II FZ 255/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Krzysztof Winiarski, , po rozpoznaniu w dniu 19 kwietnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażaleń U. R. i W. R. na zarządzenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 1 marca 2011 r. sygn. akt I SA/Gd 1093/10 i I SA/Gd 1103/10 w zakresie odmowy zwrotu uiszczonej brakującej części wpisu sądowego w sprawie ze skargi U. R. i W. R. na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia 2 sierpnia 2010 r. nr [...] i nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu odpłatnego zbycia udziałów w nieruchomości postanawia oddalić zażalenia. 1. Zarządzeniami z dnia 1 sierpnia 2011 r. w sprawie I SA/Gd 1093/10 i I SA/Gd 1103/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odmówił skarżącym zwrotu uiszczonej brakującej części wpisu sądowego od skargi w kwocie 279 zł stosownie do zarządzeń Przewodniczącego Wydziału z dnia 24 czerwca 2011 r., wydanych na podstawie § 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193) albowiem Przewodniczący Wydziału I WSA w Gdańsku zarządzeniami z dnia 1 marca 2011 r. prawidłowo ustalił wartość przedmiotu zaskarżenia i wysokość wpisów od skarg. Wskutek wniesionych zażaleń z dnia 21 marca 2011 r. NSA postanowieniami z dnia 13 czerwca 2011 r. dokonał oceny legalności zaskarżonych zarządzeń i potwierdził prawidłowość wyliczeń dokonanych w tych zarządzeniach. W oparciu o wytyczne zwarte w postanowieniu NSA, którymi sąd był związany Przewodniczący Wydziału zarządzeniami z dnia 24 czerwca 2011 r. wezwał skarżących do uzupełniania wpisu sądowego od skarg w kwocie po 279 zł. Skarżący uiścili brakujące części wpisów i dlatego zarządzeniem z dnia 22 lipca 2011 r. sprawę skierowano do rozpoznania na rozprawie. 2. Zarządzeniem z dnia 1 sierpnia 2011 r. na podstawie art. 111 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwana dalej: p.p.s.a. – połączono sprawy I SA/Gd 1093/10 i I SA/Gd 1103/10 do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia. 3. Na powyższe zarządzenia w zakresie odmowy zwrotu uiszczonej części brakującego wpisu U. R. i W. R. wnieśli zażalenie (datowane na 10 sierpnia 2012 r.), zarzucając naruszenie art. 160, art. 215 § 1 i art. 216 w zw. z art. 166 i art. 167 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwana dalej: p.p.s.a. – oraz art. 30 i art. 45 Konstytucji RP. Wskazano również, że uzasadnienie zażalenie zostanie dosłane w terminu 4 dni. W pismach z dnia 12 i 16 sierpnia 2011 r. (data wpływu do WSA – 19 sierpnia 2012 r.) skarżący złożyli pisma zatytułowane "zażalenie" w których zarzucili naruszenie art. 160, art. 215 § 1, art. 216 i art. 220 § 1 i §4 oraz art. 138 i art. 141 §4 p.p.s.a. w zw. z art. 166, art. 167, art. 183 § 2 pkt 4, art. 197 § 2 i art. 198 p.p.s.a., art. 30 i art. 45 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolnościach kwestionując wysokość ustalonej w sprawie wartości przedmiotu zaskarżenia oraz wysokości pobranego wpisu. 4. Wyrokiem z dnia 13 września 2011 r., I SA/Gd 1093/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił zaskarżoną przez podatników decyzje określając jednocześnie, ze nie mogą być one wykonane oraz zasądził każdemu ze skarżących zwrot kosztów postępowania w kwocie 3006 zł. Wyrok ten został zaskarżony skargą kasacyjną przez Dyrektor Izby Skarbowej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie podlega oddaleniu. 5. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że Naczelny Sąd Administracyjny pisma skarżących z dnia 12 i 16 sierpnia 2011 r. (data wpływu do WSA – 19 sierpnia 2012 r.) zatytułowane "zażalenie" potraktował, jako uzupełnienie uzasadnienia zażalenia z dnia 10 sierpnia 2011 r. (data wpływu 17 sierpnia 2011 r.). W przeciwnym bowiem razie pisma te potraktowane jako zażalenia podlegały by odrzuceniu z uwagi na przekroczenie terminu do wniesienia środka odwoławczego. Po drugie należy wskazać, że postanowieniami z dnia 13 czerwca 2011 r., II FZ 203/11 i II FZ 204/11, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenia podatników na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 1 marca 2011 r. w zakresie ustalenia wysokości wpisu od skargi. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że Przewodniczący Wydziału właściwie wyliczył kwotę zaskarżenia w wysokości 42.862 zł stanowiącą różnicę podatku wynikającego z zaskarżonej decyzji - 57.862 zł, a zapłaconej z tego tytułu kwoty 15.000 zł. W konsekwencji zasadnie określono wysokość wpisu od skargi w kwocie 868 zł, którą stanowi różnica pomiędzy zapłaconym przez skarżącą wpisem w wysokości 418 zł, a kwotą 1286 zł, stanowiącą 3% wartości przedmiotu zaskarżenia. Powyższe oznacza, że kwestia zarówno wartości przedmiotu sporu, jak i wysokości wpisu od skargi została w sprawie prawomocnie rozstrzygnięta i wywołuje skutki określone w art. 170 p.p.s.a. Moc wiążąca orzeczenia określona w tym przepisie w odniesieniu do sądów oznacza, że podmioty te muszą przyjmować, iż dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu. Zatem w kolejnym postępowaniu, w którym pojawia się dana kwestia, nie może być już ona ponownie badana (por. J. Kunicki, glosa do postanowienia SN z dnia 21 października 1999 r., I CKN 169/98, OSP 2001, z. 4, poz. 63). Pomimo tego, że wynikający z mocy wiążącej stan związania ograniczony jest, co do zasady, tylko do rozstrzygnięcia zwartego w sentencji orzeczenia i nie obejmuje jego motywów, w pewnych sytuacjach konieczne jest sięgnięcie do treści uzasadnienia w celu prawidłowego odczytania treści samego rozstrzygnięcia (por. postanowienie NSA z dnia 31 sierpnia 2010 r., I FZ 299/10, LEX nr 740747). W konsekwencji podnoszona przez skarżących kwestia zarówno ustalenia wysokości wpisu, jak i zwrotu, jej zdaniem, nienależnie nadpłaconego wpisu nie może być rozstrzygnięta odmiennie od stanowiska przyjętego przez Sąd w postanowieniach z dnia 13 czerwca 2011 r., które Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejsze zażalenia w pełni podziela. Tym samym podniesione w zażaleniu w zakresie wysokości wpisu i wartości przedmiotu skargi zarzuty należało uznać za bezzasadne. 4. Odnosząc się natomiast do zarzutu "niezamieszczenia w otrzymanym odpisie sentencji zarządzenia oznaczenia sądu oraz imienia i nazwiska Sędziego, ewentualnie też protokolanta, stosownie do art. 138 w zw. z art. 166, art. 167 p.p.s.a" oraz zarzutu "rozstrzygnięcia w istotnym zakresie dla skarżących przedmiocie kosztów sądowych zarządzeniem nieznanej osoby, a nie postanowieniem sądu, stosownie do art. 160 i art. 227 § 1 p.p.s.a." Naczelny Sąd Administracyjny uznaje je za nietrafne. Należy zauważyć, że art. 167 p.p.s.a. wskazuje na odpowiednie stosowanie art. 138 p.p.s.a. do zarządzeń wydawanych przez sąd. Stosowanie "odpowiednio" przepisu prawa oznacza niezbędną adaptację (i ewentualnie zmianę niektórych elementów) normy do zasadniczych celów i form danego postępowania, jak również pełne uwzględnienie charakteru i celu danego postępowania oraz wynikających stąd różnic w stosunku do uregulowań, które mają być zastosowane (tak SN np. w uzasadnieniu uchwały z dnia 15 września 1995 r., III CZP 110/95, OSNC 1995, nr 12, poz. 177 oraz w uzasadnieniu postanowienia z dnia 12 listopada 1997 r., III CZP 55/97, Prok. i Prawo - Orzecznictwo 1998, nr 2, poz. 35). Z akt sprawy wynika, że zarządzenie z dnia 1 sierpnia 2011 r. zostało podpisane przez sędziego sprawozdawcę Bogusława Woźniaka w sprawie I SA/Gd 1093/10 (wyznaczonego zarządzeniem z dnia 15 grudnia 2010 r.), a w sprawie I SA/Gd 1103/10 przez zastępcę Przewodniczącego Wydziału. Tym samym nieznajduje uzasadnienia twierdzenie strony o braku prawidłowego podpisu wskazanych zarządzeń. Dopiero ewentualny brak takiego podpisu pod wskazanymi zarządzeniami przesądzałby o uchybieniu treści art. 167 w zw. z art. 138 p.p.s.a. Jednakże taka sytuacja w niniejszym postępowaniu nie miała miejsca. Również zarzut skarżących dotyczący rozstrzygnięcia ich wniosku zarządzeniem a nie postanowieniem nie znajduje uzasadnienia. Podjęte w toku niniejszego postępowania przez sąd pierwszej instancji czynności procesowe w zakresie ustalenia prawidłowej wartości przedmiotu zaskarżenia (vide zarządzenia z dnia 1 marca 2011 r.) uzasadniały rozstrzygnięcie wniosku skarżącego zarządzeniem, a nie postanowieniem. Po pierwsze, jak było to już wskazane, kwestia ta została przesądzona prawomocnymi postanowieniami Naczelnego Sądu Administracyjnego, a po drugie zgodnie z art. 223 § 1 p.p.s.a. przepisy art. 220 i art. 222 p.p.s.a. stosuje się odpowiednio, gdy obowiązek uiszczenia lub uzupełnienia opłaty powstanie na skutek ustalenia wyższej wartości przedmiotu zaskarżenia, cofnięcia przyznanego prawa pomocy, albo uchylenia kurateli przed wyznaczeniem terminu rozprawy. Zgodnie zaś z art. 220 i art. 222 p.p.s.a. sąd podejmuje swoje rozstrzygnięcia w tych kwestiach zarządzeniami. Tym samym rozstrzygnięcie wniosku skarżących przez sąd zarządzeniem było dopuszczalne. 5. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.