VI SA/Wa 2002/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Szydłowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Sędzia WSA Waldemar Śledzik Protokolant ref. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lutego 2011 r. sprawy ze skargi W. W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2010 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1kpa, art. 92 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r., Nr 125, poz. 874 ze zm.) oraz lp. 11.4. ust. 1 załącznika do ustawy o transporcie drogowym, art. 25 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. z 2004 r., Nr 92, poz. 879 ze zm.), art. 14 Rozporządzenia Rady (EWG) NR 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. Wspólnot Europejskich nr L 370 z 31.12.1985 str. 8-21 ze zm.), po ponownym rozpatrzeniu odwołania W. W., utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2010 r. o nałożeniu kary pieniężnej z tytułu nieokazania wykresówek lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu, w wysokości 15.000 złotych i umorzeniu postępowania w pozostałym zakresie. GITD przypomniał, iż decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r. organ I instancji nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 30 000 złotych. Po rozpoznaniu odwołania organ II instancji decyzją z dnia [...] marca 2008 r., utrzymał w/w decyzję w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny po rozpoznaniu skargi na decyzję organu odwoławczego wyrokiem z dnia 26 września 2009 r., sygn. akt VI SA/Wa 937/08 uchylił zaskarżoną decyzję organu II instancji. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 8 września 2009 r., sygn. akt II GSK 26/09 oddalił skargę kasacyjną. Następnie organ II instancji decyzją z dnia [...] listopada 2009 r., uchylił decyzję pierwszoinstancyjną i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Po rozpoznaniu sprawy organ I instancji decyzją z dnia [...] maja 2010 r., nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 15 000 złotych i w pozostałym zakresie umorzył postępowanie administracyjne. Uzasadniając swoje stanowisko w sprawie organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie z art. 92 ust. 1 i 2 ustawy o transporcie drogowym, kto wykonuje przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy lub przepisów o czasie pracy kierowców oraz wspólnotowych dotyczących przewozów drogowych, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 15.000 złotych. Suma kar pieniężnych nałożonych podczas jednej kontroli nie może przekroczyć kwoty 30.000 złotych - w odniesieniu do kontroli w przedsiębiorstwie. Konsekwencją powyższego rozwiązania jest załącznik do ustawy określający wysokość kary pieniężnej za dane naruszenie. Organ przytoczył treść przepisów mających zastosowanie w sprawie i stanowiących materialnorawną podstawę decyzji. Podniósł, iż wymienione naruszenie zostało stwierdzone podczas kontroli dokumentacji przedsiębiorstwa przeprowadzonej w okresie od [...] czerwca 2006 r. do [...] czerwca 2006 r. w oparciu o upoważnienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego i potwierdzone w protokole kontroli nr [...] z dnia [...] czerwca 2006 r. Przedsiębiorca nie okazał łącznie 30 tarcz tachografu lub innych dokumentów potwierdzających fakt nieprowadzenia pojazdu w określonych dniach przez kontrolowanych kierowców. W toku postępowania administracyjnego starannie dokonano ustaleń faktycznych i stosownie do tego zastosowano obowiązujące przepisy prawne. Organ odwoławczy podkreślił, że kary w transporcie drogowym określono w sposób sztywny w ramach poszczególnych naruszeń, a decyzja wydawana na podstawie tych przepisów ma związany, a nie uznaniowy charakter. Wskazał, iż za działalność przedsiębiorstwa zawsze ponosi odpowiedzialność osoba, która je prowadzi. To na niej spoczywa ciężar odpowiedzialności za ewentualne skutki działań osób (w tym kierowcy), którymi się posługuje w wykonywaniu działalności gospodarczej. Zdaniem organu, zgodnie z zasadą ryzyka pracodawcy, to pracodawca obciążony jest skutkami niewłaściwego doboru pracowników. W ocenie organu w sprawie nie znajduje zastosowania art. 93 ust. 7 u.t.d. natomiast art. art. 92a ust. 4 ustawy o transporcie drogowym odnosi się jedynie do kontroli drogowej. W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, M. W., zwany dalej skarżącym, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania oraz zasądzenie kosztów postępowania. Podniósł zarzut naruszenia naruszenie prawa procesowego tj. -art. 7 kpa, poprzez nałożenie kary w sytuacji gdy organ mógł ustalić, że skarżący nie miał możliwości odebrania tarczek od kierowców, którzy porzucili samochody na terenie Szwecji i Polski, -art. 107 kpa poprzez nie rozważenie w uzasadnieniu decyzji wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, - nie rozpatrzenie przez organ drugiej instancji zarzutu błędnych ustaleń faktycznych w toku postępowania przed organem pierwszej instancji, -art. 7 i 77 kpa, poprzez zaniechanie należytej oceny zgromadzonego materiału w sprawie pod kątem zastosowania przepisu art. 93 ust 7 i/lub 92a ust. 4 ustawy o transporcie drogowym, oraz zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego tj. -art. 93 ust 7 i/lub 92a ust. 4 ustawy o transporcie drogowym nałożenie kary w sytuacji gdy skarżący nie miał możliwości odebrania tarczek od kierowców, którzy porzucili samochody na terenie Szwecji i Polski, -art. 14 ust. 2 rozp. EWG 3821/85 poprzez przyjęcie, że obowiązek wyrażony w tym przepisie obciąża przedsiębiorcę w przypadku, gdy kierowca przywłaszczył sobie po zakończeniu pracy wykresówki za okres, w którym był on zobowiązany do posiadania ich przy sobie w pojeździe, W uzasadnieniu skargi wskazał m.in., iż kontrolowani kierowcy porzucili pojazdy w trakcie wykonywania usług przewozowych, czego nie mógł przewidzieć. Próbował złożyć zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa, jednak policjant uznał, że nie widzi znamion przestępstwa i nie dokonano żadnych czynności urzędowych. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. W działaniu organów wydających decyzje Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno, gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca. Na wstępie wydaje się być zasadnym wyjaśnienie skarżącemu, iż kompetencje sądu administracyjnego sprowadzają się do oceny zgodności z prawem procesowym i materialnym rozstrzygnięć wydanych przez organy administracji. Tak więc wniosek zawarty w skardze o umorzenie postępowania administracyjnego nie znajduje żadnego uzasadnienia. Zgodnie z art. 14 ust. 2 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym, przedsiębiorstwo przechowuje wykresówki i wydruki w każdym przypadku sporządzenia wydruków zgodnie z art. 15 ust. 1, w porządku chronologicznym oraz czytelnej formie, przez co najmniej rok po ich użyciu oraz wydaje ich kopie zainteresowanym kierowcom, na ich wniosek. W myśl art. 25 ustawy o czasie pracy kierowców pracodawca prowadzi ewidencję czasu pracy kierowców w formie: 1) zapisów na wykresówkach; 2) wydruków danych z karty kierowcy i tachografu cyfrowego; 3) plików pobranych z karty kierowcy i tachografu cyfrowego; 4)innych dokumentów potwierdzających czas pracy i rodzaj wykonywanej czynności; 5)rejestrów opracowanych na podstawie dokumentów, o których mowa w pkt 1- Ewidencję czasu pracy, o której mowa w ust. 1, pracodawca: 1)udostępnia kierowcy na jego wniosek; 2)przechowuje przez okres 3 lat po zakończeniu okresu nią objętego Bezsporny jest fakt, iż podczas kontroli w przedsiębiorstwie nie okazano wykresówek kierowców: - D. L. z dnia 3 kwietnia 2006 r., -K. G. z dni: 10.03.2006 r., 13.03.2006 r., 14.03.2006 r., 15.03.2006 r., 16.03.2006 r., 17.03.2006 r., 21.03.2006 r., 22.03.2006 r., 23.03.2006 r., 24.03.2006 r., 27.03.2006 r., 28.03.2006 r., 29.03.2006 r., 30.03.2006 r. - w sumie za 14 dni, -L. B. z dni: 01.02.2006 r., 02.02.2006 r., 03.02.2006 r., 06.02.2006 r., 10.02.2006 r., 13.02.2006 r., 14.02.2006 r., 15.02.2006 r., 16.02.2006 r., 17.02.2006 r., 20.02.2006 r., 21.02.2006 r., 22.02.2006 r., 23.02.2006 r., 24.02.2006 r. - w sumie za 15 dni. Jak wynika z akt sprawy K. G. w dniu [...] maja 2006 r. a L. B. w dniu 25 lutego 2006 r. porzucili pracę. W tym stanie rzeczy obowiązkiem skarżącego było udokumentowanie aktywności kontrolowanych kierowców za okres pozostawania przez nich w stosunku zatrudnienia poprzez okazanie w trakcie kontroli wykresówek lub też dokumentów potwierdzających nieprowadzenie pojazdu. Odnośnie niniejszych naruszeń dotyczących dwóch ostatnich kierowców, skarżący wyjaśnił, iż z powodu porzucenia pojazdów przez w/w, nie był w stanie okazać wymaganych dokumentów do kontroli. A zatem w rozpatrywanej sprawie podstawowe znaczenie mają zarzuty o charakterze prawno-materialnym, związane z zastosowaniem do oceny stwierdzonego naruszenia powołanych wyżej przepisów – mimo zdarzenia losowego, które, zdaniem skarżącego, powinno wyłączyć ich stosowanie. Istota sporu między skarżącym i organem sprowadza się bowiem do przekonania skarżącego, iż nie miał on wpływu na działania kierowców a tym samym na powstałe naruszenia, co winno skutkować zastosowaniem przez organ art. 92a ust. 4 lub 93 ust. 7 u.t.d. W związku z powyższym trzeba wskazać, że decyzje administracyjne nakładające kary pieniężne za naruszenia przepisów prawnych regulujących sprawy transportu drogowego (nie tylko krajowe, lecz również unijne) mają charakter szczególny. Są to mianowicie decyzje wydawane w ramach tzw. uznania związanego, nie stwarzającego właściwym organom administracji praktycznie żadnych luzów interpretacyjnych. Odpowiedzialność administracyjna za popełnione wykroczenia drogowe, określone zarówno w ustawie z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, innych przepisach krajowych oraz powołanych wyżej przepisach rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r., jest co do zasady oderwana od kwestii winy. Organ orzekający ma obowiązek stwierdzenia, czy nastąpiło wykroczenie określone powołanymi wyżej przepisami, bez wnikania jakie były jego przyczyny i kto ponosi za to winę. W postępowaniu administracyjnym w tego rodzaju sprawach istotne jest bowiem przede wszystkim stwierdzenie faktu popełnienia wykroczenia i stwierdzenie odpowiedzialności za ten czyn – przy założonej odpowiedzialności przedsiębiorcy, niezależnie od jego winy, możliwości przyczynienia się do jej powstania, czy ewentualnych żądań miarkowania wysokości kary. Organ inspekcji drogowej działa w takiej sytuacji w warunkach uznania związanego – stwierdzenie określonego ustawą wykroczenia musi spowodować jego odpowiednią, zgodną z przepisami ustawy kwalifikację, a następnie nałożenie kary w wymaganej tą ustawą wysokości. Te same zasady obowiązują przy kontroli przedsiębiorstwa. Organ nie ma tu żadnych luzów decyzyjnych, żadnej granicy swobodnego uznania. W ocenie Sądu stanowisko skarżącego wyrażone w skardze jest błędne i nie znajduje oparcia w obowiązującym stanie prawnym. Podkreślić należy, iż w niniejszej sprawie przedmiotowa kara była nałożona na skarżącego w związku z kontrolą przedsiębiorstwa a nie kontrolą na drodze. W tym stanie rzeczy odwoływanie się do treści art. 92 a ust. 4 utd nie znajduje uzasadnienia, gdyż przepis ten dotyczy wyłącznie kontroli na drodze. Art. 92 ust. 1 pwp wyraźnie wskazuje, iż podmioty, które wykonują przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy lub przepisów wymienionych w pkt 1-8 podlegają karze pieniężnej w wysokości od 50 zł do 15.000 zł. Sankcje zawarte w przepisie art. 92 ust. 1 dotyczą podmiotów wykonujących przewóz drogowy lub inne czynności z nim związane, podmiotami tymi są przedsiębiorcy, co wynika z definicji przewozu drogowego zawartego w art. 4 pkt 6 a ustawy o transporcie drogowym. Zgodnie z tą definicją wykonującym przewóz drogowy jest każdy, kto prowadzi działalność gospodarczą określoną w art. 4 pkt 1-4 w/w ustawy. Tak szerokie pojęcie definicji "wykonującego przewozy drogowe" pozwala na objęcie sankcjami przewidzianymi przez art. 92 ustawy wszystkie podmioty, które wykonując gospodarczą działalność transportową naruszają prawo. W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie nie znajduje zastosowania przywołany przez skarżącego art. 93 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym. Przepis ten ma charakter wyjątkowy i odnosi się do stanów i sytuacji nadzwyczajnych. W niniejszej sprawie nie można dopatrzeć się żadnych zdarzeń lub okoliczności, których skarżący, będący koncesjonowanym przewoźnikiem, nie mógł przewidzieć. Nie zachodzi również wyłączenie odpowiedzialności przedsiębiorcy za egzekwowanie przestrzegania przepisów przez kierowców, którymi w wykonywaniu działalności transportowej się posługuje. To do przedsiębiorcy należy właściwa organizacja pracy kierowców wykonujących przewozy, a co się z tym wiąże organizacja kontroli przestrzegania przez nich właściwych przepisów. Przedsiębiorca jest profesjonalistą, od którego można wymagać należytej staranności przy wykonywaniu przez niego działalności gospodarczej. Sprawą przedsiębiorcy jest takie zorganizowanie wykonywanej działalności, by nie dochodziło na łamania prawa. Dla organów inspekcji transportu drogowego istotny jest bowiem fakt wystąpienia określonego naruszenia, bez – jak to już wyżej wskazano – wnikania w jego przyczyny oraz kwestie odpowiedzialności i winy. Dodatkowo należy podnieść, iż przedsiębiorca korzysta z pełnej swobody w wyborze osób, które na jego rzecz wykonują przewozy oraz z takiej formy ich zatrudnienia, która umożliwi mu zabezpieczenie swoich interesów i należyte wykonanie ciążących na pracownikach obowiązków i aczkolwiek ponosi on w płaszczyźnie prawa administracyjnego wyłączną odpowiedzialność za skutki wadliwego wykonywania przez kierowcę swych obowiązków, to obowiązujące prawo przewiduje możliwość wystąpienia przeciwko takiemu kierowcy ze stosownym powództwem o odszkodowanie z tytułu wyrządzonej przez niego szkody w związku z nienależytym wykonywaniem obowiązków. Podkreślić nadto należy, iż wina i stopień ewentualnego zawinienia nie są przesłankami odpowiedzialności administracyjnej. Przesłanką powyższej odpowiedzialności, jest stwierdzenie nieprzestrzegania przez ustalony podmiot, w tym przypadku skarżącego, nałożonych przez wskazane przepisy prawa obowiązków. Dla organów inspekcji drogowej istotne zatem było stwierdzenie, że niezależnie od przyczyny kontrolowany przedsiębiorca nie był w stanie przedstawić do kontroli wymaganych wykresówek (bądź zaświadczeń) dokumentujących czas pracy zatrudnianych przez niego kierowców. W takiej sytuacji organ miał obowiązek stwierdzić określone naruszenie i nałożyć karę w wysokości przewidzianej w odpowiednich przepisach. Wbrew przekonaniu skarżącego, przypadki losowe, nie stanowią dla organów inspekcji transportu drogowego podstaw do umorzenia postępowania. Dla organów tych istotny jest bowiem fakt wystąpienia określonego naruszenia, bez – jak to już wyżej wskazano – wnikania w jego przyczyny oraz kwestie odpowiedzialności i winy. Organy te nie mają natomiast obowiązku dokładnej oceny materiału dowodowego nie związanego bezpośrednio ze stwierdzonym naruszeniem. Zasady odpowiedzialności związane z wykonywaniem transportu drogowego powinny być znane osobom wykonującym profesjonalnie działalność w tym zakresie. Zdarzeń losowych nie można z oczywistych względów przewidzieć, ale można poczynić odpowiednie kroki, aby zmniejszyć ryzyko ich wystąpienia.. Reasumując powyższe uznać należy, iż zaskarżona decyzja jak również decyzja organu pierwszej instancji nie naruszają przepisów prawa w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ustalona we wskazany sposób sytuacja faktyczna i jej implikacje prawne uzasadniały nałożenie na skarżącego kary za uchybienia stwierdzone podczas kontroli przedsiębiorstwa . Również wysokość kary została ustalona w sposób prawidłowy, na podstawie właściwego przepisu załącznika do ustawy o transporcie drogowym, obowiązującego w dniu wydania decyzji przez organ. Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, które sąd ma obowiązek badać z urzędu - skargę należało oddalić. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia, 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.