I SA/Wr 10/11
WyrokWSA we Wrocławiu2011-03-24
Skład orzekający: Halina Betta, Zbigniew Łoboda, Jadwiga Danuta Mróz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy może opierać wymiar podatku od nieruchomości na danych ewidencji gruntów i budynków obowiązujących w roku podatkowym, pomimo późniejszej zmiany klasyfikacji gruntów, oraz czy w sprawie zastosowanie mają zwolnienia podatkowe z art. 7 ust. 1 pkt 3 i pkt 5 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych?Ratio decidendi
Dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków stanowią wiążącą podstawę wymiaru podatku od nieruchomości za dany rok podatkowy i nie mogą być zmieniane retrospektywnie na podstawie późniejszych decyzji o zmianie klasyfikacji gruntów. Zwolnienia podatkowe z art. 7 ust. 1 pkt 3 i pkt 5 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych nie mają zastosowania, gdy grunt nie jest częścią lotniska użytku publicznego ani nie jest zajęty na potrzeby statutowej działalności stowarzyszenia skierowanej wyłącznie do dzieci i młodzieży.Stan faktyczny
A w L., stowarzyszenie posiadające osobowość prawną, otrzymało w 1995 r. nieodpłatnie użytkowanie wieczyste działki o powierzchni 9,3 ha, oznaczonej w ewidencji gruntów jako teren przemysłowy. Organ podatkowy wymierzył A podatek od nieruchomości za 2005 r., odmawiając zastosowania zwolnień podatkowych, ponieważ działka nie była częścią lotniska użytku publicznego ani nie była wykorzystywana na cele statutowej działalności stowarzyszenia skierowanej wyłącznie do dzieci i młodzieży. Skarżący podniósł, że ewidencja gruntów była błędna, wskazując na późniejszą decyzję zmieniającą klasyfikację działki na leśną oraz na fakt prowadzenia działalności oświatowo-wychowawczej.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Halina Betta, Sędziowie Sędzia WSA Zbigniew Łoboda (sprawozdawca), Sędzia WSA Jadwiga Danuta Mróz, Protokolant Edyta Luniak, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 3 marca 2011 r. sprawy ze skargi A w L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2005 r. oddala skargę.
Decyzją z dnia [...].06.010 r. (nr [...]) Wójt Gminy L. określił A w L. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2005 r. w kwocie 14.880 zł.
W postępowaniu podatkowym wszczętym z urzędu w dniu 5.03.2010 r. (data doręczenia stronie) ustalono, że A w L. jest stowarzyszeniem posiadającym osobowość prawną oraz że w dniu 28.02.1995 r. otrzymał nieodpłatnie użytkowanie wieczyste na 99 lat, działkę gruntu nr [...], położoną w S. o powierzchni 9,3000 ha. Z wypisu z rejestru gruntów na dzień 22.05.2009 r wynikało, że przedmiotowa działka posiada oznaczenie "Ba - tereny przemysłowe"). Z kolei pismo Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia 9.02.2010 r. stwierdzało, że lotnisko zarządzane przez A od roku 1987 figuruje w rejestrze lotnisk cywilnych jako lotnisko kategorii wyłącznego użytku (niepubliczne).
Wskazując na przepisy art. 2 ust. 1 pkt 1, art. 3 ust. 1 pkt 3 i art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2002 r., Nr 9, poz. 84 ze zm. – zwanej dalej "u.p.o.lok."), Wójt Gminy L. stwierdził, że w roku 2005 na A ciążył obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości z tytułu użytkowania wieczystego wymienionej działki ([...]), zaś podstawę opodatkowania stanowiła powierzchnia gruntu. Z kolei stawka podatku – 0,16 zł określona została w § 1 uchwały Rady Gminy L. z dnia 18 listopada 2004 r. Nr XXIV/101/2004 w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości (Dz.Urz. Woj. Dolnośląskiego Nr 248, poz. 4097).
Według organu podatkowego, w sprawie nie znajdowało zastosowania zwolnienie od podatku od nieruchomości określone w art. 7 ust. 1 pkt 3 u.p.o.lok., odnoszące się do budynków, budowli i zajętych pod nie gruntów na obszarze części lotniczych lotnisk użytku publicznego, gdyż lotnisko L., zarządzane przez A należy do kategorii lotnisk wyłącznego użytku (niepublicznych).
Także zwolnienie podatkowe określone w art. 7 ust. 1 pkt 5 u.p.o.lok. nie mogło być uwzględnione, gdyż przedmiotowy grunt nie jest zajęty na potrzeby prowadzenia przez stowarzyszenie statutowej działalności wśród dzieci i młodzieży, gdyż jak strona sama stwierdziła nie jest zajęty na jakąkolwiek działalność z powodu zalesienia, a nawet nie może być, albowiem znajduje się bezpośrednio na podejściu do lądowania. Poza tym ze statutu A wynika, że jego działalność jest skierowana do wszystkich osób zainteresowanych lotnictwem, a nie tylko dzieci i młodzieży.
W złożonym odwołaniu strona podniosła, że stan faktyczny sprawy nie został należycie ustalony. Nie została uwzględniona przy rozstrzyganiu decyzja Starosty L. z dnia 2.10.2009 r. o zmianie klasyfikacji gruntów w działce [...] w ten sposób, że dotychczasowy kontur "Ba – tereny przemysłowe" zmieniono na nowy kontur "575 – LsV". Z uzasadnienia tej decyzji wynikało także, że przedmiotową działkę porasta kilkudziesięciu las (wiek drzewostanu określono na 60-80 lat). Poza tym charakter leśny działki został potwierdzony podczas oględzin w dniu 7.04.2010 r. Dowody te skutecznie podważały poprzedni wpis w ewidencji gruntów, co do jego zgodności z rzeczywistością, w odniesieniu do przedmiotowego okresu rozliczenia podatku.
Poza tym organ dowolnie ocenił, że działka nr [...] nie jest wykorzystywana na cele oświatowo-wychowawcze dzieci i młodzieży, gdyż nie przeprowadził w tym kierunku żadnych dowodów. Już sam fakt przekazania gruntu w użytkowanie wieczyste nieodpłatnie wskazuje, że A realizował określone cele, niezbędne do darmowego przekazania w myśl obowiązujących przepisów, a w tym w zakresie działalności wśród dzieci i młodzieży.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. decyzją z dnia [...].11.2010 r. (nr [...]) utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.
Kolegium powołując się na przepis art. 2 ust. 2 i art. 1a ust. 3 pkt 2 u.p.o.lok., a także art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o podatku leśnym (Dz. U. Nr 200, poz. 1682 ze zm.) stwierdziło, że o tym, jakim podatkiem należy opodatkować grunty, decyduje to, w jaki sposób są one sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków. Z przepisami tymi koresponduje unormowanie art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005 r., Nr 240, poz. 2027 ze zm.), z którego wynika, że dane ewidencji gruntów i budynków stanowią podstawę wymiaru podatków. Tak więc dane tej ewidencji są przesądzające dla opodatkowania gruntów w odniesieniu do okresu podatkowego, w jakim były one uwidocznione w ewidencji. Zmiana wpisu dokonana na mocy decyzji Starosty L. z dnia 2.10.2009 r. powodować mogła odmienną ocenę w zakresie wymiaru podatku w odniesieniu do okresu przyszłego, nie zaś wstecz.
Zdaniem organu odwoławczego, nie było również warunków do zwolnień podatkowych, o których mowa w art. 7 ust. 1 pkt 3 i pkt 5 u.p.o.lok. W odniesieniu do pierwszego z wymienionych zwolnień, to przedmiotowa nieruchomość nie stanowiła część lotniska, przy uwzględnieniu definicji określonej w art. 2 ust. 6 Prawa lotniczego. Z kolei w przypadku drugiego zwolnienia – nieruchomość nie była faktycznie wykorzystywana na preferowane cele, co potwierdziła w toku sprawy strona i co wynikało z oględzin.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu A wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej. Uzasadniła, że organ nie rozpatrzył w trybie przepisu art. 194 § 3 O.p. dowodów świadczących o tym, że oznaczenie "Ba" spornego gruntu było niezgodne ze stanem rzeczywistym (map ewidencyjnych, decyzji Starosty z dnia 7.06.2010 r., umowy o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste, statutu A).
Organ do oceny stanu faktycznego wadliwie zastosował przepisy art. 2 pkt 6 ustawy Prawo lotnicze, zamiast – prawidłowo – art. 2 pkt 4 tej ustawy w związku z art. 6 ust. 1b ustawy o gospodarce nieruchomościami. Przedmiotowa działka stanowi teren nalotu i jej funkcją użytkową jest umożliwienie lądowania samolotów. Teren podejścia do lądowania wraz z częścią lotniczą lotniska, stanowią całość.
Nieprawidłowe było także ustalenie, że A nie zajmuje się działalnością oświatowo-wychowawczą wśród dzieci i młodzieży. Strona posiada dokumentację dla stwierdzenia tej okoliczności, jednakże pomimo takiej argumentacji w odwołaniu, nie została wezwana o jej przedstawienie. Stwierdziła skarżąca, że szkolenia i wychowanie młodzieży poprzez dodatkowe zajęcia związane z lotnictwem stanowi ok. 90% całej jej działalności. Poza tym grunty lotniska, zarządzanego przez A, położone na terenie właściwości innych organów podatkowych, korzystają ze zwolnienia podatkowego z tytułu ich wykorzystywania na cele działalności oświatowo-wychowawczej wśród dzieci i młodzieży.
W wyniku nieprawidłowych ustaleń faktycznych organ podatkowy naruszył przepisy prawa materialnego, to jest art. 2 ust. 2 u.p.o.lok., art. 21 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, także art. 2 pkt 6 Prawa lotniczego.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.
Skarga nie była uzasadniona.
Według art. 2 ust. 1 pkt 1 u.p.o.lok., opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają grunty, natomiast na mocy art. 3 ust. 1 pkt 3 tej ustawy, podatnikami są między innymi osoby prawne będące użytkownikami wieczystymi tych gruntów.
W sprawie podatkowej nie było sporne, że A w L. jest stowarzyszeniem posiadającym osobowość prawną oraz użytkownikiem wieczystym gruntu objętego granicami geodezyjnymi działki [...] o powierzchni 9,3000 ha, położonej w S. – do której to nieruchomości uzyskało prawo na podstawie umowy ze Skarbem Państwa zawartej w dniu 28.02.1995 r.
Natomiast problematyczne było opodatkowanie przedmiotowego gruntu podatkiem od nieruchomości ze względu na jego sklasyfikowanie w ewidencji gruntów i budynków, a niezależnie od tego – możliwość objęcia zwolnieniem od podatku.
W odniesieniu do kwestii znaczenia dla opodatkowania podatkiem od nieruchomości zapisów ewidencji gruntów i budynków, to kluczowe znaczenie ma tutaj przepis art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r., Nr 193, poz. 1287 ze zm.) według którego, dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków stanowią podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych.
Sformułowanie przytoczonego przepisu nie pozostawia wątpliwości odnośnie tego, że to dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków stanowią podstawę określonych tam działań, a w tym polegających na dokonaniu wymiaru podatku, również podatku od nieruchomości. W ten sposób dane ewidencji gruntów i budynków stają się dla organu podatkowego określającego zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości – wiążące. Pogląd taki wielokrotnie był wyrażany w orzecznictwie sądowoadministracyjnym. Przykładowo w wyroku z dnia 15.04.2008 r. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że przepis art. 21 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego nie wymaga dalszej wykładni stanowiąc wprost o tym, że dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków stanowią m.in. podstawę wymiaru podatku. Przez podstawę wymiaru podatku należy rozumieć zarówno określenie przedmiotu opodatkowania, zaliczenie do właściwej stawki podatkowej jak i objęcie określonych gruntów zwolnieniem od podatku (sygn. akt II FSK 372/07, publ. LEX 490966).
Skoro przeto w przedmiotowym okresie rozliczeniowym (2005 roku) działka nr [...] o powierzchni 9,3000 ha, położona w S. oznaczona była w ewidencji gruntów i budynków symbolem "Ba – Tereny przemysłowe", to zasadnie takie sklasyfikowanie przyjęły organy za podstawę wymiaru podatku od nieruchomości za 2005 rok.
Odnosząc się do zarzutów skarżącej strony, to ze względu na wiążący charakter dla organów podatkowych, w zakresie wymiaru podatku od nieruchomości, danych ewidencji gruntów i budynków, nie można było zasadnie twierdzić, że naruszyły one przepisy art. 122, art. 187 § 1 oraz art. 194 § 3 Ordynacji podatkowej na skutek tego, że nie przeprowadziły dowodów przeciwko wpisom ewidencji gruntów, jak również, że wadliwie ustaliły charakter gruntów w granicach przedmiotowej nieruchomości. Jeżeli bowiem zapisy ewidencji gruntów i budynków nie odpowiadają rzeczywistości, to ich podważenie bądź zmiana, mogą nastąpić w postępowaniu prowadzonym przed właściwym organem ewidencyjnym. W postępowaniu podatkowym przeprowadzenie tego rodzaju postępowania nie jest możliwe (powołany wyrok NSA z dnia 15.04.2008 r., sygn. akt II FSK 372/07). Tak więc organy podatkowe nie mogły czynić odmiennych ustaleń bazując na innych dowodach aniżeli wypisie z rejestru gruntów. Bez znaczenia dla klasyfikacji działki z punktu widzenia opodatkowania podatkiem od nieruchomości pozostawały wyniki oględzin, a nawet decyzja z dnia [...].10.2009 r. Starosty L. podjęta w przedmiocie zmiany klasyfikacji gruntów w obrębie S. gmina L. w ten sposób, że w działce nr [...] dotychczasowy kontur Ba-tereny przemysłowe postanowiono zmienić na nowy kontur 575-LsV.
W kontekście wskazanej decyzji stanowiącej podstawę naniesienia zmian w ewidencji gruntów i budynków powstaje pytanie, czy w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za 2005 rok, organ podatkowy winien uwzględnić zmianę zapisów tej ewidencji dokonaną kilka lat później, a w konsekwencji, czy powinien ustalać stan zapisów tej po wydaniu rzeczonej decyzji Starosty L. (z punktu widzenia związania organów, sama decyzja w sprawie zmian klasyfikacji gruntu nie zastępuje wpisu w tej ewidencji).
Odnosząc się do sformułowanego obok zagadnienia, to Wojewódzki Sąd Administracyjny w obecnym składzie aprobuje pogląd tutejszego Sądu zawarty w wyroku z dnia 16.06.2009 r., gdzie stwierdzono, że w przypadku ewidencji gruntów i budynków nie ma zastosowania zasada wpisu danych z datą wsteczną (np. jak to ma miejsce w przypadku ksiąg wieczystych z datą złożenia wniosku), a zatem nie ma możliwości "historycznego" korygowania danych ujawnianych w tej ewidencji. W tej sytuacji wszelkie działania zmierzające do zmiany uwidocznionych w ewidencji danych po upływie roku podatkowego nie mają wpływu na wynik postępowania (sygn. akt I SA/Wr 152/09, publ. LEX nr 563417). Ubocznie trzeba odnotować, że skargę kasacyjną od tego orzeczenia oddalił Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 23.03.2011 r. (sygn. akt II FSK 1967/09).
Reasumując, prawidłowo organy podatkowe przyjęły za podstawę określenia zobowiązania podatkowego za 2005 rok, iż działka nr [...] w obrębie S. gmina L. stanowiła tereny przemysłowe ("Ba").
Prawidłowo również uznały organy podatkowe, że A nie mógł korzystać ze zwolnienia od podatku od nieruchomości, określonego w art. 7 ust. 1 pkt 3 u.p.o.lok. według którego, zwalnia się od tego podatku budynki, budowle i zajęte pod nie grunty na obszarze części lotniczych lotnisk użytku publicznego. Z pisma Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia 9.02.2010 r. wynikało, że lotnisko L. zarządzane przez A wpisane jest od roku 1987 do rejestru lotnisk cywilnych jako lotnisko kategorii wyłącznego użytku (niepubliczne). Tymczasem z przytoczonego obok unormowania wynika jednoznacznie, że odnosi się ono jedynie do części lotnisk użytku publicznego. Poza tym mowa jest tutaj o gruntach zajętych pod budynkami i budowlami, co odnosić trzeba do terenu zabudowanego.
Rację miały także organy podatkowe, gdy uznały, że w sprawie nie miało zastosowania zwolnienie z art. 7 ust. 1 pkt 5 u.p.o.lok. Stosownie do tego przepisu, zwalnia się od podatku od nieruchomości – nieruchomości lub ich części zajęte na potrzeby prowadzenia przez stowarzyszenia statutowej działalności wśród dzieci i młodzieży w zakresie oświaty, wychowania, nauki i techniki, kultury fizycznej i sportu, z wyjątkiem wykorzystywanych do prowadzenia działalności gospodarczej, oraz grunty zajęte trwale na obozowiska i bazy wypoczynkowe dla dzieci i młodzieży.
Wskazane obok zwolnienie podatkowe ma charakter podmiotowo-przedmiotowy i odnosi się do stowarzyszeń, których statutowa działalność obejmuje preferowane (wymienione) cele, jak również pod warunkiem zajmowania na te cele nieruchomości lub ich części. W okolicznościach niniejszej sprawy trzeba przede wszystkim zaakcentować, iż konieczność "zajęcia" całej bądź części nieruchomości na potrzeby statutowej działalności wśród dzieci i młodzieży, wyklucza używanie tej nieruchomości (jej części) również na inne cele, a w tym prowadzenia określonej działalności wśród innych grup osób.
Organy podatkowe przyjęły w ślad za stanowiskiem A wyrażonym w piśmie z dnia 26.10.2009 r., a także na postawie protokołu oględzin, że przedmiotowa działka nie jest w ogóle użytkowana na jakiekolwiek cele stowarzyszenia (oraz działalność gospodarczą), albowiem porasta kilkudziesięcioletnim lasem. Z kolei skarżące stowarzyszenie utrzymywało, że działka stanowi rejon podejścia samolotów do lądowania na terenie lotniska i że jej (działki) funkcją użytkową jest umożliwienie lądowania samolotom.
Mając na uwadze, że korzystanie z nieruchomości może polegać również na wykorzystywaniu przestrzeni w jej granicach, co do zasady należy dopuścić możliwość takiego jej używania (jej części) również na cele wymienione w przepisie art. 7 ust. 1 pkt 5 u.p.o.lok. Jednakże należy przypomnieć, że działalność tam wskazana musi być realizowana wśród dzieci i młodzieży, a sama nieruchomość nie może być wykorzystywana dla innych celów (aniżeli preferowane, wymienione w art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy). Tymczasem z okoliczności sprawy nie wynikało, iż A kierował swoją ofertę działalności statutowej jedynie do dzieci i młodzieży, a przede wszystkim, iż z lotniska (a w konsekwencji z terenu nalotu) nie korzystały osoby dorosłe. Stowarzyszenie w odwołaniu podnosiło, że jedynie "istotna część" działalności statutowej jest skierowana do grup młodzieży (oraz dzieci), a w skardze sprecyzowano, że chodzi o 90% całej jej działalności. W tych warunkach nie można było ocenić, iż wpływ na wynik sprawy mogło mieć nie wyjaśnienie przez organ podatkowy, jaka dokładnie część działalności statutowej w zakresie wychowania oraz kultury fizycznej i sportu dotyczyć może grup dzieci i młodzieży, skoro z nieruchomości należących do A, a przede wszystkim z lotniska (oraz terenu podejścia) korzystały również inne grupy użytkowników.
W świetle sformułowanych przed chwilą uwag zarzuty nie wyjaśnienia zakresu statutowej działalności stowarzyszenia realizowanej wśród dzieci i młodzieży nie mogły doprowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji, albowiem nie odnosiły się do kwestii istotnych dla określenia zobowiązania podatkowego (w warunkach przedmiotowej sprawy).
Na ocenę zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, nie mogły mieć wpływu stanowiska innych organów podatkowych właściwych ze względu na położenie innych nieruchomości skarżącej, albowiem odnosiły się (mogły się odnosić) do innych przedmiotów opodatkowania. Faktycznego wykorzystywania nieruchomości w roku 2005 na cele objęte zwolnieniem podatkowym, nie można wykazywać za pomocą przesłanek nieodpłatnego przekazania gruntu na brzęcz stowarzyszenia w w 1995 roku.
Mając na uwadze przedstawione powyżej powody, skarga A w L. podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło