VII SA/Wa 2196/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Sędzia WSA Jolanta Augustyniak – Pęczkowska (spr.), Sędzia WSA Elżbieta Zielińska - Śpiewak, Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lutego 2011 r. sprawy ze skargi E.R. i Z.R. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2010 r. znak [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej skargę oddala [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] sierpnia 2010r. ([...]), na podstawie art. 155 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej k.p.a. i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku Z.R., odmówił uchylenia decyzji własnej z dnia [...] grudnia 2007r. utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] października 2006r. nakazującej "[...] " Z.R. rozbiórkę hali nr [...] samowolnie zrealizowanej na działce nr [...] w [...]. Organ podał, że rozbiórkę orzeczono w oparciu o art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego z 1994r. Wobec tego, że wniosek dotyczy decyzji ostatecznej, ewentualne uchylenie lub zmiana mogą nastąpić w trybie art. 155 k.p.a., który pozwala na zmianę lub uchylenie ostatecznych decyzji, jednak pod warunkiem, że przepisy szczególne się temu nie sprzeciwiają i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Nie oznacza to jednak, iż przepis ten pozwala na zmianę lub uchylenie prawidłowych decyzji usuwających stany naruszające przepisy prawa. Organ wskazał, że art. 48 Prawa budowlanego jest przepisem szczególnym, sprzeciwiającym się uchyleniu lub zmianie, w trybie art. 155 k.p.a., decyzji rozbiórkowej. Jest bowiem sankcją dla sprawców samowoli budowlanej. Obliguje organ do nakazania rozbiórki obiektu zrealizowanego samowolnie. Nie ma zatem znaczenia, czy w sprawie występuje słuszny interes strony lub interes społeczny. Uchylenie lub zmiana takiej decyzji prowadziłaby do złagodzenia restrykcyjności art. 48, co byłoby sprzeczne z wolą ustawodawcy. Wzruszenie ostatecznej decyzji wydanej na podstawie art. 48 Prawa budowlanego w trybie przewidzianym w art. 155 k.p.a. nie jest więc możliwe. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] października 2010r., ([...]) na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania Z.R. - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy podzielił argumentację przestawioną w decyzji organu I instancji dodając, że decyzja nakazująca rozbiórkę jest decyzją nakładającą obowiązek o charakterze związanym – obligującą organ do jej wydania w określonych prawem okolicznościach i wola stron, czy też ich zgoda na zmianę takiej decyzji w żadnej sytuacji nie może skutkować zmianą takiej decyzji. Wzruszenie decyzji w trybie art. 155 k.p.a. może dotyczyć jedynie decyzji o charakterze uznaniowym lub przy wydaniu których organ ma do wyboru pewną gamę rozstrzygnięć, w ramach tzw. "luzu decyzyjnego". Orzecznictwo stoi na stanowisku, że art. 48 Prawa budowlanego jest przepisem szczególnym, sprzeciwiającym się uchyleniu lub zmianie na podstawie art. 155 k.p.a. decyzji nakazującej rozbiórkę. Skargę na powyższą decyzję złożyli E. i Z.R. i wnosząc o uchylenie obu ww. decyzji wskazali, że zaszły przesłanki uzasadniające uchylenie decyzji i ponowne wszczęcie postępowania legalizacyjnego. Firma "[...] " jest bowiem jednym z największych pracodawców na terenie [...], tworzy ciągle nowe miejsca pracy i obecnie zatrudnia ok. 250 osób. Nadto, jako inwestor daje zlecenia i pracę ok. 100 firmom współpracującym. Wyburzenie hal będzie zatem dotkliwe tak dla właściciela, jak i mieszkańców [...]. Zakład zostanie zlikwidowany i wiele osób straci pracę. Rozbiórka jest społecznie niewskazana, w szczególności w kryzysie. Skarżący podnieśli, że w sprawie zachodzi przesłanka z art. 154 k.p.a. Uchylenie decyzji jest społecznie ze wszech miar uzasadnione Występuje połączenie słusznego interesu strony, która dąży do uratowania zakładu pracy stanowiącego źródło utrzymania dla kilkuset osób z interesem społecznym polegającym na nie powiększaniu liczby bezrobotnych. Skarżący dążą do uregulowania statusu budowli zgodnie z obowiązującymi przepisami. W związku z czym zobowiązują się przedłożyć niezbędne do legalizacji dokumenty. Stan techniczny hal produkcyjno-magazynowych nie stanowi żadnego zagrożenia bezpieczeństwa konstrukcji budynku, niebezpieczeństwa dla ludzi i mienia, albo niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Obiekty zostały wybudowane zgodnie ze sztuką budowlaną i obowiązującymi warunkami technicznymi. Podnieśli, że żaden przepis nie zakazuje uchylania decyzji wydanych na podstawie art. 48 Prawa budowlanego. Przepisy materialne nie mogą dyskwalifikować zastosowania instytucji prawa procesowego. Ponadto, organ II instancji miał obowiązek zbadać sprawę merytorycznie, a nie tylko powtarzać uzasadnienie organu I instancji. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a. - uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. Skarga podlegała oddaleniu, gdyż zaskarżona decyzja prawa nie narusza. Skarżący domagali się uchylenia, w trybie art. 155 k.p.a., decyzji Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2007r. utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] października 2006r. nakazującej, na podstawie art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego, "[...] " Z.R. rozbiórkę hali nr [...] zrealizowanej samowolnie. W związku z powyższym wyjaśnić należy, że zgodnie z brzmieniem art. 155 k.p.a. decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie, za zgodą strony, uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. W świetle powołanej regulacji, jednym z warunków zmiany lub uchylenia decyzji w trybie art. 155 k.p.a. jest brak przepisu szczególnego, który by się temu sprzeciwiał. Wzruszenie decyzji ostatecznej w trybie art. 155 k.p.a. jest zatem możliwe wyłącznie w sprawach, w których ustawodawca przyznał organom pewną swobodę działania. Natomiast w sytuacjach gdy ustawodawca w sposób sztywny i bezwarunkowy, narzuca organom określone rozwiązanie, art. 155 k.p.a. nie znajduje zastosowania. Przepisem o takim właśnie charakterze jest art. 48 Prawa budowlanego. Jest to przepis szczególny, sprzeciwiający się uchyleniu lub zmianie, na podstawie art. 155 k.p.a., decyzji nakazującej rozbiórkę. Przepis art. 155 k.p.a. nie może mieć zatem zastosowania do decyzji nakładającej karę administracyjną za delikt administracyjny, będącą niczym innym, jak sankcją administracyjną stosowaną w przypadku naruszenia zakazów wynikających z przepisów prawa administracyjnego, mającą na celu dyscyplinowanie adresatów norm prawnych do przestrzegania przepisów prawa. Tego rodzaju karą jest nakaz rozbiórki będący najdotkliwszą sankcją administracyjną za naruszenie przepisów prawa budowlanego (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 15 czerwca 2010 r., sygn. akt VII SA/Wa 2/10, niepublikowany). W orzecznictwie sądowym utrwalony jest pogląd, zgodnie z którym w trybie art. 155 k.p.a. nie można weryfikować decyzji, które usuwają stany niezgodności z prawem, w tym decyzji nakazujących rozbiórkę (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 31 stycznia 2007r., sygn. akt VII SA/Wa 1985/06, LEX nr 304157, wyrok NSA z dnia 3 października 2006r., sygn. akt II OSK 1165/05, LEX nr 289285). Wzruszenie decyzji rozbiórkowych w tym trybie - jak słusznie wskazał organ - znosiłoby sankcję wobec sprawców samowoli budowlanej i niewątpliwie byłoby sprzeczne z wolą ustawodawcy (patrz. wyrok NSA z dnia 23 lutego 2007r., sygn. akt II OSK 352/06, LEX nr 339409; wyrok WSA w Warszawie z dnia 17 kwietnia 2009r. sygn. akt VII SA/Wa 18/09 LEX nr 558396). W związku z powyższym, bez wpływu na wynik niniejszej sprawy pozostawały argumenty podnoszone w skardze, zgłoszone tak w ramach interesu społecznego, jak i słusznego interesu strony. Uwzględnienie tych interesów, w trybie art. 155 k.p.a., byłoby niczym innym jak usankcjonowaniem stanu niezgodnego z prawem. Uznając zatem, iż zaskarżona decyzja prawa nie narusza Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.