II OSK 1699/11

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2013-01-16

Skład orzekający: Jerzy Bujko, Paweł Miładowski, Janina Kosowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca rozbiórkę wydana na podstawie art. 51 ust. 2 ustawy Prawo budowlane może zostać uchylona lub zmieniona w trybie art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego?
Ratio decidendi
Decyzja nakazująca rozbiórkę wydana na podstawie art. 51 ust. 2 ustawy Prawo budowlane ma charakter decyzji związanej i nie podlega uchyleniu ani zmianie w trybie art. 155 kpa, gdyż przepis ten stanowi przesłankę negatywną sprzeciwiającą się wzruszeniu takiej decyzji. Wola strony ani słuszny interes strony nie są wystarczające do uchylenia decyzji o nakazie rozbiórki, gdyż prowadziłoby to do złagodzenia restrykcyjności przepisu i byłoby sprzeczne z wolą ustawodawcy.
Stan faktyczny
Skarżący R.K. i T.K. zostali zobowiązani decyzją administracyjną do rozbiórki budynku letniskowego i szczelnego zbiornika na ścieki na działce w miejscowości L., gm. S. Decyzja ta została wydana na podstawie art. 51 ust. 2 ustawy Prawo budowlane po niewykonaniu przez skarżących obowiązków nałożonych wcześniejszą decyzją. Skarżący kwestionowali możliwość uchylenia tej decyzji w trybie art. 155 kpa, powołując się na stwierdzenie nieważności pozwolenia na budowę, które było podstawą do wydania nakazu rozbiórki.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Bujko Sędziowie: Sędzia NSA Paweł Miładowski Sędzia NSA del. Janina Kosowska /spr./ Protokolant: starszy inspektor sądowy Marcin Sikorski po rozpoznaniu w dniu 16 stycznia 2013 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej R.K. i T.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 marca 2011 r. sygn. akt VII SA/Wa 2388/10 w sprawie ze skargi R.K. i T.K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej oddalono skargę kasacyjną. Wyrokiem z dnia 8 marca 2011 r., sygn. akt VII SA/Wa 2388/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę T.K. i R.K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2010 r., Nr [...], w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej. Przedstawiając stan faktyczny niniejszej sprawy Sąd I instancji wskazał, iż zaskarżoną decyzją Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania skarżących, utrzymał w mocy decyzję Lubuskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2010 r., Nr [...], odmawiającą uchylenia, na podstawie art. 155 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej w skrócie kpa, decyzji Wojewody Zielonogórskiego z dnia [...] maja 1998 r., Nr [...], utrzymującej w mocy decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w Nowej Soli z dnia [...] marca 1998 r., Nr [...], którą nakazano skarżącym rozebrać budynek letniskowy oraz bezodpływowy szczelny zbiornik na ścieki sanitarne na działce nr ew. [...] w miejscowości L., gm. S. W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, iż wzruszenie decyzji w trybie art. 155 kpa może dotyczyć jedynie takich decyzji, które mają charakter uznaniowy lub przy wydaniu których organ ma do wyboru pewną gamę rozstrzygnięć w ramach przyznanego przez ustawodawcę tzw. "luzu decyzyjnego". Wskazał, iż decyzja nakazująca rozbiórkę jest decyzją związaną – organ jest zobligowany bowiem do jej wydania w określonych prawem okolicznościach, a tym samym wola stron, czy też ich zgoda, nie mogą skutkować jej uchyleniem lub zmianą w trybie art. 155 kpa. Zauważył, iż w niniejszej sprawie materialnoprawną podstawę decyzji orzekającej rozbiórkę stanowił art. 51 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414 ze zm.), zwanej dalej ustawą – Prawo budowlane. Zdaniem organu odwoławczego, jest to przepis szczególny w rozumieniu art. 155 kpa, sprzeciwiający się uchyleniu lub zmianie decyzji nakazującej rozbiórkę. W przypadku tego rodzaju decyzji uwzględnienie wniosku o jej uchylenie lub zmianę ze względu na słuszny interes strony lub interes społeczny prowadziłoby bowiem do złagodzenia restrykcyjności art. 51 ust. 2 ustawy – Prawo budowlane, co pozostawałoby w sprzeczności z wolą ustawodawcy. W konsekwencji, stwierdził, iż wzruszenie decyzji wydanej na podstawie art. 51 ust. 2 ustawy – Prawo budowlane w trybie art. 155 kpa nie jest możliwe. W skardze na decyzję organu odwoławczego, skarżący, wnosząc o jej uchylenie, zarzucili naruszenie przepisów postępowania, tj.: art. 155 kpa poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że uchylenie w tym trybie może dotyczyć tylko decyzji ostatecznych, które mają charakter uznaniowy; art. 11 kpa poprzez zbyt lakoniczne uzasadnienie zaskarżonej decyzji, w szczególności nieodniesienie się do wszystkich zarzutów wskazanych w odwołaniu, a także art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 6, 7, 8, 9 i 11 kpa oraz całkowite pominięcie tzw. słusznego interesu strony. Skarżący nie zgodzili się z twierdzeniem organów obu instancji, że decyzja rozbiórkowa wydana na podstawie art. 51 ust. 2 ustawy – Prawo budowlane jest tzw. decyzją związaną. Podkreślili, że funkcjonowanie w obrocie prawnym decyzji zobowiązującej ich do rozbiórki obiektu ze względu na odstępstwa od pozwolenia na budowę, w sytuacji gdy stwierdzono nieważność tego pozwolenia, powoduje oczywisty dysonans prawny, który wyeliminować można jedynie poprzez uchylenie decyzji nakazującej rozbiórkę. Stwierdzili również, że organy nie rozważyły w ogóle słusznego interesu strony. W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, a uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie wskazał, iż postępowanie o zmianę lub uchylenie decyzji, prowadzone na podstawie art. 155 kpa, jest postępowaniem nadzwyczajnym odrębnym od postępowania zwykłego. Celem tego postępowania nie jest ponowne merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, lecz przeprowadzenie weryfikacji decyzji ostatecznej z punktu widzenia przesłanek określonych w art. 155 kpa, tj. ustalenie, czy za zmianą (uchyleniem) decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony oraz czy nie sprzeciwia się temu przepis szczególny. Po przytoczeniu treści art. 155 kpa Sąd zauważył, iż zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie przyjęto, że decyzje zapadające w trybie art. 155 kpa mogą zmieniać lub uchylać zarówno decyzje wadliwe, jak i niewadliwe. Nie może to jednak oznaczać możliwości weryfikowania prawidłowych decyzji usuwających zaistniałe stany naruszające prawo. Byłoby to sprzeczne z zasadą praworządności postępowania administracyjnego wyrażoną w art. 6 i 7 kpa (por. wyrok NSA z dnia 23 lutego 2007 r., sygn. akt II OSK 352/06). Sąd I instancji wskazał, iż decyzja objęta wnioskiem o uchylenie orzekała przymusową rozbiórkę budynku letniskowego oraz bezodpływowego szamba. Jej materialnoprawną podstawę stanowił art. 51 ust. 2 ustawy – Prawo budowlane (w brzmieniu z daty orzekania), który obligował organ do nakazania rozbiórki bądź zaniechania dalszych robót budowlanych w razie niewykonania obowiązków nałożonych na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo budowlane. Zauważył, iż jak wskazał organ, w sprawie zakończonej decyzją nakazującą rozbiórkę, Kierownik Urzędu Rejonowego w Nowej Soli, postanowieniem z dnia [...] lutego 1996 r., wydanym na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 3 ustawy – Prawo budowlane, wstrzymał prowadzenie robót budowlanych, a następnie decyzją z dnia [...] maja 1996 r., na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo budowlane, nałożył na skarżących określone obowiązki, które nie zostały wykonane, a skarżący mimo postanowienia z dnia [...] lutego 1996 r., kontynuowali roboty budowlane. W warunkach niniejszej sprawy, Sąd I instancji zgodził się zatem ze stanowiskiem organu odwoławczego przedstawionym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że organ był zobligowany wydać decyzję nakazującą rozbiórkę i wola stron, czy też ich zgoda na zmianę bądź uchylenie tej decyzji, nie jest w tej sytuacji wystarczająca. Uwzględnienie na podstawie art. 155 kpa wniosku skarżących o uchylenie decyzji z dnia [...] maja 1998 r. ze względu na ich interes prowadziłoby bowiem do sprzeczności z wolą ustawodawcy. Sąd wskazał, iż w wyroku z dnia 1 marca 1996 r., sygn. akt III SA 362/95, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że wzruszenie decyzji niewadliwych z mocy art. 155 kpa może dotyczyć tylko decyzji, które mają charakter uznaniowy lub przy wydawaniu których organ administracyjny ma do wyboru pewną gamę rozstrzygnięć. Decyzja o nakazie rozbiórki wydana na podstawie art. 51 ust. 2 ustawy – Prawo budowlane w brzmieniu z daty jej wydania nie ma charakteru uznaniowego. Z powyższych względów uznał, że brak było podstaw do uchylenia decyzji Wojewody Zielonogórskiego z dnia [...] maja 1998 r. na podstawie art. 155 kpa. Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę kasacyjną złożyli skarżący, reprezentowani przez zawodowego pełnomocnika. Zaskarżając przedmiotowy wyrok w całości jako podstawę kasacyjną wskazali naruszenie przepisów (postępowania), tj.: 1/ art. 155 kpa poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że uchylenie w tym trybie może dotyczyć tylko decyzji ostatecznych, które mają charakter uznaniowy, a decyzje z dnia [...] maja 1998 r. i z dnia [...] listopada 1994 r. takiego charakteru nie mają, więc co do zasady nie podlegają uchyleniu w tym trybie, a ponadto uznanie, że uchylenie przedmiotowych decyzji ze względu na interes strony prowadziłoby do sprzeczności z wolą ustawodawcy, w sytuacji gdy należało stwierdzić, iż decyzje te wydane zostały w oparciu o przepis dopuszczający pewną różnorodność rozwiązań, pozostawionych do wyboru organu, a ponadto poprzez niewystarczające rozważenie w przedmiotowej sprawie istnienia słusznego interesu strony bądź interesu publicznego, 2/ art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 6, 7, 8, 9 i 11 kpa poprzez utrzymanie w mocy decyzji wydanej w oparciu o ogólnikowe uzasadnienie, sprzeczne z zasadami logiki i oparte o traktowanie przepisów prawnych instrumentalnie i wybiórczo, jak również dokonywanie wykładni przepisów zawsze dla nich niekorzystnej, z całkowitym pominięciem tzw. słusznego interesu strony. W oparciu o przytoczoną podstawę kasacyjną skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazali, iż w orzecznictwie podkreśla się, iż warunkiem dopuszczalności uchylenia lub zmiany decyzji w trybie art. 155 kpa jest stwierdzenie, że stan prawny powstały wskutek uchylenia lub zmiany decyzji będzie zgodny z prawem. Zauważyli, iż na mocy decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w Nowej Soli z dnia [...] listopada 1994 r. uzyskali pozwolenie na budowę zaplanowanej przez siebie inwestycji. W toku jej realizacji, organy nadzoru budowlanego stwierdziły tzw. istotne odstępstwa od wydanego pozwolenia na budowę, dlatego też decyzją z dnia [...] maja 1998 r. Kierownik Urzędu Rejonowego w Nowej Soli zobowiązał ich do rozbiórki obiektów, a Wojewoda Zielonogórski, decyzją z dnia [...] maja 1998 r., utrzymał przedmiotową decyzję w mocy. W dniu [...] maja 2008 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał jednak decyzję Nr [...], którą stwierdził nieważność decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w Nowej Soli z dnia [...] listopada 1994 r., eliminując w ten sposób z obiegu prawnego pozwolenie na budowę. W tej sytuacji nie sposób uznać zatem, że uchylenie decyzji nakazującej rozbiórkę nie spowoduje zgodności stanu prawnego z prawem, skoro wyeliminowana została z obrotu decyzja stanowiąca podstawę do wydania tego nakazu. Funkcjonowanie w obrocie prawnym decyzji, zobowiązującej ich do rozbiórki obiektów ze względu na odstępstwa od pozwolenia na budowę w sytuacji, gdy stwierdzono nieważność tego pozwolenia powoduje bowiem oczywisty dysonans prawny. W chwili obecnej tylko uchylenie decyzji dotyczących nakazania rozbiórki może zatem spowodować jego wyeliminowanie. Skarżący zauważyli jednocześnie, iż wybudowanie obiektu na podstawie pozwolenia na budowę, co do którego orzeczono następnie nieważność, spowodowało po ich stronie ogromną szkodę, której naprawienia będą mogli dochodzić. Przedmiotowe okoliczności nie były natomiast w ogóle rozważane zarówno przez organ I instancji, jak i organ odwoławczy. Skarżący nie zgodzili się ponadto z twierdzeniem organów obu instancji, że decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w Nowej Soli z dnia [...] marca 1998 r. należało zakwalifikować jako nie pozostającą w ramach "uznania administracyjnego", bądź też jako taką, przy wydaniu której organ administracji nie ma do wyboru pewnej gamy rozstrzygnięć, z których każde jest zgodne z prawem. Podnieśli, iż przepis art. 51 ust. 2 ustawy – Prawo budowlane dopuszcza wybór przynajmniej trzech alternatywnych rozwiązań, a mianowicie: nakazanie zaniechania dalszych robót, nakazanie rozbiórki całości obiektu, nakazanie rozbiórki części obiektu. Dodali, iż w doktrynie oraz w orzecznictwie podkreśla się, iż możliwość uchylenia decyzji w trybie art. 155 kpa wprowadzona została przez ustawodawcę głównie ze względów celowościowych, a mianowicie poprzez odwołanie się do "słusznego interesu strony" i "interesu społecznego". Organ I instancji w ogóle nie zajął się natomiast najistotniejszą przesłanką w zakresie zagadnienia zastosowania art. 155 kpa, a mianowicie istnieniem tzw. słusznego interesu strony, na który się powoływali. Podnieśli, iż także zarzuty odwołania dotyczące naruszenia przepisów ogólnych kpa zostały potraktowane w sposób pobieżny. Organ odwoławczy wskazał jedynie, iż pozostają one bez wpływu na treść rozstrzygnięcia. Rolą organu administracji publicznej nie jest natomiast tylko merytoryczne rozstrzygnięcie konkretnej sprawy, lecz również wyczerpujące i wszechstronne uzasadnienie decyzji, szczególnie gdy jest to decyzja odmowna. W ocenie skarżących, uzasadnienia decyzji organu odwoławczego nie można uznać za pełne i rzetelne. Nie spełnia ono bowiem wymogu wskazania dlaczego organ ten uznał zgłoszone przez nich zarzuty za nieuzasadnione. Odniósł się jedynie lakonicznie do części zgłoszonych zarzutów, do części zarzutów nie odniósł się natomiast wcale. Skarżący podkreślili jednocześnie, iż prawidłowe zredagowanie uzasadnienia ma zasadnicze znaczenie dla stosowania, określonej w art. 11 kpa, zasady przekonywania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie ppsa, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jeżeli w sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania, wymienione w art. 183 § 2 ppsa, jak ma to miejsce w niniejszej sprawie, to Sąd rozpoznając sprawę związany jest granicami skargi. Związanie granicami skargi oznacza związanie podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej oraz jej wnioskiem. W niniejszej sprawie skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż podstawa, na której została oparta nie jest usprawiedliwiona. Wskazać należy, iż stosownie do art. 155 kpa, decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Z treści przytoczonego przepisu wynika, że w postępowaniu wszczętym na jego podstawie, dopiero po ustaleniu, że uchyleniu lub zmianie decyzji ostatecznej nie sprzeciwiają się przepisy szczególne, można przystąpić do badania, czy przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Zatem dopiero po przesądzeniu przez organ braku przesłanki negatywnej w postaci przepisów szczególnych, które sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie decyzji ostatecznej, nastąpić powinno badanie występowania w sprawie przesłanek pozytywnych, tj. interesu społecznego lub słusznego interesu strony (por. wyroki NSA z dnia 21 kwietnia 2006 r., sygn. akt II OSK 770/05, oraz z dnia 9 marca 2011 r., sygn. akt II OSK 258/10, orzeczenia.nsa.gov.pl). W warunkach niniejszej sprawy, stwierdzić należy, iż Sąd I instancji trafnie za organami nadzoru budowlanego uznał, że art. 51 ust. 2 ustawy – Prawo budowlane, na podstawie którego skarżącym nakazano rozbiórkę budowanych przez nich obiektów budowlanych jest przepisem szczególnym, o którym stanowi art. 155 kpa. Przepis ten stanowi tym samym przesłankę negatywną sprzeciwiającą się zastosowaniu art. 155 kpa w niniejszej sprawie. Wskazać należy, iż art. 51 ust. 2 ustawy – Prawo budowlane umieszczony został wśród przepisów regulujących tryb i zasady postępowania naprawczego, którego podstawowym celem jest przywrócenie stanu zgodnego z prawem. Stanowił on w istocie sankcję stosowaną wobec sprawców naruszenia prawa, którzy nie wykonali w wyznaczonym terminie nałożonych na nich obowiązków, o których stanowił art. 50 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo budowlane, a służących jego usunięciu. W razie niewykonania tych obowiązków, obligował on bowiem właściwy organ do nakazania, w drodze decyzji, zaniechania dalszych robót bądź rozbiórki obiektu lub jego części. Wbrew stanowisku skarżących, decyzja wydana na podstawie tego przepisu ma charakter związany. W określonych prawem okolicznościach organ miał bowiem obowiązek wydania decyzji, o której stanowi art. 50 ust. 2 ustawy – Prawo budowlane, zaś konkretny sposób rozstrzygnięcia zależny był jedynie od okoliczności faktycznych danej sprawy, a nie uznania organu. W warunkach niniejszej sprawy, na skutek niewykonania przez skarżących obowiązków, nałożonych na nich decyzją z dnia [...] maja 1996 r., Nr [...]6, Kierownik Urzędu Rejonowego w Nowej Soli, decyzją z dnia [...] marca 1998 r., nakazał rozbiórkę budowanych przez skarżących obiektów budowlanych, a Wojewoda Zielonogórski, decyzją z dnia [...] maja 1998 r., utrzymał w mocy przedmiotową decyzję organu I instancji. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 15 kwietnia 1999 r., sygn. akt II SA/Po 993/98, oddalającym skargę na decyzję organu odwoławczego, potwierdził, iż z uwagi na okoliczności faktyczne sprawy, nakazanie rozbiórki było w niniejszej sprawie w pełni uzasadnione, gdyż tylko w ten sposób możliwe było zlikwidowanie skutków samowolnych działań skarżących. W świetle powyższego, podzielić należy stanowisko zawarte w skarżonym kasacyjnie wyroku Sądu I instancji, iż w warunkach niniejszej sprawy kwestia "interesu publicznego" i "słusznego interesu strony" ma drugorzędne znaczenie, zaś wola strony co do uchylenia lub zmiany ostatecznej decyzji o nakazie rozbiórki w trybie art. 155 kpa nie stanowi przesłanki wystarczającej do wydania decyzji uwzględniającej jej wniosek. Uwzględnienie tego wniosku ze względu na występowanie wskazanej przesłanki pozytywnej prowadziłoby bowiem do złagodzenia restrykcyjności przepisu art. 50 ust. 2 ustawy – Prawo budowlane, co pozostawałoby w sprzeczności z wolą ustawodawcy. Z pewnością nie leży też w interesie publicznym sankcjonowanie samowolnie dokonanych zmian podczas realizacji inwestycji wobec braku wykonania obowiązków wynikających z decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia [...] maja 1996 r. o nakazaniu wykonania określonych obowiązków. Z uwagi na charakter postępowania prowadzonego w trybie art. 155 kpa oraz przesłanki zastosowania tego przepisu, w niniejszej sprawie nie mogła być uwzględniona również podnoszona przez skarżących okoliczność stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę. Podkreślić należy, jak już wyżej wskazano, że wydanie decyzji o nakazie rozbiórki było w warunkach niniejszej sprawy skutkiem niewykonania przez skarżących nałożonych na nich obowiązków ostateczną decyzją z dnia [...] maja 1996 r., co wymownie akcentował już Naczelny Sąd Administracyjny w prawomocnym wyroku z dnia 15 kwietnia 1999 r. Skoro decyzja ta nie została wyeliminowana z obrotu prawnego była dla organów administracji wiążąca. Tak samo jak wiążąca była dla tych organów funkcjonująca wówczas w obrocie prawnym decyzja o pozwoleniu na budowę. Do czasu wyeliminowania pozwolenia na budowę z obrotu prawnego, inwestor ma bowiem pełne prawo realizować inwestycję, a w razie dopuszczenia się odstępstw od projektu, organ nadzoru budowlanego ma obowiązek wszcząć postępowanie naprawcze. Stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę w sytuacji, gdy podstawą wydania decyzji o nakazie rozbiórki było w warunkach niniejszej sprawy niewykonanie przez skarżących obowiązków nałożonych na nich decyzją, która wydana została w toku tego postępowania i która dotychczas nie została wyeliminowana z obrotu prawnego, nie może stanowić zatem podstawy do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji o nakazie rozbiórki. Dodatkowo zauważyć należy, iż przyczyna stwierdzenia nieważności tej decyzji nie ma związku ze sposobem realizacji inwestycji przez skarżących i niewykonaniem nałożonych na nich obowiązków. Z przedłożonej w toku postępowania kasacyjnego decyzji z dnia [...] maja 2008 r., stwierdzającej nieważność decyzji o pozwoleniu na budowę, wynika bowiem, iż powodem stwierdzenia nieważności tej decyzji było wydanie jej z pominięciem zapisów planu miejscowego, który działania zmierzające do zagospodarowania objętego nią terenu uzależniał od wcześniejszego ustalenia strefy ochronnej ujęcia wody, służącego zaostrzeniu w wodę ludności. W przedstawionym stanie faktycznym sprawy, w trybie art. 155 kpa, nie jest możliwe zatem, co słusznie stwierdził Sąd I instancji w skarżonym kasacyjnie wyroku, wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji z dnia [...] maja 1998 r. Podstawę kasacyjną opartą w części na zarzucie naruszenia tego przepisu uznać należy tym samym za nieusprawiedliwioną. Za nieuzasadnioną uznać należy podstawę kasacyjną również w części opartej na zarzucie naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa w związku z art. 6, 7, 8, 9 i 11 kpa. Podkreślić należy, że skarżący nie wykazali, aby wskazane w ramach tego zarzutu przepisy kpa zostały naruszone w sposób uzasadniający uchylenie przez Sąd I instancji zaskarżonej decyzji organu odwoławczego. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sądowi I instancji nie można też zarzucić skutecznie niedostrzeżenia braków uzasadnienia decyzji organu odwoławczego, uzasadniających jego uchylenie, gdyż odpowiada ono w istocie wymogom art. 107 § 3 kpa. Organ odwoławczy wyjaśnił bowiem podstawę prawną podjętej decyzji, dokonał też obiektywnie wykładni art. 155 kpa, wskazując z jakiego powodu w warunkach niniejszej sprawy "słuszny interes strony" nie może mieć wpływu na jej rozstrzygnięcie. Odniósł się tym samym do wszystkich istotnych kwestii niniejszej sprawy. Niezadowolenie skarżących z podjętego przez organ rozstrzygnięcia w sytuacji, gdy w trybie art. 155 kpa brak było podstaw do uwzględnienia ich wniosku, nie oznacza tym samym, że w sprawie doszło do naruszenia art. 6, 7, 8, 9 i 11 kpa w stopniu uzasadniającym zastosowanie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa. W świetle powyższego, stwierdzić należy, iż z przyczyn wskazanych wyżej podstawa, na której oparta została skarga kasacyjna w niniejszej sprawie nie może być uznana za usprawiedliwioną. Tym samym, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 ppsa, orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło