I SA/Lu 897/10
WyrokWSA w Lublinie2011-04-01
Skład orzekający: Wojciech Kręcisz, Halina Chitrosz, Anna Kwiatek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja wymiarowa podatku od nieruchomości może obciążać solidarnie współwłaścicieli nieruchomości, w tym małżonków, oraz czy organ podatkowy może przyjąć powierzchnię lokalu zgodną z aktem notarialnym pomimo różnic z deklaracją podatkową?Ratio decidendi
Obowiązek podatkowy od nieruchomości ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach, w tym małżonkach, niezależnie od tego, kto faktycznie prowadzi działalność gospodarczą na nieruchomości. Organ podatkowy może pominąć dane podatnika zawarte w deklaracji, jeśli są one niezgodne ze stanem faktycznym, i przyjąć dane wynikające z aktu notarialnego. Wskazanie numeru decyzji podatkowej nie jest wymogiem koniecznym dla jej legalności, a sposób zapłaty podatku może być określony przez organ, w tym wskazanie odrębnego rachunku bankowego.Stan faktyczny
H. P. i Z. P. nabyli w 2008 roku lokal mieszkalny w Lublinie, będący odrębną nieruchomością lokalową, wraz z udziałem w częściach wspólnych budynku i prawem użytkowania wieczystego gruntu. Organ podatkowy wymierzył podatek od nieruchomości za 2008 rok, stosując stawki różnicowane w zależności od okresu i rodzaju użytkowania lokalu. H. P. złożył odwołanie zarzucając m.in. błędne ustalenie powierzchni lokalu, niezgodność danych podatnika, wydanie dwóch decyzji o tym samym numerze oraz wadliwe wskazanie rachunku bankowego do wpłat.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Kręcisz, Sędziowie WSA Halina Chitrosz (sprawozdawca),, NSA Anna Kwiatek, Protokolant Stażysta Paulina Zając, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 1 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi H. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2008 r. oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia 28 września 2010r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania H. P. od decyzji wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta z dnia 29 marca 2010 r., znak: [...] w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości na 2008 rok za nieruchomość położoną w L. przy ul. C. [...] stanowiącą lokal nr [...] w kwocie 303,00 zł - utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W jej uzasadnieniu podano, że do opodatkowania podatkiem od nieruchomości przyjęto budynki lub ich części mieszkalne za okres 4 miesięcy o powierzchni użytkowej 113,77 m2 stosując stawkę w wysokości 0,56 zł od 1 m2 powierzchni użytkowej, budynki lub ich części mieszkalne za okres 2 miesięcy o powierzchni użytkowej 19,58 m2 stosując stawkę 0,56 zł od 1 m2 powierzchni użytkowej, budynki lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej (budynki mieszkalne lub ich części zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej) za okres 2 miesięcy o powierzchni użytkowej 94,19 m 2 stosując stawkę 17,50 zł od 1 m2 powierzchni użytkowej i grunty pozostałe za okres 6 miesięcy o powierzchni 32,94 m2 stosując stawkę 0,33 zł od 1 m2 powierzchni, zgodnie z § 1 pkt 1 lit c i pkt 2 lit a i lit. b uchwały nr 182/XIII/2007 Rady Miasta z dnia 25 października 2007 r. w sprawie określenia wysokości rocznych stawek podatku od nieruchomości na 2008 rok (Dz. Urz. Woj. Lub. z dnia 20 grudnia 2007 r. Nr 183, poz. 3248). Wymiaru podatku dokonano za miesiące lipiec-grudzień 2008 roku.
Organ pierwszej instancji ustalił, że na podstawie umowy sprzedaży z dnia 6 czerwca 2008 r. zawartej w formie aktu notarialnego, Repertorium A Nr [...] Z. i H. P. nabyli lokal mieszkalny nr [...], znajdujący się w budynku wielorodzinnym położonym w L. przy ul. C. [...], stanowiący odrębną nieruchomość lokalową, a wraz z nim udział wynoszący 9419/103800 w częściach wspólnych budynku i innych urządzeniach nie służących do wyłącznego użytku właścicieli poszczególnych lokali oraz w prawie użytkowania wieczystego gruntu stanowiącego działkę nr [...] o powierzchni 363 m2. Organ wyjaśnił, odwołując się do odpowiednich przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, sposób ustalenia przedmiotów i podstaw opodatkowania oraz zastosowane stawki podatkowe, w tym zróżnicowanie stawek w zależności od okresu, w którym przedmiotowy lokal mieszkalny został zajęty na prowadzenie działalności gospodarczej.
Od tej decyzji H. P. wniósł odwołanie, w którym zarzucił, iż do wymiaru podatku przyjęto dane niezgodne ze złożoną w dniu 3 listopada 2008 r. Informacją w sprawie podatku od nieruchomości (IN-1) wraz z załącznikiem p.t. Dane o nieruchomościach (ZN-l/A). Wskazał, iż dotyczy to zgłoszonej powierzchni lokalu związanej z prowadzeniem działalności gospodarczej, gdzie w deklaracji wykazano powierzchnię 94 m2, natomiast organ przyjął do wymiaru podatku powierzchnię - 94, 19 m2. Zarzucił, iż uniemożliwiono mu złożenie korekty Informacji w sprawie podatku od nieruchomości oraz podniósł, że organ podatkowy pierwszej instancji wydał dwie decyzje wymiarowe w sprawie podatku od nieruchomości położonej przy ul. C. [...] w L. o jednakowych numerach i w tej samej dacie, tj. decyzję nr [...] z dnia 29 marca 2010 r. na kwotę 303 zł oraz decyzję nr [...] z dnia 29 marca 2010 r. na kwotę 1.742 zł. W ocenie skarżącego, taki sposób oznaczania decyzji jest niezgodny z art. 62 § 1 Ordynacji podatkowej, regulującym sposób zaliczania wpłat dokonywanych przez podatnika na poczet różnych zobowiązań podatkowych. Ponadto wydanie decyzji podatkowych o takim samym numerze jest niezgodne z art. 21 ust. 1 pkt 1 ustawy o rachunkowości z dnia 29 września 1994 r. (jedn. tekst Dz. U. z 2009 r. Nr 152, poz. 591 ze zm.; dalej powoływana jako ustawa o rachunkowości). Wskazał również na brak uzasadnienia faktycznego i prawnego w części dotyczącej uszczegółowienia sposobu uiszczania daniny na wskazane i wyodrębnione tylko dla przedmiotowej decyzji konto bankowe, a nie na ogólne konto urzędu miejskiego.
Z. P. nie złożyła odwołania, ale poinformowano ją o toczącym się postępowaniu odwoławczym wraz z wyznaczeniem siedmiodniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego (art. 165 § 3a w związku z art. 235 oraz art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, w rozpoznaniu tych zarzutów, wskazało w pierwszej kolejności, że Z. P. oraz H. P. byli w 2008 roku współwłaścicielami, na zasadzie małżeńskiej majątkowej wspólności ustawowej, w/w samodzielnego lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, nabytego na podstawie umowy sprzedaży z dnia 6 czerwca 2008 r., z którym to lokalem związany jest udział w nieruchomości wspólnej, którą stanowi prawo użytkowania wieczystego gruntu oraz części budynku i urządzenia, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli poszczególnych lokali - wynoszący [...].
Wskazując, że zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt. 1-3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają: grunty, budynki lub ich części, budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, Kolegium stwierdziło, że nabyty lokal mieszkalny będący nieruchomością lokalową a także grunt oddany w użytkowanie wieczyste, na którym znajduje się budynek mieszkalny podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. W kontekście regulacji zawartych w art. art. art. 3 ust. 1 pkt 1, 3 ust. 1 pkt 3, 3 ust. 4 oraz 3 ust. 5 tej ustawy, wskazało, iż w niniejszej sprawie obowiązek podatkowy od lokalu mieszkalnego oraz związanego z tym lokalem prawem użytkowania wieczystego gruntu (także częściach wspólnych budynku) ciąży solidarnie na małżonkach Z. i H. P., którzy są współwłaścicielami lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość.
W tej sytuacji, za nietrafne uznane zostały zarzuty odwołania, co do błędnego ustalenia osób będących podatnikami podatku od nieruchomości. Powyższych wniosków nie podważa fakt, iż w złożonej w dniu 3 listopada 2008 r. Informacji w sprawie podatku od nieruchomości jako podatnika wskazano tylko H. P. podając, iż jest on właścicielem, a nie współwłaścicielem nieruchomości lokalowej nr 5 położonej w L. przy ul. C. [...], gdyż wyjaśnienie to było niezgodne ze stanem faktycznym. Również okoliczność wprowadzenia z dniem 31 października 2008 r. przedmiotowego lokalu do ewidencji środków trwałych, w ramach prowadzonej przez H. P. działalności gospodarczej, nie skutkuje objęciem obowiązkiem podatkowym tylko jego, z wyłączeniem Z. P. (protokół przekazania środka trwałego w użytkowanie), gdyż w dalszym ciągu podatnikami podatku od nieruchomości są małżonkowie jako współwłaściciele nieruchomości lokalowej. Także okoliczność, iż Z. P. nie złożyła Informacji w sprawie podatku od nieruchomości nie powoduje, że nie można jej przypisać statusu podatnika tego podatku. Obowiązek złożenia informacji ma bowiem charakter instrumentalny usprawniający wymiar zobowiązania podatkowego, natomiast podmiotowość podatkowoprawna wynika z obowiązujących przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, bez względu na fakt, czy dany podmiot dopełnił, czy też nie ciążącego na nim obowiązku złożenia informacji.
Odnosząc się do zarzutu przyjęcia powierzchni lokalu o wartości innej niż wynikająca ze złożonej informacji, Kolegium wskazało na art. 21 § 5 Ordynacji podatkowej, z którego wynika, iż co do zasady, wysokość zobowiązania podatkowego ustala się zgodnie z danymi zawartymi w deklaracji, jednakże daje on możliwość pominięcia danych zgłoszonych przez podatnika, jeżeli są one niezgodne ze stanem faktycznym.
W związku z tym podkreśliło, iż w akcie notarialnym powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego została określona na 94,19 m2, natomiast w złożonej informacji, skarżący podał, iż wynosi ona 94 m2. W toku czynności sprawdzających, organ podatkowy pierwszej instancji skierował do podatników wezwanie do skorygowania informacji podając - w jego ocenie - prawidłową powierzchnię lokalu mieszkalnego, tj. 94,19 m2 (pismo z dnia 26 listopada 2008 r., znak [...]). W odpowiedzi na to pismo, H. P. nie zakwestionował wskazanej przez organ powierzchni użytkowej lokalu mieszkalnego jako niezgodnej z art. 1a ust. 1 pkt 5 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, zgodnie z którym, powierzchnia użytkowa budynku lub jego części, to powierzchnia mierzona po wewnętrznej długości ścian na wszystkich kondygnacjach, z wyjątkiem powierzchni klatek schodowych oraz szybów dźwigowych; za kondygnacje uważa się również garaże podziemne, piwnice, sutereny i poddasza użytkowe.
Kolegium podkreśliło, iż skarżącego dwukrotnie wzywano do złożenia korekty, przesyłając mu stosowne formularze informacji oraz dołączając wyciąg z przepisów Kodeksu karnego skarbowego celem zapoznania się z nim i świadomego podpisania korekty deklaracji, czego jednak nie dokonał.
W jego ocenie, legalności zaskarżonej decyzji nie podważył nadto sformułowany w odwołaniu zarzut, iż organ podatkowy pierwszej instancji w tej samej dacie, tj. w dniu 29 marca 2010 r. wydał dwie decyzje podatkowe oznaczone tym samym numerem i dotyczące tej samej nieruchomości lokalowej położonej przy ul. C. [...] w L.; jedną na kwotę 303 zł a drugą na kwotę 1.742 zł, gdyż nie są to decyzje wydane w tej samej sprawie. Z porównania ich treści, w szczególności podstawy prawnej (uchwała dotycząca stawek podatkowych), rozstrzygnięcia oraz uzasadnienia faktycznego i prawnego, jednoznacznie wynika, iż zaskarżona decyzja, w której ustalono wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości na kwotę 303zł dotyczy roku podatkowego 2008 natomiast decyzja, w której wysokość tego zobowiązania ustalono na kwotę 1.742 zł odnosi się do roku 2009. Są to więc różne okresy rozliczeniowe. Zdaniem Kolegium, wskazanie numeru decyzji nie jest wymogiem koniecznym w rozumieniu art. 210 Ordynacji podatkowej, gdyż nawet brak numeru decyzji nie podważa jej legalności. W konsekwencji podniesiony w odwołaniu zarzut o konieczności oznaczania decyzji podatkowej niepowtarzalnym numerem został uznany za niezasadny. Obowiązku tego nie można również wyprowadzić ze wskazanego w odwołaniu art. 62 § 1 Ordynacji podatkowej, który daje podatnikowi możliwość wskazania zobowiązania, na poczet którego dokonuje wpłaty. W sposób łatwy i przejrzysty można zidentyfikować tytuł wpłaty wynikający z decyzji o tym samym numerze podając w tytule wpłaty rok, za który wpłaca się podatek. Wymóg podania roku (okresu rozliczeniowego), za który opłaca się podatek wynika ponadto z rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 23 grudnia 2008 r. w sprawie wzoru formularza wpłaty gotówkowej oraz polecenia przelewu na rachunek organu podatkowego (Dz. U. Nr 236, poz. 1636).
Kolegium wyraziło pogląd, iż obowiązek oznaczania decyzji podatkowej również nie wynika z powołanego w odwołaniu art. 21 ust. 1 pkt 1 ustawy o rachunkowości, który odnosi się do nadawania numeru identyfikacyjnego dowodom księgowym przez podmiot prowadzący księgi rachunkowe, a nie przez wystawcę dokumentu.
Także podniesiony w odwołaniu zarzut, iż organ podatkowy pierwszej instancji nie wskazał ogólnego numeru konta bankowego, na które można wpłacać podatki z tytułu posiadania różnych nieruchomości jednym zbiorczym przelewem nie stanowi o wadliwości skarżonej decyzji. Podany w decyzji podatkowej numer rachunku bankowego dotyczy nie tylko zaskarżonej decyzji, ale również decyzji wymiarowej odnoszącej się do roku 2009. Obowiązujące przepisy prawa nie stoją na przeszkodzie wskazaniu numeru rachunku bankowego dla poszczególnych decyzji zamiast numeru rachunku ogólnego organu podatkowego. Ponadto obowiązujące przepisy, tj. powołane wyżej rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 23 grudnia 2008 r. w sprawie wzoru formularza wpłaty gotówkowej oraz polecenia przelewu na rachunek organu podatkowego wykluczają dokonywania wpłat zbiorczym przelewem. Dla identyfikacji zobowiązania wskazane jest między innymi podanie okresu rozliczeniowego oraz zidentyfikowanie zobowiązania z którego ono wynika poprzez wskazanie rodzaju dokumentu np. decyzja, tytuł wykonawczy, postanowienie. Jeżeli natomiast podatnik dokona wpłaty na ogólne konto organu podatkowego pierwszej instancji dotyczące podatku od nieruchomości z różnych tytułów zastosowanie będą miały zasady rozliczania wpłat określone w art. 62 Ordynacji podatkowej. W tej sytuacji zarzut o generowaniu dodatkowych kosztów obsługi podatku jest nietrafny. Nie jest również błędem wskazanie na możliwość regulowania podatku w kasie organu podatkowego. Wprawdzie art. 61 § 1 Ordynacji podatkowej przewiduje zasadę, iż zapłata podatków przez podatników prowadzących działalność gospodarczą i obowiązanych do prowadzenia księgi rachunkowej lub podatkowej księgi przychodów i rozchodów następuje w formie polecenia przelewu, jednakże nie jest to zasada bezwzględnie obowiązująca. Zgodnie bowiem z art. 61 § 1b Ordynacji podatkowej, zapłata podatków przez mikroprzedsiębiorców w rozumieniu ustawy z dnia 2 lipca 2004 roku o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2007 r. Nr 155, poz. 1095, z późn. zm.) może nastąpić również w gotówce. W konsekwencji, Kolegium nie podzieliło zarzutu naruszenia art. 210 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej w zakresie, w jakim organ I instancji wskazał na sposób dokonywania zapłaty zobowiązania podatkowego ustalonego zaskarżoną decyzją.
Powołując się na przepis art. 127 Ordynacji podatkowej statuujący zasadę dwuinstancyjności postępowania podatkowego, organ II instancji wskazał, że potwierdza prawidłowość dokonanych ustaleń faktycznych i podjętego przez organ podatkowy pierwszej instancji rozstrzygnięcia zarówno w zakresie kwestionowanym w odwołaniu (osoby podatników, podstawa opodatkowania w odniesieniu do lokalu mieszkalnego) oraz tych ustaleń, które nie były podważane (stawki podatkowe, okres trwania obowiązku podatkowego, powierzchnia gruntu, powierzchnia budynku stanowiącego współwłasność, zajęcie lokalu mieszkalnego na działalność gospodarczą). W konsekwencji, wysokość ustalonego decyzją organu pierwszej instancji zobowiązania podatkowego na 2008 rok (lipiec - grudzień) w kwocie 303 zł została uznana za prawidłową. Obowiązek podatkowy powstał od 1 lipca 2008 r. (art. 6 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych), natomiast zastosowanie stawki właściwej dla części budynków mieszkalnych zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej od 1 listopada 2008 r., odpowiada art. 6 ust. 3 tej ustawy. Obowiązek podatkowy od lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość lokalową i związanego z tą nieruchomością gruntu i częściach wspólnych budynku ciąży solidarnie na małżonkach Z. i H. P., którzy są współwłaścicielami - na zasadzie małżeńskiej wspólności majątkowej - przedmiotowego lokalu mieszkalnego. W tej sytuacji, w myśl art. 92 § 1 Ordynacji podatkowej, jeżeli zgodnie z ustawami podatkowymi, podatnicy ponoszą solidarną odpowiedzialność za zobowiązania podatkowe, a zobowiązania te powstają w sposób przewidziany w art. 21 § 1 pkt 2, odpowiedzialnymi solidarnie są podatnicy, którym doręczono decyzję ustalającą wysokość zobowiązania podatkowego. W niniejszej sprawie, decyzja wymierzająca podatek została doręczona każdemu z małżonków P.
Od tej decyzji H. P. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie.
Podtrzymał wszystkie zarzuty zawarte w odwołaniu od decyzji organu I instancji, a mianowicie:
1) przyjęcie do wyliczenia kwoty podatku danych niezgodnych ze złożoną w dniu 3 listopada 2008 roku na drukach ZN-l/A informacji "Dane o Nieruchomościach" oraz na druku IN-1"Informacji w sprawie podatku od nieruchomości" N-1, to jest:
- zgłoszonej powierzchni lokalu związanej z prowadzeniem działalności gospodarczej (podatnik zgłosił powierzchnię 94 m2, organ podatkowy przyjął do wyliczenie kwoty podatku 94,19 m2),
- błędnych danych podatnika.
2) uniemożliwienie na wezwanie organu podatkowego, złożenia korekty do informacji o nieruchomości; podatnik pismem z dnia 15 grudnia 2009r bezskutecznie zwrócił się z wnioskiem o przesłanie druku deklaracji, który nie będzie zawierał niezgodnego z obowiązującym porządkiem prawnym wymuszenia na podatniku poświadczenia nieprawdy.
3) wystawienie dwóch decyzji podatkowych w sprawie w podatku od nieruchomości położonej przy ul. C. [...] w L. o jednakowych numerach i wystawionych w tej samej dacie (decyzja nr [...] z dnia 29 marca 2010r na kwotę 303 zł i decyzja nr [...] z dnia 29 marca 2010r. na kwotę 1742 zł.
4) brak uzasadnienia faktycznego i prawnego w części dotyczącej uszczegółowienia sposobu uiszczania daniny na wskazane i wyodrębnione tylko dla przedmiotowej decyzji konto bankowe, a nie na ogólne konto urzędu, tak jak to ma miejsce w przypadku wpłat podatku dochodowego oraz podatku VAT.
Powołując się na zasadę praworządności, podkreślił, że "wmontowanie w obowiązujących drukach takich jak "Dane o nieruchomościach" ZN-l/A, czy "Informacja w sprawie podatku od nieruchomości" w rubryce przeznaczonej do podpisu, oświadczenia o znajomości przepisów Kodeksu Karno Skarbowego jest wymuszeniem takiego oświadczenia na podatniku. Rubryka ta jest tak zredagowana, iż nie można wyodrębnić oświadczenia o znajomości przepisów KKS od podpisu deklaracji; składając więc podpis pod informacją, jednocześnie podatnicy przymuszani są do złożenia sprzecznego ze stanem faktycznym oświadczenia. W jego ocenie "egzekwowanie od podatnika obowiązku znajomości przepisów kodeksu karno skarbowego jest zbyt daleko idącym żądaniem ze strony organu podatkowego, tym bardziej że nie ma ono uzasadnienia w żadnych uregulowaniach prawnych", a w szczególności w przepisie art.6 ust. 13 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, który w jednoznaczny sposób zawęża informacje, jakie mogą być zawarte w formularzach i określone są jako " niezbędne do wymiaru podatku od nieruchomości. Fakt, że organ podatkowy wysłał mu skserowany fragment KKS nie upoważnia do postawienia tezy, że podatnik zna te przepisy i ma obowiązek podpisana oświadczenia.
Odnosząc się do uzasadnienia organu drugiej instancji, co do braku wymogu oznaczania niepowtarzalnym numerem decyzji podatkowej, skarżący podkreślił, iż wymóg ten wynika z przepisów ustawy o rachunkowości, a także wskazuje na to przepis art. 62 §1 Ordynacji podatkowej, który uzależnia sposób zaksięgowania, wpłat na poczet zobowiązań podatkowych od jednoznacznego wskazania, na poczet którego zobowiązania dokonywana jest wpłata.
Końcowo podkreślił, iż wskazana przez podatnika powierzchnia lokalu uległa nieznacznej zmianie wskutek przeprowadzonego remontu, zatem różni się od informacji zawartej w akcie notarialnym. Organ podatkowy nie dając temu wiary, obowiązany był w postępowaniu podatkowym powołać rzeczoznawcę celem ustalenia właściwej powierzchni, czego nie uczynił. Zakwestionował również wskazanie przez organ podatkowy odrębnego numeru konta, na które należało uiścić podatek.
W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoją dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, zważył, co następuje:
Skarga na uwzględnienie nie zasługuje, albowiem zaskarżona decyzja prawa nie narusza.
Poza sporem pozostaje, iż małżonkowie Z. i H. P., na podstawie umowy sprzedaży z dnia 6 czerwca 2008 r. zawartej w formie aktu notarialnego, Repertorium A Nr [...] nabyli lokal mieszkalny nr [...], znajdujący się w budynku wielorodzinnym położonym w L. przy ul. C. [...], stanowiący odrębną nieruchomość lokalową, o powierzchni 94,19m2, a wraz z nim udział wynoszący 9419/103800 w częściach wspólnych budynku i innych urządzeniach nie służących do wyłącznego użytku właścicieli poszczególnych lokali oraz w prawie użytkowania wieczystego gruntu stanowiącego działkę nr [...] o powierzchni 363 m2 (k-1-6 akt podatkowych). Niewątpliwie zatem w 2008 roku Z. P. i H. P. byli współwłaścicielami, na zasadzie małżeńskiej majątkowej wspólności ustawowej, samodzielnego lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość.
Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt. 1-3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (jedn. tekst: Dz. U. z 2010 r. Nr 95, poz. 613 ze zm., dalej powoływaną jako u.p.o.l.), opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają: grunty, budynki lub ich części, budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.
W myśl art. 3 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l., podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych, z zastrzeżeniem ust. 3. Ponadto art. 3 ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. wskazuje, iż wymienione wyżej podmioty mają status podatników podatku od nieruchomości, jeżeli są użytkownikami wieczystymi gruntów, natomiast zgodnie z art. 3 ust. 4 powołanej ustawy jeżeli nieruchomość lub obiekt budowlany stanowi współwłasność lub znajduje się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, to stanowi odrębny przedmiot opodatkowania, a obowiązek podatkowy od nieruchomości lub obiektu budowlanego ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach lub posiadaczach, z zastrzeżeniem ust. 5. Z kolei art. 3 ust. 5 u.p.o.l. stanowi, iż jeżeli wyodrębniono własność lokali, obowiązek podatkowy w zakresie podatku od nieruchomości od gruntu oraz części budynku stanowiących współwłasność ciąży na właścicielach lokali w zakresie odpowiadającym częściom ułamkowym wynikającym ze stosunku powierzchni użytkowej lokalu do powierzchni użytkowej całego budynku. W świetle powołanych przepisów, trafne jest stanowisko organów podatkowych, że obowiązek podatkowy od lokalu mieszkalnego oraz związanego z tym lokalem prawem użytkowania wieczystego gruntu (także częściach wspólnych budynku) ciąży solidarnie na małżonkach Z. i H. P., którzy są współwłaścicielami lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość. Nieruchomość, która stanowi współwłasność jest odrębnym przedmiotem opodatkowania, a obowiązek podatkowy obciąża solidarnie wszystkich współwłaścicieli. Istota zaś solidarnego obowiązku podatkowego sprowadza się do tego, że wszyscy współwłaściciele są zobowiązani do płacenia podatku od nieruchomości wspólnej, ale zapłacenie całego podatku przez jednego z nich lub kilku z nich powoduje wygaśnięcie zobowiązania podatkowego w stosunku do wszystkich. Organ podatkowy nie jest upoważniony do dzielenia zobowiązania między współwłaścicieli (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 31 sierpnia 2005 r. sygn. akt III SA/Wa 648/05, LEX nr 179020).
Skoro zatem odpowiedzialność współwłaścicieli jest solidarna, to organ miał obowiązek doręczyć przedmiotową decyzję każdemu ze współwłaścicieli, tj. każdemu z małżonków. Tak długo bowiem jak istnieje współwłasność nieruchomości, adresatami decyzji muszą być wszyscy współwłaściciele bez względu na to jaką część nieruchomości współwłaściciel faktycznie zajmuje, czy też w jaki sposób wywiązuje się z ciążących na nim zobowiązaniach podatkowych. W decyzji wymiarowej dotyczącej nieruchomości wspólnej sporządzonej w dwóch jednobrzmiących egzemplarzach, nie tylko powinni być wykazani oboje małżonkowie jako podatnicy, ale również każdy z nich powinien otrzymać decyzję (por. wyrok NSA z dnia 13 lutego 2007 r., sygn. akt II FSK 244/06, LEX nr 317889). Taka też sytuacja zaistniała w sprawie niniejszej, co było realizacją unormowania zawartego w przepisie art. 92§1 Ordynacji podatkowej.
Decydujące znaczenie dla przyjęcia opisanych reguł opodatkowania współwłaścicieli należy przypisać istocie prawa współwłasności, która wyraża się w tym, że własność tej samej rzeczy przysługuje niepodzielnie kilku osobom (art. 195 Kodeksu cywilnego), a każdy ze współwłaścicieli jest uprawniony do współposiadania rzeczy wspólnej oraz do korzystania w takim zakresie, jaki daje się pogodzić ze współposiadaniem i korzystaniem z rzeczy przez pozostałych współwłaścicieli (art. 206 Kodeksu cywilnego) (por. wyrok NSA z dnia 26 czerwca 2007 r., sygn. akt II FSK 1748/06, LEX nr 307625). Tym samym żadnemu ze współwłaścicieli nie przysługuje prawo do określonej części tej rzeczy, lecz każdy z nich posiada daną rzecz w całości oraz korzysta z całej rzeczy. Innymi słowy żaden ze współwłaścicieli nie ma fizycznie wydzielonej części rzeczy na swoją wyłączną własność. Jeżeli zatem tylko jeden ze współwłaścicieli nieruchomości prowadzi na niej działalność gospodarczą, przyjmuje się, że cała nieruchomość ma związek z tą działalnością. Słusznie zatem organ podatkowy wskazał, iż status przedsiębiorcy, choćby w odniesieniu tylko do jednego ze współwłaścicieli, uzasadnia obciążenie podwyższoną stawką podatkową (na zasadach zobowiązania solidarnego) wszystkich współwłaścicieli (por. A. Goetel, M. Goetel "Obowiązek podatkowy małżonka prowadzącego działalność gospodarczą w następstwie podziału nieruchomości quoad usum" Nieruchomości C.H. Beck Nr 2, Luty 2006). Oceny tej nie zmienia ani fakt, że w złożonej w dniu 3 listopada 2008 r. Informacji w sprawie podatku od nieruchomości jako podatnika wskazano tylko H. P. podając, iż jest on właścicielem, a nie współwłaścicielem nieruchomości lokalowej nr [...] położonej w L. przy ul. C. [...], ani okoliczność wprowadzenia z dniem 31 października 2008 r. przedmiotowego lokalu do ewidencji środków trwałych, w ramach prowadzonej przez H. P. działalności gospodarczej, ani wreszcie to, że Z. P. nie złożyła Informacji w sprawie podatku od nieruchomości.
Zgodnie z art. 6 ust.6 u.o.p.l., osoby fizyczne są obowiązane złożyć właściwemu organowi gminy wykaz nieruchomości, sporządzony na formularzu według ustalonego wzoru, w terminie 14 dni od dnia wystąpienia okoliczności uzasadniających powstanie obowiązku w podatku od nieruchomości oraz informować ten organ o zaistnieniu zmian, o których mowa w ust. 3, w terminie 14 dni od ich zaistnienia. Wykaz nieruchomości, o którym mowa w art. 6 ust. 6 jest deklaracją (por. art. 3 pkt 5 Ordynacji podatkowej). Deklaracja ta korzysta z domniemania prawdziwości zawartych w niej danych, jednakże podlega weryfikacji przez organ podatkowy w postępowaniu poprzedzającym ustalenie zobowiązania. Decyzja wydana w trybie art. 21 § 5 Ordynacji podatkowej w zależności od wyniku badania rzetelności deklaracji (wykazu) przyjmuje jako podstawę faktyczną rozstrzygnięcia bądź wynikające z niej dane, bądź ustalenia dokonane przez organ podatkowy.
W stanie faktycznym sprawy, skarżący w toku postępowania podatkowego, na żadnym jego etapie nie wskazywał na okoliczność niewielkiej zmiany powierzchni z 94,19 m2 na 94m2 wskutek przeprowadzonego remontu lokalu. Uczynił to dopiero w skardze skierowanej do Sądu. W trakcie postępowania natomiast, poza wskazaniem w Informacji w sprawie podatku od nieruchomości (k-10 akt podatkowych) powierzchni 94m2 żadnych wyjaśnień w tym zakresie nie składał, nawet mimo wezwania ze strony organu z dnia 26 listopada 2008r. (k-11 akt podatkowych), w którym organ wprost wezwał go do skorygowania Informacji poprzez dostosowanie jej do danych wynikających z aktu notarialnego, czyli do wykazania powierzchni 94,19 m2.
W zakresie zasad gromadzenia materiału dowodowego zaznaczenia wymaga, że organy podatkowe nie mają obowiązku nieograniczonego poszukiwania dowodów. Mają wprawdzie podejmować wszelkie działania zmierzające do wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, ale z drugiej strony ustawodawca zastrzega, iż mają to być jedynie działania niezbędne (art. 122 Ordynacji podatkowej). Chodzi więc o takie działania, które są konieczne, istotne dla wyjaśnienia sprawy. Postępowanie organu podatkowego w zakresie gromadzenia materiału dowodowego, nie musi tym samym pozostawać w zgodzie z oczekiwaniami strony co do wyboru środków dowodowych. Wystarczające jest, jeśli działania podjęte przez organ podatkowy mają charakter niezbędnych, tj. służących ustaleniu stanu faktycznego. Należy przy tym zauważyć, że w postępowaniu podatkowym, w zakresie gromadzenia materiału dowodowego obowiązuje zasada współdziałania. Ustalenie pewnych faktów, zwłaszcza tych, o których wie wyłącznie strona (podatnik), pozostaje poza zakresem możliwości organu podatkowego. Ważna w tym przypadku jest inicjatywa strony zmierzająca do aktywnego dostarczania materiału dowodowego. Jeżeli więc podatnik kwestionuje jakiś dowód czy fakt, to na nim ciąży obowiązek uzasadnienia swojej racji i nie może biernie oczekiwać na gromadzenie materiału dowodowego wyłącznie przez organy podatkowe, kiedy w jego ocenie istnieją dowody, które mogą przyczynić się do wyjaśnienia stanu faktycznego.
Z tych też względów, w sytuacji, gdy skarżący poza samym wskazaniem powierzchni 94m2, podczas, gdy z w/w aktu notarialnego wynikała powierzchnia 94,19 m2 nie podał w toku postępowania żadnych wyjaśnień w zakresie jej różnicy, oczekiwanie przez niego, że organ powoła biegłego na okoliczność ustalenia rzeczywistej powierzchni lokalu należy uznać za nieporozumienie.
Odnosząc się do zarzutu wadliwości druku "IN-1" (Informacja w sprawie podatku od nieruchomości), wskazać należy, że zgodnie z art. 6 ust. 13 u.o.p.l., rada gminy określa, w drodze uchwały, wzory formularzy, o których mowa w ust. 6 i w ust. 9 pkt 1; w formularzach zawarte będą dane dotyczące podmiotu i przedmiotu opodatkowania niezbędne do wymiaru i poboru podatku od nieruchomości. Nie można się zgodzić ze skarżącym, że zamieszczenie w rubryce G druku "IN-1" treści "Oświadczam, że znane mmi są przepisy kodeksu karno-skarbowego o odpowiedzialności za podanie danych niezgodnych z rzeczywistością" stanowi o "przymuszeniu podatników do złożenia sprzecznego ze stanem faktycznym oświadczenia". Nie stanowi nadto o przekroczeniu delegacji ustawowej wynikającej z art. 6 ust. 13 u.o.p.l.
Wskazać należy, że art. 83 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej ustanawia obowiązek przestrzegania prawa Rzeczypospolitej Polskiej. Przepis ten wyznacza nakaz zachowania zgodnego z obowiązującym prawem i oznacza, że zachowanie z nim niezgodne jest przekroczeniem i naruszeniem prawa. Organy podatkowe, jako działające na podstawie przepisów prawa i stojące na straży jego przestrzegania, są również - jak w niniejszym przypadku - uprawnione do pouczania o odpowiedzialności za podanie danych niezgodnych z rzeczywistością. Tak więc niezależnie od subiektywnego przekonania skarżącego, organy w omawianej kwestii prawa nie naruszyły, a w szczególności nie "przymusiły podatnika do złożenia sprzecznego ze stanem faktycznym oświadczenia" oraz w żadnym razie nie uniemożliwiły mu złożenia korekty deklaracji.
Sąd podkreśla, odnosząc się do zarzutów skargi w omawianej kwestii, iż nawet, gdyby na gruncie prawa podatkowego odrzucić jedną z podstawowych zasad stosowania prawa tj. ignorantia iuris nocet, zgodnie z którą nieznajomość ustawy nie zwalnia od obowiązku jej przestrzegania, pomijając już nawet oczywistą okoliczność obowiązku składania wszelkich oświadczeń podatkowych zgodnie z rzeczywistością, to zawarte w rubryce G druku "IN-1" pouczenie należy uznać niewątpliwie nie z naruszenie, a za realizację zasady zawartej w art. 121 Ordynacji podatkowej.
Podkreślenia nadto wymaga, iż po zastrzeżeniach skarżącego, przesłano mu (przy piśmie z dnia 12 stycznia 2009r.) wyciąg z Kodeksu karnego skarbowego, w zakresie dotyczącym przestępstw i wykroczeń przeciwko obowiązkom podatkowym, umożliwiając mu tym samym zapoznanie się ze stosownymi przepisami.
Przechodząc do zarzutu związanego ze zdublowaniem numerów i dat decyzji wymierzającej podatek od nieruchomości od tej samej nieruchomości lokalowej położonej w L., przy ul. C. [...], a mianowicie decyzji nr [...] z dnia 29 marca 2010r na kwotę 303 zł i decyzja nr [...] z dnia 29 marca 2010r na kwotę 1742 zł, Sąd przyznaje rację skarżącemu, że istotnie sytuacja taka miała miejsce. Nie neguje tego także Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Trzeba natomiast podkreślić, iż jedna z wymienionych decyzji dotyczy podatku od nieruchomości na rok 2008 na kwotę 303zł, druga natomiast podatku od nieruchomości na rok 2009 na kwotę 1742 zł.
Zgodnie z art. 207 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej decyzja jest formą rozstrzygnięcia merytorycznego sprawy podatkowej. Przepis art. 210 Ordynacji podatkowej stanowi w § 1, że decyzja zawiera: 1 / oznaczenie organu podatkowego; 2 / datę jej wydania; 3 / oznaczenie strony; 4 / powołanie podstawy prawnej; 5 / rozstrzygnięcie; 6 / uzasadnienie faktyczne i prawne; 7 / pouczenie o trybie odwoławczym - jeżeli od decyzji służy odwołanie; 8 / podpis osoby upoważnionej, z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego.
W § 2wskazano, że decyzja, w stosunku do której może zostać wniesione powództwo do sądu powszechnego lub skarga do sądu administracyjnego, zawiera ponadto pouczenie o możliwości wniesienia powództwa lub skargi, natomiast w § 3, że przepisy prawa podatkowego mogą określać także inne składniki, które powinna zawierać decyzja.
W kontekście powyższych przepisów, uprawnionym jest wniosek, że wskazanie numeru decyzji nie jest wymogiem koniecznym w rozumieniu art. 210 Ordynacji podatkowej. Nawet brak numeru decyzji sam w sobie nie podważa jej legalności.
Organ podatkowy w przedmiocie podatku od nieruchomości orzeka w drodze decyzji "w sprawie podatkowej". Tę sprawę, w niniejszym stanie faktycznym stanowił niewątpliwie podatek od nieruchomości na rok 2008. Tak więc, skarżący po przedmiocie sprawy miał pełną możliwość zidentyfikowania, która decyzja dotyczy podatku od nieruchomości na rok 2008, a która na rok 2009, tym bardziej, że kwoty wymierzonego podatku różniły się w znaczący sposób. Trudno zatem mówić o problemie z rozróżnieniem tych orzeczeń.
Nie sposób wywieść obowiązku oznaczania decyzji określonym numerem z przepisu art. 62§1 Ordynacji podatkowej, w myśl którego, jeżeli na podatniku ciążą zobowiązania z różnych tytułów, dokonaną wpłatę zalicza się na poczet podatku, począwszy od zobowiązania o najwcześniejszym terminie płatności, chyba że podatnik wskaże, na poczet którego zobowiązania dokonuje wpłaty. W przypadku zatem zdublowania numerów decyzji i dat ich wydania, warunkiem sine quanon będzie wskazanie w tytule wpłaty, roku, za który podatnik dokonuje wpłaty podatku. Dodać można, iż wymóg wskazania roku (okresu rozliczeniowego) wynika nadto z rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 23 grudnia 2008 r. w sprawie wzoru formularza wpłaty gotówkowej oraz polecenia przelewu na rachunek organu podatkowego (Dz. U. Nr 236, poz. 1636).
Z tych względów, wskazanie numeru i daty decyzji oraz kumulatywnie roku podatkowego, którego ona dotyczy, nawet przy istniejącej drugiej decyzji oznaczonej tym samym numerem i opatrzonej tą samą datą (ale dotyczącej innego roku podatkowego) pozwala na jednoznaczną identyfikację zobowiązania podatkowego i jego skuteczną zapłatę.
Nie zasługuje nadto na uwzględnienie z punktu widzenia legalności zaskarżonej decyzji, zarzut, iż organ wskazał w sposobie zapłaty podatku, wyodrębnione konto, a nie konto ogólne konto urzędu (przy czym podany w decyzji podatkowej numer rachunku bankowego dotyczył nie tylko zaskarżonej decyzji ale również decyzji wymiarowej odnoszącej się do roku 2009).
Organy podatkowe, w niniejszej sprawie nie stosowały art. 61 § 1, art. 62 § 2 Ordynacji podatkowej, kiedy rozstrzygały decyzją o ustaleniu zobowiązania w podatku od nieruchomości. Dlatego legalność ich stosowania wykracza poza granice sądowej kontroli zaskarżonej decyzji, w rozumieniu art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej: p.p.s.a.).
Nie mniej jednak, na marginesie Sąd uznaje za stosowne wskazać, że sposób zapłaty podatków reguluje art. 61§1 Ordynacji podatkowej, ustanawiając generalną zasadę, że zapłata podatków przez podatników prowadzących działalność gospodarczą i obowiązanych do prowadzenia księgi rachunkowej lub podatkowej księgi przychodów i rozchodów następuje w formie polecenia przelewu, przy czym z mocy §1b tego przepisu, od 1 stycznia 2009r., zapłata podatków przez mikroprzedsiębiorców w rozumieniu ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2007 r. Nr 155, poz. 1095, z późn. zm., zwanej dalej p.p.s.a.) może nastąpić również w gotówce. Dla identyfikacji zobowiązania wskazane jest między innymi podanie okresu rozliczeniowego oraz zidentyfikowanie zobowiązania z którego ono wynika poprzez wskazanie rodzaju dokumentu np. decyzja, tytuł wykonawczy, postanowienie. W tej sytuacji zarzut o generowaniu dodatkowych kosztów obsługi podatku jest nietrafny. Nie jest również błędem wskazanie na możliwość regulowania podatku w kasie organu podatkowego.
Z tych względów, nie znajduje uzasadnionych podstaw zarzut skarżącego, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji, w zakresie, w jakim wskazano na sposób dokonywania zapłaty zobowiązania podatkowego, narusza przepis art. 210 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej.
Reasumując, Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi, a w konsekwencji takiego stanowiska, oddalił ją na podstawie art. 151 ustawy o p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło