I FZ 71/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Małgorzata Niezgódka-Medek, , , po rozpoznaniu w dniu 12 kwietnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia P. C. S.A. w G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 6 kwietnia 2011 r. sygn. akt I SA/Gd 36/11 odrzucające wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi P.C.S.A. w G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia 8 listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za listopad i grudzień 2005 r. postanawia oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 6 kwietnia 2011 r., sygn. akt I SA/Gd 36/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił wniosek P. C. S.A. w G. o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi spółki na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia 8 listopada 2010 r. wydaną w przedmiocie podatku od towarów i usług za listopad i grudzień 2005 r. Sąd pierwszej instancji przedstawiając stan faktyczny sprawy podał, że pismem nadanym w urzędzie pocztowym w dniu 29 marca 2011 r. skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Jednocześnie przedłożyła dokumenty zgodnie z zarządzeniem z dnia 18 stycznia 2011 r. wzywającym ją do uzupełnienia braku formalnego skargi, poprzez jej podpisanie oraz złożenie dokumentu wykazującego umocowanie do wniesienia skargi i określającego sposób reprezentacji strony skarżącej (KRS, statut ...). W uzasadnieniu wniosku strona skarżąca wskazała, że jedyną osobą uprawnioną do odbioru korespondencji jest prezes spółki. Tymczasem korespondencja zawierająca wezwanie sądu o uzupełnieni braków formalnych skargi została odebrana przez osobę nieupoważnioną do odbioru korespondencji. Skarżąca wskazała dalej, że o przesłaniu korespondencji dowiedziała się dopiero z chwilą odebrania postanowienia w przedmiocie odrzucenia skargi. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie Sąd pierwszej instancji podniósł, że koniecznym warunkiem uwzględnienia wniosku o którym mowa w art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm. zwaną dalej P.p.s.a.) jest zachowanie siedmiodniowego terminu do jego złożenia, liczonego od dnia ustania przyczyny uchybienia. Niedochowanie powyższego terminu skutkuje obligatoryjnym odrzuceniem wniosku, o czym wprost stanowi art. 88 P.p.s.a. Dodał, że w rozpoznawanej sprawie ustanie przyczyny uchybienia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi wiązać należy z dniem 21 marca 2011 r., kiedy to skarżącej spółce zostało doręczone postanowienie o odrzuceniu skargi. Z tym momentem, jak to zresztą wynika wprost z treści wniosku, skarżąca dowiedziała się o uchybieniu terminowi do uzupełnienia braków formalnych skargi. W związku z powyższym, z tą chwilą, w ocenie Sądu, należało wiązać ustanie przyczyny uchybienia uzasadniające złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Tym samym od dnia następującego po 21 marca 2011 r. należy liczyć siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, a więc upływał on 28 marca 2011 roku. Tymczasem, jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny wniosek strony o przywrócenie terminu został przez skarżącą nadany w urzędzie pocztowym w dniu 29 marca 2011 r. Skoro więc strona składa przedmiotowy wniosek dopiero w tym dniu, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego należało uznać, że czyni to z przekroczeniem 7 dniowego terminu, a w konsekwencji odrzucić jej wniosek. W zażaleniu na powyższe postanowienie spółka powołując się na art. 194 § 1 i art. 86 § 3 P.p.s.a. zarzuciła mu obrazę przepisów postępowania, które miało wpływ na treść postanowienia, w szczególności poprzez naruszenie art. 6 P.p.s.a., polegającym na nie pouczeniu skarżącej o możliwości przywrócenia terminu, a tym bardziej o konieczności złożenia wniosku o przywrócenie terminu w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia, co spowodowało, iż wniosek taki złożyła po upływie tego terminu i został odrzucony. W uzasadnieniu skarżąca podniosła między innymi, że zgodnie z dyspozycją art. 6 P.p.s.a. Sąd miał obowiązek poinformować stronę działającą bez profesjonalnego pełnomocnika o prawie do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, bez czego została pozbawiona prawa realizowania swoich uprawnień procesowych. Mając na uwadze powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia 8 listopada 2010 r. oraz udzielenia pomocy prawnej, w tym zwolnienia od opłaty sądowej od niniejszego zażalenia gdyż skarżąca spółka nie jest w stanie ich ponieść bez uszczerbku dla jej ogólnej sytuacji finansowej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 87 § 1, dalej: P.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Z kolei, zgodnie z art. 88 powołanej ustawy - spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Oznacza to, że Sąd oceniając złożony wniosek o przywrócenie terminu sprawdza w pierwszej kolejności, czy spełnia on wymogi formalne m.in. to, czy został złożony w siedmiodniowym terminie, o którym w art. 87 § 1 wskazanej ustawy. W przedmiotowej sprawie Sąd pierwszej instancji przyjął, że złożony w tej sprawie wniosek o przywrócenie terminu podlegał odrzuceniu, gdyż został wniesiony po upływie ustawowego terminu do jego złożenia. Stanowisko to należało uznać za prawidłowe. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że w przypadku odrzucenia skargi przez wojewódzki sąd administracyjny jako wniesionej z uchybieniem terminu, siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, o którym mowa w art. 87 § 1 P.p.s.a., biegnie od dnia doręczenia skarżącemu odpisu postanowienia o odrzuceniu skargi, bowiem od tej chwili skarżący dowiaduje się o uchybieniu terminu (por. postanowienia NSA: z dnia 11 maja 2009 r., sygn. akt I OZ 468/09; z dnia 19 listopada 2010 r., sygn. akt II OZ 1150/10, z dnia 15 czerwca 2011 r. sygn. akt I GZ 123/11 – www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W związku z powyższym, skoro w okolicznościach rozpoznawanej sprawy postanowienie o odrzuceniu skargi zostało doręczone spółce w dniu 21 marca 2011 r., to z tym dniem ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi i od tej daty powinien być liczony siedmiodniowy termin na złożenie wniosku o jego przywrócenie do wniesienia skargi. Termin ten upływał zatem w dniu 28 marca 2011 r. W konsekwencji skoro złożony w tej sprawie wniosek o przywrócenie terminu wniesiono dopiero w dniu 29 marca 2011 r. (data nadania w placówce pocztowej), to Sąd pierwszej instancji trafnie wywiódł, że wniosek ten był spóźniony i na podstawie art. 88 P.p.s.a. podlegał odrzuceniu. Za chybiony uznać należy również zarzut naruszenia art. 6 P.p.s.a. Prawdą jest, że przepis ten zobowiązuje Sąd do udzielania stronom występującym w sprawie bez profesjonalnego pełnomocnika potrzebnych wskazówek, co do czynności procesowych. Odpowiednie pouczenia mają się jednak odnosić do skutków prawnych danych czynności bądź zaniedbań. Przepisy nie wymagają natomiast od Sądu, aby pouczał stronę o działaniach, które należy podjąć w razie zaniedbań w celu zniwelowania ich skutków. Dlatego też żądanie, aby Sąd pouczał strony o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu jest zbyt daleko posunięte. Sąd pierwszej instancji wywiązał się z powyższych obowiązków w sposób właściwy, wzywając stronę do uzupełnienia braków formalnych skargi i informując ją o tym, jaki będzie skutek zaniechania usunięcia tych braków w zakreślonym terminie. W razie niedostosowania się przez stronę do tego wezwania adekwatną odpowiedzią jest wydanie odpowiedniego rozstrzygnięcia w postaci odrzucenia skargi. Dokonywanie dalszych pouczeń przez Sąd nie tylko nie jest przez przepisy wymagane, ale byłoby przekroczeniem jego kompetencji i wejściem w rolę pełnomocnika procesowego strony. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 i art. 193 P.p.s.a., orzekł jak w postanowienia.