I SA/Wa 1089/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Miernik Sędziowie WSA Jolanta Dargas (spr.) WSA Maria Tarnowska Protokolant Zbigniew Dzierzęcki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania stopnia naukowego oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lutego 2010 r. Nr [...] Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów utrzymała w mocy uchwałę Rady Wydziału Nauk [...] Uniwersytetu [...] w W. z dnia [...] maja 2009 r. odmawiającą nadania M. S. stopnia naukowego doktora nauk [...] w zakresie [...]. W uzasadnieniu decyzji Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów podała, iż Sekcja Nauk [...] po zapoznaniu się z odwołaniem M. S. i po wysłuchaniu opinii recenzentów Centralnej Komisji w głosowaniu tajnym wypowiedziała się przeciw wnioskowi o uchylenie zaskarżonej uchwały Rady Wydziału. Również Prezydium Centralnej Komisji po zapoznaniu się ze stanowiskiem Sekcji, w głosowaniu tajnym wypowiedziało się przeciw wnioskowi o uchylenie zaskarżonej uchwały. Centralna Komisja uznała, iż postępowanie Rady Wydziału, zakończone uchwałą z dnia [...] maja 2009 r. o nie nadaniu stopnia naukowego doktora nauk [...] w zakresie [...] było prawidłowe pod względem formalno-prawnym. Centralna Komisja nie stwierdziła uchybień w procedurze przewodu doktorskiego przeprowadzonego przez Radę Wydziału oraz naruszenia prawa materialnego, jak i norm prawa procesowego. Centralna Komisja uznała zarzut skarżącej dotyczący naruszenia prawa przez członków Rady Wydziału wstrzymujących się od głosu za nietrafny i podniosła, że zgodnie z art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. Nr 65, poz. 595 ze zm.) uchwały Rady Wydziału są podejmowane w głosowaniu tajnym i zapadają bezwzględną większością głosów, przy obecności przynajmniej połowy ogólnej liczby osób uprawnionych do głosowania. Brzmienie tego przepisu, zdaniem Komisji przesądza kwestię, że głosy wstrzymujące się są liczone tak, jak głosy ze skutkiem negatywnym, a ustawodawca ustanawiając w przewodach doktorskich i habilitacyjnych zasadę bezwzględnej, a nie względnej większości głosów przesądził jednoznacznie tę kwestię. W ocenie Centralnej Komisji treść uchwały Rady Wydziału z dnia [...] maja 2009 r. w świetle redakcji art. 14 ust. 5 w/w ustawy była prawidłowa. Centralna Komisja zaznaczyła, że w głosowaniu wzięło udział dwóch recenzentów, zaś trzeci usprawiedliwił swoją nieobecność, a jedna z recenzji w przewodzie doktorskim była negatywna, wobec powyższego Centralna Komisja nie znalazła przesłanek uzasadniających uchylenie zaskarżonej uchwały. Skargę na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] lutego 2010 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła M. S. zarzucając jej naruszenie art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki oraz art. 27 § 1 w zw. z art. 24 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją uchwały Rady Wydziału Nauk [...] Uniwersytetu [...] w W. W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż wynik głosowania Rady Wydziału był skutkiem zaniechania wypowiedzi, gdyż od głosu wstrzymała się ponad 1/3 obecnych na posiedzeniu członków Rady Wydziału, co w ocenie skarżącej stanowi sytuację kuriozalną. Zaliczenie głosów wstrzymujących się do głosów negatywnych stanowi w ocenie skarżącej naruszenie prawa. Zdaniem skarżącej odmowa podjęcia uchwały o nadaniu stopnia doktora nauk [...] w zakresie [...] w sytuacji, gdy Rada Wydziału nie podniosła zarzutów formalnych przeciwko przebiegowi obrony i czynności ją poprzedzających nosi znamiona całkowitej dowolności. Skarżąca podniosła również, iż w jej ocenie nieprawidłowo przedmiotem głosowania uczyniono nie projekt uchwały lecz uchwałę Komisji, której "nie przyjęto i nie zatwierdzono", co z kolei zdaniem skarżącej winno być zbadane przez Centralną Komisję z urzędu w ramach kontroli prawidłowości działania Rady Wydziału. Ponadto skarżąca podniosła, że członkiem Komisji był prof. dr hab. [...], który jako członek Rady Wydziału Nauk [...] Uniwersytetu [...] w W. brał udział w podejmowaniu zaskarżonej uchwały, w związku z czym podlegał wyłączeniu na podstawie art. 27 § 1 w zw. z art. 24 § 1 kpa. W odpowiedzi na skargę Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów wniosła o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że Sąd w zakresie dokonywania kontroli bada czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpatrując sprawę niniejszą w ramach powyższych kryteriów skargę należy uznać za niezasadną. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów, utrzymująca w mocy uchwałę Rady Wydziału Nauk [...] Uniwersytetu [...] w W. o nie nadaniu M. S. (z d. B.) stopnia naukowego doktora nauk [...] w zakresie [...]. Podstawowym zarzutem skarżącej jest brak ustawowego uprawnienia dla członków Rady Wydziału do wstrzymywania się od głosowania, jak również nieprawidłowości w sumowaniu ważnie oddanych głosów, poprzez doliczenie do głosów przeciwnych głosów wstrzymujących się. Z takim stanowiskiem skarżącej nie można się zgodzić. W myśl art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. Nr 65, poz. 595 ze zm.) uchwały, o których mowa w art. 14 ust. 2 i art. 18 ust. 2 są podejmowane w głosowaniu tajnym i zapadają bezwzględną większością oddanych głosów przy obecności co najmniej połowy ogólnej liczby osób uprawnionych do głosowania. Zasada bezwzględnej większości głosów, która oznacza konieczność uzyskania 50 % + 1 ważnie oddanych głosów za uchwałą, jest zgodna z najbardziej rozpowszechnionym sposobem rozumienia pojęcia "bezwzględnej większości głosów", które to pojęcie nie zostało ustawowo zdefiniowane. Jak stwierdził Trybunał Konstytucyjny w uchwale z dnia 20 września 1995 r. (sygn. akt W 18/94, OTK 1995/1/7) w odniesieniu do art. 28 ust. 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym (Dz. U. Nr 16, poz. 95 ze zm.) "bezwzględna większość głosów" oznacza co najmniej o jeden głos więcej od sumy pozostałych ważnie oddanych głosów, to znaczy przeciwnych i wstrzymujących się. Tak też zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie rozumieć należy to pojęcie zawarte w art. 20 ust. 1 omawianej ustawy. W rozpatrywanej sprawie na [...] osób uprawnionych do głosowania, przy [...] ważnie oddanych głosach: za podjęciem uchwały o nadaniu skarżącej stopnia doktora nauk [...] w zakresie [...] oddano [...] głosów, [...] przeciwnych i [...] wstrzymujących się. Wynik głosowania, w ocenie Sądu ustalony prawidłowo, doprowadził do podjęcia zaskarżonej uchwały Rady Wydziału. Wbrew stanowisku skarżącej brak jest jakichkolwiek podstaw prawnych do pozbawienia uprawnionych do głosowania możliwości wstrzymania się od głosu. Głosowanie bowiem jest wyrazem woli osób w nim uczestniczących i żaden instrument prawny w tę sferę ingerować nie może. Zgodnie z art. 14 ust. 2 ustawy o stopniach naukowych, czynności przewodu doktorskiego kończą się uchwałami rady jednostki organizacyjnej w przedmiocie: 1) wszczęcia przewodu doktorskiego i wyznaczenia promotora, 2) wyznaczenia recenzentów, 3) przyjęcia rozprawy doktorskiej i dopuszczenia jej do publicznej obrony, 4) przyjęcia publicznej obrony rozprawy doktorskiej, 5) nadania stopnia doktora. W wyroku z dnia 12 grudnia 2008 r. sygn. akt I OSK 539/08 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż brzmienie art. 14 ust. 2 ustawy wskazuje, że każdy następny etap przewodu doktorskiego jest realizowany po pozytywnym zakończeniu etapu poprzedniego. Przyjmując, że takie rozwiązanie było celowym działaniem racjonalnego ustawodawcy Sąd stwierdził, iż podjęcie pozytywnych uchwał odnoszących się do poszczególnych czynności przewodu doktorskiego nie przesądza pozytywnej uchwały o nadaniu stopnia doktora. Bowiem również i ta uchwała, podobnie jak i poprzednie ma autonomiczny charakter, nie jest ona jedynie formalnym zakończeniem przewodu doktorskiego. Sąd rozpoznający sprawę niniejszą w pełni podzielił powyższe stanowisko. Podjęcie uchwały w sprawie przyjęcia publicznej obrony rozprawy doktorskiej (czwarty etap przewodu) nie oznacza obowiązku nadania stopnia doktora. Nie występuje tu zasada uznania administracyjnego, gdyż wszystkie uchwały są podejmowane w głosowaniu tajnym przez gremium kolegialne. Ustawodawca nie stanowi o nadaniu stopnia naukowego z mocy ustawy po spełnieniu określonych warunków. Przejście do głosowania nad kolejną uchwałą uzależnione jest od pozytywnego głosowania uchwały poprzedzającej. Jednakże nadanie stopnia naukowego doktora nie jest sumarycznym wynikiem zapadłych wcześniej czterech pozytywnych uchwał, lecz stanowi autonomiczną uchwałę. Decyzje podejmowane w tajnym głosowaniu w ogóle nie mogą być merytorycznie uzasadnione, gdyż niemożliwe jest dotarcie nie tylko do rzeczywistych intencji głosujących, ale przede wszystkim do tego, jak kto głosował, bo właśnie tajność jest tu gwarancją wolności wyrażenia swego stanowiska i w takich wypadkach wszelka kontrola zewnętrzna (nawet sądowa) musi ograniczyć się do tego, czy zachowane były podstawowe reguły proceduralne. Z tej właśnie przyczyny nie ma możliwości dokładnego wyjaśnienia powodów podjęcia przez Radę Wydziału uchwały o odmowie nadania stopnia naukowego doktora. (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie sygn. akt I SA/Wa 1292/07, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 26 kwietnia 1996 r. sygn. akt III ARN 86/95, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego (niepublikowany) z dnia 7 października 1999 r. sygn. akt I SA 813/99). Jeśli chodzi o Centralną Komisję do Spraw Stopni i Tytułów, to jej kompetencje ograniczone są wyłącznie do kontroli, a nie do merytorycznego orzekania w zakresie stopni naukowych. Takie stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 16 maja 2007 r. I OSK 145/07, LEX nr 345910. Sąd ten wskazał również, że kontrola ta sprowadza się do badania prawidłowości czynności prawnych, których wadliwość powoduje uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia radzie, a zawarte w uzasadnieniu decyzji Centralnej Komisji uwagi merytoryczne nie mają mocy obowiązującej i nie mogą przesądzać o treści rozstrzygnięcia przyjętego po ponownym rozpatrzeniu sprawy. W rozpatrywanej sprawie Centralna Komisja dokonała kontroli uchwały z dnia [...] maja 2009 r., w ocenie Sądu, w sposób prawidłowy i zasadnie przyjęła, iż nie zachodzą przesłanki do uchylenia uchwały Rady Wydziału. Jak wynika z wyciągu z protokołu posiedzenia Rady Wydziału Nauk [...] Uniwersytetu [...] w W. z dnia [...] maja 2009 r., w wyniku głosowania nie przyjęto uchwały i nie nadano stopnia doktora nauk [...] w zakresie [...] M. B. (obecnie S.). Protokół powyższy zawiera treść rozstrzygnięcia, z której w sposób nie budzący wątpliwości wynika, iż skarżącej nie nadano stopnia naukowego doktora, a zgodnie z art. 14 ust. 2 pkt 5 ustawy o stopniach naukowych jedynie ta kwestia ma być przedmiotem uchwały. Wobec powyższego zarzuty skarżącej, dotyczące tego, że przedmiotem głosowania uczyniono nie projekt uchwały lecz uchwałę są całkowicie bezzasadne. Podczas posiedzenia Rady Wydziału obecni byli również dwaj recenzenci, a trzeci usprawiedliwił swoją nieobecność. Za niezasadny uznać należy również zarzut skarżącej, iż członek Prezydium Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów prof. dr hab. [...] podlegał wyłączeniu, gdyż uczestniczył przy podejmowaniu uchwały Rady Wydziału o nie nadaniu skarżącej stopnia naukowego doktora. Skarżąca na rozprawie w dniu [...] stycznia 2011 r. sprecyzowała, iż chodziło jej o udział [...] w Sekcji [...], a nie w posiedzeniu Rady Wydziału. Z akt administracyjnych wynika, iż prof. dr hab. [...] nie uczestniczył w posiedzeniu Rady Wydziału w dniu [...] maja 2009 r., podczas którego podjęto przedmiotową uchwałę. Jest on natomiast przewodniczącym Sekcji Nauk [...] i członkiem Prezydium Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów, co nie stanowi jednak podstawy do jego wyłączenia od udziału w sprawie, tym bardziej że ani ustawa z dnia 14 marca 2003 r., ani też przepisy wykonawcze, czy też statut Centralnej Komisji nie przewidują instytucji wyłączenia. Przede wszystkim zaś należy podkreślić, iż w związku z tym, że prof. [...] nie uczestniczył w podejmowaniu uchwały, brak jest podstaw do jego wyłączenia jako członka Prezydium Centralnej Komisji i jako przewodniczącego Sekcji Nauk [...]. Zaznaczenia wymaga fakt, iż zgodnie z § 4 Statutu Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów w skład Prezydium Komisji wchodzą m.in. przewodniczący Sekcji Stałych, a taką właśnie sekcją jest Sekcja Nauk [...] (§ 5 Statutu). Dwuetapowość postępowania przed Centralną Komisją: I etap- kontrola zaskarżonej uchwały przez właściwą sekcję, a następnie II etap- kontrola zaskarżonej uchwały przez Prezydium Centralnej Komisji, która wynika z przepisów Statutu Centralnej Komisji nie oznacza, że uchwała sekcji w rozpatrywanej sprawie jest rozstrzygnięciem organu niższej instancji, co zdaje się sugerować skarżąca. W rozpatrywanej sprawie rozstrzygnięciem organu I instancji jest uchwała Rady Wydziału z dnia [...] maja 2009 r., którą skarżąca zaskarżyła do Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów. W tym miejscu należy wskazać, iż w decyzji z dnia [...] lutego 2010 r. omyłkowo wpisano datę zaskarżonej uchwały [...] lipca 2010 r., która to omyłka została sprostowana postanowieniem z dnia [...] czerwca 2010 r. Należy zauważyć, że w rozpatrywanej sprawie doszło do naruszenia przez organ I instancji art. 21 ustawy o stopniach naukowych. W zawiadomieniu z dnia [...] maja 2009 r. zawarto bowiem błędne pouczenie o przysługujących skarżącej środkach odwoławczych z powołaniem się na treść art. 15 ust. 3 ustawy o stopniach naukowych, gdy tymczasem w sprawie niniejszej winien mieć zastosowanie art. 21 tej ustawy, zgodnie z którym osoba ubiegająca się o nadanie stopnia doktora lub doktora habilitowanego może wnieść od uchwał, o których mowa w art. 14 ust. 2 i art. 18 ust. 2, jeżeli są odmowne, odwołanie do Centralnej Komisji za pośrednictwem rady właściwej jednostki organizacyjnej w terminie jednego miesiąca od dnia powiadomienia o treści uchwały. Rada przekazuje odwołanie Centralnej Komisji wraz ze swoją opinią i aktami przewodu w terminie trzech miesięcy od dnia złożenia odwołania (ust. 1). Po rozpatrzeniu odwołania, w terminie nie dłuższym niż sześć miesięcy Centralna Komisja albo utrzymuje w mocy zaskarżoną uchwałę, albo uchylając ją, przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia radzie tej samej lub innej jednostki organizacyjnej (ust. 2). Ponieważ jednak tryb postępowania określony w art. 21 został pomimo uchybień zastosowany, należy uznać iż powyższe uchybienie nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy, a uchylenie zaskarżonej decyzji byłoby niecelowe. Podsumowując należy stwierdzić, iż dokonując- w zakresie swej kognicji- oceny zaskarżonej decyzji brak jest podstaw do uwzględnienia skargi. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.