II SA/Wa 1735/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Mierzejewska Sędziowie WSA Ewa Pisula - Dąbrowska Przemysław Szustakiewicz (spr.) Protokolant specjalista Elwira Sipak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi I. K. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie oddelegowania do pełnienia zadań służbowych poza Policją oddala skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r. po rozpatrzeniu odwołania I. K. od decyzji Komendanta Głównego Policji nr [...] z dnia [...] czerwca 2010 r. o umorzeniu postępowania administracyjnego w przedmiocie odwołania z oddelegowania do pełnienia zadań służbowych poza Policją, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ podniósł, że Komendant Główny Policji rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] grudnia 2007 r., działając na podstawie art. 36 ust. 4 i art. 37a pkt 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji (Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277 z późn. zm.) w zw. z § 9 ust. 4 i 5 oraz § 10 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 29 stycznia 2007 r. w sprawie oddelegowania policjantów do pełnienia zadań służbowych poza Policją w kraju i za granicą (Dz. U. Nr 58, poz. 396) odwołał I. K. z dniem [...] grudnia 2007 r. z oddelegowania do pełnienia funkcji oficera łącznikowego Policji na [...]. Od tego rozstrzygnięcia I. K. złożył odwołanie do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, który decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2008 r. utrzymał w mocy zaskarżony rozkaz personalny. Wymieniona decyzja stała się następnie przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 3 września 2008 r. sygn. akt II SA/Wa 555/08 skargę strony oddalił. Na skutek skargi kasacyjnej od powyższego wyroku sprawę rozpatrzył Naczelny Sąd Administracyjny, który wyrokiem z dnia 29 lipca 2009 r., sygn. akt I OSK 1509/08 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że nie została w żaden sposób udowodniona przesłanka określona w § 9 ust. 4 cyt. rozporządzenia, zgodnie z którą Komendant Główny Policji z uwagi na potrzeby Policji może odwołać policjanta z oddelegowania. Ta sama przesłanka, tj. potrzeby Policji, uzasadniała odwołanie policjanta z oddelegowania poza Policję, jak i (w późniejszym czasie) skrócenie okresu zawieszenia go w czynnościach służbowych. W następstwie powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 27 listopada 2009 r. sygn. akt II SA/Wa 1588/09 uchylił wskazaną wyżej decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] lutego 2008 r. oraz utrzymany nią w mocy rozkaz personalny organu I instancji. Następnie, Komendant Główny Policji, biorąc pod uwagę fakt, że I. K. rozkazem personalnym Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] nr [...] z dnia [...] lutego 2009 r. został zwolniony ze służby w Policji z dniem [...] marca 2009 r., decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2010 r., na podstawie art. 105 § 1 kpa, umorzył postępowanie administracyjne w przedmiocie odwołania wymienionego z oddelegowania do pełnienia zadań służbowych poza Policją. W uzasadnieniu organ I instancji podniósł, że bezprzedmiotowe jest prowadzenie postępowania administracyjnego i zakończenie go wydaniem decyzji odwołującej z oddelegowania do pełnienia zadań służbowych poza Policją w sytuacji, gdy strona nie pełni już służby w Policji, zatem brak jest podstaw do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Od powyższej decyzji I. K. złożył odwołanie do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, zarzucając jej naruszenie zasad postępowania administracyjnego, w szczególności zasady określonej w art. 7 kpa. W uzasadnieniu wskazał, że odwołanie z oddelegowania do pełnienia zadań służbowych poza Policją nastąpiło z naruszeniem prawa, co w następstwie spowodowało jego zwolnienie ze służby w Policji. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] sierpnia 2010 r. wskazał, że zgodnie z art. 105 kpa, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Taka zaś sytuacja, w ocenie organu, występuje w niniejszej sprawie. Bezsporne jest bowiem, że Komendant Wojewódzki Policji w [...], uwzględniając pisemne zgłoszenie wystąpienia ze służby, rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] lutego 2009 r. zwolnił I. K. ze służby w Policji z dniem [...] marca 2009 roku, na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 4 w związku z art. 41 ust. 3 ustawy o Policji. Nie bez znaczenia jest również, że z dniem 11 lipca 2010 r. utraciło moc rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 29 stycznia 2007 r. Aktualnie problematyka związana z oddelegowaniem funkcjonariuszy do dalszego pełnienia służby poza Policją jest uregulowana wyłącznie w art. 36 ust. 4 ustawy o Policji. Przepis ten stanowi, że Komendant Główny Policji może oddelegować policjanta, za jego zgodą, do pełnienia zadań służbowych poza Policją w kraju i za granicą na czas określony. Organ stwierdził dalej, że z brzmienia przywołanego przepisu wynika jednoznacznie, że postępowanie w przedmiocie oddelegowania do pełnienia zadań służbowych poza Policją może się toczyć wyłącznie w stosunku do funkcjonariusza pełniącego służbę. Z tych przyczyn brak jest podstaw do dalszego prowadzenia postępowania w przedmiocie odwołania strony z oddelegowania do dalszego pełnienia funkcji oficera łącznikowego Policji na [...]. Na powyższą decyzję I. K. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając jej naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. zasady praworządności wyrażonej w art. 7 kpa w zw. z art 105 § 1 kpa, poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy z uwzględnieniem nie tylko interesu społecznego, ale także słusznego interesu strony oraz poprzez błędne zastosowanie art. 105 § 1 kpa, w sytuacji, gdy wobec całokształtu okoliczności faktycznych sprawy nie istniały przesłanki do umorzenia postępowania. W związku z powyższym wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że w sprawie miało miejsce naruszenie wyrażonej w art. 7 kpa zasady praworządności. Zarówno bowiem organy I jak i II instancji, ograniczyły swoje postępowanie do wskazania przesłanek faktycznych, uzasadniających, w ich mniemaniu, umorzenie postępowania administracyjnego w przedmiocie odwołania skarżącego z oddelegowania do pełnienia zadań służbowych poza Policją, z uwagi na bezprzedmiotowość takiego postępowania. Jednocześnie nie zostało wzięte pod uwagę, że wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 listopada 2009 r., sygn. akt II SA/Wa 1588/09, została uchylona decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] lutego 2008 r., mocą której skarżący został odwołany z oddelegowania do pełnienia funkcji oficera łącznikowego Policji na [...]. Organ nie wziął zatem pod uwagę, że wniosek skarżącego o zwolnienie ze służby w Policji został przez niego wystosowany na skutek wydanych wobec skarżącego wyżej wymienionych decyzji, które następnie zostały uchylone jako niezgodne z przepisami prawa. Tymczasem uwzględnienie wniosku skarżącego z dnia [...] kwietnia 2010 r. stanowiłoby zadośćuczynienie słusznemu interesowi skarżącego, który domaga się jedynie wydania decyzji, która "przywróciłaby" właściwy porządek prawny, naruszony wydanymi wcześniej oraz niezgodnymi z prawem decyzjami administracyjnymi, a które to bezpośrednio przyczyniły się do wydania decyzji — Rozkaz Personalny nr [...] z dnia [...] lutego 2010 r. o zwolnieniu skarżącego ze służby w Policji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na podstawie art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Rozpoznawana pod tym względem skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy zaznaczyć, iż decyzja nr [...] Komendanta Głównego Policji z dnia [...] czerwca 2010 r., jak i decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji nr [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r. nie rozstrzygają merytorycznie w sprawie odwołania skarżącego z funkcji oficera łącznikowego Policji na [...]. W tej sprawie orzeczono na podstawie art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego o umorzeniu postępowania. W tym miejscu należy zaznaczyć, że przepis art. 105 § 1 kpa ma zastosowanie tylko w tych sytuacjach, gdy w świetle prawa materialnego i ustalonego stanu faktycznego brak jest sprawy administracyjnej mogącej być przedmiotem postępowania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego. Sprawa administracyjna jest więc konsekwencją istnienia stosunku administracyjnoprawnego, czyli takiej sytuacji prawnej, w której strona ma prawo żądać od organu administracyjnego skonkretyzowania jej indywidualnych uprawnień wynikających z prawa materialnego. Bezprzedmiotowość postępowania może mieć "charakter przedmiotowy lub podmiotowy" (M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Zakamycze 2000, s. 578). Bezprzedmiotowość podmiotowa postępowania administracyjnego ma miejsce wówczas, gdy strona postępowania administracyjnego przestała istnieć lub straciła zdolność do czynności prawnych. Natomiast bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego "występuje w przypadku, gdy brak jest któregokolwiek z elementów konstruujących przedmiot tego postępowania" (R. Kędziora Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Warszawa 2008, s. 532), czyli w sytuacji, gdy dyspozycja normy administracyjnego prawa materialnego nie może być wykonana z powodu braku jednego z warunków sytuujących tę normę. Przechodząc na grunt rozpatrywanej sprawy podnieść należy, że orzekające w sprawie organy administracji słusznie uznały, że wobec utraty przez skarżącego statusu policjanta nie może toczyć się postępowanie administracyjne w sprawie oddelegowania go do służby w charakterze oficera łącznikowego na [...]. Przypomnieć bowiem należy, iż zgodnie z treścią art. 36 ust. 4 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji (Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277 z późn. zm.), Komendant Główny Policji może oddelegować policjanta, za jego zgodą, do pełnienia zadań służbowych poza Policją w kraju i za granicą na czas określony. Przepis ten wskazuje w sposób jednoznaczny, że czynności związane z oddelegowaniem, a co za tym idzie odwołanie policjanta z nowego miejsca służby dotyczy osób, które są funkcjonariuszami Policji. Tymczasem, jak wynika z akt sprawy, skarżący ostatecznym i prawomocnym rozkazem personalnym Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] został zwolniony ze służby w Policji, a zatem utracił status policjanta. Prawdą jest, że postępowanie w sprawie oddelegowania skarżącego ze służby za granicą zaczęło się w roku 2007, kiedy był on policjantem, jednak należy wskazać, że podstawową zasadą postępowania administracyjnego wyrażaną zarówno w doktrynie, jak i orzecznictwie jest to, że organ administracji wydaje decyzję, biorąc pod uwagę stan faktyczny i prawny sprawy istniejący w dacie jej wydania (A. Wróbel [w:] M. Jaśkowska, A. Wróbel Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Zakamycze 2009, s. 519). W wyroku z dnia 4 października 2000 r. (V SA 283/00, LEX nr 50110) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał: "Przepisy kodeksu postępowania administracyjnego nie wiążą z datą wszczęcia postępowania podstawy faktycznej i prawnej rozpoznania sprawy. Miarodajny w tym zakresie jest stan obowiązujący w dacie wydania decyzji". Tak więc organy orzekające w sprawie powinny wziąć pod uwagę stan faktyczny i prawny, który istniał w dniu orzekania, a więc w chwili, gdy skarżący przestał być funkcjonariuszem Policji. W tym stanie faktycznym mamy do czynienia z sytuacją, w której przestał istnieć jeden z warunków materialnoprawnych postępowania w sprawie odwołania funkcjonariusza z miejsca oddelegowania, a więc zaistniała przesłanka przedmiotowa umorzenia postępowania administracyjnego. Należy tu bowiem wskazać, że "odpadnięcie któregoś ze wskazanych elementów stosunku administracyjnoprawnego sprawia, że niemożliwa jest konkretyzacja tego stosunku w drodze decyzji (M. Stożek [w:] Postępowanie administracyjne. Repetytorium, red. I. Gruszka, M. Stożek, Warszawa 2007, s. 89). Skoro więc skarżący w dniu wydania decyzji przez organy administracji publicznej nie był funkcjonariuszem Policji, to nie mogło się toczyć skutecznie postępowanie administracyjne w oparciu o art. 36 ust. 4 ustawy o Policji. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 w związku z art. 132 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.