II OSK 1177/11
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2012-10-25
Skład orzekający: Paweł Miładowski, Andrzej Gliniecki, Mariola Kowalska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta m.st. Warszawy o ustaleniu środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia została wydana z naruszeniem przepisów prawa, w szczególności art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z powodu niewystarczającego uzasadnienia oraz braku wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności faktycznych i prawnych, które miały wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Sąd wskazał, że organ odwoławczy i sąd pierwszej instancji nie dokonali pełnej analizy danych wymaganych przepisami ochrony środowiska oraz nie wyjaśnili kwestii związanych z legalnością zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego. W konsekwencji postępowanie wymaga ponownego rozpoznania z uwzględnieniem tych braków.Stan faktyczny
T. i A. G. złożyli wniosek do Prezydenta m.st. Warszawy o wydanie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na zmianie sposobu użytkowania części budynku na warsztat samochodowy i sklep motoryzacyjny. Po kilku postanowieniach i decyzjach dotyczących wymogu sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko, Prezydent wydał decyzję środowiskową, którą SKO utrzymało w mocy. E. B. i J. B., sąsiedzi inwestycji, zaskarżyli decyzję SKO do WSA, który uchylił decyzję SKO. SKO wniosło skargę kasacyjną do NSA.Rozstrzygnięcie
Uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 stycznia 2011 r. sygn. akt IV SA/Wa 2021/10 i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Odstąpił od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Paweł Miładowski Sędziowie NSA Andrzej Gliniecki (spr.) del. WSA Mariola Kowalska Protokolant Agnieszka Kuberska po rozpoznaniu w dniu 25 października 2012r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 stycznia 2011 r. sygn. akt IV SA/Wa 2021/10 w sprawie ze skargi E. B. i J. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, 2. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.
Wyrokiem z dnia 17 stycznia 2011 r., sygn. akt IV SA/Wa 2021/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu skargi E. B. i J. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizacje przedsięwzięcia w pkt I uchylił zaskarżoną decyzję.
Jak wynika z akt sprawy, T. i A. G. wnioskiem z dnia 23 sierpnia 2006 r. wystąpili do Prezydenta m.st. Warszawy z wnioskiem o wydanie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na zmianie sposobu użytkowania części parteru budynku gospodarczego na dwa stanowiska obsługi samochodów w zakresie mechaniki ogólnej oraz sklepu motoryzacyjnego na dz. [...] w obrębie [...] przy ul. [...] w dzielnicy [...] w W.
Prezydent m.st. Warszawy postanowieniem z dnia [...] grudnia 2006 r. zobowiązał T. i A. G. do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko planowanego przedsięwzięcia oraz ustalił zakres raportu zgodny z art. 52 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2006 r. Nr 129, poz. 902 ze zm.) – dalej p.o.ś. Postanowienie to zostało uchylone przez SKO w Warszawie postanowieniem z dnia [...] czerwca 2007 r. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Prezydent m.st. Warszawy postanowieniem z dnia [...] lipca 2007 r. odstąpił od wymogu sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko planowanego przedsięwzięcia. Po rozpatrzeniu zażalenia E. i J. B. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie postanowieniem z dnia [...] października 2009 r. utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta m.st. Warszawy z dnia [...] lipca 2007 r. Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 16 kwietnia 2010 r. oddalił skargę na postanowienie SKO w Warszawie z dnia [...] października 2009 r.
Prezydent m.st. Warszawy decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...], na podstawie art. 153 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. Nr 199, poz. 1227 ze zm.) – dalej u.i.o.ś., art. 46 ust. 4 pkt 2, ust. 4b, art. 64a ust. 1, ust. 7 pkt 4, art. 48 ust. 1 i ust. 2 pkt 1a oraz art. 56 ust. 1 i ust. 2 pkt 1-3 p.o.ś. oraz § 3 ust. 1 pkt 70 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określeń rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz.U. Nr 257, poz. 2573 ze zm.) ustalił środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację planowanego przedsięwzięcia.
Odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie od ww. decyzji Prezydenta m.st. Warszawy z dnia [...] kwietnia 2010 r. wnieśli E. i J. B.
Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 46 ust. 1 pkt 1 p.o.ś. w zw. z art. 153 ust. 1 u.o.i.ś. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta m.st. Warszawy z dnia [...] kwietnia 2010 r.
W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, że brak jest podstaw do uznania, iż realizacja planowanego zamierzenia, sprowadzającego się do powstania niewielkiego, dwustanowiskowego warsztatu samochodowego, mogłaby wpłynąć w sposób zauważalny tak na środowisko, jak i na zdrowie i warunki życia ludzi. Nawet jeśli, naprawy prowadzone w planowanym warsztacie powodować będą wzrost hałasu, to wzrost ten nie powinien być znaczący, o ile w ogóle będzie zauważalny na tle hałasu miasta już w tej chwili dobiegającego do nieruchomości odwołujących się, a ponadto będzie on występował jedynie w godzinach pracy warsztatu. Kolegium wskazało ponadto, że ewentualne niedogodności związane z funkcjonowaniem warsztatu złagodzić powinno przyjęte w pkt 3.4 decyzji organu I instancji rozwiązanie polegające na zobowiązaniu wnioskodawcy do wyposażenia stanowisk naprawczych w mechaniczną instalację wentylacyjną z przewodami elastycznymi zakładanymi na rury wydechowe, z wyprowadzeniem ponad dach budynku. Zdaniem Kolegium brak jest również podstaw do przyjęcia, że którakolwiek z osób fizycznych, do której została skierowana decyzja Prezydenta m.st. Warszawy z dnia [...] kwietnia 2010 r. nie posiada interesu prawnego w rozstrzygnięciu sprawy.
E. B. i J. B. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ww. decyzję SKO w Warszawie z dnia [...] sierpnia 2010 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 17 stycznia 2011 r. sygn. akt IV SA/Wa 2021/10, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję Kolegium z dnia [...] sierpnia 2010 r.
W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd wskazał, że przedmiotem postępowania administracyjnego zakończonego decyzją SKO było ustalenie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na realizacji stacji obsługi środków transportu w ramach zmiany sposobu użytkowania części parteru budynku gospodarczego na dwa stanowiska obsługi samochodów w zakresie mechaniki ogólnej oraz sklep motoryzacyjny. W związku z dyspozycją art. 153 ust. 1 u.o.i.ś. postępowanie w przedmiotowej sprawie toczyło się na podstawie przepisów ustawy Prawo ochrony środowiska. Z art. 46 ust. 1 p.o.ś. wynika, że uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia wymaga realizacja planowanego przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko, określonego w art. 51 ust.1 pkt 1 i 2. Inwestycja, której dotyczy niniejsza sprawa spełnia kryteria przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko, o którym mowa w art. 51 ust. 1 pkt 2 p.o.ś., albowiem spełnia kryteria przedsięwzięcia, o którym mowa w § 3 ust.1 pkt 70 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. (stacje obsługi lub remontowe sprzętu budowlanego lub rolniczego, lub środków transportu, niewymienione w pkt 17-19 i pkt 45, z wyłączeniem myjni i stacji kontroli pojazdów). Zgodnie z art. 51 ust. 2 p.o.ś. obowiązek sporządzenia raportu dla planowanego przedsięwzięcia, o którym mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, stwierdza, w drodze postanowienia, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, określając jednocześnie zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Właściwy organ uwzględnia łącznie szczegółowe uwarunkowania, o których mowa w ust. 8 pkt 2. Postanowienie wydaje się również, jeżeli organ nie stwierdzi potrzeby sporządzenia raportu.
W oparciu o art. 51 ust. 2 p.o.ś. postanowieniem nr [...] z dnia [...] lipca 2007 r., utrzymanym w mocy przez SKO postanowieniem z dnia [...] października 2009 r. nr [...], Prezydent odstąpił od wymogu sporządzenia w niniejszej sprawie raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Prawomocnym wyrokiem tutejszego Sądu z dnia 16 kwietnia 2010 r., sygn. akt IV SA/Wa 2038/09, skarga skarżących na postanowienie SKO z dnia [...] października 2009 r. została oddalona.
Zdaniem Sądu zarówno z formalnego, jak i merytorycznego punktu widzenia przedmiot postanowień ocenianych w postępowaniu sądowym zakończonym wyrokiem z dnia 16 kwietnia 2010 r. oraz przedmiot zaskarżonej obecnie decyzji SKO są różne (w pierwszym wypadku mamy do czynienia z postępowaniem wpadkowym w postępowaniu głównym o wydanie decyzji środowiskowej, w drugim natomiast z samym postępowaniem głównym), w konsekwencji czego nie występuje tu w bezpośredni sposób kwestia oceny, czy w postępowaniu głównym organ wywiązał się z obowiązków wynikających z art. 153 p.p.s.a.
Sąd podkreślił, w ślad za wyrokiem z dnia 16 kwietnia 2010 r., że racjonalną podstawą do odstąpienia od wymagania raportu był w niniejszej sprawie fakt, że planowane przedsięwzięcie ma niewielkie rozmiary, w związku z czym dokonanie oceny jego oddziaływania na środowisko będzie możliwe w oparciu o przedłożoną przez inwestorów informację o przedsięwzięciu. Postępowanie w przedmiocie odstąpienia od wymogu sporządzenia raportu oceny oddziaływania na środowisko jest jedynie postępowaniem o charakterze wpadkowym w stosunku do postępowania o ustalanie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację planowanej inwestycji (postępowania głównego), wpływającym wprawdzie na metodologię oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, niemniej w żaden sposób nie przesądzającym wyniku postępowania głównego. Odstąpienie przez organy od sporządzenia raportu nie jest równoznaczne z odstąpieniem od obowiązku dokonania w postępowaniu głównym wszechstronnej oceny, w jaki sposób planowane przedsięwzięcie oddziaływuje na środowisko. W postępowaniu tym skarżącym, jako sąsiadom planowanej inwestycji przysługiwało prawo podnoszenia wszelkich zastrzeżeń związanych ze środowiskowymi uwarunkowaniami przedsięwzięcia, które organ orzekający w postępowaniu głównym zobowiązany był rozpatrzeć. Zgodnie z art. 56 ust. 1b p.o.ś. właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, uwzględniając ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko albo informacje zawierające dane, o których mowa w art. 49 ust. 3, jeżeli sporządzenie raportu nie jest wymagane.
Sąd podkreślił, że sporządzenie raportu w niniejszej sprawie nie było wymagane, stąd organy orzekające w postępowaniu o ustalenie środowiskowych uwarunkowań zobowiązane były do zanalizowania danych, o których mowa w przywołanym wyżej przepisie.
W ocenie Sądu, wprawdzie w decyzji środowiskowej zawarto niezbędne elementy wymagane przepisem art. 56 ust. 2 p.o.ś. (za wyjątkiem kwestii, o których mowa w ppkt 4-6, a których w oczywisty sposób, z racji rozmiaru przedsięwzięcia, nie było potrzeby regulować), niemniej w postępowaniu wyjaśniającym nie zebrano i nie rozważono wszystkich danych, o których mowa w art. 49 ust. 3 p.o.ś. Sąd podkreślił nie rozważono w sposób dostateczny takich elementów przedsięwzięcia (z odpowiednim uwzględnieniem jego rozmiaru), jak: rodzaj technologii, przewidywanej ilości wykorzystywanej wody i innych wykorzystywanych surowców, materiałów, paliw oraz energii; rozwiązania chroniących środowisko; rodzaje i przewidywana ilości wprowadzanych do środowiska substancji lub energii przy zastosowaniu rozwiązań chroniących środowisko. Wprawdzie nie może ulegać wątpliwości, że planowane przedsięwzięcie nie jest przedsięwzięciem dużym, niemniej oczywistym jest, że będzie ono źródłem pewnych uciążliwości, związanych przede wszystkim z emisją spalin i hałasu, ewentualnie ze składowaniem odpadów. Ocena zakresu i zasięgu tych uciążliwości wymaga rozważenia pewnych kwestii szczegółowych, w pierwszej kolejności takich jak: dzienna ilość obsługiwanych aut, czas pracy zakładu, technologie i urządzenia wykorzystywane w pracy zakładu, miejsce wykonywania czynności związanych z pracą zakładu. W przeciwnym wypadku ocena wpływu przedsięwzięcia na środowisko ma charakter wyłącznie ogólny. Tego rodzaju analiz nie przeprowadzono w postępowaniu odwoławczym, w konsekwencji czego nie można uznać, że wszystkie wątpliwości wiążące się ze stanem faktycznym sprawy, w tym kwestie podnoszone w odwołaniu skarżących, zostały wyjaśnione. Zdaniem Sądu zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem art. 7, 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a.
Sąd podkreślił, ze wbrew twierdzeniu skarżących nie ma wystarczających podstaw do stwierdzenia, że niektóre ze stron ocenianego postępowania, powołujące się na fakt sąsiadowania z terenem inwestycji, nie mają w istocie interesu prawnego w niniejszej sprawie w rozumieniu art.28 k.p.a. Sam fakt ewentualnego uczestniczenia w postępowaniu administracyjnym o ustalenie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia osób nie posiadających interesu prawnego nie pogarsza w żaden sposób sytuacji prawnej innych stron, których interes prawny wynika z sąsiadowania z terenem inwestycji (tak jak ma to miejsce w przypadku skarżących). Każdy z sąsiadów może bowiem podejmować w ramach postępowania samodzielne inicjatywy procesowe, mające na celu ochronę własnego interesu prawnego bez konieczności uzgadniania stanowiska z pozostałymi stronami.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku WSA w Warszawie z dnia 17 stycznia 2011 r. wniosło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie zaskarżając go w całości i zarzucając mu naruszenie:
1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. w zw. z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, polegającym na bezpodstawnym uznaniu, że uchylona decyzja Kolegium wydana została z naruszeniem wymienionych przepisów k.p.a. które mogło mieć znaczenie na wynik sprawy, a w szczególności, że Kolegium nie podjęło niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz nie zebrało i nie rozpatrzyło całego materiału dowodowego w sprawie;
2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na bezpodstawnym uznaniu, że uzasadnienie uchylonej decyzji Kolegium nie spełniało wymagań zawartych w drugim z wymienionych przepisów;
3. art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez faktyczny brak wskazania co do dalszego toku postępowania w zależności od sposobu wykonania wskazań zawartych w skarżonym wyroku.
Skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku WSA w Warszawie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 1 w związku z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje środki odwoławcze od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych w granicach ich zaskarżenia, a z urzędu bierze jedynie pod rozwagę nieważność postępowania.
W niniejszej sprawie nie dostrzeżono okoliczności mogących wskazywać na nieważność postępowania sądowoadministracyjnego.
Skarga kasacyjna nie jest pozbawiona usprawiedliwionych podstaw, wskazuje na naruszenie przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ i art. 141 § 4 p.p.s.a., co miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Sąd w zaskarżanym wyroku jako podstawę rozstrzygnięcia wskazał art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a., gdyż w ocenie Sądu zaskarżana decyzja została wydana z naruszeniem art. 7, 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a., która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta m.st. Warszawy nr [...] z dnia [...] kwietnia 2006 r. Powyższa relacja zachodząca pomiędzy zaskarżoną decyzją a decyzją organu pierwszej instancji utrzymaną w mocy, wymagałaby również odniesienia się Sądu i oceny decyzji pierwszej instancji, co trafnie zauważa się w skardze kasacyjnej jako brak konsekwencji WSA.
Poza tym, jeżeli uchyla się zaskarżoną decyzję z powodu naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. to należałoby dokładnie wskazać powody naruszenia tych przepisów. Tymczasem cała argumentacja Sądu w tym zakresie została zawarta w kilku wierszach uzasadnienia (s. 7), sformułowanych bardzo ogólnikowo i lakonicznie. Z tych kilku zdań uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie można wywnioskować dlaczego uchylono tylko zaskarżoną decyzję, a pozostawiono w obrocie prawnym decyzję organu pierwszej instancji, czy z tego wynika, że jest ona zgodna z prawem (prawidłowa), a wadliwa jest tylko zaskarżona decyzja, która utrzymała ją w mocy. Takich wątpliwości i różnych możliwych interpretacji zaskarżonego rozstrzygnięcia nie powinno dopuszczać prawidłowo sporządzone uzasadnienie wyroku.
Uchylenie decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. powinno mieć miejsce jedynie w przypadku naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło to naruszenie mieć "istotny wpływ na wynik sprawy". W tym zakresie również Sąd nie wykazał, że naruszenie ww. przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego mogło mieć "istotny wpływ na wynik sprawy", co stawia pod znakiem zapytania zastosowanie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a.
Powyższe mankamenty zaskarżonego wyroku, jako że w głównej mierze dotyczą uzasadnienia wyroku, uzasadniają też zarzut skargi kasacyjnej naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., gdyż uzasadnienie to nie spełnia wymagań określonych w powyższym przepisie. Uzasadnienie wyroku uwzględniającego skargę zgodnie z art. 141 § 4 p.p.s.a. powinno zawierać szereg elementów, których nie zawiera uzasadnienie zaskarżonego wyroku. Trafnie więc w skardze kasacyjnej podnosi się, że w uzasadnieniu wyroku brak wskazać co do dalszego postępowania, które zgodnie z art. 153 p.p.s.a. wiązałyby Sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia, w tym przypadku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie.
Orzeczenie Sądu uwzględniające skargę, którego uzasadnienie nie spełnia wymagań określonych w art. 141 § 4 p.p.s.a., uniemożliwia organowi, którego decyzją uchylono prawidłowe wykonanie wyroku z ewentualnymi konsekwencjami wynikającymi z art. 154 p.p.s.a., uniemożliwia też NSA prawidłowe przeprowadzenie postępowania kasacyjnego oraz przedłuża postępowanie stwarzając stronom złudne nadzieje na szybkie zakończenie sprawy.
W niniejszej sprawie wniesienie skargi kasacyjnej przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie, niezależnie od intencji tego organu, jest również korzystne dla samych skarżących, gdyż w zaskarżanym wyroku nie wyjaśniono szeregu podstawowych kwestii, które powinny być uwzględnione przez Sąd pierwszej instancji, który powinien wydać wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.). Natomiast zgodnie z art. 113 § 1 p.p.s.a. zamyka się rozprawę gdy Sąd uzna sprawę za dostatecznie wyjaśnioną, o czym trudno w tym przypadku mówić zważywszy na zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego podnosi się, że "decyzję środowiskową wydaje się dla planowanego przedsięwzięcia a nie dla przedsięwzięcia już zrealizowanego i funkcjonującego", a w tym przypadku warsztat samochodowy już istnieje i działa od 3 lat. Do tej kwestii Sąd w zaskarżanym wyroku w ogóle się nie odniósł, podobnie, jak do zmiany decyzji o warunkach zabudowy, co mogło mieć istotne znaczenie dla całej sprawy. Tymczasem, jak wynika z akt sprawy wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 17 października 2008 r., IV SA/Wa 2502/07 została oddalona skarga T. G. i A. G. na decyzję SKO w Warszawie z dnia [...] października 2007 r. nr [...], którą na podstawie art. 54 § 3 p.p.s.a. w związku z art. 155 k.p.a. uwzględniono w całości skargę E. i J. B. na decyzje SKO w Warszawie z dnia [...] sierpnia 2007 r., nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta m.st. Warszawy z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...], zmieniającą na wniosek T. i A. G. własną decyzję nr [...] z dnia [...] marca 2006 r.
Ww. decyzją SKO z [...] października 2007 r. uchyliło też własną decyzję z dnia [...] sierpnia 2007 r., decyzję Prezydenta m.st. Warszawy z dnia [...] kwietnia 2007 r. i odmówiło zmiany decyzji organu I instancji z dnia [...] marca 2006 r. nr [...].
W przesłanych aktach sprawy znajduje się też decyzja Prezydenta m.st. Warszawy nr [...] z dnia [...] lipca 2006 r. zmieniająca na wniosek T. i A. G. decyzję nr [...] z dnia [...] marca 2006 r. Brak odniesienia się Sądu w zaskarżonym wyroku do powyższych decyzji uniemożliwia prawidłowe przeprowadzenie kontroli działalności administracji publicznej, o której mowa w art. 184 Konstytucji RP.
W realiach stanu faktycznego tej sprawy i dla uzasadnienia podstaw prawnych do wydania decyzji środowiskowej, niezbędne było odniesienie się do ww. decyzji o warunkach zabudowy skoro Sąd uznał za stosowne poświęcenie kilku stron uzasadnienia zaskarżonego wyroku dla wyjaśnienia kwestii odstąpienia od wymogu sporządzenia w niniejszej sprawie raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Zresztą kwestie te powinny być uwzględnione w zwięzłym przedstawieniu stanu sprawy, stosownie do art. 141 § 4 p.p.s.a.
W uzasadnieniu zaskarżanego wyroku jakby zapomniano też, że zgodnie z art. 46 ust. 4 pkt 2 i ust. 4a p.o.ś., który tu ma zastosowanie w związku z art. 153 u.i.o.ś., wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach następuje między innymi przed uzyskaniem:
– decyzji o pozwoleniu na budowę obiektu budowlanego, decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego, decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych,
– a także przed dokonaniem zgłoszenia budowy lub wykonywania robót budowlanych oraz zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części – na podstawie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane.
Sąd przed rozpoznaniem skargi, powinien rozważyć, czy w tym przypadku wydanie zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu pierwszej instancji w świetle powyżej powołanych przepisów ma umocowanie prawne, jeżeli by nawet nie podnoszono tego w skardze, to obliguje do tego art. 134 § 1 p.p.s.a.
Reasumując dotychczasowe rozważania, należy stwierdzić, że z zaskarżanego wyroku nie wynika, czy w tym przypadku T. i A. G. przed faktycznym dokonaniem zmiany przeznaczenia, dokonali zgłoszenia właściwemu organowi zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego zgodnie z art. 71 ust. 2 i 4 Prawa budowlanego i czy organ wniósł sprzeciw w drodze decyzji. Czy też jest to samowola budowlana, do której powinny mieć zastosowanie przepisy art. 71a Prawa budowlanego, który wszedł w życie z dniem 31 maja 2004 r., czego też nie można w tym przypadku wykluczyć zważywszy na pkt 1 uzasadnienia odpowiedzi SKO w Warszawie na skargę (pismo z dnia [...] października 2010 r. znak: [...]) Przystępując do kontroli zaskarżanego aktu Sąd powinien dokładnie znać stan faktyczny sprawy, jakie postępowania administracyjne i sądowoadministracyjne toczą się lub się toczyły i jak się zakończyły, co powinno znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu wyroku. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie daje odpowiedzi we wszystkich powyżej poruszanych kwestiach, a co najważniejsze do czego ma doprowadzić toczące się postępowania, skoro w uzasadnieniu wyroku powtarza się dwukrotnie, "że planowane przedsięwzięcie ma niewielkie rozmiary" i "że planowane przedsięwzięcie nie jest przedsięwzięciem dużym", co niestety odpowiada prawdzie, jeżeli weźmie się pod uwagę inne przedsięwzięcia, o których mowa w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko. Rodzi się więc uzasadnione pytanie czy do tego typu przedsięwzięć (małych), powinny mieć zastosowanie przepisy ww. rozporządzenia i przepisy ustawy – Prawo ochrony środowiska, chociaż ich uciążliwość dla najbliższych sąsiadów może być duża.
Zalecenia Sądu, że organ powinien ustalić: "rodzaj technologii, przewidywanej ilości wykorzystywanej wody i innych wykorzystywanych surowców, materiałów, paliw oraz energii; rozwiązania chroniące środowisko; rodzaj i przewidywaną ilość wprowadzanych do środowiska substancji lub energii przy zastosowaniu rozwiązań chroniących środowisko", "dzienną ilość obsługiwanych aut, czas pracy zakładu, technologie i urządzenia wykorzystywane w pracy zakładu, miejsce wykonywania czynności związanych z pracą zakładu", brzmią wręcz groteskowo, jeżeli się zważy, że przedmiotowy warsztat samochodowy funkcjonuje już od kilku lat". Wiadomości w powyższym zakresie można by więc uzyskać w drodze przeprowadzonej kontroli przez właściwe organy w przedmiotowym warsztacie samochodowym lub od skarżących – E. i J. B. najbliższych sąsiadów. I tak zgromadzone informacje mogłyby stanowić materiał dowodowy w sprawie i pozwolić na ocenę, czy warsztat samochodowy działa zgodnie z prawem, a w szczególności w zgodzie z przepisami o ochronie środowiska.
Biorąc powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 oraz art. 207 § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło