IV SA/Gl 469/10

WyrokWSA w Gliwicach2011-03-29

Skład orzekający: Adam Mikusiński, Tadeusz Michalik, Stanisław Nitecki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu administracji o uchyleniu prawa do zasiłku rodzinnego z powodu przekroczenia kryterium dochodowego została wydana prawidłowo, w szczególności czy sposób ustalenia dochodu rodziny był zgodny z ustawą o świadczeniach rodzinnych i czy zmiana składu rodziny może skutkować uchyleniem decyzji o przyznaniu świadczeń rodzinnych?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja organu administracji została wydana z naruszeniem prawa materialnego i przepisów postępowania, ponieważ sposób ustalenia dochodu rodziny na podstawie §18 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej był niezgodny z ustawą o świadczeniach rodzinnych. Dochód miesięczny rodziny powinien być ustalany przez dodanie dochodu uzyskanego po roku poprzedzającym okres zasiłkowy do dochodu z tego roku, a następnie podzielenie przez liczbę członków rodziny. Ponadto zmiana składu rodziny w trakcie okresu zasiłkowego, jak zawarcie małżeństwa, nie może skutkować uchyleniem decyzji o przyznaniu świadczeń rodzinnych w trakcie tego okresu.
Stan faktyczny
B. K.-H. otrzymała decyzją Burmistrza Miasta M. zasiłki rodzinne na dzieci na okres od 2008 do 2009 roku. Organ pierwszej instancji zmienił decyzję ustalając nową datę końcową przyznania zasiłku, a następnie uchylił decyzję z mocą od stycznia 2009 roku, uzasadniając to przekroczeniem kryterium dochodowego po podjęciu przez skarżącą zatrudnienia. Skarżąca kwestionowała prawidłowość ustaleń dochodu i wskazywała na zmiany w rodzinie, takie jak urodzenie dziecka i zawarcie małżeństwa. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję organu pierwszej instancji.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta M., określił, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Adam Mikusiński (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędzia WSA Stanisław Nitecki Protokolant st. sekr. sąd. Magdalena Nowacka-Brzeźniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 marca 2011 r. sprawy ze skargi B. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego i dodatków do zasiłku rodzinnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta M. z dnia [...] nr[...], 2. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Decyzją z dnia [...] r., nr [...] wydaną z upoważnienia Burmistrza Miasta M. przyznano B. K.-H. zasiłki rodzinne na dzieci – W.K. i S. K. w kwocie po [...] zł miesięcznie, na okres od [...] 2008 r. do [...] 2009 r. wraz z dodatkami z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego, w jednorazowej kwocie po [...] zł na każde z tych dzieci. Następnie, to jest decyzją z dnia [...] r., nr [...] , organ pierwszej instancji zmienił z urzędu powyższe rozstrzygnięcie własne ustalając nową końcową datę przyznania zasiłku rodzinnego na [...] 2009 r. Kolejną decyzją nr [...] , wydaną w dniu [...] r. Kierownik Działu Świadczeń Rodzinnych i Alimentacyjnych Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w M. działający z upoważnienia Burmistrza Miasta M. uchylił pierwsze z powyższych rozstrzygnięć, z mocą od dnia [...] 2009 r., oraz drugie - z mocą od dnia [...] 2009 r. Przywołana decyzja z dnia [...] r. wydana została na podstawie art. 163 Kodeksu postępowania administracyjnego, art. 3 pkt 1, 2 i 16, art. 5 ust. 1 i 4a, art. 20 ust. 3, art. 30 ust. 2 pkt 1 i art. 32 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 992 ze zm.) oraz w oparciu o bliżej niesprecyzowane przepisy rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r., w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. Nr 105, poz. 881 ze zm.). W uzasadnieniu organ administracyjny podniósł, że z przedstawionych przez stronę w dniu [...] 2009 r. dokumentów wynika, iż była ona zatrudniona w "A" Sp. z o.o., w okresie od [...] do [...] 2008 r., w następstwie czego, w [...] 2008 r. nastąpiło uzyskanie dochodu, którego skutkiem było, iż dochód jej rodziny w przeliczeniu na osobę wyniósł [...] zł, a tym samym przekroczył kryterium ustawowe w kwocie [...] zł. Pomimo to B. K. – H. zachowała na ten moment prawo do spornych świadczeń na mocy art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r., w myśl którego, w przypadku gdy dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie przekracza kwotę uprawniającą do zasiłku rodzinnego o kwotę niższą lub równą kwocie odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu przysługującemu w okresie, na który jest ustalany, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli przysługiwał w poprzednim okresie zasiłkowym. W tym miejscu organ administracyjny podkreślił, że zgodnie z treścią cytowanego przepisu, zasiłek rodzinny nie przysługuje jeżeli wspomniane kryterium zostanie przekroczone także w kolejnym roku kalendarzowym. Tymczasem sytuacja taka miała w niniejszej sprawie miejsce, jako że strona począwszy od dnia [...] 2008 r. podjęła pracę w "B" Sp. z o.o., w związku z czym w [...] 2008 r. uzyskała dochód, po uwzględnieniu którego dochód jej rodziny w przeliczeniu na osobę wyniósł [...] zł. Okoliczność ta w świetle §18 ust. 3 cytowanego wyżej rozporządzenia z dnia 2 czerwca 2005 r., powodowała utratę przez wyżej wymienioną prawa do świadczeń począwszy od [...] 2009 r., czyli od miesiąca następującego po pierwszym pełnym miesiącu od uzyskania dochodu. Kierownik Działu Świadczeń Rodzinnych i Alimentacyjnych Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w M. dodał, że strona nie wywiązała się z obowiązku niezwłocznego poinformowania zarówno o podjęciu zatrudnienia jak i o zawarciu związku małżeńskiego, a co za tym idzie, zasiłek, który wypłacono jej za okres od [...] do [...] 2009 r. stanowi świadczenie nienależnie pobrane i dlatego decyzja o jego przyznaniu podlegała uchyleniu w trybie art. 32 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. W odwołaniu do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. B. K.-H. dała wyraz swojemu niezadowoleniu z rozstrzygnięcia zapadłego w pierwszej instancji kwestionując prawidłowość ustaleń, które legły u podstaw tej decyzji. Podkreśliła bowiem, że z dokumentów dostarczonych do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w M. wynikało, że zmiana pracy spowodowała nie wzrost lecz obniżenie dochodu jej rodziny, który wyniósł [...] zł (składały się na niego alimenty w kwocie [...] zł i wynagrodzenie w wysokości [...] zł), co w przeliczeniu na osobę daje po zaokrągleniu [...] zł. Dodatkowo odwołująca się zarzuciła orzekającemu w sprawie organowi pominięcie faktu, iż urodziła trzecie dziecko (syn M.) oraz podkreśliła, że zawarła związek małżeński nie w styczniu a w lipcu. Decyzją z dnia [...] r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu Kolegium podkreśliło, że strona od [...] do [...] 2008 r. była zatrudniona w "A" Spółka z o.o., zaś z zaświadczenia z dnia [...] 2009 r. wynika, że osiągnęła z tego tytułu dochód w [...] 2008 r. Kolejne podjęcie przez nią pracy w "B" Spółka z o.o. od [...] 2008 r. spowodowało, iż w grudniu tego roku nastąpiło uzyskanie przez nią dochodu. Ponadto zmiana struktury jej rodziny w [...] 2009 r. spowodowała uzyskanie przez tę rodzinę dodatkowego dochodu. Bezspornym jest natomiast fakt, że B. K.-H. nie poinformowała niezwłocznie organu pierwszej instancji o wystąpieniu wymienionych okoliczności, pomimo że zobowiązała się do tego zarówno we wniosku o przyznanie świadczeń jak i w treści decyzji, na mocy której nabyła do nich prawo. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach B. K.-H. oświadczyła, iż nie zgadza się z decyzją organu drugiej instancji. Skarżąca podkreśliła, że rozstrzygnięcie to zostało wydane " po ustawowym terminie na który przysługiwało w/w Kolegium Odwoławcze w K.". W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany zajętego w sprawie stanowiska. Organ odwoławczy powtórzył argumentację zawartą w uzasadnieniu swojej decyzji wywodząc, iż uchylenie decyzji przyznającej stronie świadczenia rodzinne było uzasadnione, jako że nie poinformowała ona organu pierwszej instancji o zmianach sytuacji dochodowej w stosunku do roku kalendarzowego poprzedzającego okres zasiłkowy, powodujących przekroczenie ustawowego kryterium warunkującego ich pobieranie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje. Na wstępie należy podnieść, że stosownie do treści art. 3 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości sprawują kontrolę działalności administracji publicznej stosując środki określone w ustawie. Z brzmienia art. 145 §1 przywołanej ustawy wynika natomiast, że w przypadku gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą zatem ulec uchyleniu wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy też procesowego, jeżeli miało ono, bądź mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zważywszy powyższe uznano, że skarga w niniejszej sprawie zasługuje na uwzględnienie aczkolwiek zasadniczo nie z przyczyn które zostały w niej podniesione lecz z powodów, które Sąd wziął pod uwagę z urzędu, nie będąc związanym zarzutami skargi (art. 134 §1 p.p.s.a.). Sądowa kontrola legalności, przeprowadzona stosownie do wskazań zawartych w art. 1 §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.), wykazała bowiem, że zarówno zaskarżona decyzja jak i poprzedzające ją rozstrzygnięcie zapadłe w pierwszej instancji wydane zostały z naruszeniem prawa materialnego oraz przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a w konsekwencji nie mogą one pozostać w obrocie prawnym. Materialnoprawną podstawą aktu stanowiącego przedmiot skargi był art. 32 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r., o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 992 ze zm.). Zgodnie z treścią tego przepisu, organ właściwy oraz marszałek województwa mogą bez zgody strony zmienić lub uchylić ostateczną decyzję administracyjną, na mocy której strona nabyła prawo do świadczeń rodzinnych, jeżeli uległa zmianie sytuacja rodzinna lub dochodowa rodziny mająca wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych, członek rodziny nabył prawo do świadczeń rodzinnych w innym państwie w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego albo osoba nienależnie pobrała świadczenie rodzinne. Orzekające w sprawie organy uzasadniały uchylenie decyzji o przyznaniu skarżącej zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami na okres zasiłkowy 2008/2009 podnosząc, iż stanowią one świadczenie nienależnie pobrane, jako że zostały one wypłacone pomimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do wypłaty świadczeń rodzinnych. Podkreślono bowiem, że wbrew obowiązkowi, o którym była pouczona, nie poinformowała o uzyskaniu dochodu, którego następstwem było to, iż dochód jej rodziny w przeliczeniu na osobę przekroczył kryterium wskazane w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r., co uwzględniwszy treść ust. 3 tego przepisu powodowało utratę prawa do spornych świadczeń z dniem 1 stycznia 2009 r. Przywołane przepisy stanowią, że prawo do świadczeń rodzinnych przysługuje osobom wymienionym w art. 4 ust. 2 omawianego aktu prawnego, czyli: rodzicom, jednemu z rodziców albo opiekunowi prawnemu dziecka, opiekunowi faktycznemu dziecka oraz osobie uczącej się, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty [...] zł. Zasiłek rodzinny przysługuje także w przypadku przekroczenia tego kryterium o kwotę niższą lub równą kwocie odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu przysługującemu w okresie, na który jest ustalany, zasiłek rodzinny przysługuje - jeżeli przysługiwał w poprzednim okresie zasiłkowym. Nie przysługuje on jednak w przypadku przekroczenia dochodu w kolejnym roku kalendarzowym. Zgodnie przy tym z brzmieniem art. 3 pkt 2 cytowanej ustawy, pod pojęciem dochodu rodziny należy rozumieć przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy. W świetle powyższych unormowań nie budzi wątpliwości, że - co do zasady -przesłanką warunkującą uzyskanie przez rodzica prawa do pobierania zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami jest, aby średnia miesięczna z sumy dochodów w rozumieniu art. 3 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych uzyskanych przez wszystkich członków jego rodziny w ciągu roku kalendarzowego poprzedzającego okres zasiłkowy, podzielona przez liczbę osób wchodzących w skład tego gospodarstwa domowego, nie przekraczała kryterium dochodowego ustalonego stosownie do art. 5 ust. 1 tej regulacji. Trzeba jednak w tym miejscu zaznaczyć, że ustawodawca przewidział możliwość modyfikowania wysokości dochodu branego pod uwagę przy ustalaniu uprawnień do świadczeń rodzinnych na wypadek, gdyby w sytuacji dochodowej danej rodziny nastąpiły zmiany polegające na pomniejszeniu lub zwiększeniu kwoty pozyskiwanych środków pieniężnych. W tym celu ustanowiona została instytucja utraty dochodu - umożliwiająca ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego na podstawie dochodu rodziny pomniejszonego o dochód utracony (art. 5 ust. 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych) i odpowiednio instytucja uzyskania dochodu - obligująca organy orzekające w tej kwestii do ustalenia rzeczonego prawa na podstawie dochodu rodziny powiększonego o dochód uzyskany (art. 5 ust. 4a tej ustawy). O utracie dochodu można jednak mówić tylko wtedy, gdy zachodzą przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 3 pkt 23 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. Jedną z nich (lit. c cytowanego przepisu) jest utrata zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, z wyłączeniem pracy wykonywanej na podstawie umowy o dzieło. Z uzyskaniem dochodu mamy natomiast do czynienia, jeśli stanowi ono efekt jednej z okoliczności wyraźnie wskazanych w art. 3 pkt 24 przywołanej ustawy, wśród których pod lit. c) wymieniono uzyskanie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, z wyłączeniem pracy wykonywanej na podstawie umowy o dzieło. Z akt niniejszej sprawy, a w szczególności z zaświadczenia o dochodzie uzyskanym z dnia [...] 2009 r. (vide: karta nr 8 akt administracyjnych) wynika, że skarżąca uzyskała dochód z tytułu wynagrodzenia za pracę którą rozpoczęła z dniem [...] 2008 r. W tym zakresie za pierwszy przepracowany miesiąc, to jest [...] 2008 r. otrzymała wynagrodzenie brutto w kwocie [...] zł, co po pomniejszeniu o koszty uzyskania przychodu, składki na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne oraz należny podatek daje [...] zł. Organy administracyjne, opierając się na §18 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. nr 105, poz. 881 ze zm.) przyjęły, że dochód na osobę w jej rodzinie począwszy od stycznia 2009 r. (miesiąc następujący po pierwszym pełnym miesiącu od uzyskania dochodu) wyniósł [...] zł. Dodały bowiem do miesięcznego dochodu jej rodziny w przeliczeniu na osobę za rok 2007 ([...]zł) całą kwotę wspomnianego wynagrodzenia podzieloną przez 3 (liczba członków rodziny), czyli [...] zł. Tymczasem taki sposób obliczenia dochodu służący ustaleniu uprawnień do świadczeń rodzinnych nie może zostać uznany za prawidłowy. Należy podkreślić, że zgodnie z utrwalonym stanowiskiem judykatury, które skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela, przepis §18 ust. 1 i 3 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. wykracza poza zakres upoważnienia ustawowego, co przesadza o jego niezgodności z ustawą (vide: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 października 2008 r., sygn. akt I OSK 1842/07 - publ.: LEX Nr 510165 oraz z dnia 23 czerwca 2009 r., sygn. akt I OSK 1200/08, z dnia 4 grudnia 2009 r., sygn. akt I OSK 710/09 i z dnia 9 grudnia 2010 r., sygn. akt I OSK 1321/10 - wszystkie orzeczenia dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Przepis art. 23 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych, stanowiący ustawową delegację do wydania rozporządzenia, upoważniał bowiem Ministra Polityki Społecznej do określenia sposobu ustalania dochodu uprawniającego od świadczeń rodzinnych, a nie do określania dodatkowych kryteriów dochodowych mających bezpośredni wpływ na wysokość dochodu rodziny, zdefiniowanego w art. 3 pkt 2 tej ustawy. W konsekwencji, stosowanie §18 rozporządzenia z dnia 2 czerwca 2005 r., tak jak rozumie to organ - polegające na dodaniu kwoty miesięcznego dochodu uzyskanego przez członka rodziny już po zakończeniu roku, z którego dochody stanowiły podstawę ustalenia prawa do świadczeń rodzinnych, do kwoty przeciętnego miesięcznego dochodu uzyskanego w roku poprzedzającym okres zasiłkowy - nie daje się pogodzić z celami ustawy o świadczeniach rodzinnych. Prowadziłoby to do trudnych do zaakceptowania skutków, gdyż nawet jednorazowy miesięczny dochód uzyskany po zakończeniu roku poprzedzającego okres zasiłkowy mógłby pozbawić rodzinę świadczenia bądź ograniczyć jego wysokość, czego nie zakładał ustawodawca ustalając zupełnie inne kryteria. Literalna wykładnia rzeczonego przepisu prowadziłaby zatem do wniosku, że jest on niezgodny zarówno z przepisami ustawy jak i z Konstytucją RP. W świetle powyższego nie budzi wątpliwości, że dla prawidłowego rozumienia §18 ust. 1 omawianego rozporządzenia, które odpowiadałoby normom ustawowym, konieczna jest jego wykładnia przy zastosowaniu metody systemowej, funkcjonalnej i celowościowej. Przy odczytaniu jego treści nie można mianowicie pominąć nakazu zachowania korelacji z wartościami ujętymi w art. 71 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej. W tym kontekście wymieniony przepis rozporządzenia z dnia 2 czerwca 2005 r. należy interpretować jako obowiązek ponownego ustalenia przez organ administracyjny, przeciętnego miesięcznego dochodu na członka rodziny skarżącej w roku kalendarzowym z uwzględnieniem uzyskanego dochodu. Przeciętny miesięczny dochód przypadający na jednego członka rodziny powinien być więc liczony w ten sposób, że do dochodu z roku poprzedzającego okres zasiłkowy (z uwzględnieniem utraty dochodu, o jakiej mowa w art. 3 pkt 23 lit. c ustawy) należy dodać dochód uzyskany z tytułu podjęcia zatrudnienia i dopiero od tej kwoty zsumowanego dochodu obliczyć dochód miesięczny rodziny, a następnie podzielić uzyskaną wartość przez liczbę członków rodziny. W ocenie Sądu, taka metoda ustalenia dochodu odpowiada regulacjom ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz wskazówkom zawartym w akcie wykonawczym, lecz rozumianym w sposób uwzględniający dobra chronione konstytucyjnie, jak dobro rodziny znajdującej się w trudnej sytuacji materialnej oraz zasadę równości wobec prawa. Niezależnie od powyższego należy zwrócić uwagę na fakt, iż w uzasadnieniu zaskarżonego aktu, Kolegium podniosło, że "zmiana struktury rodziny w miesiącu sierpniu 2009 r. spowodowała uzyskanie dodatkowego dochodu przez rodzinę skarżącej". Organ odwoławczy nie wyjaśnił jednak, w jaki sposób ta zmiana, polegająca na zawarciu przez B. K.-H. związku małżeńskiego (co nastąpiło [...] 2009 r. - patrz: akt małżeństwa stanowiący załącznik do karty nr 13 akt administracyjnych) ma rzutować na wysokość dochodu stanowiącego podstawę ustalenia jej prawa do świadczeń rodzinnych, ani też w jakim stopniu miała ona wpłynąć na podjęte w sprawie rozstrzygnięcie pozbawiające ją tego prawa z dniem 1 stycznia 2009 r. Można jedynie przypuszczać, że do dochodu rodziny skarżącej z roku 2007 należałoby - zdaniem Kolegium - wliczyć dochód jej męża – A. H. uzyskany przezeń w tym roku, kiedy jeszcze nie był jej małżonkiem. Wniosek taki wynika bowiem z dołączonego do akt administracyjnych arkusza obliczeniowego sporządzonego w toku postępowania pierwszoinstancyjnego (vide: karta nr 16 akt administracyjnych). Tymczasem trzeba zaakcentować, że praktyka taka jest wadliwa. Zmiana składu osobowego rodziny w rozumieniu art. 3 pkt 16 ustawy o świadczeniach rodzinnych w trakcie okresu zasiłkowego nie jest tożsama z uzyskaniem dochodu, o którym mowa w art. 3 pkt 24 tej ustawy i nie może skutkować zmianą lub uchyleniem na podstawie art. 32 ust. 1 tej ustawy, ostatecznej decyzji, mocą której strona nabyła prawo do świadczeń rodzinnych, z uwagi na zmianę sytuacji dochodowej rodziny. Ewentualne skutki zmiany składu osobowego rodziny, powodujące zmianę jej sytuacji dochodowej, mogą być natomiast uwzględnione jedynie w postępowaniu o prawo do świadczeń rodzinnych na nowy okres zasiłkowy - w zakresie o którym mowa w art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. (pogląd utrwalony w orzecznictwie sądowym - patrz: wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych: w Gdańsku z dnia z 2 lutego 2011 r., sygn. akt II SA/Gd 783/10 oraz w Poznaniu z dnia 13 listopada 2008 r., sygn. akt IV SA/Po 192/2008 - dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Marginalnie warto zwrócić uwagę na niekonsekwencję organu II instancji w omawianym zakresie. Z jednej bowiem strony, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wyeksponowało w uzasadnieniu swojej decyzji zmianę struktury rodziny skarżącej polegającą na zawarciu przez nią związku małżeńskiego. Z drugiej natomiast nie skomentowało w żaden sposób powołanej wszak przez nią w odwołaniu okoliczności, że urodziła trzecie dziecko, w ogóle nie zajmując stanowiska, czy fakt ten wywiera, w jego ocenie, wpływ na prawo strony do pobierania spornych świadczeń. Wszystkie wskazane wyżej uchybienia mogły rzutować na wynik sprawy, jako że poskutkowały nieprawidłowym ustaleniem wysokości dochodu na osobę w rodzinie skarżącej z uwzględnieniem art. 3 pkt 24 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r., czego następstwem mogło być bezpodstawne uchylenie decyzji o przyznaniu jej świadczeń rodzinnych. O nienależnie pobranym przez stronę świadczeniu w rozumieniu art. 30 ust. 2 pkt 1 i 2 tej ustawy, można by bowiem mówić dopiero wtedy, gdyby zmiany w sytuacji dochodowej jej rodziny, jakie nastąpiły po roku 2007 były tego rodzaju, że skutkowałyby ustaniem prawa do spornych świadczeń, a zatem, gdyby spowodowały przekroczenie kryterium warunkującego ich pobieranie, wskazanego w art. 5 ust. 1 cytowanej ustawy. Dlatego ponownie rozpoznając sprawę, organ pierwszej instancji kierując się zaleceniami zawartymi w niniejszym wyroku, dokona ustaleń zgodnych ze wskazaniami Sądu i raz jeszcze oceni, czy okoliczności sprawy dawały podstawę do zastosowania art. 32 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. Nie jest natomiast zasadna podnoszona przez B. K.-H. argumentacja dotycząca wydania zaskarżonej decyzji "po ustawowym terminie". Jakkolwiek bowiem rozstrzygnięcie to zapadło w dniu [...] 2010 r., czyli rzeczywiście po upływie miesięcznego terminu przewidzianego w art. 35 §3 Kodeksu postępowania administracyjnego, to jednak organ drugiej instancji dopełnił obowiązku wynikającego z art. 36 tego Kodeksu wydając postanowienie z dnia [...] 2010 r., nr [...], w którym zawiadomił stronę o tym, że wniesione odwołanie nie może zostać rozpatrzone w ustawowym terminie, wskazując jako przyczynę takiego stanu rzeczy, kumulację w ostatnim okresie znacznej ilości odwołań z zakresu pomocy społecznej i świadczeń rodzinnych oraz wyznaczył nowy termin załatwienia sprawy do 30 czerwca 2010 r., który zachował przy wydawaniu kwestionowanego aktu. Zważywszy wszystkie podniesione wyżej okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach orzekł jak w sentencji wyroku, działając na podstawie art. 132, art. 135 i art. 145 §1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. Nadto Sąd, działając w oparciu o art. 152 p.p.s.a. określił, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana do chwili uprawomocnienia się wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło