VII SA/Wa 2203/10
WyrokWSA w Warszawie2011-03-16
Skład orzekający: Mirosława Kowalska, Bogusław Cieśla, Paweł Groński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu inspekcji sanitarnej o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej może zostać utrzymana w mocy pomimo zarzutów co do rzetelności orzeczeń lekarskich i oceny narażenia zawodowego?Ratio decidendi
Decyzja o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej jest prawidłowa, gdy opiera się na zgodnych i rzetelnych orzeczeniach lekarskich jednostek orzeczniczych I i II stopnia, które stwierdzają brak związku przyczynowego między schorzeniem a warunkami pracy. Organy inspekcji sanitarnej są związane rozpoznaniem choroby podanym w orzeczeniu lekarskim i nie mogą samodzielnie dokonywać oceny medycznej. Brak jest podstaw do uchylenia decyzji, gdy skarżący nie przedstawił dowodów podważających wiarygodność orzeczeń lekarskich.Stan faktyczny
W. G. złożył wniosek o stwierdzenie choroby zawodowej - zespołu cieśni w obrębie nadgarstka, powołując się na dziesięcioletnie narażenie zawodowe związane z pracą przy komputerze. Powiatowy Inspektor Sanitarny oraz Wojewódzki Inspektor Sanitarni wydali decyzje o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej, opierając się na orzeczeniach lekarskich jednostek orzeczniczych I i II stopnia, które nie potwierdziły zawodowej etiologii schorzenia. Skarżący kwestionował rzetelność orzeczeń i ocenę narażenia zawodowego, powołując się na literaturę medyczną.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska, , Sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), Sędzia WSA Paweł Groński, Protokolant st. sekr. sąd. Dorota Wasiłek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 marca 2011r. sprawy ze skargi W. G. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] września 2010r. nr [...] w przedmiocie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. skargę oddala
VIISA/Wa 2203/10
UZASADNIENIE
Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] decyzją z dnia [...] września 2010r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), art. 2351 i art. 2352 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 z późn. zm.) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2009 r. Nr 105, poz. 869), po rozpatrzeniu odwołania W. G. od decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego [...] z dnia [...].07.2010 r. o braku podstaw do stwierdzenia u W. G. choroby zawodowej: przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy - zespół cieśni w obrębie nadgarstka, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ II instancji przytoczył przebieg postępowania i wskazał, że w dniu [...].03.2009 r. do Powiatowego Inspektora Sanitarnego [...] wpłynął wniosek [...] Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w [...] Oddział w [...] o dokonanie oceny narażenia zawodowego W. G. pod kątem sposobu wykonywania pracy.
Do wniosku dołączono m.in. kserokopie skierowania na badania w celu rozpoznania choroby zawodowej oraz kartę oceny narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej.
Powiatowy Inspektor Sanitarny [...] dokonał oceny narażenia zawodowego i przesłał je do [...] Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w [...], Oddział w [...]. Jednostka orzecznicza I stopnia w dniu [...].09.2009 r. wydała orzeczenie lekarskie nr [...] o braku podstaw do rozpoznania u W. G. przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy.
Wskutek odwołania od orzeczenia lekarskiego sprawa była rozpatrywana przez jednostkę orzeczniczą II stopnia - Instytut Medycyny Pracy w [...].
Jednostka orzecznicza II stopnia wydała w dniu [...].05.2010 r. orzeczenie lekarskie o braku podstaw do rozpoznania u W. G. choroby zawodowej: przewlekłej choroby układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy - zespół cieśni w obrębie nadgarstka.
Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny [...] w oparciu o orzeczenie lekarskie Instytutu Medycyny Pracy w [...] z dnia [...].05.2010r. oraz na podstawie oceny narażenia zawodowego, wydał [...] lipca 2010r. decyzję o braku podstaw do stwierdzenia u W. G. choroby zawodowej: przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy - zespół cieśni w obrębie nadgarstka.
W. G. odwołał się od tej decyzji. W odwołaniu podniósł, iż decyzja została wydana jedynie w oparciu o orzeczenie lekarskie, pomimo tego, że zdaniem wnoszącego odwołanie w ocenie narażenia zawodowego, potwierdzono dziesięcioletnie, wysokie narażenie zawodowe polegające na obciążeniu monotypią ruchów stawów nadgarstkowych w związku z codzienną pracą z wykorzystaniem klawiatury i myszy komputera.
Ponadto W. G. podniósł, iż uzasadnienie orzeczenia lekarskiego z dnia [...].05.2010r. wskazuje na dowolność interpretacji i nieścisłość ustaleń medycznych, a w konsekwencji wadliwe wskazanie etiologii pozazawodowej schorzenia. Powołał się na literaturę fachową, w której wskazano, że zespół cieśni nadgarstka jest schorzeniem związanym z wykonywaną pracą zawodową oraz, że w Polsce występuje niedoszacowanie chorób układu ruchu wywołanych sposobem wykonywania pracy.
Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] dokonując merytorycznej oceny sprawy wskazał, że zgodnie z art. 2351 Kodeksu Pracy za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezpośrednio lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy.
Do stwierdzenia choroby zawodowej muszą być spełnione dwie przesłanki choroba musi być wymieniona w wykazie chorób zawodowych oraz lekarze orzecznicy po zapoznaniu się z oceną narażenia zawodowego muszą potwierdzić, że ma ona związek z wykonywana pracą.
Zgodnie z orzecznictwem sądowoadministracyjnym sam fakt zapadnięcia na chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych nie jest wystarczającą przesłanką do uznania jej za chorobę zawodową, jeżeli nie pozostaje w związku przyczynowym z warunkami występującymi w środowisku pracy, bądź gdy takiego związku nie można ustalić z wysokim stopniem prawdopodobieństwa.
Sprawa podejrzenia choroby zawodowej u W. G. była rozpatrywana przez dwie uprawnione do orzekania jednostki orzecznicze - I i II stopnia, które przy rozpoznawaniu chorób zawodowych kierowały się ściśle określonymi kryteriami.
Z ostatecznego orzeczenie lekarskiego Instytutu Medycyny Pracy w [...], wywiadu oraz analizy czynności zawodowych wykonywanych przez pacjenta wynikało, że w trakcie pracy nie wykonywał on czynności powodujących długotrwały ucisk na pnie nerwów obwodowych, które predysponują do wystąpienia zespołu cieśni nadgarstka o etiologii zawodowej.
Zdaniem lekarzy orzeczników wykonywanie czynności zawodowych związanych z pracą wymagającą rutynowych, powtarzających się szybkich ruchów nadgarstków w długich przedziałach czasowych jest warunkiem koniecznym do uznania etiologii zawodowej zespołu cieśni nadgarstka. Natomiast pisanie przy użyciu klawiatury i myszki nie stanowi obciążenia monotypią ruchów.
Ponadto w czasie pobytu W. G. w klinice Instytutu Medycyny Pracy po przeprowadzeniu badania neurologicznego i elektrograficznego nie stwierdzono aktualnie cech zespołu cieśni nadgarstka.
Odnosząc się do podniesionego w odwołaniu twierdzenia, iż sporządzona w toku postępowania ocena narażenia zawodowego wskazywała, iż skarżący wykonywał czynności o charakterze ruchów monotypowych, Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] stwierdził, iż takiego ustalenia w zgromadzonym materiale dowodowym nie było. Ocena narażenia zawodowego przeprowadzona przez przedstawiciela Powiatowej Stacji Sanitarno - Epidemiologicznej [...] potwierdziła tylko wykonywanie czynności zawodowych związanych z obsługą klawiatury i myszy komputera, natomiast nie stwierdzała, iż wykonywane czynności miały charakter ruchów monotypowych.
Dane, zawarte w karcie oceny narażenia zawodowego załączonej do wniosku Wojewódzkiego [...] Ośrodka Medycyny Pracy w [...] Oddział w [...] zostały zweryfikowane, w trackie prowadzonego postępowania, o informacje uzyskane od zainteresowanego (protokół z dnia 6.05.2009r.) oraz od pracodawców.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów zawartych w odwołaniu, Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] wskazał, iż zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, decyzja została wydana na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika.
Organ odwoławczy podkreślił, że stosownie do orzecznictwa sądowego (np. wyrok WSA w Warszawie I SA/Wa 184/05 z dnia 30.11.2005r.) "w postępowaniu o stwierdzenie choroby zawodowej organy inspekcji sanitarnej są związane rozpoznaniem choroby podanym w orzeczeniu lekarskim ... i nie są uprawnione do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej. Skoro skarżący nie przedstawił dowodów podważających zasadność wydanych przez kompetentne placówki medyczne opinii, brak jest podstaw do stwierdzenia ich niewiarygodności lub nierzetelności".
Dowodem w sprawie nie może być subiektywna ocena skarżącego, jakości procedur diagnostyczno - orzeczniczych jednostek służby zdrowia upoważnianych do orzekania w sprawie chorób zawodowych. Ponadto, lekarzom orzecznikom (jako specjalistom medycyny pracy) znana jest specyfika czynności zawodowych na stanowisku związanym z obsługą komputera. Lekarze posiadają wiedzę i kompetencje do oceny wpływu sposobu wykonywania pracy na zaburzenia funkcji przewodzącej nerwu pośrodkowego, co skutkować może powstaniem zespołu cieśni w obrębie nadgarstka.
Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] wskazał nadto, iż aby mówić o chorobie zawodowej - zespół cieśni nadgarstka, koniecznym warunkiem jest stwierdzenie (bezsporne lub z wysokim prawdopodobieństwem), że schorzenie powstało w wyniku sposobu wykonywania pracy zawodowej. Natomiast w przypadku W. G., w obu wydanych w sprawie orzeczeniach zanegowano zawodową etiologię schorzenia.
W. G. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] utrzymującą w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej- zespoł cieśni w obrębie nadgarstka.
Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, to jest:
- art. 7 k.p.a. poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w sytuacji, gdy zakwestionowana została rzetelność orzeczeń lekarskich oraz prawidłowość oparcia decyzji wyłącznie na tych orzeczeniach;
- art. 9 k.p.a. poprzez ograniczenie informacji o okolicznościach mogących mieć wpływ na ustalenie praw strony skarżącej - do obowiązkowych pouczeń zawartych w treści decyzji, wymaganych przepisami art. 107 § 1 k.p.a., z pominięciem informacji na temat wagi poszczególnych dowodów oraz wyjaśnień i wskazówek dotyczących ewentualnego trybu kwestionowania treści zawartych w orzeczeniach lekarskich.
Domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu wskazał, iż jednostki orzecznicze w swoich orzeczeniach wskazały na pozazawodową etiologię schorzenia, bez jej skonkretyzowania (orzeczenie I stopnia) lub formułując wnioski o dwóch różnych przyczynach (orzeczenie II stopnia).
Orzeczenie Instytutu Medycyny Pracy w [...], odnosiło ustalenia badań z roku 2010 do stanu zdrowia z roku 2006, nie przeprowadzając nawet uzupełnienia dokumentacji, o którym mowa w § 6 ust. 5 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych.
Mając dwa częściowo rozbieżne orzeczenia (jedno bez wskazania konkretnej, pozazawodowej, etiologii schorzenia i drugie z dwoma niedostatecznie udokumentowanymi), Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] przed wydaniem decyzji nie zażądał dodatkowego uzasadnienia orzeczenia, ani nie dokonał innych czynności uzupełniających materiał dowodowy, do czego uprawniał przepis § 8 ust. 2 ww. rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych.
Organy inspekcji sanitarnej nie dokonały uzupełnienia, lub weryfikacji orzeczeń, pomimo podnoszenia ich wad. Nie uwzględniły również faktu, iż ocena warunków pracy potwierdzała wysokie i długotrwałe narażenie zawodowe polegające na obciążeniu przez okres ponad dziesięciu lat poprzedzających wystąpienie schorzenia, monotypią ruchów stawów nadgarstkowych, wskutek 5-6-godzinnej codziennej pracy z klawiaturą i myszą komputerową.
Orzeczenia lekarskie nie wskazały na żadną inną etiologię, a w świetle przywołanej literatury medycznej ("Ortopedia i traumatologia. Podręcznik dla studentów medycyny." - Tadeusz Szymon Gaździk, Wydawnictwo Lekarskie PZWL 2002, str. 325 oraz "Choroby zawodowe." - red. Kazimierz Marek, Wydawnictwo Lekarskie PZWL 2003, str. 22, 590 - 591) - maszynopisanie, czyli rodzaj czynności analogiczny do pisania z użyciem klawiatury komputerowej, wskazano jako przyczynę zespołu cieśni nadgarstka. Obydwa organy w żadnym stopniu nie odniosły się do tego dowodu.
W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. – zwanej dalej p.p.s.a.).
Skarga nie jest zasadna.
W pierwszej kolejności przypomnieć należy, iż Kodeks pracy w art. 2351 stanowi, że za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy, albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym".
O stwierdzeniu choroby zawodowej decyduje tym samym, jak zasadnie wskazał organ, zachowanie dwóch wymogów: zamieszczenie schorzenia w wykazie chorób zawodowych oraz ustalenie, że zostało ono spowodowane sposobem wykonywania pracy.
Rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych (art. 2352 Kodeksu pracy).
Choroba zawodowa jest pojęciem prawnym oznaczającym zachorowanie, które pozostaje w związku przyczynowym z pracą. Przyczyną ją wywołującą musi być tylko i wyłącznie sama praca, jej rodzaj, charakter i warunki wykonywania.
Na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 237 § 1 k.p. Rada Ministrów wydała 30 czerwca 2009 r. rozporządzenie w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869 - zwane dalej rozporządzeniem). Uregulowania tego rozporządzenia stały się podstawą rozstrzygnięć organów.
Skarżący w naruszeniu przepis § 6 ust. 5 oraz § 8 ust. 2 ww. rozporządzenia (w istocie w związku z art. 7 k.p.a.) upatruje wadliwość zaskarżonej decyzji. W jego ocenie Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] przed wydaniem decyzji powinien zażądać uzupełnienia orzeczeń lekarskich.
Zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia Rada Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika.
Przepis § 6 ust. 1 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych stanowi, że lekarz, o którym mowa w § 5 ust. 1, wydaje orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania, na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego.
Bez pozytywnych opinii lekarskich bądź sprzecznie z tymi opiniami organ inspekcji sanitarnej nie może dokonać we własnym zakresie rozpoznania choroby i ustalenia, czy rozpoznane schorzenie mieści się w wykazie chorób zawodowych. Oczywiście nie oznacza to zwolnienia organu od obowiązku dokonania oceny opinii lekarskich w granicach wskazanych w art. 80 k.p.a. Organ nie może bowiem oprzeć swego rozstrzygnięcia w sprawie na opinii lekarskiej o lakonicznej treści, nie zawierającej przekonywającego i należytego uzasadnienia, bądź sprzecznej z przepisami prawa.
W przedmiotowej sprawie wymagania prawne, stawiane opinii lekarskiej zostały spełnione. Wydane w sprawie opinie są w swej istotnej treści jednoznaczne. W szczególności jednostka medycyny pracy II stopnia w sposób przekonywający wyjaśniła z jakich przyczyn schorzenia skarżącego nie można uznać za chorobę zawodową. Wobec faktu, iż warunkiem koniecznym stwierdzenia przez organy inspekcji sanitarnej choroby zawodowej jest jej uprzednie, lekarskie rozpoznanie przez właściwe medyczne jednostki orzecznicze, orzeczenie o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej jest wiążące dla organów orzekających w przedmiocie choroby zawodowej, co prowadzić musiało do odmowy stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmowany jest powszechnie pogląd o związaniu organów inspekcji sanitarnej rozpoznaniem podanym w stosownym orzeczeniu lekarskim. Takie stanowisko zostało przedstawione m.in. w uchwale składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 maja 2002 r. i zachowuje ono nadal aktualność (OPS 3/02, publ. ONSA 2003/1/4).
Wprawdzie przepis § 8 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych stanowi, że jeżeli właściwy państwowy powiatowy inspektor sanitarny przed wydaniem decyzji uzna, że materiał dowodowy, o którym mowa w ust. 1, jest niewystarczający do wydania decyzji, może żądać od lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie, dodatkowego uzasadnienia tego orzeczenia lub wystąpić do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację oraz podjąć inne czynności niezbędne do uzupełnienia tego materiału, to w tej sprawie potrzeby takiej nie było.
Wbrew twierdzeniom skarżącego ocena narażenia zawodowego nie wskazywała związku przyczynowego pomiędzy sposobem wykonywania pracy a schorzeniem jakie wystąpiło u skarżącego w roku 2006 i 2007.
Natomiast orzeczenia lekarskie wyraźnie i jednomyślnie stwierdzały, że pisanie przy użyciu klawiatury i myszy komputerowej nie stanowi obciążenia monotypii ruchów, zwłaszcza że skarżący miał możliwość dostosowania wykonywanych czynności do indywidualnego tempa pracy.
Nie może być dowodem na istnienie związku przyczynowego między zespołem cieśni w obrębie nadgarstka a pisaniem na klawiaturze komputera przywoływana przez skarżącego literatura lekarska. Poglądy wyrażone w literaturze medycznej nie mogą mieć przesądzającego znaczenia w sytuacji gdy chodzi o konkretny przypadek, objęty badaniem przy użyciu ustalonych procedur lekarskich.
Z zebranego w sprawie materiału dowodowego, zwłaszcza karty oceny narażenia zawodowego wynikało, że skarżący w okresie:
- 1.01.10.1990r. - 31.10.1990r. zatrudniony był w Szkole [...] na stanowisku asystenta stażysty;
- 1.12.1990r. - 9.03.1993r. zatrudniony był w [...] Urzędzie [...] w [...] na stanowisku radcy;
- 15.03.1993r. - 31.12.1999r. zatrudniony był w Urzędzie [...] na stanowisku ekspert celny;
- 1.01.2000r. do nadal zatrudniony jest w Ministerstwie [...] na stanowisku radca ministra.
W punkcie dotyczącym rodzaju, zakresu i stopnia obciążenia czynnościami, które mogły powodować nadmierne obciążenie wskazano, iż wnioskodawca wykonuje czynności zawodowe polegające na pisaniu przy pomocy komputera i myszy w sposób stały i trwający około 6 - 7 godzin.
Instytut Medycyny Pracy [...] w orzeczeniu lekarskim z dnia [...] maja 2010r. stwierdził, iż nie ma podstaw do rozpoznania u skarżącego przewlekłej choroby układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy - zespołu cieśni w obrębie nadgarstka (poz. 20.1 Rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych - Dz.U.2009 Nr 105, poz.869).
W uzasadnieniu tego orzeczenia wskazano, że w czasie pobytu pacjenta w klinice przeprowadzono badania, w tym neurologiczne oraz elektroneurograficzne i na ich podstawie nie stwierdzono aktualnie zespołu cieśni nadgarstka.
W opinii lekarskiej stwierdzono również, że na podstawie karty narażenia zawodowego, zawierającej charakterystykę wykonywanej pracy, analizy czynności zawodowych wykonywanych przez badanego oraz wywiadu ustalono, że w trakcie pracy badany nie wykonywał czynności powodujących długotrwały ucisk na pnie nerwów obwodowych, które predysponują do wystąpienia zespołu cieśni nadgarstka o etiologii zawodowej.
Wykonywanie czynności zawodowych związanych z pracą wymagającą rutynowych, powtarzających się szybkich i niezmiennych ruchów nadgarstków w długich przedziałach czasowych jest warunkiem koniecznym do uznania etiologii zawodowej zespołu cieśni nadgarstka. Natomiast pisanie przy użyciu klawiatury i myszy komputerowej nie stanowi obciążenia monotypii ruchów, zwłaszcza gdy badany miał możliwość dostosowania wykonywanych czynności do indywidualnego tempa pracy.
W analizowanym orzeczeniu lekarskim wskazano również, że za pozazawodową etiologią schorzenia przemawiają zaburzenia hormonalne czynności tarczycy oraz zaburzenia gospodarki lipidowej, które są uznanym czynnikiem ryzyka wystąpienia zespołu cieśni nadgarstka.
Analiza całości dokumentacji lekarskiej, narażenia zawodowego i wyniki wykonanych badań nie dawały zdaniem orzeczników Instytutu Medycyny Pracy [...] podstaw do rozpoznania zawodowej etiologii zespołu cieśni nadgarstka.
Wcześniej także [...] Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w [...], Oddział w [...] - w orzeczeniu lekarskim z dnia [...] września 2009r. stwierdził brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, przewlekłej choroby układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy, wskazanej w punkcie 20 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30.06.2009r w sprawie wykazu chorób zawodowych (Dz. U. z 2009r. Nr 105, poz. 869).
W uzasadnieniu tego orzeczenia podniesiono, że u skarżącego rozpoznano w roku 2006 uszkodzenie nerwu pośrodkowego prawego w okolicy nadgarstka. W styczniu 2007r. nastąpiło operacyjne przecięcie więzadła poprzecznego nadgarstka. W maju 2007r. badanie EMG wykazało uszkodzenie lewego nerwu pośrodkowego na poziomie nadgarstka oraz dodatkowo niewielkie uszkodzenie części ruchowej tego nerwu na poziomie korzeni nerwowych C7-C8- Th1.
Mimo to na podstawie aktualnej oceny stanu klinicznego w orzeczeniu lekarskim jednostki I stopnia nie stwierdzono schorzenia ujętego w wykazie chorób zawodowych pod poz. 20. 1, tj. zespół cieśni w obrębie nadgarstka.
Kwestią bezsporną było, iż jednostki lekarskie I i II stopnia wykluczyły istnienie związku przyczynowego między warunkami w jakich skarżący wykonywał pracę, a schorzeniem stanowiącym jednostkę chorobową opisana w pkt 20 . 1 rozporządzenia. Orzeczenia lekarskie, a za nimi organy konsekwentnie twierdziły, że takiego związku nie ma, z kolei skarżący twierdził, że taki związek istnieje, powołując literaturę medyczną.
W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 maja 2001 r. I SA 1801/00 (baza Lex nr 77663) wskazano, iż warunkiem koniecznym stwierdzenia przez organ inspekcji sanitarnej choroby zawodowej jest uprzednie jej lekarskie rozpoznanie przez właściwe medyczne jednostki orzecznicze, zaś orzeczenie o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej jest wiążące dla organów inspekcji sanitarnej i prowadzi do odmowy stwierdzenia choroby.
W niniejszej sprawie dwa orzeczenia lekarskie zgodnie stwierdzały brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej u skarżącego.
Orzeczenia lekarskie były prawidłowe pod względem formalnym, zawierały rzetelne uzasadnienie, dlatego organ nie mógł orzec o chorobie zawodowej w sytuacji gdy obie opinie lekarskie mówiły o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 19 marca 2007 r. VII SA/Wa 2429/06, baza Lex nr 334113; wyrok WSA w Warszawie z dnia 30 listopada 2005 r. I SA/Wa 184/05, baza Lex nr 192632).
W zgodnej opinii lekarzy wykonywanie pracy przez skarżącego nie stwarzało warunków ucisku na nerw pośrodkowy w kanale nadgarstka i nie prowadziło do przeciążenia w zakresie układu ruchy i obwodowego układu nerwowego. Brak było zatem podstaw do stwierdzenia zawodowego podłoża rozpoznanego schorzenia.
Należy również podkreślić, że istnienie domniemania związku przyczynowego, nie może prowadzić do podważenia orzeczeń lekarskich wydanych w sprawie. Organy nie mogły z tej tylko przyczyny orzec wbrew opiniom specjalistów.
W odniesieniu do zarzutów skargi wskazujących na brak wykazania (lub niejednoznaczne wykazanie) w orzeczeniach lekarskich etiologii schorzenia, należy podkreślić, że żaden przepis nie nakłada na orzecznicze jednostki medyczne lub organy orzekające w sprawie chorób wykazania, co konkretnie było przyczyną danego schorzenia. Jednostka czy organ ustalają jedynie, czy to schorzenie aktualnie istnieje oraz czy powstało w związku z warunkami pracy.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę jako nieuzasadnioną oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło