I SA/Lu 841/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Kwiatek, Sędziowie WSA Halina Chitrosz,, NSA Irena Szarewicz-Iwaniuk (sprawozdawca), Protokolant Asystent sędziego Anna Strzelec, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 16 lutego 2011 r. sprawy ze skargi S. S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego - oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem, Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wydanego po rozpatrzeniu zażalenia S. S. w sprawie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu swojego postanowienia Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, iż decyzją z dnia [...] listopada 2005r. nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział orzekł o odpowiedzialności S. S. za zobowiązania firmy "A" Sp. z o.o. z tytułu składek na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych, Fundusz Ubezpieczenia Zdrowotnego oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych wraz z odsetkami za zwłokę za okres od października 2003r. do listopada 2004r., a decyzja ta doręczona została w dniu 10 listopada 2005r. Wobec nieuregulowania należności wierzyciel wystawił tytuły wykonawcze z dnia 24 lutego 2010r. o nr [...] do [...], którymi objęto zaległości od października do listopada 2003r. oraz od czerwca do listopada 2004r. Na ich podstawie w dniu 24 lutego 2010r. organ egzekucyjny dokonał zajęcia prawa majątkowego stanowiącego świadczenie z zaopatrzenia emerytalnego oraz ubezpieczenia społecznego W ZUS Oddział. Odpisy zawiadomień o zajęciu wraz z odpisami tytułów wykonawczych doręczono zobowiązanemu w dniu 8 marca 2010r. Pismem z dnia 30 kwietnia 2010r., powołując się na art. 59 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zw. z art. 59 § 1 pkt 9 i art. 118 Ordynacji podatkowej oraz w zw. z art. 31 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych zobowiązany wniósł o umorzenie postępowania egzekucyjnego z uwagi na przedawnienie zobowiązania wynikającego z decyzji o przeniesieniu odpowiedzialności. Dyrektor Oddziału ZUS odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego. Na to postanowienie zobowiązany złożył zażalenie, w którym wnosił o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zarzucał naruszenie art. 118 § 2 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 31 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Podnosił okoliczności mające - jego zdaniem - wpływ na brak jego odpowiedzialności jako osoby trzeciej za zaległości składkowe "A" Sp. z o.o., które to okoliczności nie zostały wzięte pod uwagę przez Sąd Okręgowy i Apelacyjny. Dyrektor Izby Skarbowej rozpatrując sprawę w wyniku wniesionego zażalenia wskazał na treść art. 59 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz podniósł, iż od 1 stycznia 2003r. obowiązuje art. 24 ust. 5b i d wprowadzony do ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych przez art. 1a pkt 9 lit b ustawy z dnia 18 grudnia 2001r. o zmianie systemu ubezpieczeń społecznych oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. nr 24, poz.2074). W myśl art. 24 ust. 5d ustawy przedawnienie należności z tytułu składek wynikających z decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej lub następcy prawnego następuje po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym decyzja została wydana. Mimo że art. 118 § 2 Ordynacji podatkowej nie został usunięty z art. 31 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych i ustawa z dnia 18 grudnia 2002r. nie zawiera przepisów intertemporalnych, jednak w myśl art. 31 ustawy, przepisy Ordynacji podatkowej mają wyłącznie odpowiednie zastosowanie do należności z tytułu składek ZUS i tylko w zakresie wskazanym w art. 31 i 32 ustawy systemowej. Uprawnia to do przyjęcia, iż art.24d ust. 5 ustawy stanowi samodzielną, wyczerpującą regulację dotyczącą przedawnienia należności z tytułu składek przeniesionych na osobę trzecią. Skoro po wejściu w życie ww. przepisu orzeczono o odpowiedzialności zobowiązanego za zobowiązania Spółki "A" z tytułu składek ZUS, to do zobowiązań wynikających z tej decyzji należy stosować ww. przepis, wydłużający termin przedawnienia. Ponadto bieg 5 letniego terminu przedawnienia zobowiązań wynikających z decyzji z dnia 7 listopada 2005r. został zawieszony w dniu 8 marca 2010r., kiedy doręczono zobowiązanemu odpisy tytułów wykonawczych i zawiadomiono go o dokonaniu czynności egzekucyjnych. Ustalenie, że egzekwowane należności nie uległy przedawnieniu czyni bezzasadnym żądanie umorzenia egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Końcowo organ zaznaczył, iż argumentacja dotycząca braku wpływu na czynności Spółki "A" oraz zarzuty co do opieszałości działania wierzyciela wykraczają poza zakres oceny w niniejszym postępowaniu. W skardze (nazwanej odwołaniem) na to postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego S. S. reprezentowany przez pełnomocnika – radcę prawnego zarzucał wydanie tego postanowienia z obrazą art. 118 § 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 31 ustawy o świadczeniach z ubezpieczeń społecznych i art. 59 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, "gdyż obowiązek zapłacenie żądanych składek wygasł z innego powodu, tj. z powodu 3 letniego okresu przedawnienia w warunkach szczegółowo opisanych w zażaleniu" i na tej podstawie wnosił o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia "co automatycznie skutkuje uchyleniem postanowienia Dyrektora Oddziału ZUS z dnia [...]. Podnosił, iż zarówno art. 24d ust. 5 , jak i art. 31 ustawy systemowej weszły w życie tego samego dnia "to zachodzi nie dająca się usunąć kolizja, którą można określić jako błąd legislacyjny, jego skutków nie można przerzucać na podatników lub osoby trzecie". Zatem należy każdorazowo stosować korzystniejszą ustawę dla podatnika zobowiązanego do uiszczenia należności publicznoprawnych. Podkreślał, że stan faktyczny i prawny zaistnienia zobowiązań podatkowych skarżącego znajduje się w całym szeregu pism, w tym zwłaszcza w kasacji skarżącego złożonej w sprawie [...] do Sądu Najwyższego. Okoliczności tam wywiedzione świadczą jednoznacznie, że "winien on, jako dosłownie bezbronna ofiara niewątpliwie wysoce zyskownych działań innych osób, wówczas i obecnie niepomiernie bardziej materialnie uposażonych, na decyzje których nie miał żadnego wpływu, w pełni skorzystać z zasady korzystności 3 letniego okresu przedawnienia". W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wnosił o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest bezzasadna, bowiem zaskarżone postanowienie prawa nie narusza. Przedmiotem sporu między stronami jest kwestia przedawnienia zobowiązań składkowych ZUS wynikających z decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] listopada 2005r. o odpowiedzialności S. S. za zobowiązania "A" Sp. z o.o. z tytułu składek na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych, Fundusz Ubezpieczenia Zdrowotnego oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych wraz z odsetkami za zwłokę za okres od października 2003r. do listopada 2004r. Decyzja ta doręczona została stronie w dniu 10 listopada 2005r. Na podstawie wystawionych tytułów wykonawczych, obejmujących należności wynikające z ww. decyzji, dokonano zajęcia prawa majątkowego stanowiącego świadczenie z zaopatrzenia emerytalnego oraz ubezpieczenia społecznego w ZUS, a zawiadomienia doręczono skarżącemu w dniu 8 marca 2010r. Okoliczności te są bezsporne. Zarzut naruszenia art. 118 §1 ordynacji podatkowej jest niezrozumiały, jako że przepis ten nie mógł mieć w niniejszej sprawie zastosowania ze względu na przedmiot rozstrzygnięcia. Odnosząc się zaś do podniesionego przez pełnomocnika skarżącego zarzutu przedawnienia obowiązku objętego tytułami wykonawczymi należy stwierdzić, iż zgodnie z treścią art. 24 ust. 5d ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn. Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 ze zm.) już obowiązującego w chwili wydania decyzji orzekającej o odpowiedzialności skarżącego jako osoby trzeciej, przedawnienie należności z tytułu składek wynikających z decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej lub następcy prawnego następuje po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym decyzja została wydana. Przy czym art. 31 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, nakazuje do należności z tytułu składek odpowiednio stosować m. in. art. 118 § 1 i 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa. Zgodnie z art. 118 § 1 tej ustawy nie można wydać decyzji o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej, jeżeli od końca roku kalendarzowego, w którym powstała zaległość podatkowa, upłynęło 5 lat. Zgodnie z § 2 tego artykułu, przedawnienie zobowiązania wynikającego z decyzji, o której mowa w § 1, następuje po upływie 3 lat od końca roku kalendarzowego, w którym została doręczona decyzja o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej. Przepisy art. 70 § 2 pkt 1 § 3 i 4 stosuje się odpowiednio, z tym, że termin biegu przedawnienia po jego przerwaniu wynosi 3 lata. W tym miejscu należy jednak zauważyć, iż "odpowiednie stosowanie" przepisów ma miejsce w sprawach nie uregulowanych inaczej. Skoro ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych posiada samodzielną regulację terminu przedawnienia obowiązków takich, jak w wypadku skarżącego - art. 24 ust. 5d, nie ma podstaw do korzystania z regulacji w tym zakresie zawartych w innej ustawie. Przepis ten ma zastosowanie do ustalonego stanu faktycznego wprost, bowiem tak zaległość składkowa jak i decyzja o przeniesieniu odpowiedzialności na skarżącego jako osobę trzecią wydana została po dniu 1 stycznia 2003r. Art. 24 ust 5d ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, obowiązujący od 1 stycznia 2003 r. oraz art. 118 § 2 zdanie pierwsze Ordynacji podatkowej regulują w odmienny sposób i w odniesieniu do różnych zobowiązań tę samą kwestię; przedawnienia zobowiązania wynikającego z decyzji orzekającej o odpowiedzialności osoby trzeciej za zobowiązania innego podmiotu. Inny jest termin przedawnienia (odpowiednio – 5 i 3 lata ) oraz początek biegu terminu ( koniec roku, w którym decyzja została wydana w odniesieniu do należności z tytułu składek) a inny przy odpowiedzialności podatkowej, (w którym została doręczona). Są to dwie różne regulacje prawne. Stąd też "odpowiednie" stosowanie do należności z tytułu składek art. 118 Ordynacji podatkowej dopuszczalne jest tylko wówczas, gdy nie ma odpowiedniej regulacji prawnej w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych. Wobec powyższego w zakresie objętym dyspozycją § 2 tego artykułu odpowiednie zastosowanie będzie miało tylko zdanie drugie (przerwanie biegu przedawnienia). Jeśli chodzi o termin przedawnienia i jego bieg zastosowanie ma art. 24 ust. 5d ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (por. wyrok NSA z dnia 12 maja 2010 r. II FSK 8/09 (publ. w bazie internetowej NSA: http://cbois.nsa.gov.pl/), który to pogląd Sąd orzekający w niniejszej sprawie w całości podziela. Ocena dokonana zaskarżonym postanowieniem, iż termin przedawnienia zobowiązania wynikającego z decyzji orzekającej o odpowiedzialności skarżącego z tytułu składek nie upłynął, wobec czego brak było podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego prawa nie narusza. Podnieść tylko na marginesie wypada, że w obowiązującym stanie prawnym nie istnieje ustawa "o świadczeniach z ubezpieczeń społecznych", zaś okoliczności związane z odpowiedzialnością skarżącego jako osoby trzeciej za zaległe składki "A" Sp. z o.o. nie należały do okoliczności faktycznych niniejszej sprawy. Z tych względów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) należało orzec jak w sentencji.