IV SA/Wa 990/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marian Wolanin, Sędziowie Sędzia WSA Danuta Kania, Sędzia WSA Tomasz Wykowski (spr.), Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi A. S. i M. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. solidarnie na rzecz skarżących A. S. i M. B. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2010 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P., po rozpatrzeniu zażalenia A. S. i M. B. na niezałatwienie sprawy w terminie, stwierdziło niedopuszczalność zażalenia. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że w dniu [...] października 2009 r. do Starostwa Powiatowego w P. wpłynęło pismo A. S. i M. B., reprezentowanych przez pełnomocnika W. B., o wyrażenie zgody na wycięcie pielęgnacyjne drzew na działce o nr [...] położonej w miejscowości N. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2009 r. Starosta P. przekazał według właściwości powyższy wniosek Burmistrzowi Miasta i Gminy G. z uwagi na fakt, iż teren nieruchomości, którego dotyczy wniosek, to grunty rolne. Burmistrz Miasta i Gminy G. w dniu [...] listopada 2009 r. wezwał pełnomocnika wnioskodawców do uzupełnienia braków formalnych wniosku w trybie art. 64 § 2 Kpa pouczając, iż nieusunięcie braków w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. Wezwanie to doręczono W. B. w dniu [...] listopada 2009 r. Pełnomocnik przedłożył w zakreślonym terminie tytuł prawny do władania nieruchomością o nr [...] i podał, że liczba drzew przeznaczonych do wycinki to 80 sztuk oraz wskazał ogólnie ich obwody. Dołączył również kserokopię pełnomocnictwa poświadczonego notarialnie. W dniu [...] grudnia 2009 r. organ ponownie wezwał pełnomocnika do uzupełnienia braków formalnych wniosku w trybie art. 64 § 2 Kpa wskazując, że akt notarialny dotyczy innej nieruchomości, nie wynika z niego aby współwłaścicielem działki była A. S. oraz wskazał również na braki formalne w pełnomocnictwie. W odpowiedzi na powyższe wezwanie pełnomocnik pismem z dnia [...] grudnia 2009 r. przedłożył decyzję podziałową z dnia [...] grudnia 2006 r. oraz decyzję wymiarową w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego oraz pełnomocnictwo. Organ I instancji wobec stwierdzenia, że pełnomocnik nie uzupełnił w zakreślonym terminie braków formalnych, polegających w szczególności na braku Sygn. akt IV S A/W A 990/10 umocowania pełnomocnika w postępowaniu administracyjnym w sprawie zezwolenia na wycięcie drzew, pozostawił podanie bez rozpoznania, zawiadamiając o tym pisemnie W. B. W dniu [...] marca 2010 r. do organu I instancji wpłynęło zażalenie A. S. i M. B. na niezałatwienie sprawy w terminie, w którym podniesiono, że pozostawienie żądania strony bez rozpoznania na podstawie art. 64 § 2 Kpa kończy postępowanie w sprawie i czynność ta winna być podjęta w formie decyzji. Rozpoznając przedmiotowe zażalenie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. wskazało, że zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie przewidzianym w art. 37 Kpa przysługuje wyłącznie w sytuacji, gdy organ administracji publicznej w terminach określonych w art. 35 Kpa lub 36 Kpa nie załatwi sprawy zawisłej przed tym organem. Nie jest natomiast dopuszczalne takie zażalenie na niezaławienie sprawy, która w istocie w ogóle jeszcze nie toczy się przed organem. Zgodnie bowiem z art. 61 § 3 Kpa postępowanie administracyjne wszczyna niewadliwy formalnie wniosek złożony przez legitymowany podmiot. W. B. nie przedłożył pełnomocnictwa obejmującego w swym zakresie umocowanie dotyczące zawartego we wniosku żądania. Nieusunięte zaś braki podania powodują jego bezskuteczność, a zatem podanie takie nie wszczyna postępowania w sprawie. W konsekwencji zaistnienia takiej sytuacji organ stwierdził, że niedopuszczalne jest zażalenie na niezałatwienie sprawy, która w istocie jeszcze się nie toczy. W skardze na powyższe postanowienie wniesionej do Sądu przez A. S. i M. B. podniesiono m. in., że w postępowaniu w sprawie zezwolenia na przeprowadzenie zabiegu pielęgnacyjnego - wycinki drzew nie jest wymagane przedstawienie pełnomocnictwa upoważniającego do reprezentowania strony postępowania, a tym bardziej w sytuacji jaka miała miejsce w przedmiotowej sprawie tj., gdy jako pełnomocnik występuje ojciec wnioskodawców. Wskazano również, że sprawa, której załatwienia domagają się wnioskodawcy powinna zostać w myśl art. 35 § 2 Kpa rozpoznana przez właściwy organ niezwłocznie, gdyż organ ten jest w posiadaniu wszystkich niezbędnych danych do jej załatwienia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sygn. akt IV SA/WA 990/10 Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, iż w postępowaniu sądowym badana jest legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność ich wykładni oraz prawidłowość przyjętej procedury. Przeprowadzona w niniejszej sprawie przez Sąd kontrola legalności wykazała, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa procesowego, które miało wpływ na wynik sprawy, co z kolei skutkowało jego uchyleniem. Zaskarżonym postanowieniem, opartym na przepisie art. 134 Kpa, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. uznało, że nieusunięcie w trybie art. 64 § 2 Kpa braków formalnych wniosku powoduje jego bezskuteczność, a zatem wniosek taki nie wszczyna postępowania w sprawie. Z tego też powodu, zdaniem organu, niedopuszczalne jest zażalenie na niezałatwienie sprawy, która w istocie się nie toczy. Dokonując oceny legalności zaskarżonego postanowienia, w odniesieniu do przyjętej przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. podstawy prawnej rozstrzygnięcia, zdaniem Sądu, stwierdzić należy, że organ niewłaściwie zastosował w niniejszej sprawie przepis art. 134 Kpa. Na wstępie wyjaśnić należy, że w zakresie uzyskania zezwolenia na usunięcie drzew sposób i formę wszczęcia postępowania regulują przepisy ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2009 r. Nr 151, poz. 1220 z późn. zm.) Analiza art. 83 wskazanej ustawy pozwala na stwierdzenie, iż sformalizowany charakter wniosku powoduje, że podstawową powinnością organu jest zbadanie, czy wniosek jest kompletny w sensie formalnym, tzn. czy zawiera wszelkie niezbędne, wymagane przez prawo materialne załączniki, dokumenty i dane. Stwierdzenie braku któregokolwiek z wymienionych w przepisach prawa wymogów powinno skutkować wezwaniem wnoszącego pismo do jego uzupełnienia w trybie art. 64 § 2 kpa. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 12 maja 2006 r. (sygn. akt I OSK 869/05, publ. LEX nr 236563), gdy przepis prawa powszechnie obowiązującego (w niniejszej sprawie przepisem tym jest art. 83 ustawy o ochronie przyrody) ustanawia wprost określone wymogi co do składanego podania (wniosku), to organ Sygn. akt IV SA/WA 990/10 może skutecznie żądać ich spełnienia. W przypadku nieuzupełnienia złożonego wniosku o wymagane dokumenty, żądanie wszczęcia postępowania jest bezskuteczne, nie dochodzi więc, na co słusznie wskazał organ w zaskarżonym postanowieniu, do wszczęcia postępowania. Nie jest w takim przypadku możliwe wydanie jakiejkolwiek decyzji. Należy stwierdzić, że przed złożeniem przez stronę kompletnego wniosku pod względem formalnym postępowanie administracyjne się nie toczy, wniosek nie jest rozpatrywany i w przypadku nieuzupełnienia w dalszym ciągu rozpatrywany być nie może. Wniosek taki pozostawia się bez rozpoznania - co jest czynnością materialno-techniczną. Strona nie zostaje jednak w takiej sytuacji pozbawiona możliwości działania, albowiem przysługuje jej, w myśl art. 37 Kpa zażalenie do organu wyższego stopnia, a następnie w razie nieuwzględnienia zażalenia, skarga na bezczynność organu do wojewódzkiego sądu administracyjnego. W uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 8 czerwca 2000 r., III ZP 11/00 (OSNAPiUS z 2000 r. Nr 19, poz. 702, OSP 2001 r. z. 1, poz. 12) podkreślono, że pozostawienie wniosku bez rozpoznania nie zwalnia organu administracji z obowiązku załatwienia tego wniosku w sposób zgodny z zasadą praworządności. W każdym wypadku, gdy organ pozostawia wniosek bez rozpoznania, osobie, która zarzuca organowi administracji publicznej naruszenie prawa polegające na bezczynności organu wobec zaniechania wszczęcia jurysdykcyjnego postępowania administracyjnego na podstawie wniesionego przez nią wniosku, przysługuje na ogólnych zasadach skarga na bezczynność organu. Także Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie przyjmował, że wnoszący wniosek, który pozostawiono bez rozpoznania, ma możliwość skorzystania ze środków przewidzianych przez prawo dla przeciwdziałania nieterminowemu załatwieniu sprawy, (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 maja 2006 r. sygn. akt I OSK 868/05). Wobec powyższych uwag za błędne należy uznać stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. o niedopuszczalności wniesienia, na podstawie art. 37 Kpa, zażalenia na niezałatwienie sprawy, w sytuacji, gdy z uwagi na nieuzupełnienie braków formalnych wniosku, wniosek ten pozostawiono bez rozpoznania. Zdaniem Sądu przyjęcie stanowiska organu powodowałoby w konsekwencji pozbawienie stron postępowania uprawnienia do domagania się rozpatrzenia sprawy w przewidzianym prawem terminie. Sygn. akt IV SA/WA 990/10 Tym samym stwierdzić należy, że wniesienie w niniejszej sprawie przez A. S. i M. B. zażalenia w trybie art. 37 Kpa winno skutkować wydaniem przez organ postanowienia, którego treść powinna odnosić się wyłącznie do kwestii zasadności bądź niezasadności zarzucanej bezczynności. W razie negatywnego załatwienia zażalenia stanowisko organu powinno tym samym ograniczać się wyłącznie do kwestii niezasadności zażalenia i przybrać w sentencji odpowiednią do tego formułę, bez względu na przyczyny jego nieuwzględnienia. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi