I GSK 1017/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący : sędzia NSA Joanna Sieńczyło - Chlabicz po rozpoznaniu w dniu 6 sierpnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi [...] o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 marca 2013 r., sygn. akt I GSK 902/11 ze skargi kasacyjnej [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 3 marca 2011 r. sygn. akt I SA/Ke 63/11 w sprawie ze skargi [...] na decyzje Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego postanawia: odrzucić skargę o wznowienie postępowania. Wyrokiem z dnia 14 marca 2013 r., sygn. akt I GSK 902/11 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 3 marca 2011 r., sygn. akt I SA/Ke 63/11 w sprawie ze skargi [...] na decyzje Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] listopada 2010 r. w przedmiocie podatku akcyzowego. Pismem z dnia 20 maja 2015 r. [...] (dalej: skarżący) - na podstawie art. 270, art. 272 § 1 i 2, art. 275 i art. 279 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.) wniósł o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego zakończonego ww. wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 marca 2013 r. oraz jego zmianę poprzez uchylenie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 3 marca 2011 r. oraz zasądzenie kosztów postępowania. Powołując się na art. 272 § 1 p.p.s.a., jako podstawę uzasadniającą żądanie wznowienie postępowania - skarżący wskazał na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 lutego 2015 r., sygn. akt SK 14/12, w którym Trybunał orzekł, że: - § 6 ust. 5 w związku z § 5 pkt 1, w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2003 r., oraz z § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002 r. w sprawie podatku akcyzowego (Dz. U. Nr 27, poz. 269, Nr 98, poz. 885, Nr 125, poz. 1065 i Nr 216, poz. 1829 oraz z 2003 r. Nr 84, poz. 780, Nr 137, poz. 1305, Nr 145, poz. 1407 i Nr 187, poz. 1828; dalej: rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002 r.) w zakresie, w jakim dotyczy przypadków nieświadomego przyjęcia przez sprzedającego oświadczenia o przeznaczeniu nabywanego oleju na cele opałowe zawierającego nieprawdziwe dane, jest niezgodny z art. 64 ust. 1 i 3 w związku z art. 2 oraz art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że Naczelny Sąd Administracyjny oddalając skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 3 marca 2011 r. uznał, iż wady oświadczeń o przeznaczeniu oleju na cele opałowe są równoznaczne z brakiem takich oświadczeń, a tym samym pozbawiają możliwości skorzystania ze stawki akcyzowej właściwej dla olejów opałowych. Skarżący zauważył, że wprawdzie Trybunał Konstytucyjny wydając wyrok z dnia 12 lutego 2015 r. rozpatrywał skargę konstytucyjną dotyczącą rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002 r., zaś stan faktyczny postępowania zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 marca 2013 r. dotyczył rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego (Dz. U. Nr 87, poz. 825 ze zm.; dalej: rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r.), jednakże z uwagi na niezmienność ww. regulacji jest on tożsamy ze stanem faktycznym, który był podstawą wniesienia skargi konstytucyjnej i wydania przez Trybunał Konstytucyjny orzeczenia z dnia 12 lutego 2015 r. Wobec ostatniego z przytoczonych rozporządzeń zachodzi tzw. oczywista niekonstytucyjność, czyli sytuacja, gdy zakwestionowana przez Trybunał Konstytucyjny norma nie uległa zmianom, które mogłyby rzutować na ocenę odmienną od tej, która wyrażona została w zapadłym wyroku. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga o wznowienie postępowania podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 280 § 1 p.p.s.a. sąd na posiedzeniu niejawnym odrzuca skargę o wznowienie postępowania, jeżeli została wniesiona po terminie lub nie opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W niniejszej sprawie w skardze o wznowienie postępowania powołany został, jako jej podstawa art. 272 § 1 p.p.s.a. w powiązaniu z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 lutego 2015 r., sygn. akt SK 14/12 (Dz. U. 2015 r., poz. 235), stwierdzającym niezgodność § 6 ust. 5 w związku z § 5 pkt 1, w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2003 r., oraz z § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002 r. z art. 64 ust. 1 i 3 w związku z art. 2 oraz art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Wyrok ten został ogłoszony w dniu 20 lutego 2015 r. w Dz. U. z 2015 r., poz. 235, zaś skarga o wznowienie została wniesiona w dniu 20 maja 2015 r., a zatem z zachowaniem 3 - miesięcznego terminu określonego w art. 272 § 2 w zw. z art. 83 § 2 p.p.s.a. oraz art. 112 k.c. w zw. z art. 83 § 1 p.p.s.a. Jeżeli chodzi natomiast o drugą przesłankę dopuszczalności skargi o wznowienie postępowania, tj. oparcie jej na ustawowej podstawie wznowienia, to w pierwszym rzędzie podkreślić należy, że z przepisów art. 272 § 1 w zw. z art. 270 p.p.s.a. wynika, że orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego tylko wówczas może być podstawą żądania wznowienia postępowania, jeżeli stwierdza niezgodność przepisu prawa, na podstawie którego zostało wydane prawomocne orzeczenie sądu. Chodzi tu więc o ścisły związek między przepisem uznanym za niezgodny z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, a wydanym orzeczeniem (por. postanowienia NSA z dnia: 18 listopada 2014 r., sygn. akt II OSK 2857/14; 26 czerwca 2006 r., sygn. akt I GSK 241/06). W niniejszej sprawie w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Kielcach, jako sądem pierwszej instancji, jak i przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, jako sądem kasacyjnym, przepis § 6 ust. 5 w związku z § 5 pkt 1, w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2003 r., oraz z § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002 r. - nie był stosowany, gdyż sprawa dotyczyła zobowiązania w podatku akcyzowym za miesiące: czerwiec, lipiec i listopad 2005 r. W tym okresie obowiązywało rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r., które weszło w życie z dniem 1 maja 2004 r. Przy tym w skardze kasacyjnej nie było zarzutu naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach § 6 ust. 5 w związku z § 5 pkt 1 czy § 12 ust 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002 r. Zatem przedmiotem rozpoznania w sprawie rozpatrywanej przez sądy administracyjne obu instancji była prawidłowość zastosowania przez organy administracji norm wynikających z rozporządzenia Ministra Finansów z 2004 r. z dnia 22 kwietnia 2004 r. W doktrynie prezentowany jest pogląd, że w skardze o wznowienie postępowania na podstawie art. 272 p.p.s.a. można powoływać się wyłącznie na niekonstytucyjność przepisu, który był podstawą wydania decyzji i orzeczenia sądu (zob. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. R. Hausera, prof. M. Wierzbowskiego, Warszawa: Wydawnictwo C.H. Beck 2011, s. 889). Nie jest wystarczające do wznowienia postępowania, by niekonstytucyjny przepis w jakikolwiek sposób kształtował relacje między sądem administracyjnym a stronami sporu. Wymagane bowiem jest to, aby niekonstytucyjnością został dotknięty przepis, który w bezpośredni i niewątpliwy sposób wywarł wpływ na kształt orzeczenia kończącego postępowanie przed sądem. Spośród zastosowanych w sprawie przez sąd administracyjny regulacji tylko te będą stanowiły podstawę orzeczenia od znaczenia, których zależał kierunek rozstrzygnięcia sądu lub, których zastosowanie przez organ administracji publicznej było, albo powinno być, nieodzowne dla legalnego ukształtowania stosunku administracyjnego (op. cit. s. 889). Z powyższego wynika, że uznane za niekonstytucyjne przez TK przepisy rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002 r. nie mają zastosowanie w sprawie, w której skarżący domaga się wznowienia postępowania. Na podstawie niekonstytucyjności przepisów wskazanych w tym wyroku nie można domagać się wznowienia postępowania, w którym podstawą orzekania były inne przepisy. Jak to już wyżej wskazano, z przepisu art. 272 § 1 p.p.s.a. wynika, że orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego jest przesłanką wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem sądu tylko wówczas, jeżeli orzeczenie sądu zostało wydane na podstawie przepisu prawa uznanego przez Trybunał Konstytucyjny za niekonstytucyjny. Musi zachodzić, zatem adekwatny związek przyczynowy między podstawą prawną orzeczenia sądu, a przepisami prawa, których niekonstytucyjność stwierdził Trybunał Konstytucyjny. Takiego związku w niniejszej sprawie zabrakło. W konsekwencji, brak ustawowej przyczyny wznowienia, określonej w art. 272 § 1 p.p.s.a. zachodzi także wówczas, gdy w skardze o wznowienie powołano się wprawdzie na orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego, stwierdzające niezgodność określonych przepisów prawa z Konstytucją, lecz przepisy te nie były stosowane na żadnym etapie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym orzeczeniem sądu. Taka sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie bowiem w postępowaniu zakończonym prawomocnym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 marca 2013 r., sygn. akt I GSK 902/11 przepisy § 6 ust. 5 w związku z § 5 pkt 1, w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2003 r., oraz z § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002 r. nie były stosowane przez sądy obu instancji na żadnym etapie postępowania. Ponadto poza powołaniem art. 272 § 1 p.p.s.a. jako podstawy wznowienia, skarga nie opiera się w istocie na żadnej innej ustawowej podstawie wznowienia określonej w przepisach art. 271 - 273 p.p.s.a. Podsumowując stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie skarga o wznowienie postępowania, jako nie oparta na żadnej z ustawowych podstaw wznowienia, określonych w przepisach art. 270 - 273 p.p.s.a. podlega odrzuceniu na posiedzeniu niejawnym na mocy art. 280 § 1 w zw. z art. 16 § 2 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.