II OSK 484/10
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2011-03-08
Skład orzekający: Maria Czapska – Górnikiewicz, Jerzy Stelmasiak, Leszek Kiermaszek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, będący posiadaczem działki, może zostać ukarany administracyjną karą pieniężną za usunięcie drzew bez wymaganego zezwolenia, mimo że przysługuje mu jedynie prawo rybackiego użytkowania części działki pokrytej wodami jeziora?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący był posiadaczem działki w rozumieniu art. 336 Kodeksu cywilnego, co uprawniało organ do wymierzenia mu administracyjnej kary pieniężnej za usunięcie drzew bez zezwolenia. Ponadto, ustalenia prawomocnego wyroku sądu karnego dotyczące popełnienia przestępstwa wiążą zarówno organ administracji, jak i sąd administracyjny. Skarga kasacyjna została oddalona, gdyż zarzuty naruszenia prawa materialnego i procesowego były niezasadne.Stan faktyczny
Skarżący, będący dzierżawcą działki nr [...] oraz posiadający prawo rybackiego użytkowania jeziora [...], usunął drzewa bez wymaganego zezwolenia. Wójt Gminy Gąsawa wymierzył mu administracyjną karę pieniężną za ten czyn. Skarżący kwestionował swoje posiadanie działki i zarzucał błędy proceduralne i materialne w decyzjach organów. W postępowaniu karnym skarżący został uznany za winnego usunięcia drzew bez zezwolenia i przywłaszczenia drewna.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Maria Czapska – Górnikiewicz Sędziowie sędzia NSA Jerzy Stelmasiak (spr.) sędzia del NSA Leszek Kiermaszek Protokolant sekretarz sądowy Monika Myślak – Kordjak po rozpoznaniu w dniu 8 marca 2011 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 10 listopada 2009 r. sygn. akt II SA/Bd 765/09 w sprawie ze skargi J.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bydgoszczy z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za usunięcie drzew bez wymaganego zezwolenia oddala skargę kasacyjną.
Wyrokiem z dnia 10 listopada 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę J.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bydgoszczy z dnia [...] lipca 2009 r. w przedmiocie administracyjnej kary pieniężnej za usunięcie drzew bez wymaganego zezwolenia.
W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że decyzją z dnia [...] lutego 2005 r. Wójt Gminy Gąsawa zezwolił skarżącemu na wycięcie krzewów na powierzchni 3150 m2 rosnących na działce nr [...] w [...], w celu zapewnienia powszechnego korzystania z wód (jeziora [...]). W związku ze stwierdzeniem, że skarżący usunął nie tylko krzewy, ale także drzewa, zostało wszczęte postępowania administracyjne przez Wójta Gminy Gąsawa, a równocześnie toczyło się postępowanie karne.
Wyrokiem z dnia 12 czerwca 2007 r. (sygn. akt [...]) Sąd Rejonowy w Żninie uznał skarżącego za winnego tego, że w okresie od 10 lutego 2005 r. do 22 marca 2005 r. w [...] gmina Gąsawa z terenu działki nr [...] wyciął bez zezwolenia drzewa w postaci 19 olch i 3 brzóz, a następnie zabrał w celu przywłaszczenia drewno z nich pochodzące o wartości 243,58 zł na szkodę Skarbu Państwa – Agencji Nieruchomości Rolnych Oddział Terenowy w Bydgoszczy, a z terenu działek [...] wyciął bez zezwolenia drzewa w postaci 17 olch, a następnie zabrał w celu przywłaszczenia drewno z nich pochodzące o wartości 198,62 zł na szkodę Skarbu Państwa – Lasów Państwowych Nadleśnictwa Gołąbki, powodując łącznie stratę w wysokości 442,20 zł na szkodę Skarbu Państwa, przy czym czyn ten stanowił wypadek mniejszej wagi, tj. za winnego przestępstwa z art. 278 § 3 k.k. i za to na podstawie art. 278 § 3 k.k. wymierzył mu karę grzywny w rozmiarze 200 stawek dziennych ustalając rozmiar jednej stawki na kwotę 10 złotych. Powyższy wyrok został utrzymany w mocy wyrokiem Sądu Okręgowego w Bydgoszczy z dnia 15 listopada 2007 r. (sygn. akt [...]).
Decyzją z dnia [...] lutego 2008 r., na podstawie art. 88 ust. 1 pkt 2 i ust. 2, art. 89 ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U. z 2004 r. Nr 94, poz. 880 ze zm.) – zwanej dalej u.o.p. – § 2 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 13 października 2004 r. w sprawie stawek opłat dla poszczególnych rodzajów i gatunków drzew (Dz.U. Nr 228, poz. 2306), w związku z obwieszczeniem Ministra Środowiska z dnia 28 października 2004 r. w sprawie stawek opłat za usunięcie drzew i krzewów oraz kar za zniszczenie zieleni na 2005 rok (M.P. z 2004 r. Nr 44, poz. 779) – Wójt Gminy Gąsawa wymierzył skarżącemu administracyjną karę pieniężną w wysokości 61.986,83 zł za usunięcie bez zezwolenia 28 drzew gatunku olcha oraz 4 drzew gatunku brzoza z działki nr [...] położonej w [...]. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 r. Kolegium uchyliło decyzję Wójta i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Decyzją z dnia [...] lipca 2008 r. organ I instancji wymierzył skarżącemu administracyjną karę pieniężną w wysokości 61.986,83 zł. Decyzja ta została uchylona decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bydgoszczy z dnia [...] września 2008 r.
Decyzją z dnia [...] lutego 2009 r. Wójt wymierzył skarżącemu administracyjną karę pieniężną w wysokości 54.224,63 zł za usunięcie bez zezwolenia 19 drzew gatunku olcha oraz 4 drzew gatunku brzoza.
Wójt ustalił, że skarżący był dzierżawcą przedmiotowej działki, której właścicielem był Skarb Państwa, w administrowaniu przez Agencję Nieruchomości Rolnych Oddział Terenowy w Bydgoszczy. Jako dzierżawca tej nieruchomości w dniu 10 lutego 2005 r. zwrócił się do Wójta o wydanie zezwolenia na usunięcie krzewów, celem usunięcia utrudnień w dostępie do jeziora dla wędkarzy. Podczas wycinania krzewów skarżący usunął także drzewa, bez posiadania stosownej zgody Wójta Gminy.
Wójt wskazał, że informacje o fakcie wycinki drzew i zakresie wycinki były weryfikowane przez komisję składającą się m.in. z pracowników urzędu gminy w dniach 22 i 24 marca 2005 r., przy czym o terminie oględzin w drugim ze wskazanych terminów skarżący był informowany telefonicznie. Przyjęcie takiej formy zawiadomienia było uzasadnione koniecznością szybkiego działania w celu zapobieżenia dalszej wycince drzew jak też ukrywaniu śladów wycinki (na maskowanie śladów wycinki wskazywał w uzasadnieniu wyroku Sądu Rejonowego w Żninie). Ze względu na znaczne rozbieżności co do ilości, wielkości i gatunku wyciętych drzew dane te były weryfikowane przez biegłego rzeczoznawcę A.N.. Oględziny terenu z udziałem rzeczoznawcy i skarżącego zostały przeprowadzone w dniu 11 kwietnia 2005 r. Wizję terenową przeprowadzali także w dniu 20 kwietnia 2005 r. przedstawiciele Kujawsko-Pomorskiego Urzędu Wojewódzkiego w Bydgoszczy Wydział Środowiska i Rolnictwa. Ponadto w toku postępowania przed Sądem Rejonowym w Żninie sporządzana była uzupełniająca opinia biegłego rzeczoznawcy F.L.. Z treści ekspertyzy tego rzeczoznawcy wynika, że skarżący był zawiadamiany o wizji lokalnej, jednak nie skorzystał z prawa udziału w niej.
Organ I instancji podkreślił także fakt, iż skarżący w dacie wycinki był dzierżawcą działki nr [...] w [...] co wynika nie tylko z ustaleń Sądu w sprawie karnej, lecz zostało to także potwierdzone przez Agencję Nieruchomości Rolnych O/T w Bydgoszczy (pismo otrzymane przez Wójta w dniu 19 maja 2008 r. oraz pismo z dnia 7 listopada 2008 r.). Wójt stwierdził także, odwołując się do treści ewidencji gruntów i mapki geodezyjnej, że działka nr [...] oraz termin "Jezioro [...]" dotyczą tej samej nieruchomości.
Oględzin miejsca wycinki, z powiadomieniem o niej skarżącego, dokonano także w dniu 29 grudnia 2008 r. Ze względu na upływ czasu i trudne warunki terenowe (teren podmokły, porośnięty trzciną, pokryty warstwą liści) odszukanie pniaków po ściętych drzewach było wówczas utrudnione.
Wysokość administracyjnej kary pieniężnej za usunięcie drzew bez zezwolenia organ ustalił w oparciu o wyrok Sądu w postępowaniu karnym oraz opinii rzeczoznawców dotyczących gatunków drzew, średnic pniaków pozostałych po usunięciu drzew i ich położenia. Wójt podkreślił, że opinie biegłych zostały zaakceptowane przez Sąd w postępowaniu karnym jako wiarygodne, zaś ustalenia zaś zawarte w wyroku Sądu są wiążące dla organu.
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł skarżący.
Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bydgoszczy utrzymało w mocy decyzję Wójta z dnia [...] lutego 2009 r.
Kolegium wyjaśniło, że wprawdzie art. 88 ust. 1 u.o.p. nie posługuje się pojęciem posiadacza jako adresata decyzji, ale właśnie posiadacza wskazuje się jako uprawnionego do złożenia wniosku o zezwolenie na wycięcie drzewa (art. 83 ust. 1 u.o.p.). Zdaniem organu odwoławczego z akt sprawy wynika, że skarżący był posiadaczem działki nr [...] w [...] oraz że to właśnie on wyciął z terenu tej działki drzewa. Kolegium oceniło, że w wyniku uchylenia decyzji organu I instancji z dnia [...] lutego 2008 r. oraz z dnia [...] lipca 2008 r. materiał dowodowy w sprawie został uzupełniony, dzięki czemu nie ma żadnych wątpliwości co do zasadności wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej skarżącemu. Jednocześnie organ skorygował ilość nielegalnie wyciętych drzew, co jest spójne z prawomocnym orzeczeniem sądu karnego.
W skardze do sądu administracyjnego skarżący wskazał na niekonsekwencję Kolegium. Pomimo bowiem, że we wcześniejszych swoich decyzjach Kolegium wytykało organowi I instancji brak dostatecznych ustaleń w kwestii czy skarżący jest posiadaczem działki nr [...] oraz brak zapewnienia mu czynnego udziału w sprawie – obecnie Kolegium zaakceptowało decyzję Wójta, który swoje ustalenia odnośnie posiadania działki nr [...] oparł o treść wyroku Sądu Rejonowego w Żninie.
Skarżący zarzucił, że decyzja o ukaraniu została skierowana do niewłaściwego podmiotu. Nigdy bowiem nie był dzierżawcą działki nr [...] w [...], a w stosunku do Jeziora [...] przysługiwało mu wyłącznie prawo użytkowania rybackiego, co nie jest tożsame z dzierżawą. Brak jest w aktach sprawy umowy dzierżawy, wskazującej, że skarżący jest dzierżawcą działki nr [...]. Skarżący zakwestionował w tym zakresie pismo Agencji Nieruchomości Rolnych O/T w Bydgoszczy nr [...]. Wskazał, że aneks nr 2 do umowy dzierżawy obejmuje działkę nr [...] oraz Jezioro [...], z którego korzysta na zasadzie prawa rybackiego użytkowania. Czynsz z tytułu dzierżawy działki nr [...] opłaca w Agencji Nieruchomości Rolnych, natomiast za prawo rybackiego użytkowania uiszcza opłatę w RZGW w Poznaniu.
Skarżący wskazał także, że nie zostały ustalone granice działki nr [...], a istnieją wątpliwości, czy wszystkie pnie liczone jako znajdujące się na tej działce faktycznie się na niej znajdują. Zdaniem skarżącego, z ostatnich oględzin działki nr [...] (w których nie zapewniono mu udziału) wynika, że nie ma możliwości ustalenia obecnie średnicy pniaka w momencie wycinki oraz ustalenia kiedy drzewo zostało ścięte i ile wówczas miało lat. Nie można jednocześnie oprzeć się na wcześniejszym materiale dowodowym, który został zgromadzony w sposób wadliwy (bez ustalenia granic działki nr [...]).
Oddalając skargę Sąd I instancji wskazał, że związanie ustaleniami wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego oznacza związanie w kwestii ustalonych w sentencji wyroku sądu karnego znamion przestępstwa, a także okoliczności jego popełnienia, dotyczących czasu, miejsca, poczytalności sprawcy. Organ administracji był związany wyrokiem Sądu Rejonowego w Żninie w zakresie, w jakim w sentencji tegoż wyroku stwierdzono, że skarżący zabrał w celu przywłaszczenia drewno pochodzące z wycinki określonych drzew, które rosły na określonej działce. Bez określenia bowiem, gdzie drzewa rosły nie da się określić właściciela gruntu (a tym samym drzew i drewna z nich pochodzącego) co jest niezbędne do stwierdzenia, czy nastąpiło przywłaszczenie drewna, jak też nie da się określić, czy mamy do czynienia z "wypadkiem mniejszej wagi" (ilość drewna, a tym samym jego wartość). Ponadto, przecież wartość drewna, a tym samym jego ilość była wynikiem uwzględnienia przez Sąd Rejonowy opinii biegłego F.L. z kwietnia 2007 r., organ administracyjny w zakresie, w jakim ustalił karę pieniężną za wycięcie drzew, o których mowa w wyroku Sądu Rejonowego, związany był także określeniem ich wielkości wynikających z opinii biegłych.
W ocenie Sądu I instancji, druga istotna sporna kwestia, którą należało ustalić w celu określenia kary pieniężnej za usunięcie drzew bez zezwolenia, była okoliczność, czy usuwający drzewa skarżący był posiadaczem nieruchomości, z której drzewa usunął. Znajdująca się w aktach sprawy umowa dzierżawy pomiędzy skarżącym a Agencją Nieruchomości Rolnych OT w Toruniu (w postaci "Aneksu nr 2" spisanego w dniu 30 maja 2004 r.) wyraźnie w § 1 pkt 1 wskazuje, że przedmiotem dzierżawy jest "prawo rybackiego użytkowania jeziora [...] (...) na którym Rozporządzeniem Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Poznaniu z dnia 30 kwietnia 2004 r. został utworzony obwód rybacki", a oprócz tego przedmiotem dzierżawy są nieruchomości rolne stanowiące działkę nr [...] (pkt 2). W istocie zatem, odnośnie jeziora [...] mamy do czynienia z oddaniem w użytkowanie obwodu rybackiego, o którym mowa w art. 13 ust. 5 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne (Dz.U. z 2005 r. Nr 239, poz. 2019 ze zm.). Osoba władająca obwodem rybackim uprawniona jest do chowu, hodowli lub połowu ryb (art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 18 kwietnia 1985 r. o rybactwie śródlądowym; Dz.U. z 1999 r. Nr 66, poz. 750 ze zm.). Prawo to nie obejmuje możliwości korzystania z gruntu znajdującego się pod powierzchnią zbiornika wodnego, co wprost wynika także z § 8 cyt. umowy dzierżawy. W ocenie Sądu I instancji, wskazana okoliczność, że skarżący nie jest dzierżawcą działki nr [...] ale przysługuje mu jedynie prawo rybackiego użytkowania jeziora [...] (które zajmuje część działki nr [...]) nie ma w sprawie istotnego znaczenia. Istotna jest bowiem inna kwestia – czy skarżący był posiadaczem gruntu, z którego usunięto drzewa bez zezwolenia. Z wiążącego organy administracji wyroku Sądu Rejonowego w Żninie wynika, że skarżący usunął drzewa z działki nr [...], które tylko w części (aczkolwiek zdecydowanie większej) pokrywa jezioro [...]. Z treści akt administracyjnych z kolei wynika, że skarżący przypisywał sobie prawo władania nie tylko zasobami jeziora (możliwość połowu ryb), ale także tą częścią działki nr [...], która nie była pokryta wodami jeziora. Wynika to w szczególności z treści wniosku skarżącego o wycinkę krzewów, w którym jako miejsce wycinki wskazuje działkę nr [...], złożonego wskutek pisma Agencji Nieruchomości Rolnych z dnia 22 marca 2004 r. oraz z treści protokołu z dnia 10 lutego 2005 r., w którym mowa o oględzinach zadrzewień na działce nr [...] przy udziale skarżącego. Przypisywanie sobie władztwa w postaci posiadania nie wymaga wykazywania się prawem do rzeczy, a jedynie faktycznym władaniem rzeczą "jak właściciel" czy też "jak (...) dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą" (art. 336 Kodeksu cywilnego).
Sąd I instancji wskazał również, że organy błędnie ustaliły jedynie źródło posiadania przez skarżącego działki nr [...], co nie zmienia wynikającego z akt administracyjnych faktu, iż skarżący był posiadaczem tej działki.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł skarżący zarzucając naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 88 w związku z art. 83 u.o.p. i mylnego przyjęcia, że skarżący był posiadaczem działki nr [...]. Zarzucił również naruszenie art. 3 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a., poprzez brak dostrzeżenia, że decyzja organów była zmieniana z uwagi na występujące w niej zmiany poglądów. Zarzucił także naruszenie art. 3 § 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. poprzez niewłaściwą kontrolę legalności działania administracji.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, a także zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Kolegium wniosło o jej oddalenie jako bezzasadnej, a także zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
W świetle art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej zwanej p.p.s.a.) – skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:
1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,
2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Podkreślić przy tym trzeba, że Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. (a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak), to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej.
Oceniając we wskazanych wyżej granicach zasadność wniesionej skargi kasacyjnej w przedmiotowej sprawie, trzeba stwierdzić, że zarzuty nie są zasadne. Wynika to z następujących przesłanek.
Po pierwsze, w przypadku jednoczesnego podniesienia w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego i prawa procesowego należy w pierwszej kolejności poddać ocenie te ostatnie zarzuty kasacyjne. Jest to konieczne z tej przyczyny, że bez prawidłowego ustalenia stanu faktycznego nie można w istocie ocenić czy właściwie zastosowano w danej sprawie odpowiednie przepisy prawa materialnego, a następnie dokonano ich prawidłowej wykładni. Ponadto uzasadnienie podstaw kasacyjnych polega na wykazaniu przez autora skargi kasacyjnej, że stawiane przez niego zarzuty mają usprawiedliwioną podstawę i zasługują na uwzględnienie. Uzasadniając zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię wykazać należy, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa.
Po drugie, Sąd I instancji wbrew zarzutom kasacyjnym prawidłowo skontrolował w tej sprawie stan faktyczny ustalony przez właściwe organy, w świetle którego brak było podstaw prawnych do zastosowania przez ten Sąd art. 3 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ cyt. ustawy p.p.s.a. czy też art. 3 i art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w przedmiocie stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji SKO w Bydgoszczy. Wynika to z tego, że skarżący był w istocie posiadaczem działki nr [...] położonej w [...], której właścicielem jest Skarb Państwa, w administrowaniu Agencji Nieruchomości Rolnych Oddział Terenowy w Bydgoszczy. Powyższe stwierdzenie znajduje swoje uzasadnienie także w treści wniosku skarżącego, który złożył w dniu 10 lutego 2005 r. do Wójta Gminy w Gąsowie, w którym sam stwierdził, że jako dzierżawca działki nr [...] wniósł o wydanie zezwolenia na usunięcie krzewów z pow. 3150 m2 rosnących na tej działce, w związku z utrudnieniami w dostępie do jeziora dla wędkarzy. Wniosek ten był spowodowany pismem Agencji Nieruchomości Rolnych z dnia 22 marca 2004 r. wzywającym dzierżawcę do usunięcia gałęzi i wiatrołomów utrudniających powszechne korzystanie z wód. Ponadto po przeprowadzeniu wizji lokalnej Wójt Gminy Gąsowa decyzją z dnia 10 lutego 2005 r. wydał zezwolenie na wycinkę krzewów w ramach cięć sanitarno-trzebieżowych oraz ze względu na utrudnienia w powszechnym korzystaniu z wód. Należy dodać, że skarżący brał udział w tej wizji jako posiadacz gruntu i wówczas nie negował swojego władztwa do terenu, na którym rosły przedmiotowe drzewa (dowód: protokół oględzin z dnia 10 lutego 2005 r. – k. 3 akt administracyjnych). Dlatego też, co zasadnie Sąd I instancji stwierdził, chociaż skarżący nie był dzierżawcą działki nr [...], gdyż przysługiwało mu tylko prawo rybackiego użytkowania Jeziora [...], które zajmuje także część działki nr [...], to w istocie był jej posiadaczem w dacie, w której usunięto przedmiotowe drzewa w rozumieniu dyspozycji art. 88 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 83 ust. 1 cyt. ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody oraz w świetle dyspozycji art. 336 k.c., a więc także działki nr [...] w tej części, która nie była pokryta wodami Jeziora [...]. Stąd należy uznać, że dwa elementy składające się na władztwo skarżącego nad przedmiotową nieruchomością gruntową były spełnione, czyli zarówno: korpus possessionis (element fizyczny), wyrażający się we władaniu rzeczą oraz animus possidendi (element psychiczny) wyrażający się w psychicznym nastawieniu do wykonywanego władztwa (władania dla siebie).
Po trzecie, należy podzielić pogląd Sądu I instancji, że chociaż art. 11 ustawy p.p.s.a. stanowi, że ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego codo popełnienia przestępstwa wiążą sąd administracyjny, to należy uznać za właściwą linię orzecznictwa sądowego jak i te poglądy doktryny, które uznają, że ustalenia dokonane w tym postępowaniu sądowym, a stwierdzone prawomocnym wyrokiem Sądu w sprawie karnej, wiążą także organ administracji publicznej (zob. wyrok NSA z dnia 21 października 2009 r. (sygn. akt II GSK 127/09, opubl. Lex nr 573520). Ponadto, należy podkreślić, że związanie ustaleniami skazującego prawomocnego wyroku wydanego w postępowaniu karnym powoduje także związanie dotyczące ustalonych w sentencji tego wyroku znamion przestępstwa jak i okoliczności jego popełnienia, które dotyczą czasu, miejsca i poczytalności sprawcy (zob. wyrok NSA z dnia 11 lutego 2009 r. sygn. akt II FSK 1598/07, opubl. Lex nr 486228). W realiach przedmiotowej sprawy oznacza to, że właściwe organy jak i Sąd I instancji są związane prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Żninie z dnia [...] czerwca 2007 r. sygn. akt [...] utrzymanym w mocy wyrokiem Sądu Okręgowego w Bydgoszczy z dnia [...] listopada 2007 r. (sygn. akt IV Ka [...]). Z tych względów, właściwe organy jak i WSA w Bydgoszczy są związane prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Żninie w zakresie, w którym w sentencji powyższego wyroku Sąd Rejonowy orzekł, że skarżący zabrał w celu przywłaszczenia drewno jakie pochodziło z wycinki oznaczonych drzew rosnących na danej nieruchomości gruntowej. Należy podkreślić, że bez ustalenia miejsc gdzie drzewa rosły nie można także ustalić właściciela nieruchomości, a więc również drzew i drewna z nich pochodzącego, co jest konieczne do udowodnienia czy nastąpiło przywłaszczenie drewna, ponieważ nie ma przywłaszczenia, jeżeli wycinający był właścicielem tej nieruchomości i drzew, a także nie można ustalić, czy wystąpił "wypadek mniejszej wagi", biorąc pod uwagę ilość drewna, a tym samym jego wartość. Ponadto wartość drewna, czyli także jego ilość była następstwem uwzględnienia przez Sąd Rejonowy opinii biegłego F.L. z kwietnia 2007 r. Stąd, właściwy organ administracyjny w zakresie, w którym ustalił administracyjną karę pieniężną za wycięcie drzew, o których mowa w prawomocnym wyroku Sądu Rejonowego w Żninie związany był ustaleniem ich wielkości wynikających z opinii biegłych. Dlatego też kontrola Sądu I instancji w świetle dyspozycji art. 11 cyt. ustawy p.p.s.a. prawidłowo uwzględniła powyższą okoliczność faktyczną i prawną.
Po czwarte, biorąc pod uwagę powyższe ustalenia stanu faktycznego, chybione są także zarzuty kasacyjne dotyczące naruszenia przez Sąd I instancji art. 88 w związku z art. 83 cyt. ustawy o ochronie przyrody. Wynika to z tego, że jeżeli skarżący jest posiadaczem danej działki nr [...], to tylko za zgodą właściciela może wystąpić do właściwego organu, tj. w tej sprawie Wójta Gminy Gąsowa, o wydanie w trybie art. 83 ust. 1 cyt. ustawy o ochronie przyrody, zezwolenia na usunięcia drzew z tej działki. Natomiast w tej sprawie to nie nastąpiło, stąd tego rodzaju działanie wypełnia unormowanie z art. 88 ust. 1 pkt 2 tejże ustawy o ochronie przyrody w przedmiocie wymienienia przez wójta administracyjnej kary pieniężnej za usuwanie drzew bez wymaganego zezwolenia.
Ubocznie należy także dodać, że zarzut kasacyjny dotyczący naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 88 w związku z art. 83 cyt. ustawy o ochronie przyrody z powodu ich błędnej wykładni, jest także chybiony z innej przyczyny. Jest to brak spełnienia wymagań z art. 176 p.p.s.a. odnośnie wymaganej treści skargi kasacyjnej. Wynika to z tego, że Autor skargi kasacyjnej nie określa, który z sześciu ustępów i ich punktów z art. 83 jak i ośmiu ustępów i ich punktów z art. 88 powołanej wyżej ustawy został naruszony przez Sąd I instancji z powodu rzekomo błędnej ich wykładni.
Z tych względów i na podstawie art. 184 cyt. ustawy p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło