VI SA/Wa 2210/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Grzelak Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Czarnecki Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki (spr.) Protokolant ref. staż. Monika Piotrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lutego 2011 r. sprawy ze skargi E. W. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] czerwca 2010 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia na rzecz skarżącego E. W. kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją Nr [...] Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej: NFZ, Fundusz) z dnia [...] sierpnia 2010 r., wydaną na podstawie art. 102 ust. 5 pkt 24 w związku z art. 109 ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027, z późn. zm., zwanej dalej "ustawą o świadczeniach") oraz na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z późn. zm.; dalej: K.p.a.), po rozpatrzeniu wniosku wniesionego przez p. E. W. (wnioskodawcę, stronę, skarżącego), reprezentowanego przez pełnomocnika, o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją nr [...] Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] czerwca 2010 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] września 2004 r. w sprawie ustalenia, iż p. E. W. był objęty obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej jako twórca plastyk w okresach: 1) od [...] stycznia 1999 r. do [...] kwietnia 1999 r., 2) od [...] kwietnia 2001 r. do [...] czerwca 2001 r., 3) od [...] sierpnia 2001 r. do [...] sierpnia 2001 r., 4) od [...] października 2001 r. do [...] października 2001 r., 5) od [...] grudnia 2001 r. do [...] grudnia 2001 r., 6) od [...] maja 2002 r., do [...] maja 2002 r., 7) od [...] lipca 2002 r. do [...] lipca 2002 r., 8) od [...] grudnia 2002 r. do [...] grudnia 2002 r., 9) od [...] października 2003 r. do [...] października 2003 r., 10) od [...] lutego 2004 r. do [...] kwietnia 2004 r. (dalej: przedmiotowe okresy) utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu przypomniano, że skarżący przy piśmie z dnia [...] czerwca 2007 r., zwrócił się do dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ z wnioskiem o wznowienie postępowania w sprawie podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego, zakończonego ostateczną decyzją dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ z dnia [...] września 2004 r. Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ, po analizie przedstawionych dokumentów, decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2007 r. odmówił wznowienia postępowania w sprawie podlegania przez skarżącego obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej jako twórca plastyk, zakończonego prawomocną decyzją dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ w dniu [...] września 2004 r. Od tej decyzji wnioskodawca wniósł w dniu [...] sierpnia 2007 r. odwołanie. Prezes NFZ rozpatrzył odwołanie skarżącego wydając decyzję nr [...] z dnia [...] listopada 2007 r., która utrzymała w mocy decyzję dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ. Na przedmiotową decyzję Prezesa NFZ skarżący. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. WSA w Warszawie wyrokiem z dnia 26 czerwca 2008 r. uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa NFZ oraz utrzymaną nią w mocy decyzję dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ i stwierdził, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu. W uzasadnieniu WSA stwierdził, iż organ I instancji, jak i organ odwoławczy, dokonały oceny przyczyny wznowienia bez uprzedniego wydania postanowienia o wznowieniu postępowania. Ponadto WSA wskazał, iż należy zbadać czy został zachowany termin przewidziany do wniesienia podania o wznowienie postępowania, a w przypadku pozytywnego ustalenia wydać postanowienie o wznowieniu postępowania i dopiero po jego wydaniu badać, czy rzeczywiście wystąpiła przyczyna wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją z dnia [...] września 2004 r. W tym stanie rzeczy dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ w dniu [...] września 2008 r. wydał postanowienie o wznowieniu postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ z dnia [...] września 2004 r. w sprawie podlegania przez skarżącego obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności jako twórca plastyk Następnie dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ w wyniku ponownej analizy przedmiotowej sprawy wydał w dniu [...] grudnia 2008 r. decyzję nr [...], odmawiającą uchylenia decyzji ostatecznej dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ z dnia [...] września 2004 r. w sprawie podlegania przez skarżącego obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej jako twórca plastyk w przedmiotowych okresach. Od tej decyzji wnioskodawca wniósł w dniu [...] grudnia 2008 r. odwołanie. Prezes NFZ rozpatrzył odwołanie skarżącego wydając decyzję nr [...] z dnia [...] stycznia 2009 r., która utrzymała w mocy decyzję dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ. Na przedmiotową decyzję Prezesa NFZ skarżący wniósł skargę do WSA w Warszawie, który wyrokiem z dnia 28 maja 2009 r. oddalił skargę skarżącego na decyzję Prezesa NFZ nr [...] z dnia [...] stycznia 2009 r. Następnie skarżący, na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., wniósł do Prezesa NFZ wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ z dnia [...] września 2004 r. Rozpatrując wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ z dnia [...] września 2004 r. Prezes NFZ na podstawie art. 102 ust. 5 pkt 24 w związku z art. 109 ust. 5 ustawy o świadczeniach oraz na podstawie art. 158 § 1 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2010 r., odmówił stwierdzenia nieważności decyzji wydanej w dniu [...] września 2004 r. przez dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ Skarżący w dniu [...] lipca 2010 r., wniósł do Prezesa NFZ wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Rozpatrując ww. wniosek Prezes NFZ uznał, że w rozpoznawanej sprawie nie występuje żadna z enumeratywnie wymienionych w art. 156 § 1 K.p.a. przesłanek nieważności postępowania administracyjnego. W ocenie organu drugiej instancji okolicznością istotną dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy było ustalenie faktu wykonywania działalności pozarolniczej przez ubezpieczonego – p. E. W. w rozumieniu art. 13 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009 r., Nr 205, poz. 1585, z późn. zm.). W opinii organu, fakt prowadzenia działalności pozarolniczej i związane z tym ustalenie obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego należało wiązać z treścią art. 8 ust. 6 pkt 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, zgodnie z którym za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność uważa się twórcę i artystę. Jednocześnie w myśl art. 8 ust. 9 ww. ustawy, uznanie działalności za twórczą lub artystyczną i ustalenie daty jej rozpoczęcia następuje w formie decyzji Komisji do Spraw Zaopatrzenia Emerytalnego Twórców, działającej przy ministrze właściwym do spraw kultury. Z dokumentacji zgromadzonej w przedmiotowej sprawie przez [...] Oddział Wojewódzki NFZ wynikało niezbicie, iż skarżący posiada decyzję nr [...] Komisji do Spraw Zaopatrzenia Emerytalnego Twórców przy Ministerstwie Kultury i Sztuki z dnia [...] lutego 1990 r., w której stwierdzono, iż od [...] czerwca 1986 r. rozpoczął on działalność twórczą jako plastyk. W przedmiotowej sprawie okoliczność ta została ustalona bezspornie przez organ I instancji, który nie podzielił stanowiska skarżącego, iż wobec wydania przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) Oddział w [...] decyzji z dnia [...] kwietnia 1992 r. nie podlega on ubezpieczeniom zarówno społecznym, jak i ubezpieczeniu zdrowotnemu, z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej jako twórca plastyk. Decyzja dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ z dnia [...] września 2004 r. została wydana w oparciu o zebrany w sprawie materiał dowodowy. Decyzja ta stwierdzała, iż skarżący podlegał obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej jako twórca plastyk w przedmiotowych okresach. Jednocześnie w myśl art. 8 ust. 9 ww. ustawy, uznanie działalności za twórczą lub artystyczną i ustalenie daty jej rozpoczęcia następuje w formie decyzji Komisji do Spraw Zaopatrzenia Emerytalnego Twórców, działającej przy ministrze właściwym do spraw kultury. Z dokumentacji zgromadzonej w przedmiotowej sprawie przez [...] Oddział Wojewódzki NFZ wynikało jednoznacznie, iż skarżący posiada decyzję nr [...] Komisji do Spraw Zaopatrzenia Emerytalnego Twórców przy Ministerstwie Kultury i Sztuki z dnia [...] lutego 1990 r., w której stwierdzono, iż od [...] czerwca 1986 r. p. E. W. rozpoczął działalność twórczą jako plastyk. Powyższe potwierdzało również pismo ZUS Oddział w [...] z dnia [...] września 2004 r., znak: [...]. Paragraf 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Kultury i Sztuki z dnia 9 marca 1999 r. w sprawie powołania Komisji do Spraw Zaopatrzenia Emerytalnego Twórców oraz szczegółowego określenia jej zadań, składu i trybu działania (Dz. U. Nr 27, poz. 250) stanowi, iż zadaniem Komisji jest uznawanie działalności za twórczą lub artystyczną i ustalanie daty jej rozpoczęcia. Ponadto w myśl § 2 ust. 2 ww. rozporządzenia, Komisja wydaje decyzje m.in. na podstawie dokumentów potwierdzających czas trwania i charakter działalności twórczej bądź artystycznej, wykonywanej na podstawie umowy o pracę, umowy o dzieło, umowy zlecenia, a także katalogów wystaw, recenzji, przyznanych nagród i wyróżnień. Tym samym wydanie powyższej decyzji uzależnione było od wcześniejszego udokumentowania przez skarżącego prowadzenia wspomnianej działalności twórczej.. Również nie można było zgodzić się z twierdzeniem skarżącego, dotyczącym nieuwzględnienia przy rozpatrywaniu wniosku o wznowienie postępowania w sprawie podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego, zakończonego ostateczną decyzją dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ w dniu [...] września 2004 r., dotyczącą posiadania przez p. E. W. decyzji ZUS z dnia [...] kwietnia 1992 r. o wyłączeniu z ubezpieczenia społecznego z tytułu wykonywania działalności twórczej (sygn. akt I UZ 7/06), oddalił zażalenie p. E. W. na postanowienie Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 25 stycznia 2006 r. (sygn. akt III AUa 688/05). Po analizie materiału dowodowego przedłożonego przez skarżącego, tj.: 1) pisma ZUS Departament Ubezpieczeń i Składek w [...] z dnia [...] lutego 2007 r., znak: [...], 2) pisma Wiceprezesa Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia [...] maja 2007 r., znak: [...], 3) pisma ZUS Oddział w [...] z dnia [...] września 2007 r., znak: [...], 4) wypełnionego w dniu [...] czerwca 2007 r. druku ZUS ZWUA ("Wyrejestrowanie z ubezpieczeń") stwierdzono również, iż nie stanowiły one nowych dowodów nieznanych organowi istniejących w dniu wydania decyzji dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ z dnia [...] września 2004 r. Jednocześnie w oparciu o przedłożone dowody nie wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. Podkreślenia wymagał także fakt, iż z ww. druku ZUS ZWUA nie wynikało aby został złożony we właściwym terytorialnie Oddziale ZUS. [...] Oddział Wojewódzki NFZ po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego ustalił, że przedmiotowy dokument nie został złożony w ww. oddziale ZUS. Natomiast wszystkie druki ZUS ZWUA figurujące w systemie informatycznym ZUS zostały złożone przez skarżącego w dniu [...] września 2007 r. z datą ich wypełnienia w okresie od sierpnia do września 2007 r., co potwierdzało pismo ZUS z dnia [...] grudnia 2008 r. Należało przy tym zauważyć, iż NFZ nie może kwestionować zawartości baz danych prowadzonych przez inne organy, w tym przypadku ZUS, a odnoszące się do gromadzonych w nich danych zarówno w formie elektronicznej, jak i papierowej, opartych na dokumentacji przesyłanej przez płatników składek. Tym samym należało uznać za wiarygodne ustalenia poczynione przez ZUS, opisane w piśmie z dnia [...] grudnia 2008 r. Zgodnie z art. 8 ust. 6 pkt 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność uważa się twórcę i artystę. Przy rozpatrywaniu przedmiotowego wniosku wzięto bowiem pod uwagę treść art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 18 grudnia 1976 r. o ubezpieczeniu społecznym osób prowadzących działalność gospodarczą oraz ich rodzin (Dz. U. z 1989 r. Nr 46, poz. 250 z późn. zm.), zgodnie z którym ubezpieczeniu nie podlegały osoby prowadzące działalność określoną w art. 1, które miały ustalone prawo do emerytury lub renty, chyba, że zgłosiły wniosek o objęcie ubezpieczeniem. Artykuł ten utracił moc z dniem 1 stycznia 1999 r. w oparciu o art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1989 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, tym samym z tym dniem powstał obowiązek zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego. Powyższe potwierdził ZUS Oddział w [...] zarówno w piśmie z dnia [...] maja 2006 r., jak i piśmie z dnia [...] kwietnia 2007 r., stwierdzając, iż skarżący nie podlegał ubezpieczeniom społecznym z tytułu wykonywania pozarolniczej działalności jako twórca plastyk, z uwagi na ustalone prawo do renty. W tym miejscu wyjaśnienia wymaga, iż pismo Biura Prawnego Centrali NFZ z dnia [...].10.2007 r., znajdujące się w aktach sprawy, nie dotyczyło sytuacji prawnej skarżącego, a stanowiło jedynie odpowiedź na ogólne zapytanie dotyczące kwestii podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu zawarcia umowy o dzieło z inną osobą niż własny pracodawca. Natomiast w odniesieniu do stwierdzenia wnioskodawcy, iż obowiązek ubezpieczenia z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej stał się dobrowolny od chwili ustalenia jego prawa do renty, podkreślenia wymagało, iż nie dotyczy to ubezpieczenia zdrowotnego. W myśl art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia (Dz. U. Nr 45, poz. 391 z późn. zm.) oraz zgodnie z art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym (Dz. U. Nr 28, poz. 153, z późn. zm.) - jeżeli spełnione są przesłanki do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia, o którym mowa w art. 9 ust. 1 (art. 8 ustawy o ubezpieczeniu zdrowotnym), z więcej niż jednego tytułu, składka na ubezpieczenie zdrowotne opłacana jest z każdego z tych tytułów odrębnie. Jednocześnie należało zauważyć, iż zgodnie z art. 24 ust. 5 ustawy o powszechnym ubezpieczeniu w NFZ, składka na ubezpieczenie zdrowotne nie jest opłacana przez osobę, której świadczenie emerytalne lub rentowne nie przekracza miesięcznie kwoty minimalnego wynagrodzenia (zgodnie z art. 22 ust. 4 ustawy o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym - najniższego wynagrodzenia), od tytułu do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego (prowadzenie działalności gospodarczej), w przypadku, gdy osoba ta: 1) uzyskuje dodatkowe przychody z tego tytułu (z działalności gospodarczej) w wysokości nieprzekraczającej miesięcznie 50% kwoty najniższej emerytury lub 2) opłaca podatek dochodowy w formie karty podatkowej. Oznaczało to, iż organem zobowiązanym do prawidłowego ustalenia wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne dla skarżącego, z uwagi na nabycie przez niego uprawnień rentowych, jest organ ubezpieczeń społecznych. Biorąc powyższe pod uwagę, dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ w swojej decyzji z dnia [...] września 2004 r. prawidłowo wskazał, iż skarżący podlegał obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej jako plastyk zgodnie z art. 8 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym (Dz. U. Nr 28, poz. 153, z późn. zm.) obowiązującej do dnia 31 marca 2003 r. oraz art. 9 ust. 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w NFZ, obowiązującej do dnia 30 września 2004 r. Również przeprowadzona zarówno przez Prezesa NFZ, jak i dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ, analiza przedłożonego przez wnioskodawcę materiału dowodowego w trakcie prowadzonego postępowania, zakończonego wydaniem w dniu [...] stycznia 2009 r. decyzji nr [...] Prezesa NFZ, utrzymującej w mocy decyzję dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ nr [...] z dnia [...] grudnia 2008 r. w sprawie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ z dnia [...] września 2004 r., prowadziła do wniosku, iż przedstawiony materiał nie stanowił nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji z dnia [...] września 2004 r., ani też w oparciu o przedłożone dowody nie wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. Zgodnie bowiem z art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a. organ administracji publicznej uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia. W wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego stwierdzono, iż skarżący przejawił jedynie odmienną niż dokonał tego organ, ocenę materiału dowodowego. Nie było bowiem wystarczające do uchylenia decyzji w trybie wznowienia postępowania, gdy strona tylko werbalnie odniosła się do przepisów prawa i wskazała konkretne podstawy wznowienia (art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a.), nie wskazując jednocześnie żadnych istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych czy dowodów, poza odwołaniem się do treści wyżej przywołanych pism czy też zaznaczeniem okoliczności złożenia w ZUS w dniu [...] września 2007 r. druku ZUS ZWUA. Przepisy o wznowieniu postępowania, regulujące nadzwyczajny tryb uchylania decyzji ostatecznych, a stanowiące wyłom w zasadzie trwałości decyzji określonej w art. 16 K.p.a., nie mogą podlegać wykładni rozszerzającej. Granica postępowania w sprawie wznowienia postępowania była wyznaczona zakresem sprawy administracyjnej rozstrzygniętej decyzją ostateczną. Celem wznowionego postępowania było ustalenie, czy postępowanie zwykłe było dotknięte określonymi wadami i usunięcie ewentualnych wadliwości zakończonego postępowania zwykłego, ustalenie czy i w jakim zakresie wadliwość postępowania zwykłego wpłynęła na byt prawny decyzji ostatecznej, wydanej w postępowaniu zwykłym oraz w razie stwierdzenia określonej wadliwości decyzji dotychczasowej, doprowadzenie do jej uchylenia i wydania nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy albo stwierdzenie, że decyzja dotychczasowa wydana została z określonym naruszeniem prawa (art. 151 § 1 pkt 1 i 2 oraz art. 151 §2 K.p.a.). Kolejnym argumentem przemawiającym za odmową stwierdzenia nieważności decyzji dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ z dnia 30 września 2004 r. był fakt, iż przedmiotowa sprawa została wnikliwie wyjaśniona przez organ I instancji, w zakresie podlegania przez skarżącego obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej jako twórca plastyk, nie była dotknięta wadą wymienioną w art. 156 § 1 K.p.a. i zapadła bez naruszenia prawa materialnego oraz przepisów postępowania administracyjnego, które miałoby wpływ na wynik sprawy i w związku z tym brak jest podstaw do stwierdzenia jej nieważności. Działalność gospodarcza jest działalnością, z którą związana jest konieczność ponoszenia przez przedsiębiorcę ryzyka gospodarczego. Zatem przedsiębiorca rozpoczynający działalność powinien liczyć się z takim ryzykiem obejmującym okresy faktycznego przestoju w wykonywaniu działalności, czy to z powodu braku płynności finansowej, czy też na przykład z powodu choroby przedsiębiorcy. Powyższe potwierdziło stanowisko NSA w Warszawie zaprezentowane w wyroku z dnia 29 maja 2007 r., sygn. akt II GSK 28/07, zgodnie z którym przerwa w prowadzeniu pozarolniczej działalności spowodowana stanem zdrowia (chorobą) nie może być traktowana na równi z zaprzestaniem wykonywania tej działalności. Okres faktycznego przestoju w wykonywaniu działalności z powodu choroby (z uwagi na stan zdrowia) stanowi element ryzyka, z którym powinien liczyć się każdy podejmujący tego typu działalność. Reasumując, w ocenie Prezesa NFZ, nie można uznać, iż decyzja z dnia [...] września 2004 r. dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ została wydana z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. W tym stanie rzeczy odmowa stwierdzenia przez Prezesa NFZ nieważności decyzji nr [...] wydanej przez dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ w dniu [...]września 2004 r. była uzasadniona. Skargę na powyższą decyzję Prezesa NFZ złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie p. E. W., zarzucając zaskarżonej decyzji: I. Naruszenie prawa materialnego, tj.: a) art. 8 pkt 1 lit c ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym, obowiązującej do dnia 2 kwietnia 2003 r. oraz art. 9 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia obowiązującej do 30 września 2004 r. - poprzez błędne przyjęcie, że skarżący podlegał obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej jako artysta plastyk; b) art. 8 ust. 6 pkt. 2 oraz art. 8 ust. 9 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - poprzez błędne przyjęcie podstawy prawnej ustalenia prowadzenia przez skarżącego pozarolniczej działalności gospodarczej, a w związku z tym objęcie skarżącego obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego. II. Naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, które to uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 K.p.a. poprzez: - niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, - załatwienie sprawy bez uwzględnienia słusznego interesu skarżącego, - nieustosunkowanie się do wszystkich zarzutów skarżącego i nie podanie przyczyn, z powodu których argumentom skarżącego odmówiono wiarygodności. III. Naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. poprzez niezastosowanie tego przepisu w przedmiotowej sprawie i uznanie, że decyzja dyrektora [...] Oddziału Narodowego NFZ z dnia [...] września 2004 r., nr [...] o objęciu skarżącego obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego została wydana z uwzględnieniem podstawy prawnej. Mając na uwadze powyższe zarzuty pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji jako naruszającej prawo, a także zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania. Przechodząc się do zarzutów naruszenia prawa materialnego pełnomocnik skarżącego wskazał przede wszystkim na naruszenie art. 8 pkt 1 lit c ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym obowiązującej do 2 kwietnia 2003 r., który został powołany w uzasadnieniu skarżonej decyzji, a który odnosił się do spornego okresu objętego ww. decyzją z dnia [...] września 2004 r. Powyższy przepis stanowił, iż osoby objęte ubezpieczeniem społecznym, które są osobami prowadzącymi pozarolniczą działalność gospodarczą, podlegają obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego, przy czym obowiązek ten powstaje od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do jej zaprzestania. Treść powołanego przepisu jest jednoznaczna, nie budzi wątpliwości interpretacyjnych. Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ (a za nim Prezes NFZ) błędnie uznał, iż skarżący prowadzi pozarolniczą działalność gospodarczą jako twórca-artysta. Organy te nie wzięły pod uwagę treści decyzji ZUS Oddział w [...] z dnia [...].04.1992 r. stanowiącej, że od dnia [...].01.1992 r. skarżący nie podlega ubezpieczeniu społecznemu z tytułu wykonywanej działalności twórczej, uznawanej za pozarolniczą działalność gospodarczą, wobec faktycznego zaprzestania działalności twórczej przez skarżącego. Decyzja z dnia [...].04.1992 r. objęła okres od [...].01.1992 r. do odwołania. Zaznaczyć należy, że poczynając od 1992 r. nie została wydana jakakolwiek inna decyzja ZUS, która stanowiłaby podstawę do objęcia skarżącego obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym. Nie można zgodzić się, ze stwierdzeniem Prezesa NFZ, iż zarówno w orzecznictwie jak i w praktyce istnieją różnice interpretacyjne dotyczące pojęcia "zaprzestania wykonywania działalności gospodarczej". Analiza orzecznictwa dotyczącego przywołanej materii również nie wskazuje na zmianę jednolitej linii interpretacyjnej, która miała nastąpić dopiero po wydaniu decyzji dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ, tj. po [...] kwietnia 2004 r. Przegląd orzeczeń Sądu Najwyższego prowadzi do jednoznacznej wykładni pojęcia - "zaprzestanie działalności gospodarczej". W uzasadnieniu wyroku z dnia 11 stycznia 2005 r., I UK 105/04 Sąd Najwyższy stwierdził, że tylko w przypadku jednoczesnego zgłoszenia w ZUS zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej i zaistnienia rzeczywistej przerwy w prowadzeniu tej działalności ustaje obowiązek ubezpieczenia. Zatem decydujące znaczenie dla obowiązku ubezpieczenia ma ustalenie, czy w okresie zgłaszanych przerw w działalności gospodarczej, działalność ta uległa faktycznemu zaprzestaniu. Także w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 25 listopada 2005 r., I UK 80/05, wywiedziono, że zgłoszenie faktycznego zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej tylko w ZUS może prowadzić do ustania obowiązku ubezpieczenia w przypadku rzeczywistego zaistnienia przerwy w prowadzeniu tej działalności i powołano się na podobne stanowisko wyrażone w wyrokach Sądu Najwyższego z dnia 31 marca 2000 r., II UKN 457/99, z dnia 3 kwietnia 2003 r., II UK 221/02, i z dnia 10 grudnia 1997 r., II UKN 392/97, oraz wyrok SA w Warszawie z dnia 4 września 2003 r., III AUa 445/02. Zgłoszenie przez skarżącego w ZUS faktycznego zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej doprowadziło więc do ustania podległości obowiązkowym ubezpieczeniom z tego tytułu. Zaistniała bowiem rzeczywista, trwała przerwa w prowadzeniu tej działalności. Po wydaniu powołanej powyżej decyzji ZUS Oddział w [...] z dnia [...].04.1992 r., skarżący jedynie sporadycznie, incydentalnie wykonywał prace malarskie w oparciu o umowę o dzieło. Istotnym jest, że umowy te miały charakter jednorazowy, a ich celem było wykonanie zindywidualizowanego dzieła, jego wydanie zamawiającemu oraz otrzymanie wynagrodzenia najczęściej w formie zapłaty określonej kwoty pieniężnej. Zasadniczo odmienny charakter ma prowadzenie działalności gospodarczej, której wykonywanie przypisane zostało skarżącemu. W tym miejscu wypada powołać uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 6 grudnia 1991 r. (III CZP 117/91, OSP 1992, z. 11-12, poz. 235), w której wyraźnie sformułowano cechy działalności gospodarczej: a) zawodowy (zatem nie amatorski, nie okazjonalny) charakter działalności; b) podporządkowanie się zasadom racjonalnego gospodarowania (regułom opłacalności i zysku); c) powtarzalność działań (standaryzacja transakcji, seryjność produkcji, stała współpraca); d) uczestnictwo w obrocie gospodarczym. Wyżej wymienione przez SN elementy działalności gospodarczej potwierdził także NSA w wyroku z dnia 4 lutego 2000 r. (I SA/Lu 1518/98, niepubl.). Wskazując na dalsze naruszenia prawa materialnego, uzasadniające uchylenie zaskarżonej decyzji, skarżący podniósł naruszenie art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia, obowiązującej do dnia 01.10.2004 r. i także odnoszącej się do spornego okresu. Przytoczony przepis zawiera krąg osób podlegających obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego. Nie wymienia on w swej dyspozycji podmiotów wykonujących umowy o dzieło. Umowa o dzieło nie stanowi samoistnego tytułu do podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu. Osoba wykonująca tylko umowę o dzieło może przystąpić do ubezpieczenia zdrowotnego dobrowolnie, w oparciu o art. 9 ustawy cytowanej. W ocenie strony skarżącej, Prezes NFZ błędnie wskazał podstawę prawną - w postaci art. 8 ust. 6 pkt. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - w przedmiocie ustalenia prowadzenia przez skarżącego pozarolniczej działalności gospodarczej, a w związku z tym objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego. Zgodnie z art. 1 powyższej ustawy, system ubezpieczenia społecznego nie obejmuje ubezpieczenia zdrowotnego. Ustawa o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym samodzielnie określa zakres ubezpieczenia zdrowotnego, wskazując jednocześnie odrębne zasady dotyczące obowiązkowego i dobrowolnego ubezpieczenia zdrowotnego (art. 8 i art. 9 ustawy), niezależnie od zasad dotyczących obowiązkowego i dobrowolnego ubezpieczenia społecznego, wynikających z przepisów prawa ubezpieczeń społecznych. Istotnym jest, że zarówno dyspozycja art. 9 ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia (obowiązującej do dnia 01.10.2004 r.), jak i dyspozycja art. 8 ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym (obowiązującej do 01.04.2003 r.) nie wspomina o twórcach dzieła jako o podmiotach podlegających obligatoryjnemu ubezpieczeniu zdrowotnemu. Również skarżący nie mógł być objęty obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym jako osoba prowadząca działalność gospodarczą jako twórca-artysta, jak bowiem wskazano wyżej, działalności takiej zaprzestał od 1.01.1992 r. Należy podkreślić, że Prezes NFZ nie odniósł się do przedmiotowego zarzutu naruszenia prawa materialnego pomimo sformułowania go we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia [...].07.2010 r. W tym miejscu podnieść należy, że organ administracji, który w ogóle nie ustosunkowuje się do twierdzeń uważanych przez stronę za istotne dla sposobu załatwienia sprawy, uchybia swym obowiązkom wynikającym z art. 8 i 11 K.p.a. (vide wyrok NSA z dnia 6 sierpnia 1984 r., II SA 742/84, ONSA 1984, nr 2, poz. 67). Odnosząc się do naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, które to uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik przedmiotowej sprawy, skarżący wskazać także na naruszenie art. 77 § 1 K.p.a. oraz art. 80 K.p.a. W odpowiedzi na skargę Prezes NFZ wniósł o oddalenie skargi, powtarzając w zasadzie argumentację podniesioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.– Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.; zwaną dalej p.p.s.a.). Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że zasługuje ona na uwzględnienie. Przedmiotem rozpoznania przez Sąd była skarga na decyzję nr [...] Prezesa NFZ z dnia [...] sierpnia 2010 r., którą po rozpatrzeniu wniosku wniesionego przez p. E. W. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją nr [...] Prezesa NFZ z dnia [...] czerwca 2010 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ z dnia [...] września 2004 r. w sprawie ustalenia, iż p. E. W. był objęty obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej jako twórca plastyk w określonych okresach (między [...] stycznia 1999 r. a [...] kwietnia 2004 r.). Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, a w szczególności art. 8 pkt 1 lit c ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym, obowiązującej do dnia 2 kwietnia 2003 r. oraz art. 9 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia obowiązującej do 30 września 2004 r. - poprzez błędne przyjęcie, że skarżący podlegał obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej jako artysta plastyk, a także art. 8 ust. 6 pkt. 2 oraz art. 8 ust. 9 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - poprzez błędne przyjęcie podstawy prawnej ustalenia prowadzenia przez skarżącego pozarolniczej działalności gospodarczej, a w związku z tym objęcie skarżącego obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego. Nadto skarżący zarzucił, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, które to uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 K.p.a. poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, załatwienie sprawy bez uwzględnienia słusznego interesu skarżącego, nieustosunkowanie się do wszystkich zarzutów skarżącego i nie podanie przyczyn, z powodu których argumentom skarżącego odmówiono wiarygodności, a także art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. poprzez niezastosowanie tego przepisu w przedmiotowej sprawie i uznanie, że decyzja dyrektora [...] Oddziału Narodowego NFZ z dnia [...] września 2004 r., nr [...] o objęciu skarżącego obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego została wydana na właściwej podstawie prawnej. W rozpatrywanej sprawie skarżący, po bezskutecznym wyczerpaniu jednego z trybów kontroli postępowania administracyjnego, tzn. wznowienia postępowania, podjął próbę wzruszenia decyzji Prezesa NFZ, utrzymującej w mocy ostateczną decyzję dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ z dnia [...] września 2004 r. w sprawie ustalenia, iż p. E. W. był objęty obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej jako twórca plastyk w określonych okresach – w trybie stwierdzenia nieważności, na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Skarżący uważa, że przepis ten nie znalazł w sprawie – niezasadnie – zastosowania, natomiast w ocenie organu orzekającego w rozpatrywanej sprawie nie wystąpiły przesłanki zastosowana tego przepisu, enumeratywnie w nim określone. W ocenie Sądu, podstawowym problemem w sprawie jest bezsporne i nie budzące wątpliwości ustalenie stanu faktycznego, pozwalającego na stwierdzenie, czy skarżący w określonych okresach (między 1 stycznia 1999 r. a 30 kwietnia 2004 r.) podlegał obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego. Według skarżącego, którego ocenę podzielają organu NFZ, posiada on, wydaną na podstawie rozporządzenia Ministra Kultury i Sztuki z dnia 9 marca 1999 r. w sprawie powołania Komisji do Spraw Zaopatrzenia Emerytalnego Twórców oraz szczegółowego określenia jej zadań, składu i trybu działania (Dz. U. Nr 27, poz. 250), decyzję nr 28978/70/90 Komisji do Spraw Zaopatrzenia Emerytalnego Twórców przy Ministerstwie Kultury i Sztuki z dnia 1 lutego 1990 r., w której stwierdzono, iż od 15 czerwca 1986 r. rozpoczął on działalność twórczą jako plastyk. Data początkowa rozpoczęcia tej działalności nie ma w rozpatrywanej sprawie znaczenia. Natomiast, według skarżącego, wobec wydania przez ZUS Oddział w [...] decyzji z dnia [...] kwietnia 1992 r., nie podlega on ubezpieczeniom zarówno społecznym, jak i ubezpieczeniu zdrowotnemu, z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej jako twórca plastyk. W ocenie skarżącego, organy orzekające w sprawie nie wzięły pod uwagę treści wspomnianej decyzji, zgodnie z którą skarżący (od daty wspomnianej decyzji) nie podlega ubezpieczeniu społecznemu z tytułu wykonywanej działalności twórczej, uznawanej za pozarolniczą działalność gospodarczą, wobec faktycznego zaprzestania działalności twórczej przez skarżącego. Decyzja z dnia [...] kwietnia 1992 r. objęła okres od [...].01.1992 r. do odwołania; od tego czasu nie została wydana jakakolwiek inna decyzja ZUS, która stanowiłaby podstawę do objęcia skarżącego obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym. Skarżący podnosi przy tym, że przyjęta przez organy orzekające w sprawie wykładnia art. 8 pkt 1 lit c ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym oraz art. 9 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia, a także art. 8 ust. 6 pkt. 2 oraz art. 8 ust. 9 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych jest błędna. Jednocześnie skarżący podniósł, że dokonał we właściwej jednostce ZUS zawiadomienia o zaprzestaniu działalności gospodarczej i wobec faktycznej, trwałej przerwy w prowadzeniu tej działalności obowiązki ubezpieczeniowe z tego tytułu wygasły. Na poparcie tego twierdzenia skarżący odwołał się do powołanych wyżej orzeczeń sądowych. Oczywiście, organy orzekające w sprawie interpretują powołane wyżej przepisy odpowiednich ustaw w sposób zdecydowanie odmienny wywodząc, że zgłoszone przez skarżącego przerwy w działalności gospodarczej jako artysty plastyka nie miały wpływu (mimo prowadzenia tej działalności na podstawie umów o dzieło) na sam fakt prowadzenia tej działalności, i skarżący powinien być w określonych wyżej okresach objęty ubezpieczeniem zdrowotnym. Nie ulega wątpliwości, że samo usytuowanie sporu w rozpatrywanej sprawie w płaszczyźnie interpretacji odnoszących się do niej przepisów prawnych w zasadzie wyklucza możliwość stwierdzenia nieważności podjętej w tej sprawie decyzji administracyjnych. Należy jednak zauważyć, że skarżący podnosi wobec zaskarżonej decyzji szereg zarzutów procesowych, sprowadzających się do niedokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, załatwienie sprawy bez uwzględnienia słusznego interesu skarżącego, nieustosunkowania się do wszystkich zarzutów skarżącego i nie podanie przyczyn, z powodu których argumentom skarżącego odmówiono wiarygodności. Sąd podziela te zarzuty i uważa, że sprawa nie została dostatecznie wyjaśniona zarówno w warstwie faktycznej, jak i prawnej. W szczególności Sąd nie został istotnie przekonany dlaczego te a nie inne okresy objęto zaskarżonymi decyzjami, czy skarżący rzeczywiście składał do ZUS odpowiednie oświadczenia, w jakim stanie prawnym to miało miejsce, itp. Sąd zwraca poza tym uwagę, że sprawa o wznowienie postępowania była mimo wszystko inna sprawą niż sprawa o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.) orzekł jak w sentencji wyroku. Na podstawie art. 152 powołanej ustawy orzeczono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 powołanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.