I FSK 546/10
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2011-03-10
Skład orzekający: Janusz Zubrzycki, Krystyna Chustecka, Izabela Najda – Ossowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Skarbowej pozostawał w bezczynności w sprawie podatku od towarów i usług, uzasadniającej wymierzenie grzywny na podstawie art. 154 § 1 P.p.s.a., pomimo wstrzymywania się z wydaniem decyzji do czasu rozstrzygnięcia sprawy karnej?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że Dyrektor Izby Skarbowej pozostawał w bezczynności, ponieważ podejmowane przez niego czynności miały charakter pozorny i ograniczały się do biernego oczekiwania na zakończenie postępowania karnego. Samo informowanie strony o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy (art. 140 O.p.) nie jest wystarczające do uwolnienia organu od zarzutu bezczynności, jeśli rzeczywiste przyczyny opóźnienia nie są niezależne od organu i nie uzasadniają wstrzymania postępowania. W związku z tym, skarga kasacyjna Dyrektora Izby Skarbowej została oddalona.Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wymierzył Dyrektorowi Izby Skarbowej grzywnę za bezczynność w sprawie podatku VAT za marzec 2000 r., po tym jak organ nie wykonał wyroku WSA z 2007 r. uchylającego wcześniejszą decyzję podatkową. Skarżący wnosił o załatwienie sprawy od 2007 r., jednak Dyrektor Izby Skarbowej wstrzymywał się z wydaniem decyzji, powołując się na konieczność oczekiwania na zakończenie postępowania karnego. Dyrektor Izby Skarbowej wniósł skargę kasacyjną od wyroku WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną Dyrektora Izby Skarbowej w O. Zasądzono od Dyrektora Izby Skarbowej w O. na rzecz W. T. kwotę 180 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Zubrzycki (sprawozdawca), Sędzia NSA Krystyna Chustecka, Sędzia WSA (del.) Izabela Najda – Ossowska, Protokolant Krzysztof Zaleski, po rozpoznaniu w dniu 10 marca 2011 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Skarbowej w O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 13 stycznia 2010 r., sygn. akt I SA/Ol 807/09 w sprawie ze skargi W. T. na bezczynność Dyrektora Izby Skarbowej w O. w przedmiocie niewykonania wyroku WSA w Olsztynie z dnia 08.03.2007 r., sygn. akt I SA/Ol 93/07 w sprawie podatku od towarów i usług za marzec 2000 r. z żądaniem wymierzenia grzywny w trybie art. 154 § 1 p.p.s.a. 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w O. na rzecz W. T. kwotę 180 zł (słownie: sto osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
1. Wyrok Sądu pierwszej instancji i przedstawiony przez ten Sąd tok postępowania przed organami podatkowymi.
1.1. Wyrokiem z 13 stycznia 2010 r., sygn. akt I SA/Ol 807/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, w sprawie ze skargi W. T. na bezczynność, wymierzył Dyrektorowi Izby Skarbowej w O. grzywnę w wysokości 2500 zł i zasądził na rzecz skarżącego koszty postępowania sądowego.
1.2. Przedstawiając stan sprawy Sąd pierwszej instancji podał, że decyzją z 25 października 2005 r. Dyrektor Izby Skarbowej w O., utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w E. z 7 lipca 2005 r., którą określono skarżącemu podatek od towarów i usług za marzec 2000 r. Wyrokiem z 8 marca 2007 r., sygn. akt I SA/Ol 93/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, działając na podstawie art. 145 § 1 ust.1 pkt 1 lit c) ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz.1270 ze zm., dalej "P.p.s.a."), uchylił ww. decyzję Dyrektora Izby Skarbowej. Sąd uznał, że w postępowaniu podatkowym pominięto istotne okoliczności faktyczne i wskazał, że przy ponownym postępowaniu organy podatkowe powinny wziąć pod uwagę wszystkie dowody mogące mieć znaczenie dla prawidłowego ustalenia stanu faktycznego, w szczególności powinny ocenić, na tle całokształtu zebranego materiału dowodowego, informację Urzędu Celnego w B., pisma Państwowego Komitetu Celnego Rosji do Głównego Urzędu Ceł w Warszawie oraz pisma Archiwum Izby Celnej w O. Ponadto Sąd wskazał, że pomocny przy rozstrzygnięciu sprawy podatkowej może okazać się również materiał dowodowy zgromadzony w postępowaniu karnym prowadzonym przed Sądem Rejonowym w C. Skarżący pismem z 25 września 2007 r., a następnie z 26 lutego 2008 r. i 6 lipca 2009 r. wnosił o bezzwłoczne załatwienie sprawy dotyczącej rozliczenia podatku VAT za marzec 2000 r., jednakże pisma te nie odniosły zamierzonego skutku.
2. Skarga do Sądu pierwszej instancji.
2.1. W dniu 19 listopada 2009 r. podatnik wniósł skargę na bezczynność Dyrektora Izby Skarbowej w O., żądając przy tym wymierzenia organowi podatkowemu kary grzywny i zasądzenia od tego organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania sądowego. Skarżący, powołując się na treść art. 286 § 2 P.p.s.a., wskazał, że dwumiesięczny termin do załatwienia niniejszej sprawy upłynął pod koniec lipca 2007 r., czyli przeszło dwa lata temu, skoro akta tej sprawy zostały Dyrektorowi Izby Skarbowej doręczone 16 maja 2007 r. Skarżący podkreślił, że aktywność procesowa organu ograniczyła się do: włączenia do akt sprawy aktu oskarżenia z 20 września 2005 r. w sprawie V Ds. [...], zażądania przekazania dokumentów przedłożonych podczas rozprawy przed WSA w Olsztynie w dniu 12 kwietnia 2006 r. w sprawie o sygn. I SA/Ol 6/06, wystąpienia o wskazanie faktycznych odbiorców tkanin poliestrowych, wydania 29 kwietnia 2008 r. postanowienia o włączeniu do akt sprawy dokumentów, wydania kolejnych postanowień o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy. Ponadto skarżący wskazał, że w ciągu przeszło dwóch lat co najmniej dwukrotnie wzywał Dyrektora Izby Skarbowej do bezzwłocznego załatwienia sprawy (pisma z 26 lutego 2008 r. i 6 lipca 2009 r.), jednak nie przyniosło to żadnego efektu. W ocenie skarżącego, analiza dotychczasowego postępowania organu podatkowego wskazuje, że podejmuje on działania pozorne, których jedynym celem jest przedłużanie prowadzonego postępowania w nieskończoność. Tymczasem zgromadzony w sprawie materiał dowodowy – w opinii skarżącego – świadczy o tym, że nigdy nie doszło do wyłudzenia podatku. Podkreślił przy tym, iż prowadzone wobec niego dochodzenie zostało prawomocnie umorzone 30 stycznia 2001 r. z uwagi na to, że czynu zabronionego w ogóle nie popełniono.
2.2. W odpowiedzi Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi. Odnosząc się do zarzutów podatnika, organ odwoławczy podniósł, że wielokrotnie i systematycznie występował najpierw do Prokuratury Okręgowej w C., a następnie do Sądu Rejonowego w C. z zapytaniem, na jakim etapie jest prowadzone wobec skarżącego postępowanie karne. W związku z tym, że postępowanie to nie zostało jeszcze zakończone, mając na względzie zalecenia zawarte w opisanym wyżej prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z 8 marca 2007 r. i obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego niniejszej sprawy, konieczne jest – w opinii Dyrektora Izby Skarbowej – wstrzymanie się z wydaniem decyzji podatkowej do chwili rozstrzygnięcia sprawy karnej.
3. Uzasadnienie rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji.
3.1. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie stwierdził, że skarga jest zasadna, gdyż w okolicznościach niniejszej sprawy, należało zarzucić Dyrektorowi Izby Skarbowej w O. bezczynność po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z 8 marca 2007 roku, sygn. akt I SA/Ol 93/07. Sąd pierwszej instancji, powołując się na treść art. 153 P.p.s.a., przypomniał, że powyższym wyrokiem Dyrektor Izby Skarbowej w O. został prawnie zobligowany do tego, aby w ramach ponownie przeprowadzonego w sprawie postępowania, wyeliminować szereg uchybień procesowych, na które zwrócił uwagę Sąd Administracyjny. Wskazania zawarte w uzasadnieniu ww. orzeczenia wytyczyły Dyrektorowi Izby Skarbowej kierunek, w jakim należy wykorzystać materiały i czynności procesowe z poprzedniego postępowania, a także wykorzystać materiały z postępowania karnego, toczącego się przed Sądem Rejonowym w C.
3.2. Odnosząc się do postępowania samego organu Sąd wskazał, że termin załatwienia sprawy po wydaniu wyroku WSA z 8 marca 2007 r. dla Dyrektora Izby Skarbowej w O., rozpoczął bieg 16 maja 2007 r., tj. w dacie przekazania akt organowi podatkowemu. Stosownie do art. 139 § 3 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 8, poz. 60 ze zm., dalej "O.p."), termin załatwienia sprawy upływał 15 lipca 2007 r. Niewątpliwie – zdaniem Sądu – w tym okresie organ odwoławczy pozostawał bezczynny, ograniczając się jedynie do przekazania skarżącemu zawiadomienia o przedłużeniu terminu do rozpatrzenia sprawy. Stan ten trwał przez ponad dwa lata i wydawanie kolejnych postanowień o przedłużaniu terminu do załatwienia sprawy nie usprawiedliwiało bezczynności organu odwoławczego. Znamienne jest – w ocenie Sądu pierwszej instancji – pismo Sądu Rejonowego w C., który w odpowiedzi na zapytanie Dyrektora Izby Skarbowej z 27 października 2009 r. stwierdził, że nie można określić terminu załatwienia sprawy karnej, ze względu na jej skomplikowaną materię i brak prawomocnych decyzji podatkowych. Zdaniem Sądu, wskazana przez organ przyczyna opóźnienia załatwienia sprawy, nie może być w okolicznościach niniejszej sprawy uznana za przyczynę niezależną od organu. Bierne oczekiwanie organu na zakończenie postępowania karnego nie może być uznane za uzasadnioną przeszkodę w bezzwłocznym lub dwumiesięcznym załatwieniu sprawy podatkowej. Podsumowując, Sąd stwierdził, że w niniejszej sprawie organ do dnia wniesienia skargi tj. do 19 listopada 2009 r., pozostawał w bezczynności w załatwieniu sprawy, gdyż nie wydał decyzji kończącej postępowanie. Sąd zwrócił przy tym uwagę, że pomimo oczekiwania na wynik sprawy karnej organ nie zawiesił trwającego od 16 lipca 2007 r. postępowania administracyjnego.
4. Skarga kasacyjna.
4.1. Dyrektor Izby Skarbowej zaskarżył powyższy wyrok, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie na rzecz organu kosztów postępowania.
Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie zarzucono przy tym naruszenie:
1) prawa materialnego, tj. art. 154 § 1 w zw. z art. 170 P.p.s.a. przez niewłaściwe zastosowanie, polegające na tym, że Sąd błędnie uznał, iż organ pozostaje w bezczynności uzasadniającej wymierzenie grzywny w sytuacji, gdy sprawa nie została załatwiona w ustawowym terminie z przyczyn niezależnych od organu, tj. w związku z koniecznością zrealizowania zaleceń sformułowanych w wyroku NSA z 21 grudnia 2006 r., sygn. akt I FSK 996/06 oraz w wyroku WSA w Olsztynie z 8 marca 2007 r., sygn. akt I SA/Ol 93/07, oraz pomimo że organ informował stronę o przyczynach niedotrzymania terminu, wskazując jednocześnie nowy termin załatwienia sprawy, zgodnie z obowiązkiem zawartym w art. 140 O.p.;
2) art. 154 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 201 § 1 pkt 2 O.p. przez niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, że organ pozostaje w bezczynności z powodu niewydania postanowienia o zawieszeniu postępowania, co uzasadnia wymierzenie grzywny, w sytuacji gdy organ nie załatwił sprawy w ustawowym terminie z innych, niezależnych od organu przyczyn, a nie z powodu wystąpienia zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 201 § 1 pkt 2 O.p.;
3) art. 154 § 6 P.p.s.a. przez niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że spełnione zostały przesłanki określone w art. 154 § 1 P.p.s.a. do wymierzenia grzywny organowi i określenia jej w podanej w wyroku wysokości;
4) przepisów postępowania, tj.:
a) art. 134 § 1 i art. 141 § 4 P.p.s.a. przez nierozważenie wszystkich aspektów przedmiotowej sprawy i jednocześnie ustalenie stanu faktycznego niezgodnego ze stanem rzeczywistym, w szczególności przez pominięcie istotnych elementów tego stanu faktycznego, tj. poprzez stwierdzenie w uzasadnieniu wyroku, że organ jest bezczynny po wydaniu wyroku WSA w Olsztynie z 8 marca 2007 r., sygn. akt I SA/Ol 93/07; przez stwierdzenie, że organ pozostaje w bezczynności z powodu niewydania postanowienia o zawieszeniu postępowania bez oceny, czy zaistniała przeszkoda w zakończeniu sprawy stanowi zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 201 § 1 pkt 2 O.p.;
b) art. 141 § 4 P.p.s.a. przez brak wyczerpującego uzasadnienia wysokości nałożonej grzywny i niewzięcie przy tym pod uwagę wszystkich okoliczności sprawy, w tym przede wszystkim wyjaśnień organu co do przyczyn niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie.
4.2. W odpowiedzi strona przeciwna wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej oraz o obciążenie Dyrektora Izby Skarbowej kosztami postępowania.
5. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie ma uzasadnionych podstaw.
5.1. W świetle art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu zaś bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Z akt sprawy nie wynika, by zaskarżone orzeczenie zostało wydane w warunkach nieważności, której przesłanki zostały określone w art. 183 § 2 P.p.s.a. Zatem rozważania Naczelnego Sądu Administracyjnego mogły odnosić się jedynie do zarzutów wskazanych w skardze kasacyjnej, opartej na obu podstawach określonych w art. 174 pkt 1 i 2 P.p.s.a.
5.2. W pierwszej kolejności należy rozpatrzyć zarzut naruszenia przepisów postępowania, przesądzenie bowiem, że ustalenia faktyczne przyjęte w zaskarżonym wyroku były prawidłowe, pozwala na przejście do kontroli subsumcji tego stanu faktycznego pod zastosowany przez Sąd pierwszej instancji przepis prawa materialnego.
W ramach tego zarzutu, w skardze kasacyjnej, skarżący organ podniósł brak rozważenia przez Sąd pierwszej instancji wszystkich aspektów sprawy, w szczególności pominięcie istotnych okoliczności dotyczących ustalenia, że pozostawał on w bezczynności po wydaniu wyroku z 8 marca 2007 r., w kontekście oceny, czy zaistniała przeszkoda w zakończeniu sprawy mogła, jako zagadnienie wstępne, stanowić podstawę do zawieszenia postępowania. Nadto autor skargi kasacyjnej zarzucił Sądowi brak wyczerpującego uzasadnienia orzeczenia o wysokości nałożonej grzywny.
5.3. Oceniając tak sformułowany zarzut naruszenia przepisów postępowania, Naczelny Sąd Administracyjny uznał go za niezasadny. Nie było sporu w sprawie, co do okoliczności faktycznej, że po zwrocie akt do organu w dniu 15 maja 2007 r. w celu załatwienia sprawy zgodnie z art. 286 P.p.s.a. sprawa nie została rozpatrzona w terminach określonych w art. 139 O.p., w szczególności na etapie postępowania odwoławczego w terminie dwóch miesięcy. Wskazany przepis Ordynacji podatkowej ma za zadanie dyscyplinować organy prowadzące postępowanie, co pozostaje w ścisłym związku z zasadą szybkości postępowania.
Rozważając zaistnienie okoliczności określonych w art. 139 § 4 O.p, czyli opóźnienia spowodowanego przyczynami niezależnymi od organu, należy podkreślić, że Sąd pierwszej instancji odniósł się do tej kwestii, analizując wszystkie istotne elementy stanu faktycznego w tym zakresie. Dotyczyły one szeroko uzasadnionego w skardze kasacyjnej związania organu, na podstawie art. 153 i 170 P.p.s.a., wskazaniami, co do dalszego postępowania zawartymi w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z 8 marca 2007 r. w sprawie o sygn. akt I SA/Ol 93/07 oraz w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 grudnia 2006 r. w sprawie o sygn. akt I FSK 996/06. Zdaniem autora skargi kasacyjnej wskazania te determinowały sposób prowadzenia postępowania po zwrocie akt do organu w celu załatwienia sprawy.
5.4. Autor skargi kasacyjnej powoływał się w tym zakresie szczególnie na "konsekwentne podkreślanie" w obu powołanych orzeczeniach stanowiska, co do tego, że materiał zgromadzony w sprawie karnej, może być pomocny przy rekonstruowaniu stanu faktycznego niezbędnego dla rozstrzygnięcia sprawy podatkowej.
Sąd pierwszej instancji ocenił podnoszoną przez organ konieczność wykorzystania materiału dowodowego zgromadzonego w toku postępowania karnego na potrzeby prowadzonego postępowania podatkowego, wskazując, że jej realizacja w istocie sprowadzała się do kierowania zapytań do Prokuratury Okręgowej w C. oraz Sądu Rejonowego w C. o stan sprawy karnej. Sąd także wskazał na czynności dowodowe wykonane przez organ w ramach załatwiania sprawy po uchyleniu decyzji – polegały one na włączeniu do akt sprawy wskazanych dokumentów i nie uzasadniały braku załatwienia sprawy w terminie.
5.5. W skardze kasacyjnej skarżący organ ponownie wymieniając podejmowane czynności, wskazał na szereg dokumentów, które włączył do akt sprawy na wniosek podatnika z 2008 r, jako argument, że oczekiwanie było uzasadnione. Należy jednak zauważyć, że dokumenty wymienione na str. 5 skargi kasacyjnej dotyczą protokołów z przesłuchań świadków i innych czynności procesowych dokonywanych w roku 2000, 2001, 2002 oraz 2003. Niezrozumiałe jest zatem, dlaczego organ wcześniej nie zrobił użytku z przedmiotowych materiałów sam, w ramach realizacji wiążących wytycznych Sądów, by wykorzystywać dowody z postępowania karnego, tylko czekał na wniosek pełnomocnika strony w tym zakresie do 2008 r.
5.6. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że powyższa argumentacja nie podważyła ustaleń Sądu pierwszej instancji, co do podejmowania przez organ czynności, które "pozorowały" jedynie aktywność w załatwianiu sprawy, ograniczając się w rzeczywistości do biernego oczekiwania na zakończenie sprawy karnej przez sąd rejonowy. W tym kontekście stwierdzenie Sądu pierwszej instancji w końcowej części uzasadnienia, sugerujące możliwość zawieszenia postępowania z uwagi na toczące się postępowanie karne, nie zmienia dokonanej przez ten Sąd oceny działań organu, ani ustaleń faktycznych. Nietrafne stwierdzenie Sądu pierwszej instancji o możliwości zawieszenia postępowania podatkowego w oczekiwaniu na wynik sprawy karnej, Naczelny Sąd Administracyjny potraktował jako naruszenie, które nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy.
5.7. Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że lektura uzasadnień powołanych wyroków: Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 grudnia 2006 r, jak również Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, nie uzasadnia stanowiska autora skargi kasacyjnej, że organ został zobowiązany do oczekiwania na przeprowadzane w sprawie karnej dowody, czy też zakończenie sprawy karnej przez sąd. Wręcz przeciwnie, akcentując – co podkreślał organ – potrzebę wykorzystywania dowodów zgromadzonych w sprawie karnej – Sąd wprost wskazywał, że "wynik postępowania karnego nie przesądza o braku odpowiedzialności za niezapłacone podatki (...) materiał dowodowy zgromadzony w toku postępowania karnego może być pomocny przy rekonstruowaniu stanu faktycznego niezbędnego do rozstrzygnięcia sprawy podatkowej". Nieuprawnione należy uznać twierdzenie, że z tych wskazań wynikała konieczność oczekiwania przez organ na zakończenie sprawy karnej.
5.8. Za niezasadny Naczelny Sąd Administracyjny uznał również zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a z powodu braku uzasadnienia, co do wysokości nałożonej grzywny, bez uwzględnienia wszystkich okoliczności sprawy.
Należy zauważyć, że na podstawie art. 154 § 1 P.p.s.a. w związku z § 6 tego przepisu, w przypadku ustalenia bezczynności organu po wyroku uchylającym, Sąd wymierza organowi grzywnę w wysokości do dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Ustawodawca nie określił bliższych kryteriów, według których sądy wymierzają grzywnę, pozostawiając im swobodę w tym zakresie, ograniczoną jedynie górną granicą kwoty, którą mogą nałożyć.
Sąd pierwszej instancji wymierzył grzywnę w wysokości 2500 zł, a więc w dolnych granicach dopuszczalnej stawki (górna kwota wynosiła na moment orzekania ponad 25.000 zł), wskazując przy tym, że wymierzoną w tej wysokości grzywnę uznaje jako adekwatną do celu, jakim miało być zdyscyplinowanie organu tak, by sprawy były rozstrzygane w rozsądnym terminie. Zawarte w wyroku uzasadnienie w zakresie wysokości wymierzonej grzywny, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, spełnia warunek zgodnego z prawem orzeczenia o grzywnie na podstawie art. 154 § 6 P.p.s.a.
5.9. W sytuacji stwierdzenia, że zarzut naruszenia prawa procesowego był niezasadny, co wskazuje, że Sąd pierwszej instancji prawidłowo ustalił, że organ pozostawał w bezczynności, za chybiony uznać również należy zarzut naruszenia prawa materialnego - art. 154 § 1 i 6 P.p.s.a., stanowiącego materialnoprawną podstawę wymierzenia grzywny organowi administracyjnemu, który nie wykonał wyroku sądowego.
5.10. Podstawową przesłanką zastosowania w sprawie art. 154 P.p.s.a. i wymierzenia organowi podatkowemu grzywny obliczonej zgodnie z § 6 tego przepisu, jest ustalenie, że do dnia wniesienia skargi organ pozostaje w bezczynności po otrzymaniu wyroku uchylającego decyzję organów podatkowych. Bezczynność organu należy utożsamiać z brakiem rozpoznania sprawy w terminie określonym w art. 139 O.p., który to termin został w sprawie znacznie przekroczony, co nie było sporne. Istotą sporu pozostawała ocena, czy – mimo opóźnienia w załatwieniu sprawy – organ pozostawał w bezczynności w związku z brakiem zawieszenia postępowania na podstawie art. 201 § 1 pkt 2 O.p., jak również koniecznością wykonania wiążących zaleceń we wskazanych wyrokach sądowych. Uznanie, że są to rzeczywiste przeszkody niezałatwienia sprawy w terminie, na podstawie art. 139 § 4 O.p. uwolniłoby organ od zarzutu bezczynności.
5.11. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że nie jest zasadny zarzut skargi kasacyjnej, iż Sąd pierwszej instancji stwierdził bezczynność organu z powodu braku zawieszenia postępowania do czasu rozstrzygnięcia sprawy karnej. Podstawą orzeczenia zaskarżonego wyroku i uznania, że organ pozostawał w bezczynności, była ocena jakości podejmowanych działań przez organ od 15 maja 2007 r., tj dnia zwrotu akt, do dnia wydania rozstrzygnięcia. Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej, przeprowadzone czynności dowodowe w postaci dołączenia do akt wskazanych dokumentów nie mogą być kwalifikowane jako opóźnienia powstałe z przyczyn niezależnych od organu.
5.12. Postrzeganie przez autora skargi kasacyjnej braku pozostawania organu w bezczynności z powodu wydawania postanowień na podstawie art. 140 O.p. o przedłużeniu terminu do załatwienia sprawy, także nie jest trafne. Wskazany przepis ma charakter porządkowy i służy informowaniu strony o stanie załatwiania jej sprawy w czasie. Jednakże formalne realizowanie obowiązku informowania o przyczynach niezałatwienia sprawy w terminie wraz ze wskazaniem nowego terminu załatwienia sprawy nie jest wystarczające dla uwolnienia się przez organ od zarzutu, że pozostaje on w bezczynności. Charakter bowiem podejmowanych czynności oraz rzeczywiste przyczyny niezałatwienia sprawy, mimo realizowania obowiązku określonego przepisem art. 140 O.p., skutkowały prawidłowym wnioskiem Sądu pierwszej instancji, że ustalony stan faktyczny uzasadniał uznanie, że spełnione zostały przesłanki do zastosowania art. 154 § 1 i § 6 P.p.s.a.
5.13. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny uznał zarzuty skargi kasacyjnej za niezasadne i w konsekwencji oddalił ją na podstawie art. 184 P.p.s.a.
Podstawą orzeczenia o kosztach był art. 204 pkt 2 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło