I OSK 1034/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Izabella Kulig - Maciszewska po rozpoznaniu w dniu 19 października 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 stycznia 2011 r., sygn. akt II SAB/Wa 311/10 o odrzuceniu skargi A. K. na bezczynność Ministra Pracy i Polityki Społecznej w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] lipca 2008 r. o stwierdzenie nieważności decyzji postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Postanowieniem z dnia 21 stycznia 2011 r., sygn. akt II SAB/Wa 311/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę A. K. na bezczynność Ministra Pracy i Polityki Społecznej w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] lipca 2008 r. o stwierdzenie nieważności decyzji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd I instancji wskazał, że wnioskiem z dnia [...] lipca 2008 r. A. K. zwrócił się do Ministra Pracy i Polityki Społecznej o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty Ż. z dnia [...] października 2006 r. nr [...], postanowienia Starosty Ż. z dnia [...] listopada 2006 r. nr [...], postanowienia Starosty Ż. z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...], decyzji Wojewody K. z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...], uchwały Rady Powiatu w Ż. z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...], decyzji Starosty Ż. z dnia [...] maja 2007 r. nr [...], decyzji Wojewody z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...]. Minister Pracy i Polityki Społecznej postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2008 r. znak [...], wydanym na podstawie art. 66 § 1 k.p.a., zawiadomił A. K. o konieczności wniesienia odrębnych podań w sprawach orzeczeń wskazanych we wniosku. W dniu 25 września 2010 r. A. K. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność Ministra Pracy i Polityki Społecznej w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] lipca 2008 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty Ż. z dnia [...] października 2006 r. nr [...]. Skarżący podniósł, że Minister nie rozstrzygnął sprawy decyzją odpowiadającą wnioskowi i nie wyznaczył żadnego terminu załatwienia sprawy, będąc organem właściwym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał skargę za niedopuszczalną. Sąd I instancji wskazał, iż z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żądanych czynności w sprawie lub opieszale prowadził postępowanie, albo - mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, lub nie podjął stosownej czynności. Wniesienie natomiast skargi na bezczynność organu po podjęciu przez ten organ działania, które zostało określone przez przepisy prawa, czyni skargę na bezczynność niedopuszczalną. Sąd stwierdził, że w związku z wnioskiem skarżącego z dnia [...] lipca 2008 r. organ wydał w dniu [...] sierpnia 2008 r. w trybie art. 66 § 1 k.p.a. postanowienie, którym zawiadomił skarżącego o konieczności złożenia odrębnych podań w sprawach wskazanych we wniosku. W wydanym [...] sierpnia 2008 r. postanowieniu Minister uznał się niewłaściwym w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty Ż. z dnia [...] października 2006 r. uznając, że właściwym w tej kwestii jest organ wyższego stopnia nad starostą, tj. wojewoda. W takiej sytuacji Sąd uznał, że skoro organ wydał i doręczył stronie akt administracyjny przed wniesieniem skargi na bezczynność, to skarga na bezczynność jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia złożył A. K., reprezentowany przez pełnomocnika z urzędu. Postanowienie zaskarżono w całości, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 3 § 1 i § 2 pkt 2 i pkt 8, art. 6, art. 47 § 1, art. 54 § 2, art. 56, art. 58 § 1 pkt 1, art. 124 § 1 pkt 6, art. 125 § 1 pkt 1, art. 141 § 4 w związku z art. 166 przez niezastosowanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie dyrektyw określonych w tych przepisach, co miało istotny wpływ na wynik sprawy. W oparciu o powyższe zarzuty kasacyjne wniesiono o uchylenie lub zmianę w całości zaskarżonego postanowienia i uwzględnienie, ewentualnie uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. Pełnomocnik skarżącego wniosła także o przyznanie od Skarbu Państwa wynagrodzenia według norm przepisanych i zwrotu wydatków tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, udzielonej skarżącemu z urzędu. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że Sąd I instancji nie wyjaśnił przyjętej przez siebie podstawy rozstrzygnięcia i nie wiadomo dlaczego uznał, iż sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Przyjęcie przez Sąd art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. jako podstawy prawnej zaskarżonego rozstrzygnięcia, stoi w wyraźnej sprzeczności z rozważaniami Sądu zawartymi na stronie 1 uzasadnienia postanowienia, gdzie Sąd przyjął art. 3 § 2 p.p.s.a., jako przepis odnoszący się do zasad kontroli przez Sąd działalności administracji publicznej - i przyjmując ten przepis uznał, że niniejsza sprawa podlega rozpatrzeniu Wojewódzki Sąd Administracyjny. Zdaniem skarżącego Sąd I instancji nie uwzględnił, iż w sprawie zaistniały przesłanki do zawieszenia postępowania z urzędu do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia w sprawie II SA/Wa 1302/10, gdzie Sąd wyrokiem z dnia 19 stycznia 2011 r. uchylił postanowienie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...], które to postanowienie dotyczyło utrzymania w mocy postanowienia tegoż Ministra z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...], którym to postanowieniem Minister Pracy i Polityki Społecznej odmówił stwierdzenia nieważności postanowienia tegoż Ministra z dnia [...] sierpnia 2008 r. i przekazał sprawę Ministrowi Pracy i Polityki Społecznej do ponownego rozpoznania. Skarżący stwierdził, że postanowienie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] sierpnia 2008 r. w wyniku rozstrzygnięć dokonanych w innych toczących się postępowaniach, może utracić swój byt prawny unieważnione, co oznaczałoby, że nie znajduje się ono w obrocie prawnym. Niezależnie od powyższego, zdaniem skarżącego postępowanie w niniejszej sprawie powinno być zawieszone, bowiem w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie toczyły się jeszcze trzy inne postępowania: sygn. akt: II SA/Wa 1301/10, sygn. akt: II SA/Wa 1303/10 i sygn. akt: II SA/Wa 1304/10 - związane z niniejszym postępowaniem. W każdej z tych spraw Wojewódzki Sąd Administracyjny wydał wyrok, w którym przekazał sprawę Ministrowi Pracy i Polityki Społecznej do ponownego rozpoznania. W ocenie skarżącego Sąd I instancji nie uwzględnił faktu, że Minister Pracy i Polityki Społecznej pozostaje cały czas w bezczynności w zakresie wniosku skarżącego z dnia [...] lipca 2008 r., bowiem nie podjął w tym zakresie żądanych przez skarżącego czynności, ani nie podjął działania, które zostało określone przez przepisy prawa. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna zawiera usprawiedliwione podstawy zaskarżenia, zaś przedstawione w niej zarzuty naruszenia przepisów postępowania zasługują na uwzględnienie, co w konsekwencji miało istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie do art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. W rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, odrzucając wniesioną przez A. K. skargę powołał ten właśnie przepis. Jednakże Sąd I instancji nie wyjaśnił przyjętej podstawy rozstrzygnięcia, co również stoi w sprzeczności z rozważaniami Sądu dotyczącymi zasad kontroli przez sądy administracyjne, o której mowa w art. 3 § 2 p.p.s.a. Należy podkreślić, że zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy, chyba że zachodzą okoliczności przewidziane w art. 54 § 2 tej ustawy. Oznacza to, że podstawą orzekania przez sąd wojewódzki jest cały materiał faktyczny i dowodowy zgromadzony w sprawie. W niniejszej sprawie Sąd I instancji wydając zaskarżone postanowienie, przyjął, iż Minister Pracy i Polityki Społecznej nie pozostaje w bezczynności, bowiem w dniu [...] sierpnia 2008 r. wydał postanowienie w trybie art. 66 § 1 k.p.a. Wprawdzie toczyły się liczne postępowania administracyjne i sądowe dotyczące innych decyzji wydanych w sprawach skarżącego, tym niemniej Sąd I instancji przed podjęciem zaskarżonego postanowienia zobligowany był dokładnie wyjaśnić, czy przedmiotowe postanowienie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] sierpnia 2008 r. pozostaje nadal w obrocie prawnym. Jak zasadnie podnosi skarżący, z odpowiedzi na skargę udzielonej przez Ministra Pracy i Polityki Społecznej wynika, iż toczyło się odrębne postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym dotyczące postanowienia z dnia [...] sierpnia 2008 r. Natomiast nie jest zasadny zarzut dotyczący naruszenia art. 124 § 1 pkt 6, art. 125 § 1 pkt 1, art. 141 § 4 w związku z art. 166 p.p.s.a. Podnieść należy, iż niniejsze postępowanie dotyczy bezczynności organu a nie skargi na akt administracyjny. W związku z tym Sąd rozstrzygając sprawę bierze pod uwagę stan sprawy na dzień orzekania i dla oceny istnienia przesłanek do zastosowania art. 149 p.p.s.a. nie ma znaczenia, czy w wyniku innych toczących się postępowań organ będzie pozostawał w bezczynności. Skarga na bezczynność może być wniesiona w każdym czasie, gdy organ będzie działał opieszale. Istotnym dla oceny zasadności wniesionej przez skarżącego skargi w niniejszej sprawie podstawowe znaczenie ma ustalenie czy w obrocie prawnym funkcjonuje przedmiotowe postanowienie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] sierpnia 2008 r. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 182 § 1 i 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.