II OSK 2343/11
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2013-04-26
Skład orzekający: Andrzej Gliniecki, Marzenna Linska-Wawrzon, Grzegorz Czerwiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy doręczenie zastępcze postanowienia organu administracji w trybie art. 44 K.p.a. jest skuteczne mimo przedwczesnego pozostawienia drugiego awiza, a termin do wniesienia zażalenia biegnie od dnia upływu 14-dniowego okresu przechowywania przesyłki w placówce pocztowej?Ratio decidendi
Doręczenie zastępcze w trybie art. 44 K.p.a. jest skuteczne, jeśli spełnione są przesłanki tego przepisu, w tym prawidłowe awizowanie i przechowywanie przesyłki przez 14 dni od pierwszego awiza, nawet jeśli drugie awizo zostało pozostawione przed upływem 7 dni. Termin do wniesienia zażalenia biegnie od dnia upływu tego 14-dniowego okresu. Powtórne doręczenie tej samej przesyłki ma jedynie charakter informacyjny i nie powoduje ponownego otwarcia terminu do wniesienia środka zaskarżenia.Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nałożył na Wspólnotę Mieszkaniową obowiązek przedłożenia oceny technicznej robót budowlanych. Postanowienie organu I instancji zostało dwukrotnie wysłane do Wspólnoty, pierwsza przesyłka nie została odebrana i zwrócona, druga została odebrana. Organ II instancji stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia, ponieważ zażalenie zostało wniesione po terminie. Wspólnota kwestionowała skuteczność doręczenia zastępczego z powodu uchybień w awizowaniu przesyłki.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Gliniecki Sędziowie Sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon (spr.) Sędzia del. WSA Grzegorz Czerwiński Protokolant starszy inspektor sądowy Anna Jusińska po rozpoznaniu w dniu 26 kwietnia 2013 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Wspólnoty Mieszkaniowej "[...]" w Warszawie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 czerwca 2011 r., sygn. akt VII SA/Wa 2497/10 w sprawie ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej "[...]" w Warszawie na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie z dnia [...] października 2010 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia oddala skargę kasacyjną
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 28 czerwca 2011 r. VII SA/Wa 2497/10 oddalił skargę Wspólnoty Mieszkaniowej "[...]" z siedzibą w Warszawie na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2010 r., w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia.
W uzasadnieniu wyroku wskazano następujący stan faktyczny i prawny sprawy:
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla m. st. Warszawy postanowieniem z 6 kwietnia 2010 r., na podstawie art. 81 c, ust. 2 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t.j.: Dz. U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118 ze zm.), nałożył na Wspólnotę Mieszkaniową "[...]" obowiązek przedłożenia w terminie dwóch miesięcy oceny technicznej wykonanych robót budowlanych przy ociepleniu ścian klatek schodowych, płyt balkonowych i cokołu budynku przy ul. [...] w Warszawie pod względem prawidłowości wykonania i zgodności z obowiązującymi przepisami budowlanymi. W postanowieniu tym organ wskazał, iż przysługuje na nie zażalenie w terminie 7 dni od dnia doręczenia.
Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego postanowieniem z [...] października 2010 r., po rozpoznaniu zażalenia Wspólnoty, stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia na wskazane powyżej postanowienie organu I instancji.
Uzasadniając powyższe organ odwoławczy wskazał, że postanowienie organu I instancji było dwukrotnie wysyłane pocztą do Wspólnoty Mieszkaniowej "[...]". Pierwsza przesyłka polecona o nr R (00)45900773 1 97168789 9 została zwrócona do PINB-u w dniu 27 kwietnia 2010 r. z adnotacją placówki pocztowej "zwrot - nie podjęto w terminie". Powyższa przesyłka była dwukrotnie awizowana: po raz pierwszy w dniu 12 kwietnia 2010 r. i po raz drugi w dniu 19 kwietnia 2010 r., a powyższe zawiadomienia były pozostawiane w skrzynce na listy. Organ II instancji wskazał też, że postanowienie z 6 kwietnia 2010 r. zostało powtórnie wysłane do Wspólnoty Mieszkaniowej "[...]" w dniu 5 maja 2010 r. i odebrano je w dniu 14 maja 2010 r. Jednocześnie, powołując się na wyrok WSA w Warszawie z dnia 19 września 2006 r., sygn. akt II SA/Wa 1070/06, organ stwierdził, że późniejsze doręczenie rozstrzygnięcia, które zostało doręczone zastępczo, nie powoduje otwarcia od początku dla strony terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia. Wyjaśnił przy tym, iż zaskarżone przez Wspólnotę postanowienie zostało jej doręczone skutecznie w trybie doręczenia zastępczego uregulowanego w art. 44 K.p.a. W konsekwencji organ II instancji przyjął, że postanowienie z dnia 6 kwietnia 2010 r. zostało doręczone ze skutkiem prawnym w dniu 26 kwietnia 2010 r., zatem termin do wniesienia odwołania od ww. postanowienia organu I instancji upłynął z dniem 3 maja 2010 r. Powyższe, zdaniem organu odwoławczego, oznacza, że zażalenie na postanowienie z 6 kwietnia 2010 r. złożone w dniu 21 maja 2010 r. wniesione zostało ze znacznym opóźnieniem. Jednocześnie organ II instancji zauważył, że strona skarżąca nie skorzystała z możliwości wystąpienia z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Na marginesie Mazowiecki WINB zauważył, że organ nadzoru budowlanego stopnia powiatowego nie miał obowiązku wysyłania po raz kolejny zaskarżonego postanowienia, skoro zostało ono już doręczone adresatowi po pierwszym wysłaniu.
Wspólnota Mieszkaniowa "[...]" w skardze na powyższe postanowienie wniosła o jego uchylenie jako naruszającego prawo, tj. art. 44 § 2, 3 i 4 K.p.a.
W uzasadnieniu skarżąca stwierdziła, że w niniejszej sprawie nie miało miejsca doręczenie zastępcze z uwagi na uchybienia proceduralne urzędu pocztowego. Podała, że powtórne awizo o przesyłce - awizowanej po raz pierwszy w dniu 12 kwietnia 2010 r.- pozostawiono adresatowi w dniu 19 kwietnia 2010 r., a więc przed upływem siedmiodniowego terminu do jej podjęcia, co narusza dyspozycję art. 44 § 3 K.p.a. Podała również, że z adnotacji poczty wynika, iż awiza pozostawiono w skrzynce pocztowej, bez dokładnego oznaczenia, w której skrzynce i w jakim miejscu pozostawiono te awiza. Jednocześnie skarżąca Wspólnota podniosła, że na osiedlu "[...]" składającym się z kilku bloków mieszkalnych, znajduje się kilkaset skrzynek pocztowych. Oddawcza skrzynka pocztowa Wspólnoty znajduje się w Biurze Wspólnoty przy ulicy [...] 12b/36. Skoro obowiązkiem poczty było dokładne oznaczenie miejsca, w którym pozostawiono awiza i z obowiązków tych poczta się nie wywiązała, to tym samym nie było podstaw do przyjęcia skutecznego doręczenia zastępczego. Podobne stanowisko przyjął organ I instancji skoro powtórnie wysłał postanowienie z 6 kwietnia 2010 r.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w uzasadnieniu orzeczenia zaznaczył, że stanowiący podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia art. 134 K.p.a. obliguje organ odwoławczy do ustalenia, czy środek zaskarżenia został wniesiony z zachowaniem terminu, zaś w przypadku jego wniesienia po terminie zobowiązuje organ do stwierdzenia uchybienia terminu. W takiej sytuacji merytoryczne rozpatrzenie środka zaskarżenia nie jest możliwe, prowadziłoby bowiem do wydania orzeczenia dotkniętego wadą nieważności (tj. rażącym naruszeniem prawa, art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.).
Sąd podkreślił, że w przedmiotowej sprawie sporną kwestią jest ustalenie daty doręczenia stronie skarżonego zażaleniem postanowienia.
Dalej Sąd podniósł, że z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, że postanowienie organu I instancji będące przedmiotem zażalenia, zostało wysłane do skarżącej dwukrotnie na ten sam adres, tj. ul. [...] w Warszawie, (tj. po raz pierwszy przesyłkę nadano 8 kwietnia 2010 r., a po raz drugi w dniu 5 maja 2010 r.). Przy czym dopiero po raz drugi wysłana przesyłka została doręczona bezpośrednio adresatowi, natomiast korespondencja wysłana za pierwszym razem została dwukrotnie awizowana i zwrócona do nadawcy, z uwagi na jej niepodjęcie w terminie przez adresata. W ocenie Sądu, skierowanie po raz drugi przez organ przesyłki do skarżącej zawierającej postanowienie z 6 kwietnia 2010 r. miało wymiar jedynie informacyjny, nie mogło wywołać żadnego skutku prawnego. Przesyłka wysłana po raz pierwszy do skarżącej została skutecznie jej doręczona, a doręczenie to nastąpiło w trybie przewidzianym w art. 44 K.p.a. (bo zachowano wymogi wynikające z przepisów tego artykułu). Sąd przywołał wyrok NSA z 14 lutego 2008 r., sygn. akt II OSK 10/07, (Lex nr 453425), w którym stwierdzono, że w takiej sytuacji, tj. wówczas kiedy nastąpił prawny skutek procesowy doręczenia, późniejsze ponowne doręczenie orzeczenia organu I instancji stronie nie powoduje ponownego otwarcia dla strony terminu do wniesienia odwołania.
Doręczenie unormowane w art. 44 K.p.a. zakłada możliwość przyjęcia fikcji prawnej doręczenia pisma stronie, to jest dopuszcza powstanie skutku doręczenia pisma nawet wtedy, gdy faktycznie pismo to do adresata nie dotarło. Aby jednak doręczenie pisma adresatowi w tym trybie mogło być uznane za prawnie skuteczne, muszą być bezwzględnie spełnione przesłanki określone w tym przepisie. Przede wszystkim nie może budzić wątpliwości, że adres skierowania przesyłki jest prawidłowy (bo omawiany artykuł znajduje zastosowanie tylko w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43 K.p.a.) oraz, że doręczyciel dochował wymogu dotyczącego sposobu zawiadomienia adresata o złożeniu przesyłki na określony czas w placówce pocztowej. O fakcie tym musi być dokonana stosowna adnotacja doręczyciela na dowodzie doręczenia przesyłki, musi być wyraźnie zaznaczone, że doręczyciel powiadomił adresata o przesyłce w sposób wskazany w art. 44 K.p.a. Zgodnie z § 3 tego artykułu, w przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia.
W ocenie Sądu, wymogi wynikające z ww. art. 44 K.p.a. przy doręczaniu postanowienia z 6 kwietnia 2010 r., wysłanego do skarżącej w dniu 8 kwietnia 2010 r. (data nadania), zostały zachowane. Korespondencja została skierowana na właściwy adres Wspólnoty Mieszkaniowej "[...]". Jedynym adresem jakim organ dysponował i pod który skutecznie kierował korespondencję dla skarżącej był adres: ul. [...], 02-482 Warszawa - widniejący także na pieczątce skarżącej. Pod tym adresem w dniu 2 kwietnia 2010 r. doręczono skarżącej zawiadomienie o wszczęciu postępowania w niniejszej sprawie. Taki też adres został podany przez zarząd Wspólnoty podczas oględzin na nieruchomości, do protokołu z tej czynności mającej miejsce w dniu 24 września 2009 r., a także w piśmie z 2 kwietnia 2009 r. Ostatnie z wymienionych pism podpisali M. S. i A. G., członkowie zarządu Wspólnoty, wskazując w nim wyraźnie ww. adres jako adres do korespondencji Wspólnoty. Wprawdzie pismo to zostało złożone jeszcze przed formalnym wszczęciem postępowania w sprawie, ale było wynikiem czynności jakie organ podejmował w związku ze sprawą, w której w konsekwencji wszczął postępowanie. Ponadto skierowana do Wspólnoty przesyłka, nadana 8 kwietnia 2010 r., została dwukrotnie awizowana, w dniu 12 kwietnia 2010 r. i w dniu 19 kwietnia 2010 r., a doręczyciel umieścił na kopercie wszystkie wymagane w takim przypadku informacje, tak o awizowaniu przesyłki i powodach awizowania, jak i o miejscu pozostawienia awiza. Doręczyciel zaznaczył, że nie dokonał doręczenia z uwagi na "mieszkanie zamknięte" oraz, że awizo pozostawił w skrzynce oddawczej. Odnosząc się do argumentów skargi, w której zakwestionowano możliwość pozostawienia pod adresem, pod który przesyłkę wysłano awiza w skrzynce oddawczej, podnosząc, że pod tym adres znajduje się kilkaset skrzynek pocztowych oraz, że oddawcza skrzynka pocztowa Wspólnoty znajduje się w Biurze Wspólnoty przy ul. [...] 12b/36, Sąd wskazał, że korespondencja była kierowana pod taki adres Wspólnoty, jaki Wspólnota wskazała (a dokładnie członkowie zarządu Wspólnoty) i pod którym odbierała korespondencję. Wspólnota wiedząc, że pod tym adresem doręczyciel może mieć problem z doręczeniem przesyłki, winna była już w momencie powzięcia wiadomości o wszczęciu postępowania w niniejszej sprawie w sposób odpowiedni zareagować, tj. podać dokładny adres do korespondencji. Brak wskazania innego adresu niż ten znany organowi, tj. ul. [...] w Warszawie, jak i odbieranie pod tym adresem przesyłek powodował, że organ nie miał nawet podstaw do poszukiwania innego niż mu znany adresu Wspólnoty. Sąd zauważył, iż wysłane na adres ul. [...] w Warszawie zawiadomienie o wszczęciu postępowania w sprawie również było awizowane, a przesyłka po otrzymaniu pierwszego awiza została podjęta. Sąd zgodził się ze stroną skarżącą co do tego, iż w sytuacji gdy na dowodzie doręczenia przesyłki doręczyciel nie wskazał miejsca pozostawienia tzw. awiza nie można przyjąć, że miało miejsce prawidłowe doręczenie zastępcze unormowane w art. 44 K.p.a. W ocenie Sądu, sytuacja taka nie miała jednak miejsca w przedmiotowej sprawie, albowiem doręczyciel wskazał, iż awizo pozostawił w skrzynce oddawczej, a skarżąca skutecznie tej okoliczności nie podważyła. Stosownie do § 2 art. 44, zawiadomienie o złożeniu pisma w placówce pocztowej (awizo), winno być umieszczone w miejscach wymienionych w tym przepisie i w kolejności w tym przepisie określonej. W pierwszej kolejności jest to skrzynka oddawcza. W sprawie brak jest jakiejkolwiek informacji wskazującej na to, aby Wspólnota pod adresem, który wskazała w sprawie do korespondencji takiej skrzynki nie posiadała, a wobec tego, aby doręczyciel nie mógł w tym miejscu zawiadomienia przewidzianego w ww. art. 44 § 2 dla skarżącej pozostawić. Zwrot przesyłki do nadawcy nastąpił w dniu 27 kwietnia 2010 r., a to oznacza, że przesyłka pozostawała w urzędzie pocztowym przez okres 14 dni, o którym mowa w ww. art. 44. Dla skuteczności doręczenia zastępczego uregulowanego w art. 44, nie ma znaczenia fakt, iż drugie awizo miało miejsce 19 kwietnia 2010 r., zamiast 20 kwietnia 2010 r. (tj. po 6, a nie po 7 dniach od pierwszego awizowania przesyłki), skoro od daty pierwszego awiza do dnia zwrotu przesyłki do nadawcy upłynęło pełne 14 dni (od 12 kwietnia 2010 r. do 27 kwietnia 2010 r.). Stosownie do art. 44 § 1 pkt 1 K.p.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43 poczta przechowuje pismo przez okres czternastu dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez pocztę. Stosownie do § 3 art. 44, w przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2 (tj. w terminie 7 dni), pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki (ale – co trzeba w tym miejscu podkreślić) w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia. Z przytoczonych przepisów wynika, iż przesyłka awizowana winna pozostawać w placówce pocztowej – w przypadku doręczania przesyłki przez pocztę, przez okres czternastu dni od dnia pierwszego awiza. Przez taki też okres przesyłka nadana w dniu 8 kwietnia 2010 r., zawierająca postanowienie organu z 6 kwietnia 2010 r., pozostawała w placówce pocztowej (na co wyraźnie wskazuje adnotacja doręczyciela na kopercie). Sam zaś fakt dokonania drugiego awiza o jeden dzień przedwcześnie (w takich okolicznościach, tj. przy zachowaniu ww. okresu 14 dni), jeszcze nie świadczy o nieskuteczności doręczenia przesyłki w omawianym trybie zastępczym.
Konkludując, Sąd uznał, iż organ odwoławczy przeprowadził właściwą ocenę sprawy i prawidłowo przyjął, że termin do wniesienia zażalenia na postanowienie organu I instancji wydane w dniu 6 kwietnia 2010 r. biegł od dnia doręczenia tego orzeczenia w trybie zastępczym. Stosownie do § 4 art. 44 K.p.a. doręczenie w tym trybie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu (14 dni), o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. Skoro przesyłka została po raz pierwszy awizowana w dniu 12 kwietnia 2010 r., to okres ten upływał z dniem 26 kwietnia 2010 r. Od tego też dnia biegł termin 7 dni na wniesienie zażalenia w sprawie i upływał z dniem 4 maja 2010 r. (zgodnie z art. 57 § 1 i 4 K.p.a.). Skoro zażalenie zostało wniesione 21 maja 2010 r., to organ prawidłowo na podstawie art. 134 K.p.a. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia.
Z tych wszystkich przyczyn Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Wspólnota Mieszkaniowa [...] w Warszawie w skardze kasacyjnej wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania tj. art. 151 p.p.s.a. i nieuwzględnienie skargi zamiast zastosowania przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. i uchylenia zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, gdyż w sprawie nastąpiło naruszenie przez organ art. 44 K.p.a. w zw. z art. 134 K.p.a. polegające:
- na błędnym uznaniu, że w przedmiotowej sprawie nastąpiło doręczenie zastępcze stosownie do art. 44 K.p.a., pomimo że urząd pocztowy nie dopełnił wymogu wynikającego z § 2 art. 44 K.p.a., polegającego na pozostawieniu powtórnego zawiadomienia (awiza) o możliwości odbioru przesyłki po upływie 6 dni, a nie 7 dni, jak nakazuje przepis ustawy, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem rzutowało bezpośrednio na ocenę zachowania terminu do wniesienia zażalenia przez skarżącą;
- na naruszeniu art. 3 § 1 i 2 p.p.s.a., art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych poprzez wadliwe wykonanie swego ustrojowego obowiązku kontroli zaskarżonej decyzji pod względem zgodności z prawem oraz art. 151 p.p.s.a., które polegało na oddaleniu skargi w sytuacji, gdy obowiązkiem sądu było stwierdzenie naruszenie art. 44 K.p.a., co miało wpływ na wynik sprawy;
- na naruszeniu art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 1 i 2 p.p.s.a., art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. skutkujące rozstrzygnięciem sprawy przez Sąd I instancji bez wszechstronnego rozważenia całokształtu materiału dowodowego oraz przyjęciem przez Sąd I instancji stanu faktycznego ustalonego przez organy administracyjne niezgodnie z obowiązującą procedurą administracyjną, a więc nie dokonaniem przez Sąd I instancji prawidłowej kontroli decyzji organu administracyjnego, a przez to zaakceptowaniem naruszenia przez ten organ przepisów art. 7, 8, 77 § 1 i 80 K.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co spowodowało ustalenie stanu sprawy niezgodnie ze stanem rzeczywistym, tj. przyjęciem, że postanowienie z dnia 6 kwietnia 2010 r., weszło w trybie art. 44 K.p.a. do obrotu prawnego z dniem 26 kwietnia 2010 r., podczas gdy przedmiotowe postanowienie weszło do obrotu prawnego przy powtórnej próbie jego doręczenia, gdyż dopiero powtórne doręczenie było prawidłowe i skuteczne prawnie, a co zostało potraktowane błędnie przez Sąd w znaczeniu jedynie informacyjnym, a w konsekwencji doprowadziło do nieuwzględnienia skargi, pomimo iż podlegała uwzględnieniu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.
Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270, zwanej dalej "p.p.s.a.") Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania, której przesłanki określone zostały w § 2 wymienionego przepisu.
Wobec niestwierdzenia przyczyn nieważności, skargę kasacyjną należało rozpoznać w granicach przytoczonych w niej podstaw.
Jako niezasadny należało uznać zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 7, 8, 77 § 1 i 80 K.p.a. polegającego według strony skarżącej na braku rozważenia przez Sąd Wojewódzki całokształtu materiału dowodowego i przyjęcie za podstawę orzekania stanu faktycznego błędnie ustalonego przez organy administracyjne.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wbrew twierdzeniom strony skarżącej, uzasadnienie zaskarżonego wyroku odpowiada w pełni wymogom art. 141 § 4 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny zawarł w nim ustalenia dotyczące okoliczności istotnych do podjęcia rozstrzygnięcia oraz przedstawił podstawę prawną wyroku oraz wyczerpujące jej wyjaśnienie.
Wskazać należy, że z akt sprawy wynika, że jedynym adresem do korespondencji jakim dysponował organ nadzoru budowlanego był wskazany przez Wspólnotę adres przy ul. [...] w Warszawie. Taki adres, na co słusznie zwrócił uwagę Sąd Wojewódzki, widniał na pieczątkach Wspólnoty i na taki też adres przesyłana była korespondencja m.in.: zawiadomienie z dnia 24 marca 2010 r. o wszczęciu postępowania. W tej sytuacji, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, przesyłka zawierająca postanowienie organu I instancji będące przedmiotem zażalenia, została skierowana na właściwy adres Wspólnoty przy ul. [...] w Warszawie. Przesyłka ta została dwukrotnie awizowana i zwrócona do nadawcy, z uwagi na jej niepodjęcie w terminie przez adresata (karta 64 akt administracyjnych). Pierwsze awizo miało miejsce w dniu 12 kwietnia 2010 r., powtórne natomiast w dniu 19 kwietnia 2010 r. Zwrot przesyłki nastąpił w dniu 27 kwietnia 2010 r.
Postanowienie z dnia 6 kwietnia 2010 r. zostało powtórnie wysłane do strony skarżącej w dniu 5 maja 2010 r. i odebrane w dniu 14 maja 2010 r.
Nieuprawniony jest zatem zarzut, iż stan faktyczny sprawy przedstawiony w uzasadnieniu wyroku ustalony został przez organy administracji niezgodnie z procedurą. Materiał zgromadzony w aktach sądowych oraz administracyjnych świadczy o prawidłowych ustaleniach dokonanych co do zdarzeń i czynności mających znaczenie dla oceny, kiedy nastąpiło skuteczne doręczenie stronie skarżącej postanowienia z dnia 6 kwietnia 2010 r. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej nie przedstawiono żadnej argumentacji, która mogłaby podważyć ocenę dowodów służących ustaleniu okoliczności istotnych dla spornego zagadnienia.
Zauważyć przy tym należy, że mimo sformułowania zarzutów dotyczących podstawy faktycznej zaskarżonego postanowienia, w istocie kwestionowane jest przez stronę skarżącą wnioskowanie prawne w sferze subsumcji.
Przechodząc zatem do oceny dalszych zarzutów kasacyjnych, jako nietrafne należało uznać twierdzenia co do naruszenia art. 44 K.p.a.
Zdaniem autora skargi kasacyjnej Sąd orzekający w sprawie nie dostrzegł, że urząd pocztowy nie dopełnił wymogu wynikającego z art. 44 § 2 K.p.a., w wyniku pozostawienia powtórnego zawiadomienia (awiza) o możliwości odbioru przesyłki po upływie 6 dni, a nie 7 dni, w konsekwencji czego nie doszło do doręczenia zastępczego postanowienia z dnia 6 kwietnia 2010 r., a dopiero powtórne jego doręczenie było prawidłowe i skuteczne prawnie.
Tymczasem Sąd Wojewódzki w uzasadnieniu wyroku odniósł się szczegółowo do wszystkich okoliczności związanych z doręczeniem przedmiotowej przesyłki, konkludując trafnie, że dla skuteczności doręczenia zastępczego uregulowanego w art. 44 K.p.a., nie ma znaczenia fakt, iż drugie awizo miało miejsce po sześciu, a nie po siedmiu dniach od pierwszego awizowania przesyłki, skoro od daty pierwszego awiza do dnia zwrotu przesyłki do nadawcy upłynęło pełne czternaście dni.
Zaznaczyć należy, że według art. 44 K.p.a. skuteczność doręczenia zdeterminowana jest łącznym spełnieniem określonych tym przepisem przesłanek, a mianowicie: 1) niemożnością doręczenia pisma adresatowi pod prawidłowo oznaczonym adresem jego miejsca zamieszkania, także dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy; 2) pozostawieniem przesyłki dla adresata w oddawczym urzędzie pocztowym i dwukrotnego umieszczenia zawiadomienia o dacie i miejscu pozostawienia przesyłki w skrzynce na korespondencję lub w innych miejscach wskazanych w art. 44 § 2 K.p.a.; 3) upływem czternastodniowego terminu przechowywania pisma w placówce pocztowej oraz udokumentowaniem powyższego w materiale dowodowym sprawy, zwłaszcza zaś w tzw. zwrotnym potwierdzeniu odbioru, dołączonym do doręczanej przesyłki. Domniemanie prawne doręczenia pisma adresatowi, uregulowane w art. 44 K.p.a., ma charakter niewzruszalny, skoro kodeks postępowania administracyjnego nie reguluje trybu składania oświadczeń woli i dochodzenia ich do wiadomości adresata, lecz normuje samą czynność procesową doręczenia pisma. Adresat pisma ma możliwość jedynie wykazania, że przepis art. 44 K.p.a. nie powinien być stosowany albo został zastosowany wadliwie, a wobec tego brak było przesłanek do wywołania skutków prawnych związanych z ustanowionym w nim domniemaniem (wyrok NSA z dnia 8 października 2009 r. sygn. akt II FSK 748/08). Domniemanie prawne, że pismo zostało doręczone adresatowi może zostać obalone gdy adresat udowodni, że mimo zastosowania zastępczej formy doręczenia pismo nie zostało mu doręczone z przyczyn od niego niezależnych (wyrok NSA z dnia 16 listopada 2010 r. sygn. akt II OSK 1754/09).
W rozpoznawanej sprawie, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wszystkie istotne przesłanki, wynikające z art. 44 § 1 - 4 K.p.a., zostały spełnione, a skarga kasacyjna nie podważyła skutecznie oceny dokonanej przez Sąd Wojewódzki w tym względzie.
Wyjaśnić należy, że fakt przedwczesnego powtórnego awizowania przesyłki pozostającej w oddawczym urzędzie pocztowym, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie powoduje tak daleko idących skutków na jakie wskazuje się w skardze kasacyjnej. Wynikające z art. 44 K.p.a. terminy przechowywania pisma w placówce pocztowej mają stworzyć dla strony gwarancje możliwości odebrania przesyłki i zapoznania się z tym pismem w terminie nie dłuższym niż 14 dni od momentu pierwszego awizowania. Powtórne awizo stanowi dla strony informację o kolejnym terminie, w którym możliwy jest odbiór pisma, jednak dostarczenie drugiego awiza przedwcześnie nie wpływa na powyższe prawo strony, bowiem z treści art. 44 K.p.a. wynika jednoznacznie, że stronę informuje się o konieczności liczenia 14 dni od daty pierwszego zawiadomienia. Tym samym przedwczesne awizo ani nie skraca pierwotnie wskazanego 7-dniowego terminu dla odbioru pisma, ani terminu 14 - dniowego, o którym mowa w art. 44 K.p.a. Istotne jest natomiast, by - bez względu na wcześniejsze powtórne awizowanie - przesyłka była faktycznie przechowywana w placówce pocztowej przez okres 14 dni od daty pierwszego zawiadomienia. Podobne poglądy wyrażano wielokrotnie w orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego (postanowienie z dnia 17 lipca 2008 r. sygn. akt II OZ 762/08, postanowienie z dnia 31 sierpnia 2010 r. sygn. akt I OSK 1371/10, wyrok z dnia 16 lutego 2012 r. sygn. akt I OSK 1944/11).
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, prawidłowo przyjął Sąd Wojewódzki, że w sprawie doszło do skutecznego doręczenia w trybie zastępczym postanowienia organu pierwszej instancji w dniu 26 kwietnia 2010 r. Termin do wniesienia zażalenia rozpoczął swój bieg w dniu 27 kwietnia i upłynął w dniu 4 maja 2010 r., a zażalenie wniesione zostało po upływie tego terminu. Zasadnie również Sąd Wojewódzki stwierdził, że skierowanie po raz drugi przez organ przesyłki do skarżącej zawierającej postanowienie z dnia 6 kwietnia 2010 r. miało wymiar jedynie informacyjny i nie mogło wywołać żadnego skutku prawnego.
Z tych wszystkich względów skarga kasacyjna, jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw, podlegała oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło