II SA/Wa 231/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube (spr.) Sędziowie WSA Stanisław Marek Pietras Andrzej Kołodziej Protokolant Sekretarz sądowy Sylwia Mikuła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 marca 2011 r. sprawy ze skargi Z. S. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej - oddala skargę - Decyzją z dnia [...] września 2010 r. nr [...] Minister Obrony Narodowej, na mocy art. 111 pkt 10, art. 115 ust. 1 i ust. 4 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 593 ze zm.), zwanej dalej ustawą pragmatyczną oraz § 12 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 29 stycznia 2008 r. w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej (Dz. U. Nr 23, poz. 137 ze zm.), zwolnił Z.S. z dniem [...] października 2010 r. z zawodowej służby wojskowej i przeniósł do rezerwy wskutek niewyznaczenia na stanowisko służbowe w czasie pozostawania w rezerwie kadrowej. Po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Minister Obrony Narodowej decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...], na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Jak wynika z ustaleń organu, Z.S. zawodową służbę wojskową pełnił ostatnio w rezerwie kadrowej Ministra Obrony Narodowej w okresie od dnia [...] czerwca 2010 r. do dnia [...] października 2010 r. na podstawie decyzji Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...]. Wcześniej w rezerwie kadrowej pozostawał od dnia [...] listopada 2008 r. Organ uzasadniając wskazał, że zgodnie z przepisem art. 111 pkt 10 powołanej ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, żołnierza zawodowego zwalnia się z zawodowej służby wojskowej wskutek niewyznaczenia na stanowisko służbowe w czasie pozostawania w rezerwie kadrowej. Natomiast z treści § 12 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 29 stycznia 2008 r. w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej wynika, że w przypadku przebywania żołnierza w rezerwie kadrowej i niewyznaczenia go do końca okresu pozostawania w rezerwie kadrowej na stanowisko służbowe, zwolnienie z zawodowej służby wojskowej następuje w pierwszym dniu po upływie okresu pozostawania w rezerwie kadrowej. Termin zwolnienia Z.S. ma więc charakter materialnoprawny, dlatego też wniesienie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie wstrzymuje wykonania decyzji ani biegu tego terminu. Minister Obrony Narodowej podał, że w sprawie bezsporne jest, że Z.S. nie został wyznaczony na stanowisko służbowe w czasie pozostawania w rezerwie kadrowej, tj. od dnia [...] listopada 2008 r. do dnia [...] października 2010 r. i w tej sytuacji organ był zobowiązany do wydania przedmiotowej decyzji, ponieważ z art. 111 pkt 10 ustawy pragmatycznej wynika, że zwolnienie z zawodowej służby wojskowej żołnierza w takiej sytuacji jest obligatoryjne. Wydana decyzja nie ma charakteru uznaniowego, lecz związany i dlatego w rozstrzyganej sprawie nie ma zastosowania zasada uwzględniania słusznego interesu strony. Powołany przepis nie zawiera warunku uzależniającego jego zastosowanie od uprzedniego wykazania przez organ wojskowy działań zmierzających do wyznaczenia na inne stanowisko służbowe. O wyznaczeniu na stanowisko decyduje właściwy organ wojskowy, a nie żołnierz. Organ wyjaśnił, że w okresie pozostawania w rezerwie kadrowej, właściwy organ kadrowy nie znalazł stanowiska służbowego, na które żołnierz mógł być wyznaczony zgodnie z posiadanymi kwalifikacjami i stopniem wojskowym. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Z.S. wniósł o uchylenie decyzji Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] oraz decyzji ją poprzedzającej z dnia [...] września 2010 r. nr [...],a także o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego. Skarżący podtrzymał zarzuty podniesione we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, w którym zarzucił: • naruszenie art. 2 Konstytucji RP w związku z zastosowaną podstawą materialnoprawną zwolnienia ze służby, • naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, 8, 9, 10 § 1, 11, 35 § 3, 77 § 1, 80, 81, 107 § 1 i § 3 k.p.a. W uzasadnieniu skargi podniósł, że nie wiedział, że toczy się postępowanie w sprawie przeniesienia go do rezerwy i tym samym nie mógł składać wniosków dowodowych w związku z posiadaną wiedzą o wolnych stanowiskach służbowych odpowiadających jego kwalifikacjom. Stwierdził, że organ II instancji nie wyjaśnił powodów odmowy uwzględnienia wniosków dowodowych złożonych przez niego we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz uniemożliwił wypowiedzenie się w kwestii zebranych dowodów. Ponadto wnoszący skargę uważa, że zarówno zaskarżona decyzja, jak i decyzja ją poprzedzająca, nie spełnia wymogów formalnych, bowiem nie została podpisana przez osobę upoważnioną. W odpowiedzi na skargę Minister Obrony Narodowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe argumenty faktyczne i prawne. Odnosząc się do zarzutów skargi, organ stwierdził, że zaskarżona decyzja wydana została z uwzględnieniem przepisów k.p.a. Skarżący skorzystał z możliwości czynnego udziału w postępowaniu, składając wnioski dowodowe, a także wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, a w związku z tym, że w sprawie wszystkie zgromadzone dokumenty były stronie znane nie było potrzeby ponownego zapoznania żołnierza z tym materiałem. Ponadto wyjaśniono, że decyzja Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] września 2010 r. nr [...], doręczona zainteresowanemu w dniu [...] września 2010 r., stanowi wyciąg potwierdzony za zgodność z jej oryginałem podpisany przez osobę upoważnioną. Zgodnie bowiem z art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy pragmatycznej, decyzje i rozkazy personalne wydaje się w formie indywidualnej lub zbiorowej. W przypadku sporządzenia decyzji lub rozkazu personalnego w formie zbiorowej wyciąg z decyzji lub z rozkazu jest z nimi równoznaczny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. W pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutu skargi, dotyczącego wydania decyzji Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] przez organ nieuprawniony, albowiem badanie orzeczenia administracyjnego pod względem zaistnienia przesłanek nieważności jest dokonywane przez Sąd z urzędu. Wbrew twierdzeniom skarżącego, zarzut ten nie jest zasadny. Z art. 268a k.p.a. wynika, że organ administracji może upoważnić na piśmie pracowników kierowanej przez siebie jednostki organizacyjnej do załatwiania spraw w jego imieniu, w tym do wydawania decyzji administracyjnych. Przedmiotową decyzję podpisał Sekretarz Stanu w Ministerstwie Obrony Narodowej C.P. Umocowanie prawne do jej podpisania w imieniu Ministra Obrony Narodowej przez wymienionego "pracownika" wynika z wydanego przez tego Ministra, na podstawie art. 268a k.p.a., upoważnienia z dnia 28 grudnia 2007 r. do "wydawania w imieniu Ministra Obrony Narodowej decyzji i postanowień w I instancji w sprawach żołnierzy zawodowych i byłych żołnierzy zawodowych, zajmujących stanowiska służbowe (pozostających w rezerwie kadrowej albo dyspozycji) do stopnia etatowego pułkownika (komandora) włącznie oraz byłych kandydatów na żołnierzy zawodowych dotyczących wniosków o stwierdzenie nieważności, wznowienia postępowania oraz uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznych - wydanych przez Ministra Obrony Narodowej, lub dyrektora departamentu Ministerstwa Obrony Narodowej właściwego do spraw kadr" - pkt 1 ppkt 2 upoważnienia opublikowanego w Dzienniku Urzędowym Ministerstwa Obrony Narodowej z 2008 r. Nr 5, poz. 56. Podobne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 stycznia 2010 r., sygn. akt I OSK 950/09 - dostępnym w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl. Jeśli chodzi natomiast o decyzję tego organu z dnia [...] września 2010 r. nr [...] to należy stwierdzić, że sporządzenie tego rozstrzygnięcia w formie wyciągu znajduje podstawę w przepisie art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy pragmatycznej. Przechodząc do merytorycznej kontroli zaskarżonej decyzji, na wstępie należy wyjaśnić, że sąd administracyjny nie bada celowości polityki personalnej w zakresie wyznaczania żołnierzy na stanowisko służbowe, a także pozostawania w rezerwie kadrowej, ponieważ zgodnie z art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 593 ze zm.), skarga do właściwego sądu administracyjnego nie może być wniesiona na decyzję w sprawach wyznaczenia, przeniesienia i zwolnienia ze stanowiska służbowego oraz przeniesienia do rezerwy kadrowej lub dyspozycji. Wymienione przedmiotowo sprawy nie podlegają zatem kognicji tego Sądu. Dopuszczalność wyłączenia kontroli sądowej w sprawach wyznaczenia żołnierza zawodowego na stanowisko służbowe przyjął także Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 9 czerwca 1998 r., sygn. akt K 28/97 (OTK 1998, nr 4, poz. 50), nie dopatrując się w takiej regulacji niezgodności z art. 2, art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji RP. Podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji był art. 111 pkt 10 ustawy pragmatycznej, z którego wynika, iż żołnierza zawodowego zwalnia się z zawodowej służby wojskowej wskutek niewyznaczenia na stanowisko służbowe w czasie pozostawania w rezerwie kadrowej. Przepis ten stanowi samodzielną podstawę do zwolnienia z zawodowej służby wojskowej żołnierza przeniesionego do rezerwy kadrowej. Należy podkreślić, że z przepisów ustawy pragmatycznej nie wynika, aby organy wojskowe były zobligowane do proponowania żołnierzowi przebywającemu w rezerwie kadrowej innego równorzędnego lub wyższego stanowiska służbowego i dopiero odmowa jego objęcia daje organowi podstawę do zwolnienia ze służby w trybie art. 111 pkt 10. Niezależnie od powyższego, należy zauważyć, że w teczce akt personalnych (w materiałach uzupełniających) znajdują się notatki służbowe z sierpnia 2010 r. w sprawie braku możliwości wyznaczenia skarżącego na stanowisko służbowe w poszczególnych rodzajach sił zbrojnych (k. 2-21). W rozpoznawanej sprawie prawidłowo zatem właściwy organ kadrowy wydał decyzję o zwolnieniu żołnierza z zawodowej służby wojskowej w związku z jego niekwestionowanym niewyznaczeniem na stanowisko służbowe w czasie pozostawania w rezerwie kadrowej (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 14 stycznia 2009 r., sygn. akt I OSK 101/08, z dnia 20 lutego 2009 r., sygn. akt I OSK 393/08 - dostępne w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl, a także wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 marca 2009 r., sygn. akt I OSK 549/08 – niepublikowany). Dodatkowo należy podnieść, że zgodnie z art. 35 ust. 1 ustawy pragmatycznej, żołnierza zawodowego wyznacza się na stanowisko służbowe, w drodze decyzji, stosownie do potrzeb Sił Zbrojnych, w zależności od wymaganych kwalifikacji zawodowych określonych w karcie opisu stanowiska służbowego oraz posiadanej oceny w opinii służbowej, a żołnierza zawodowego w służbie stałej również od ustalonej dla niego indywidualnej prognozy przebiegu zawodowej służby wojskowej. Powyższe oznacza, że inicjatywa w podjęciu decyzji o wyznaczeniu na stanowisko służbowe należy tylko i wyłącznie do właściwego organu wojskowego. Sąd uznał za nieuzasadnione zarzuty naruszenia prawa procesowego, ponieważ okoliczności faktyczne sprawy są bezsporne, a zaistnienie przesłanki niewyznaczenia na stanowisko służbowe w czasie pozostawania w rezerwie kadrowej nie wymagało przed wydaniem rozstrzygnięcia, w trybie art. 111 pkt 10 ustawy pragmatycznej, jej analizy z punktu widzenia interesu społecznego, czy słusznego interesu strony. W takim stanie sprawy wszelkie zarzuty podniesione w skardze należało uznać za bezpodstawne, przyjmując w tym względzie za trafną argumentację organu ujętą zarówno w zaskarżonej decyzji, jak i w odpowiedzi na skargę. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji. Sąd nie uwzględnił wniosku o zasądzenie kosztów postępowania, ponieważ zgodnie z art. 200 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwrot kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia praw, przysługuje skarżącemu od organu w wypadku uwzględnienia skargi, co w rozpoznawanej sprawie nie miało miejsca.