VII SA/Wa 1459/09
WyrokWSA w Warszawie2009-11-19
Skład orzekający: Leszek Kamiński, Jolanta Augustyniak – Pęczkowska, Jarosław Stopczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organizacja społeczna może brać udział w postępowaniu administracyjnym na prawach strony bez wydania postanowienia o dopuszczeniu do udziału, jeśli jej cele statutowe nie uzasadniają udziału w sprawie dotyczącej innej osoby?Ratio decidendi
Organizacja społeczna może uczestniczyć w postępowaniu administracyjnym na prawach strony tylko wtedy, gdy postępowanie dotyczy praw i obowiązków innej osoby, jest to uzasadnione celami statutowymi organizacji oraz przemawia za tym interes społeczny. W przypadku braku merytorycznego powiązania celów statutowych organizacji z przedmiotem postępowania, udział organizacji nie jest uzasadniony, a organ ma obowiązek umorzyć postępowanie odwoławcze na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa.Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego umorzył postępowanie odwoławcze dotyczące montażu anten i urządzeń stacji bazowej telefonii komórkowej na dachu budynku mieszkalnego. Stowarzyszenie społeczne, którego cele statutowe obejmują ochronę przed promieniowaniem elektromagnetycznym, odwołało się od decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, który umorzył postępowanie odwoławcze z powodu braku spełnienia przesłanek udziału organizacji w postępowaniu.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kamiński, , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak – Pęczkowska (spr.), Sędzia WSA Jarosław Stopczyński, Protokolant Katarzyna Zychora, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 listopada 2009 r. sprawy ze skargi O. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w ramach nadzoru budowlanego skargę oddala
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] decyzją z dnia [...] ([...]), na podstawie art. 104 i 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. -Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 - ze zm.), dalej zwanej, kpa, w zw. z art. 51 oraz 83 ust 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.), dalej zwanej Prawem budowlanym, po rozpatrzeniu sprawy dotyczącej montażu anten i urządzeń stacji bazowej telefonii komórkowej [...] na dachu budynku mieszkalnego przy ul. [...] w W. przez P. oraz wpływu wykonanych robót budowlanych na stan techniczny ww. budynku - umorzył postępowanie w ramach nadzoru budowlanego.
Od powyższej decyzji odwołało się Stowarzyszenie [...].
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] (nr [...]), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa - umorzył postępowanie odwoławcze stwierdzając, że dopuszczenie organizacji społecznej do postępowania uzależnione jest od spełnienia przesłanek określonych w art. 31 § 1 kpa, a więc gdy jest uzasadnione jej celami statutowymi i gdy przemawia za tym interes społeczny. Organ wyjaśnił, że w rozpatrywanej sprawie nie zostało wydane postanowienie o dopuszczeniu ww. Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu, a wydania takiego postanowienia nie można dorozumiewać poprzez fakt doręczania pism i rozstrzygnięć.
Nadto, Stowarzyszenie nie spełnia przesłanek określonych w art. 31 § 1 kpa., gdyż postępowanie dotyczy wpływu montażu anten i urządzeń stacji bazowej telefonii komórkowej na stan techniczny ww. budynku, a wśród celów statutowych Stowarzyszenia nie ma takiego, który uzasadniałby jego udział w niniejszym postępowaniu.
Skargę na tą decyzję złożyło Stowarzyszenie zarzucając naruszenie art. 31 i 138 § 1 pkt 3 kpa i wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Stowarzyszenie powołało się na orzecznictwo sądów administracyjnych dowodząc, że w sytuacji gdy organ nie wydał postanowienia z art. 31 § 2 kpa o dopuszczeniu do udziału w postępowaniu organizacji społecznej, ale przyjmował składane przez organizację oświadczenia oraz doręczał decyzje i postanowienia, to fakty te należy uznać, jako dopuszczenie organizacji społecznej do udziału w postępowaniu.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o odrzucenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu.
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
Wskazać bowiem trzeba, że zgodnie z art. 31 § 1 kpa organizacja społeczna może brać udział w postępowaniu administracyjnym na prawach strony, jeżeli spełnione są łącznie następujące przesłanki: a) postępowanie administracyjne nie dotyczy praw i obowiązków organizacji społecznej, lecz praw i obowiązków "innej osoby", czyli strony (stron) tego postępowania, b) jest to uzasadnione celami statutowymi organizacji społecznej, c) przemawia za tym interes społeczny.
W związku z powyższym inicjatywa organizacji społecznej we wszczęciu z urzędu bądź przystąpieniu do toczącego się postępowania, musi być uzasadniona jej celami statutowymi. Innymi słowy musi istnieć merytoryczne powiązanie przedmiotu postępowania administracyjnego z celami i zakresem działania organizacji społecznej. Istotne jest przy tym, że cel statutowy powinien w sposób ścisły łączyć się z przedmiotem postępowania administracyjnego, czy to ze względu na czynności
postępowania, czy też ze względu na jego wynik (patrz J. Borkowski, B, Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, s. 258).
Dodać przy tym należy, że statut organizacji społecznej co do jego celów nie może być interpretowany rozszerzająco, zważywszy iż udział takiej organizacji w postępowaniu na prawach strony stanowi wyjątek od zasady, iż mogą w nim uczestniczyć wyłącznie podmioty mające w tym interes prawny, a przyznanie uprawnień strony dodatkowemu podmiotowi ma istotny wpływ na zakres praw i obowiązków faktycznych stron postępowania (patrz wyrok WSA z 24 kwietnia 2006r., sygn. akt IV SA/Wa 1399/05, LEX nr 204948).
Organ administracyjny obowiązany jest zatem ustalić z urzędu, czy cele określone w statucie organizacji społecznej, występującej ze stosownym wnioskiem uzasadniają jej udział w postępowaniu dotyczącym innej osoby.
Z akt niniejszej sprawy wynika, że przedmiotowe postępowanie toczyło się przed organami nadzoru budowlanego w zakresie wpływu na stan techniczny budynku przy ul. [...] w W., jaki miały roboty budowlane prowadzone przy montażu anten i urządzeń stacji bazowej telefonii komórkowej [...].
Natomiast w § 7 (Rozdział II) Statutu skarżącego wskazano, że do jego celów statutowych należy ochrona ludzi i środowiska przed promieniowaniem elektromagnetycznym od źródeł technicznych, a także ochrona od innych zagrożeń środowiska naturalnego w tym: przeciwdziałanie zagrożeniom ze strony urządzeń emitujących do środowiska szkodliwe substancje i pola elektromagnetyczne; przeciwdziałanie budowie i użytkowaniu urządzeń emitujących promieniowanie elektromagnetyczne, jeśli nie istnieją niezbite dowody nieszkodliwości promieniowania.
W ocenie Sądu, tak sformułowany zapis statutu nie uzasadnia udziału skarżącego Stowarzyszenia w postępowaniu nadzorczym toczącym się w zakresie wpływu robót budowlanych, wykonywanych przy montażu ww. stacji bazowej telefonii komórkowej, na dach i konstrukcję ww. budynku. Nie dotyczy bowiem, ani przeciwdziałania budowie tejże stacji, gdyż ten etap postępowania został już zakończony, ani tym bardziej jej użytkowania, skoro stacja ta nie została jeszcze uruchomiona.
W orzecznictwie utrwalony jest pogląd, że jeżeli między celami statutowymi organizacji społecznej a materialnoprawnym przedmiotem sprawy nie istnieje prawny
związek w tym znaczeniu, że cele statutowe tej organizacji mogą mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia sprawy, to zachodzi brak interesu statutowego organizacji do udziału w postępowaniu administracyjnym dotyczącym sprawy innej osoby na podstawie art. 31 § 1 pkt 2 kpa (patrz wyrok NSA W-wa z 8 maja 2008r. sygn. akt I OSK 743/07, LEX nr 421384).
W związku z powyższym, należało podzielić stanowisko [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego o konieczności umorzenia, na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa, postępowanie odwoławczego w niniejszej sprawie.
Na koniec wskazać trzeba - że wprawdzie Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie nie podziela stanowiska orzecznictwa wskazującego, że tylko ostateczne postanowienie o wszczęciu z urzędu bądź dopuszczeniu organizacji społecznej do toczącego się postępowania uprawnia organizację społeczną, do udziału w postępowaniu - nie zmienia to jednaj faktu, że w świetle przedstawionej argumentacji skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło