II OSK 1510/11
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2012-12-19
Skład orzekający: Małgorzata Masternak-Kubiak, Arkadiusz Despot-Mładanowicz, Jerzy Krupiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego o odmowie wstrzymania wykonania decyzji o ustaleniu warunków zabudowy podlega kontroli sądu administracyjnego oraz czy udział członka Kolegium, który brał udział w wydaniu decyzji objętej wnioskiem o ponowne rozpatrzenie, stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności tego postanowienia?Ratio decidendi
Postanowienie o odmowie wstrzymania wykonania decyzji o ustaleniu warunków zabudowy podlega kontroli sądu administracyjnego na podstawie art. 152 K.p.a. Udział członka Samorządowego Kolegium Odwoławczego, który brał udział w wydaniu decyzji objętej wnioskiem o ponowne rozpatrzenie, stanowi naruszenie przepisów postępowania, które jest podstawą do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 3 P.p.s.a.), a nie do stwierdzenia nieważności postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Wobec tego stwierdzenie nieważności postanowienia przez sąd pierwszej instancji było błędne, jednak uchybienie to nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy, gdyż skutkiem byłoby jedynie ponowne rozpoznanie sprawy przez właściwy skład Kolegium.Stan faktyczny
Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Łodzi złożyła wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją o ustaleniu warunków zabudowy oraz o wstrzymanie wykonania tej decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi odmówiło wstrzymania wykonania decyzji, uznając, że nie ma prawdopodobieństwa jej uchylenia. Spółka zaskarżyła to postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który stwierdził nieważność postanowienia z powodu udziału w składzie Kolegium członka, który brał udział w wydaniu decyzji objętej wnioskiem o ponowne rozpatrzenie.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi i zasądził od Kolegium na rzecz Spółki kwotę 120 zł tytułem kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak Sędziowie sędzia NSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz sędzia del. NSA Jerzy Krupiński (spr.) Protokolant asystent sędziego Agnieszka Chorab po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2012r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 14 kwietnia 2011 r. sygn. akt II SA/Łd 1554/10 w sprawie ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w Łodzi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wstrzymania decyzji o ustaleniu warunków zabudowy 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi na rzecz [...] Sp. z o.o. z siedzibą w Łodzi kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem kosztów postępowania.
Wyrokiem z dnia 14 kwietnia 2011 r., sygn. akt II SA/Łd 1554/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, w sprawie ze skargi [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Łodzi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia [...] listopada 2010 r., nr [...], w przedmiocie odmowy wstrzymania decyzji o ustaleniu warunków zabudowy, stwierdził nieważność zaskarżonego postanowienia (pkt 1) oraz zasądził od Kolegium na rzecz strony skarżącej kwotę 340 zł tytułem kosztów postępowania (pkt 2).
Wyrok wydany został w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:
Postanowieniem z dnia [...] października 2010 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi na podstawie art. 149 § 1 i art. 152 w związku z art. 145 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej K.p.a., po rozpatrzeniu wniosku [...] Spółki z o. o., odmówiło wstrzymania wykonania decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia [...] października 2009 r., nr [...], w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy. W uzasadnieniu postanowienia Kolegium wyjaśniło, że decyzją z dnia [...] października 2009 r. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Łodzi z dnia [...] sierpnia 2009 r., ustalającą warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku biurowo-handlowo-usługowego wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną i drogową przewidzianą do realizacji w Łodzi przy ulicy [...]. Spółka [...] wniosła o wznowienie postępowania zakończonego powyższą decyzją ostateczną oraz o wstrzymanie wykonana tej decyzji, argumentując, iż tylko takie działanie zapobiegnie poniesieniu przez stronę strat finansowych. Wnioskodawca podniósł nadto, że sporna decyzja wydana została w oparciu o nieprawidłowo ustalony stan faktyczny, a treść samego rozstrzygnięcia narusza przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz przepisy wykonawcze. Dalej Kolegium wskazało na przepis art. 152 K.p.a. i stwierdziło, że prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia winno wynikać z akt sprawy, po których analizie organ wstępnie jest przekonany o uchyleniu decyzji. Organ podkreślił, że skoro powyższa decyzja była przedmiotem ponownego rozpatrzenia, na skutek odwołania, a organ II instancji stwierdził, iż decyzja I instancji jest wydana zgodnie z prawem, to brak jest podstaw do przyjęcia, że istnieje prawdopodobieństwo uchylenia tej decyzji. Ustosunkowując się do argumentacji wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji Kolegium stanęło na stanowisku, że lakoniczne powołanie się na ewentualne straty finansowe oraz ogólne wskazanie naruszenia przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, nie uzasadnia wstrzymania wykonania spornej decyzji. Na koniec Kolegium przypomniało, że decyzja ustalająca warunki zabudowy nie przesądza, że inwestycja której dotyczy, ostatecznie powstanie, ma charakter informacyjny, nie rodzi praw do terenu, ani nie zezwala na wykonywanie jakichkolwiek robót budowlanych.
Na skutek wniosku Spółki [...] o ponowne rozpoznanie sprawy, postanowieniem z dnia [...] listopada 2010 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi utrzymało w mocy postanowienie własne z dnia [...] października 2010 r. Wskazując na zasadność poprzednio wydanego rozstrzygnięcia, Kolegium przedstawiło dotychczasowy przebieg postępowania, akcentując, że argumentacja Spółki nie zasługuje na uwzględnienie. Jednocześnie podkreśliło, że w sprawie nie jest możliwe orzeczenie o wstrzymaniu wykonania decyzji, ponieważ o wstrzymaniu można orzec wyłącznie w odniesieniu do decyzji, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania. Natomiast decyzja ustalająca warunki zabudowy niewątpliwie nie mieści się w katalogu decyzji nadających się do wykonania.
Na powyższe postanowienie Spółka [...] w Łodzi złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, formułując zarzut naruszenia przepisu art. 152 K.p.a. przez błędne przyjęcie, że decyzja o warunkach zabudowy wydana bez udziału strony nie może wywołać negatywnych skutków w sferze finansowej Spółki i inwestora, na rzecz którego została wydana. Nadto zarzuciła naruszenie art. 77 i art. 81 K.p.a. przez pominięcie dokumentów zgromadzonych w aktach organu I instancji, z których wynika, że w dacie wydania decyzji ostatecznej z dnia 20 października 2009 r. Spółka dysponowała projektem budowlanym, który został zatwierdzony i Spółka uzyskała pozwolenie na budowę, w oparciu o które realizuje inwestycję. Strona podniosła także zarzut naruszenia art.
107 § 3 K.p.a. W oparciu o powyższe zarzuty Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie kosztów postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uznał, że zaskarżone postanowienie zostało podjęte z rażącym naruszeniem prawa, co skutkowało stwierdzeniem jego nieważności na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a. Uzasadniając zajęte stanowisko Sąd stwierdził, odwołując się w tym zakresie do poglądów doktryny i orzecznictwa sądowoadministracyjnego, że o rażącym naruszeniu prawa mówić można tylko wówczas, gdy proste zestawienie treści rozstrzygnięcia z treścią zastosowanego przepisu prawa wskazuje na ich oczywistą niezgodność. W konsekwencji traktowanie naruszenia prawa jako "rażące" może mieć miejsce tylko wyjątkowo, a mianowicie gdy jego waga jest znacznie większa, niż stabilność ostatecznej decyzji, a jego ciężar gatunkowy jest tak istotny z punktu widzenia oceny legalności zaskarżonego aktu, iż konieczne staje się orzeczenie o stwierdzeniu jego nieważności, ze skutkiem od dnia jego wydania. Odnosząc powyższe do okoliczności rozpoznawanej sprawy Sąd uznał, że Kolegium dopuściło się rażącego naruszenia przepisów art. 27 § 1a w zw. z art. 127 § 3 K.p.a., bowiem w składzie Kolegium orzekającym w następstwie złożenia przez stronę skarżącą wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, brała udział – B. W., która była członkiem składu Kolegium rozpoznającego przedmiotową sprawę po raz pierwszy. Sąd I instancji przypomniał, że ustawą z dnia 24 września 2009 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 195, poz. 1501) do Kodeksu postępowania administracyjnego dodany został przepis art. 27 § 1a, w którym wprost wskazane zostało, że członek samorządowego kolegium odwoławczego podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, jeżeli brał udział w wydaniu decyzji objętej wnioskiem. W ocenie Sądu, niewątpliwie osoba, która już raz brała udział w wydaniu aktu rozstrzygającego sprawę w danym kierunku może być "przywiązana" do swojego stanowiska i sugerować się nim przy powtórnym badaniu danej sprawy. Podważałoby to zasadę obiektywizmu, którą charakteryzować powinno się zarówno samo postępowanie administracyjne ale i jego wynik, zatem treść aktu administracyjnego, jak również godziłoby w zasadę dwuinstancyjności. Z kolei stwierdzenie rażącego naruszenia przepisów prawa - zdaniem Sądu - uzasadnia odstąpienie od kontroli merytorycznej zaskarżonego postanowienia, która w tej sytuacji byłaby przedwczesna. W zaleceniach Sąd wskazał organowi, iż powinien wyłączyć od ponownego rozpatrzenia sprawy członka składu, który brał udział w wydaniu pierwszego postanowienia i dopiero wówczas ponownie rozpatrzyć sprawę w trybie art. 127 § 3 K.p.a., a następnie ocenić, czy w świetle ustalonego w sprawie stanu faktycznego i prawnego zachodzą podstawy do uwzględnienia wniosku skarżącej Spółki.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi wnosząc o jego uchylenie w całości i odrzucenie skargi oraz zasądzenie kosztów postępowania. Alternatywnie Kolegium wniosło o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi. Zaskarżonemu orzeczeniu Kolegium zarzuciło naruszenie przepisów prawa materialnego, w tym art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) przez niewłaściwe zastosowanie, gdyż dokonano oceny postanowienia, które nie podlegało właściwości sądu administracyjnego. Ponadto podniosło zarzut naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w tym:
- art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. przez przyjęcie, że w sprawie zachodzi przesłanka stwierdzenia nieważności postanowienia wydanego przez Kolegium, bowiem przesłanka wznowieniowa nie stanowi podstawy do stwierdzenia nieważności;
- art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a. przez jego niezastosowanie w sytuacji stwierdzenia przez Sąd I instancji udziału w postępowaniu członka Kolegium podlegającego wyłączeniu;
- art. 3 § 2 pkt 2 w związku z art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. przez niewłaściwe zastosowanie, bowiem postanowienie o odmowie wstrzymania wykonania decyzji w postępowaniu wznowieniowym wydanym przez Kolegium nie podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego, a zatem ma miejsce w tym przypadku nieważność postępowania w rozumieniu art. 183 § 2 pkt 1 P.p.s.a.;
- art. 141 § 4 w związku z art. 153 P.p.s.a. bowiem w sposób niepełny przedstawiono stan faktyczny i prawny oraz dokonano błędnej oceny stanu prawnego, która nie znajduje potwierdzenia w poglądach doktryny i orzecznictwa sądów administracyjnych, zaś wskazania co do dalszego postępowania są wadliwe.
W uzasadnieniu zarzutów kasacyjnych podniesiono, że przesłanki o jakich mowa w art. 145 § 1 K.p.a. nie mogą być podstawą uchylenia decyzji w trybie stwierdzenia nieważności, bowiem służą one eliminacji wad tkwiących w postępowaniu, nie zaś wad dotyczących samego aktu administracyjnego, czego dotyczy tryb stwierdzenia nieważności. Natomiast wydanie decyzji przez organ lub pracownika podlegającego wyłączeniu na podstawie art. 24, 25 i 27 K.p.a. stanowi podstawę do wznowienia postępowania, na co jednoznacznie wskazuje treść art. 145 § 1 pkt 3 K.p.a. Wobec tego przyjąć należy, że udział w wydaniu zaskarżonej decyzji lub postanowienia członka organu kolegialnego podlegającego wyłączeniu na mocy art. 27 § 1a K.p.a. stanowić może tylko podstawę do uchylenia decyzji w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a., a nie do stwierdzenia nieważności decyzji, jak błędnie uznał Sąd I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Uzasadniając wniosek o odrzucenie skargi Kolegium wskazało, że postanowienie o odmowie wstrzymania decyzji nie należy do żadnej z kategorii wymienionych w art. 3 § 2 pkt 2 P.p.s.a., a zatem nie można przyjąć jego zaskarżalności w postępowaniu administracyjnym. Z kolei, stosownie do art. 183 § 2 pkt 1 P.p.s.a., nieważność postępowania zachodzi jeżeli droga sądowa jest niedopuszczalna.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną uczestnik postępowania – M. J. wniósł o jej uwzględnienie, popierając stanowisko i argumentację zaprezentowaną przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi.
Obecny na rozprawie pełnomocnik skarżącego wnosił o oddalenie skargi kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W myśl art. 174 P.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny związany jest podstawami skargi kasacyjnej bowiem według art. 183 § 1 P.p.s.a., rozpoznaje sprawę w jej granicach, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Przytoczenie podstaw kasacyjnych, rozumiane jako wskazanie przepisów, które - zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną - zostały naruszone przez wojewódzki sąd administracyjny, nakłada na Naczelny Sąd Administracyjny, stosownie do art. 174 pkt 1 i 2 oraz art. 183 § 1 P.p.s.a., obowiązek odniesienia się do wszystkich zarzutów przytoczonych w podstawach kasacyjnych (por. uchwała NSA z dnia 26 października 2009 r., sygn. akt l OPS 10/09, opubl. w ONSAiwsa z 2010 r., nr 1, poz. 1).
W pierwszej kolejności zbadaniu podlegał – jako zarzut najdalej idący, którego uwzględnienie prowadziłoby do nieważności postępowania przed Sądem I instancji –zarzut naruszenia przepisu art. 3 § 2 pkt 2 w zw. z art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. na skutek rozpoznania skargi na postanowienie w sprawie odmowy wstrzymania decyzji ostatecznej wydanej w sprawie, w której złożono wniosek o wznowienie postępowania. W ocenie autora skargi kasacyjnej tego rodzaju postanowienie nie należy do kategorii postanowień wymienionych w art. 3 § 2 pkt 2 P.p.s.a. Poglądu tego szerzej nie uzasadniono, ale z uwagi na konieczność brania pod uwagę z urzędu przyczyn nieważności postępowania należało tę kwestię rozstrzygnąć.
Ze stanowiskiem o braku właściwości sądu administracyjnego nie sposób się zgodzić. Zażalenie przysługuje zarówno na postanowienie o wstrzymaniu, jak i na postanowienie o odmowie wstrzymania wykonania, na co wskazuje zawarty w art. 152 § 2 zwrot "w sprawie wstrzymania". Regulacja ta jest więc odmienna niż w przypadku nieważności decyzji na podstawie art. 159 § 2; Użyty w art. 159 § 2 K.p.a. termin wskazuje, iż zażalenie służy tylko na postanowienie "o wstrzymaniu wykonania" i jest zdecydowanie węższe np. od regulacji zawartej w art. 152 § 2 K.p.a., gdzie mówi się o przysługiwaniu zażalenia "w sprawie wstrzymania" (tj. we wszystkiego rodzaju rozstrzygnięciach, gdy tylko dotyczą one wstrzymania wykonania)". Organ rozpatrujący zażalenie może zaskarżone postanowienie utrzymać w mocy lub wydać inne. Zażalenie przysługuje każdej stronie, nie tylko tej, która żądała wznowienia czy wstrzymania wykonania (zob. M. Jaśkowska "Komentarz aktualizowany do art.152 Kodeksu postępowania administracyjnego" teza 6 – System Informacji prawnej LEX).
Nie stoi na przeszkodzie właściwości sądu administracyjnego użyte w art. 152 § 2 in fine zastrzeżenie, że zażalenie nie przysługuje gdy postanowienie wydał minister lub samorządowe kolegium odwoławcze. Oznacza to, że w takim wypadku zamiast zażalenia służy wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy (art. 127 § 3 w zw. z art. 144 K.p.a.). Natomiast przepis art. 3 § 2 pkt 2 P.p.s.a. kategoryzuje postanowienia podlegające procedurze kontrolnej na drodze sądowo-administracyjnej przedmiotowo, a zatem brak jest podstaw by wyłączać ze sfery kontroli tego samego rodzaju postanowienia tylko z tego względu, że wydał je organ, który nie posiada organu odwoławczego wyższego stopnia. Zasada ta nie była w orzecznictwie sądowoadministracyjnym do tej pory kwestionowana, a postanowienia dotyczące wstrzymania decyzji wydane na podstawie przepisu art. 152 P.p.s.a. przez samorządowe kolegia odwoławcze stanowiły przedmiot kontroli (zob. postanowienie NSA z dnia 23 lutego 2012 r., sygn. akt II OSK 2353/10 – SIP LEX nr 1138150).
Tym samym zarzut naruszenia przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) na skutek rozpoznania sprawy nie podlegającej właściwości sądów administracyjnych okazał się także nieusprawiedliwiony.
W niniejszej sprawie nie zaistniała też żadna z pozostałych wymienionych w art. 183 § 2 P.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania, wobec czego kontrola Naczelnego Sądu Administracyjnego ograniczyć się musiała wyłącznie do zbadania pozostałych zawartych w skardze kasacyjnej zarzutów.
Zasadniczy zarzut kasacyjny sprowadzał się do naruszenia przepisu art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. na skutek jego zastosowania w sprawie i stwierdzenia nieważności zaskarżonego postanowienia, w sytuacji, gdy stwierdzone i niekwestionowane przez skarżącego kasacyjnie naruszenie prawa dawało jedynie podstawę do jego uchylenia na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1b P.p.s.a. Ze stanowiskiem tym należało się co do zasady zgodzić. Przepis art. 145 P.p.s.a. w sposób wyraźny wyodrębnia wypadki, w których możliwe jest orzekanie o nieważności zaskarżonego aktu (decyzji lub postanowienia), wskazując na przypadki wymienione w art. 156 K.p.a. oraz odwołując się do przypadków wyraźnie wskazanych w odrębnych przepisach, zawierających w sobie sankcje nieważności. Niewątpliwie wydanie orzeczenia przez organ administracyjny w niewłaściwym składzie, jak miało to miejsce w rozpoznawanej sprawie, nie należy do tej kategorii, gdyż tego rodzaju uchybienie procesowe zostało stypizowane w przepisie art. 145 § 1 pkt 3 K.p.a. Przepis ten stanowi, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27. Zgodnie z art. 27 § 1a K.p.a. członek samorządowego kolegium odwoławczego podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, jeżeli brał udział w wydaniu decyzji objętej wnioskiem. W takim wypadku przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego sankcji nieważności nie przewidują, a zatem odpadła podstawa do orzekania na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.
Trzeba jednak przy tym zauważyć, że tego rodzaju naruszenie przepisów prawa przez Sąd I instancji należy oceniać przez pryzmat podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 2 P.p.s.a., która zawiera dodatkowy warunek, a mianowicie ten, że naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego przez "wynik sprawy" należy rozumieć nie formalistycznie pojęty rodzaj wybranego przez Sąd I instancji rozstrzygnięcia, lecz istotny materialny skutek popełnionego błędu procesowego.
W rozpoznawanej sprawie jedynym faktycznym skutkiem stwierdzenia nieważności decyzji odwoławczej było jej wyeliminowanie z obiegu prawnego oraz tym samym otwarcie możliwości rozpoznania wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi we właściwym składzie osobowym. Identyczny skutek miałoby zastosowanie przez Sąd I instancji prawidłowego rodzaju rozstrzygnięcia, a więc uchylenie decyzji odwoławczej. Istotne różnice pomiędzy tymi treściami wyroków, a zwłaszcza zakres ingerencji ex tunc orzeczenia unieważniającego zaskarżone postanowienie, w stosunku do skutku ex nunc wyroku uchylającego to postanowienie, w rozpatrywanej sprawie praktycznie nie występują. Trudno zatem wnioskować, że uchybienie polegające na stwierdzeniu nieważności zaskarżonego postanowienia zamiast jego uchylenia miało wpływ na wynik sprawy. W rzeczy samej oba te rozstrzygnięcia powodowałyby ten sam skutek, o czym mowa była wyżej, a wobec tego żądanie uchylenia zaskarżonego wyroku na tej podstawie nie mogło zostać uznane za usprawiedliwione.
Zarzut naruszenia przepisu art. 141 § 4 P.p.s.a. nie został uzasadniony, a w szczególności nie wskazano na czym polegać ma wadliwe przedstawienie stanu faktycznego sprawy. Uniemożliwia to Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu odniesienie się do tego rodzaju zdawkowego postawienia sprawy, tym bardziej, że przepis art. 176 P.p.s.a. w sposób wyraźny wymaga by skarga kasacyjna zawierała nie tylko przytoczenie podstaw kasacyjnych ale także ich uzasadnienie. Ten wymóg w stosunku do tego zarzutu nie został przez autora skargi kasacyjnej spełniony.
Przepis art. 141 § 4 P.p.s.a. jest przepisem proceduralnym, regulującym niezbędne elementy uzasadnienia. W ramach rozpatrywania zarzutu naruszenia tego przepisu Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie do kontroli zgodności uzasadnienia zaskarżonego wyroku z wymogami, wynikającymi z powyższej normy prawnej. Na gruncie tej podstawy kasacyjnej Sąd nie może badać zasadności przyjętej podstawy prawnej rozstrzygnięcia (zob. wyrok NSA z dnia 23 listopada 2005 r., sygn. I FSK 408/05 – zamieszczony na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl, zwanej dalej CBOSA). Motywy wyroku mają przekonać o słuszności rozstrzygnięcia i to zarówno jeśli chodzi o przyjętą podstawę prawną, jak i w zakresie ustaleń faktycznych poczynionych w postępowaniu administracyjnym, które jest kontrolowane. Ponadto powinny one zwierać podstawę prawną rozstrzygnięcia. Tylko naruszenia takich wymogów uzasadnienia mogą stanowić podstawę formułowania zarzutu niepełnego zebrania materiału dowodowego oraz zarzutu niewyjaśnienia podstawy prawnej wydanego wyroku. Kontrolowany wyrok Sądu I instancji spełniał wszystkie przesłanki wynikające z tego przepisu w świetle przyjętej przez ten Sąd, aczkolwiek skądinąd wadliwej, koncepcji rozstrzygnięcia.
W tym stanie rzeczy, skoro skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionej podstawie, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie przepisu art. 184 P.p.s.a.
Orzeczenie o kosztach postępowania uzasadnia przepis art. 204 pkt 2 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło