ podkreślił również, że fakt, iż z baru do domu strony była niewielka odległość, w niczym nie usprawiedliwia jej nieodpowiedzialnego zachowania. Przeciwnie, niewielka odległość winna ją skłonić do powrotu do domu na piechotę. Tymczasem myślała ona raczej o tym, żeby spożyć kolejną dawkę alkoholu (vide: otwarta butelka z piwem w samochodzie - k. 62/2, 68).
W ocenie Komendanta Głównego Policji, zachowanie J. K. było więc rażąco nieodpowiedzialne i lekkomyślne, a takie postępowanie wyklucza dysponowanie bronią palną, która jest narzędziem niebezpiecznym i dlatego podlega ścisłej administracyjnej reglamentacji. Nie ma bowiem gwarancji, że podobnie nieroztropnie strona nie będzie się zachowywać dysponując bronią. Ustaleń tych w niczym nie zmienia pozytywna opinia o stronie w jej środowisku lokalnym.
Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie kosztów.
Decyzji zarzucił naruszenie prawa materialnego, tj. art. 18 ust. 1 pkt 2 i art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, przez niewłaściwą interpretację polegającą na przyjęciu, że należy do osób, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, a także naruszenie prawa procesowego, tj. art. 80 kpa, przez dowolne przyjęcie, iż zgromadzony materiał dowodowy, pozwala uznać w/w za osobę, która może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego.
W uzasadnieniu skargi podkreślił, że nie wystarczy jednorazowe skazanie dla cofnięcia pozwolenia na broń, a uzasadnienie decyzji jest nacechowane dowolnością.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, powołując argumenty jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że skarga podlega oddaleniu, bowiem zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem.
Sąd wskazał, że stosownie do treści art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji, właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2 – 6. Zgodnie zaś z treścią art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy, pozwolenia na broń nie wydaje się osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw.
Jak wynika z powyższego, niewątpliwie ostatni ze wskazanych przepisów nie wymienia przestępstwa z art. 178a § 1 kk, które ustawodawca zaliczył do przestępstw przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, a nie przestępstw przeciwko zdrowiu, życiu czy mieniu. Jednakże zauważyć należy, że użycie w tym przepisie sformułowania "w szczególności skazanym" oznacza, że katalog sytuacji objętych dyspozycją tego przepisu jest otwarty. A zatem organ administracji dokonując oceny istnienia uzasadnionej obawy co do użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego, może stwierdzić, że fakt popełnienia innych przestępstw, nieznajdujących się w powyższym katalogu, daje podstawy do przyjęcia, iż taka obawa zachodzi.
Sąd podkreślił, że prawo do broni stanowi szczególne uprawnienie, przysługujące osobom, które spełniają określone ustawą warunki. Prawo to pozostaje w ścisłym związku z ochroną bezpieczeństwa i porządku publicznego, co z kolei warunkuje, że osoba uzyskująca pozwolenie na broń musi pozostawać poza wszelkim podejrzeniem, co do prawdopodobieństwa popełnienia przez nią czynu mogącego naruszyć bezpieczeństwo i porządek publiczny. W związku z powyższym ustawodawca wykluczył możliwość posiadania prawa do broni przez osoby, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w interesie sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego. Natomiast pojęcie uzasadnionej obawy, jako pojęcie niedookreślone, pozostawia organowi administracji miejsce na dokonanie prognozy przyszłych zachowań posiadacza broni w świetle zgromadzonego materiału dowodowego.
W rozpoznawanej sprawie, Komendant Główny Policji dokonał wyczerpujących ustaleń i prawidłowo ocenił, że w przypadku skarżącego zachodzi uzasadniona obawa, iż może on użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego.
Sąd wskazał, że przesłanką cofnięcia skarżącemu pozwolenia na broń palną myśliwską był fakt skazania skarżącego prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w P. z dnia [...] czerwca 2009 r., sygn. akt [...] za czyn z art. 178a § 1 kk, tj. kierowanie samochodem osobowym będąc w stanie nietrzeźwym. Sąd podkreślił, że fakt skazania prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo z art. 178a § 1 kk nie tylko oznacza, że skarżący dopuścił się zachowania niezgodnego z obowiązującym prawem, ale świadczy o nieodpowiedzialności, lekkomyślności i braku wyobraźni sprawcy takiego czynu co do następstw własnego zachowania. Prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości stwarza, w ocenie Sądu, realne zagrożenie bezpieczeństwa w ruchu drogowym i naraża na niebezpieczeństwo utraty życia lub zdrowia pozostałych uczestników ruchu drogowego, a także osoby trzecie. Na szczególne podkreślenie zasługuje pogląd zaprezentowany w wyroku NSA z dnia 21 sierpnia 2008 r., sygn. akt II OSK 938/07, iż: "prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości naraża życie i zdrowie innych uczestników ruchu drogowego. Zatem uznać należy, że skarżący siadając za kierownicą w stanie nietrzeźwym zachował się lekkomyślnie, bezpodstawnie zakładając, że nie spowoduje wypadku, którego ofiara mogłaby doznać uszkodzenia ciała, a nawet utracić życie".
Spełnienie przesłanki zaliczenia skarżącego do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, musiało zatem skutkować, zgodnie z dyspozycją art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy, cofnięciem pozwolenia na broń przez właściwy organ, bowiem obowiązek taki nakłada na organ przepis art. 18 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy.
W ocenie Sądu, w okolicznościach niniejszej sprawy podnoszony przez skarżącego dotychczasowy nienaganny tryb życia, w tym pozytywne opinie nie mogły mieć wpływu na decyzje organów Policji. Wyrok, jaki zapadł w stosunku do skarżącego, pozwolił organowi na uznanie, że jest on osobą, co do której istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Popełnienie przestępstwa z art. 178a § 1 kk było bowiem przesłanką do oceny osoby skarżącego w kontekście okoliczności składających się na bezpieczne posiadanie i korzystanie z broni. Prowadzenie samochodu w stanie nietrzeźwości, potwierdzone prawomocnym wyrokiem sądu, dało podstawę, jak słusznie wskazał organ, by powziąć obawę, że skarżący w podobnym stanie może zachować się równie nieodpowiedzialnie i sięgnąć po broń. Zachowanie takie z całą pewnością nie gwarantuje prawidłowego i bezpiecznego korzystania z broni.
W ocenie Sądu okoliczność, że miejsce zamieszkania znajdowało się 150 m od baru, a skarżący postanowił przebyć tę drogę samochodem będąc w stanie nietrzeźwym, tym bardziej świadczy o jego nieodpowiedzialności i niefrasobliwości.
Za niezasadne Sąd uznał zarzuty naruszenia przepisów postępowania poprzez niedokonanie wszechstronnej i całościowej oceny dowodów. Organy Policji, oparły się na prawidłowo zgromadzonym materiale dowodowym i dokonały jego wszechstronnej oceny nie naruszając art. 7 oraz art. 77 kpa. Okoliczności popełnionego przez skarżącego przestępstwa zostały ustalone prawomocnym wyrokiem karnym. Pozytywne opinie o skarżącym zarówno w miejscu zamieszkania, a także z koła łowieckiego zostały wzięte przez organ pod uwagę, jednakże nie niweczą one obawy wynikającej z okoliczności popełnionego przestępstwa.
W tym stanie rzeczy, na mocy art. 151 w zw. z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył J. K., zaskarżając wyrok w całości, wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Zaskarżonemu wyrokowi skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię, tj. art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, a polegające na uznaniu, że warunkowe umorzenie postępowania jest tożsame ze skazaniem prawomocnym wyrokiem, podczas gdy żadnych wątpliwości nie może budzić fakt, że warunkowe umorzenie postępowania
nie jest prawomocnym skazaniem w rozumieniu prawa karnego (nie jest w
ogóle skazaniem) ale jedynie środkiem probacyjnym, a oskarżonego, wobec którego sąd warunkowo umorzył postępowanie karne, uważa się za osobę niekaraną.
Odpowiedź na skargę kasacyjną złożył Komendant Główny Policji, wnosząc o oddalenie skargi kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Wobec tego, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a., a nadto nie zachodzi również żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu, dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku Sądu I instancji, Naczelny Sąd Administracyjny dokonał kontroli zaskarżonego wyroku w zakresie wyznaczonym podstawami skargi kasacyjnej.
Skarżący kasacyjnie zarzucił Sądowi I instancji naruszenie prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię, tj. art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, polegające na uznaniu, że warunkowe umorzenie postępowania jest tożsame ze skazaniem prawomocnym wyrokiem, podczas gdy warunkowe umorzenie postępowania nie jest prawomocnym skazaniem w rozumieniu prawa karnego, ale jedynie środkiem probacyjnym, a oskarżonego, wobec którego sąd warunkowo umorzył postępowanie karne, uważa się za osobę niekaraną.
Odnosząc się do powyższego zarzutu wskazać należy, że zgodnie z dyspozycją przepisu art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji, organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2 – 6 ustawy. Zgodnie zaś z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy (w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji), pozwolenia na broń nie wydaje się osobom co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Analiza treści powyższego przepisu prowadzi do wniosku, że wyliczenie określonych rodzajów przestępstw ma charakter przykładowy - o czym świadczy użyty tam zwrot "w szczególności" (uchwała NSA z 18 listopada 2009 r., II OPS 4/09, ONSAiWSA 2010, nr 1, poz. 5) - a zatem także okoliczność popełnienia przestępstwa przeciwko innym dobrom prawnie chronionym może uzasadniać cofnięcie pozwolenia na broń.
W rozpatrywanej sprawie Sąd Rejonowy w P. wyrokiem z dnia [...] czerwca 2009 r., sygn. akt [...] warunkowo umorzył postępowanie karne przeciwko J. K. za czyn z art. 178a § 1 kk, tj. kierowanie samochodem osobowym będąc w stanie nietrzeźwym. Przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji popełnione w stanie nietrzeźwości, nie są wprost wymienione w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Jednak w swych skutkach, jako przestępstwa umyślne, niczym nie różnią się od tam wymienionych przestępstw przeciwko życiu i zdrowiu.
Wskazać należy, że fakt warunkowego umorzenia postępowania w sprawie o czyn z art. 178a § 1 kk nie oznacza braku podstaw do oceny popełnionego czynu, skoro ustawodawca w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy dla ustalenia czy istnieje obawa użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, nakazuje brać pod uwagę nie tylko skazanie sprawcy prawomocnym wyrokiem, lecz również fakt toczącego się postępowania o popełnienie przestępstwa. Okoliczność, że w stosunku do skarżącego toczyło się postępowanie karne o popełnienie przestępstwa zakończone wyrokiem warunkowo je umarzającym nie uniemożliwiała zatem zastosowania art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, a jedynie wymagała dokonania oceny, czy istnieje uzasadniona obawa, że broń może być użyta w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego (por. wyrok NSA z dnia 26 sierpnia 2010 r., II OSK 1277/09). Wyrok warunkowo umarzający postępowanie nie może być utożsamiany z wyrokiem skazującym, jednakże zawiera on w sobie stwierdzenie popełnienia przestępstwa. Z wyroku takiego bowiem w sposób jednoznaczny wynika zarówno popełnienie przestępstwa przez sprawcę, jak i potwierdzenie jego winy. Wyrok taki nie przesądza jeszcze o istnieniu obawy, o której mówi art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji i nie może być w toku prowadzonego postępowania o cofnięcie pozwolenia na broń wyłącznie jedynym elementem materiału dowodowego i stanowić wyłącznej przesłanki wydania decyzji o cofnięciu pozwolenia na broń. Ustalenia zawarte w orzeczeniu o warunkowym umorzeniu podlegają bowiem swobodnej ocenie organu na podstawie całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego. W rozpatrywanej sprawie organy takiej oceny dokonały.
Popełnienie przez skarżącego przestępstwa z art. 178a § 1 kk słusznie zostało ocenione przez organy administracji, a następnie przez Sąd I instancji jako stanowiące podstawę do uznania, że skarżący należy do grona osób, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Taka ocena jest prawidłowa i nie narusza art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Jakkolwiek popełnienie przestępstwa, o którym mowa w art. 178a § 1 k.k. nie oznacza automatycznego cofnięcia pozwolenia na broń, to jednak jest to okoliczność, która ma zasadnicze znaczenie w toku oceny, czy istnieje obawa, że broń może być użyta w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Jak słusznie wskazał Sąd I instancji, prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości stwarza realne zagrożenie bezpieczeństwa w ruchu drogowym i naraża na niebezpieczeństwo utraty życia lub zdrowia pozostałych uczestników ruchu drogowego, a także osoby trzecie. Na gruncie ustawy o broni i amunicji osobom posiadającym broń można stawiać wysokie wymagania w odniesieniu do spożycia przez nie alkoholu. Prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości stanowi dowód wyjątkowej nieodpowiedzialności i lekkomyślności skarżącego. Uzasadnione jest zatem przyjęcie, że osoba taka, będąc pod wpływem alkoholu nie umie należycie pokierować swoim postępowaniem, a w konsekwencji nie daje gwarancji bezpiecznego posiadania i używania broni palnej.
Wobec tego, podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia prawa materialnego należało uznać za niezasadny.
Mając na względzie powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) skargę kasacyjną oddalił.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło